Author: team-dhimsa-viz

ప్రాధమిక హక్కులకు భంగం కలిగితే..!

నేటి సమాజంలో అధికారులు, ప్రభుత్వ కార్యాల యాలు, చట్టబద్దమైన వ్యక్తులు వారి విధులు, దేశ పౌరులు చేసే చర్యలు లేదా పలు అంశాలు చట్టానికి లోబడే ఉండాలి.లేని పక్షంలో చట్టపరమైన సంస్థలు, న్యాయస్థానాల నుంచి పలు రకాలైన ఇబ్బందులను ఎదుర్కొనే అవకాశం ఉంది. ముఖ్యంగా భారతదేశ ప్రజలు సుభిక్షంగా,స్వేచ్ఛగా బ్రతికేందుకు, నివసిం చేందుకు కొన్ని ప్రాథమిక హక్కులను భారత రాజ్యాంగం మనకు ప్రసాదించింది. అటువంటి మన ప్రాథమిక హక్కులకు ఎవరైనా…భంగం వాటిల్లే విధంగా చేస్తే వారిపై మనం హైకోర్టు లేదా సుప్రీం కోర్టులో ఈ రిట్‌ పిటిషన్‌ వేసి తద్వారా మన ప్రాథమిక హక్కులను కాపాడుకోవచ్చు.
కొన్ని సందర్భాల్లో చాలామంది ప్రాథమిక హక్కులకు భంగం వాటిల్లినా…ఎలా రక్షణ పొందాలో తెలియదు. ఒకవేళ తెలిసినా పెద్దవారితో పెట్టుకుంటే ఏమవుతుందో అన్న సందేహం ఉంటుంది. కానీ మిత్రులారా మనం ఇక్కడ అర్థం చేసుకోవలసింది ఏమిటంటే… సమాజంలో వ్యక్తిగత అంతస్తుల్లో, పేద,గొప్ప, వీరు అధికారులు,వీరు పెద్దవారు,వారు చిన్న వారు అనే తేడాలు ఉంటుంది.ఇది సహజం. కానీ మనం నీతిగా,నిజాయితీగా ఉండి, మన తప్పు లేకుండా…వేరే వారు సో కాల్డ్‌ పెద్ద వారు మన ప్రాథమిక హక్కులకు భంగం వాటిల్లే విధంగా ప్రవర్తిస్తే..ఈ రిట్‌ పిటిషన్‌ను వారిపై హై కోర్టులో లేదా కొన్ని సందర్భాల్లో సుప్రీం కోర్టులో వేసి చూడండి.తప్పు చేసిన వాడు బెంజ్‌ కారులో తిరిగేవాడు అయినా… సరే, ఒక్క సారి కోర్టు మెట్లెక్కితే,గెంజి తాగే నీతో పాటు సమానంగా కోర్టు హాల్లో న్యాయ మూర్తి ముందు నేలపైనే నిలబడాలి. తప్పు చేసిన వాడు బోయింగ్‌ విమానాల్లో తిరిగే పెద్దమనిషి అయినా సరే…కోర్టులో న్యాయ మూర్తి ముందు చేతులు కట్టుకొని నిలబ డాల్సిందే.ఇదే న్యాయానికి,చట్టానికి ఉన్న పవర్‌. న్యాయం,చట్టం ముందు అందరూ.. సమానులే. కాబట్టి ‘‘పవర్‌ కమ్స్‌ ఫ్రమ్‌ సిన్సియారిటి’’ అనే వాక్యాన్ని మనం మరువ కూడదు.మన బలం,బలగం నిజాయితీయే అయి ఉండాలి.మనం ఏ తప్పూ చేసి ఉండ కూడదు.
ఇక రిట్‌ అంటే తెలుసుకుందాం.
భారతదేశ సుప్రీంకోర్టు లేదా హైకోర్టు వాటి న్యాయపరమైన అధికారంతో జారీ చేసే అధికారిక వ్రాతపూర్వక ఉత్తర్వు అని అర్థం. రిట్‌ అనేది ఉన్నత న్యాయస్థానం దిగువ కోర్టుకు లేదా న్యాయస్థానాలకు, ప్రభుత్వ అధికారులకు ఓఅంశంపై చర్య తీసుకోమని లేదా కార్యకలాపాలు చేయకుండా ఆపమని ఆదేశించడం. మొత్తం భారతదేశ న్యాయ వ్యవస్థలోమొత్తం ఐదు రకాల రిట్‌లు ఉన్నాయి: 1) హెబియస్‌ కార్పస్‌, 2) మాండమస్‌, 3)క్వో-వారంటో,4) సెర్టియోరారి, 5) ప్రొహిబిషన్‌ (నిషేదం). భారతదేశ పౌరుల ప్రాథమిక హక్కులకు భంగం వాటిల్లితే,పరి రక్షించేందుకు ఈరిట్‌ పిటిషన్‌ను హైకోర్టులో గాని,సుప్రీం కోర్టులో గాని పౌరులు దాఖలు చేయవచ్చు.భారత రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్‌ 32 ప్రకారం సుప్రీంకోర్టు ద్వారా,భారత రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్‌ 226 ప్రకారం హైకోర్టు ద్వారా రిట్‌లు (ఆదేశాలు) జారీ చేయబడతాయి.భారత రాజ్యాంగంలోని పార్ట్‌ (ఆర్టికల్‌12-35)లో పొందుపరచబడిన ప్రాథ మిక హక్కులు పౌర స్వేచ్ఛలకు హామీ ఇస్తున్నా యి.భారతీయు లందరూ భారతదేశ పౌరులుగా శాంతి,సామ రస్యంతో తమ జీవితాలను గడప వచ్చు.ఈరకంగా రాజ్యాంగం మనకు కల్పిం చిన హక్కులను‘ప్రాథమిక హక్కులు’అని పిలు స్తారు.ఇంతకు మునుపు మొత్తం ఏడు ప్రాథ మిక హక్కులు ఉండేవి వీటినుంచి 1978లో 44వ సవరణద్వారా ప్రాథమిక హక్కుల జాబితా నుండి ఆస్తి హక్కు తొలగించబడిరది. చట్టబద్ధ మైన హక్కుగా ఆస్తిహక్కు మార్పు చెందింది.కాబట్టి ప్రస్తుతం ఆరు ప్రాథమిక హక్కులుఉన్నాయి.

  1. సమానత్వ హక్కు (ఆర్టికల్‌ 4-18)
  2. స్వేచ్ఛ హక్కు (ఆర్టికల్‌19-22)
  3. దోపిడీకి వ్యతిరేకంగా హక్కు (ఆర్టికల్‌ 23-24)
  4. మత స్వేచ్ఛ హక్కు (ఆర్టికల్‌ 25-28)
  5. సాంస్కృతిక మరియు విద్యా హక్కులు (ఆర్టికల్‌ 29-30)
  6. రాజ్యాంగ పరిష్కారాల హక్కు (ఆర్టికల్‌ 32-35) ఉన్నాయి.
    ప్రాథమిక హక్కులకు బంగంకలిగితే భారత రాజ్యాంగం,ఆర్టికల్‌ 32 మరియు 226 ప్రకా రం,ఏవ్యక్తి అయినా సుప్రీంకోర్టు లేదా హైకోర్టు ను ఆశ్రయించే హక్కును కలిగి ఉన్నాడు.
    1) హెబియస్‌ కార్పస్‌ :
    ‘హెబియస్‌ కార్పస్‌’అంటే చట్టవిరుద్ధంగా అరెస్టు చేయబడిన,నిర్బంధించబడిన లేదా ఖైదు చేయబడిన వ్యక్తిని విడుదల చేయడానికి ఈ రిట్‌ ఉపయోగించబడుతుంది.ఈహెబియస్‌ కార్పస్‌ రిట్‌ కారణంగా,అలా నిర్బంధించ బడిన వ్యక్తిని అతని నిర్బంధం చట్ట బద్ధతను పరిశీలించడానికి కోర్టులో హాజరుపరిచమని పోలీసులను కోర్టు నిర్దేశిస్తుంది.అరెస్టు చట్ట విరుద్ధమని కోర్టు భావిస్తే, ఆవ్యక్తిని వెంటనే విడుదల చేయాలని అదేశిస్తుంది.ఉదాహరణ: ఓవ్యక్తిని పోలీసులు అరెస్టు చేసిన 24 గంటల లోపు మేజిస్ట్రేట్‌ ముందు హాజరుపరచాలి. కానీ హాజరు పరచలేదు అప్పుడు ఆ అరెస్టయి న వ్యక్తికి సంబంధించిన వారు హైకోర్టులో హెబియస్‌ కార్పస్‌ రిట్‌ను,నిర్బంధంలో ఉన్న వ్యక్తి స్వయంగా లేదా అతని తరపున బంధు వులు లేదా స్నేహితులు దాఖలు చేయవచ్చు. ఇది ప్రభుత్వ అధికారులు మరియు వ్యక్తులు ఇద్దరికీ వ్యతిరేకంగా జారీ చేయబడుతుంది.
    2)మాండమస్‌ రిట్‌ : దిగువ కోర్టులు,ట్రిబ్యునల్‌,ఫోరమ్‌ లేదా ఏదైనా పబ్లిక్‌ అథారిటీని తమ విధిని సక్రమంగా నిర్వర్తించడంలో విఫలమైనా లేదా పూర్తి చేయని ఏదైనా చర్యను చేయమని ఉన్నత న్యాయస్థానాలు ఆదేశించదానికి ఉపయోగ పడును. ప్రభుత్వ అధికారి చట్టంప్రకారం నిర్వహించాల్సిన బాధ్యత చేయకుండా పౌరులను ఇబ్బంది పెడితే, మాండమస్‌ రిట్‌ పిటిషన్‌ వేయొచ్చు.ఉదాహరణ: ఒక ఎమ్మార్వో ఆఫీసులో పౌరులకు చట్టప్రకారం జరగాల్సిన ఏదైనా పనిని జరగకుండా చేయుట,ఆ ప్రభు త్వ అధికారి తన విధులను సక్రమంగా చేయ కుండా పౌరులను ఇబ్బంది పెట్టే సందర్భాలు ఉన్నప్పుడు ఈ పిటిషన్‌ వేయొచ్చు.ఇలా అన్ని ప్రభుత్వ కార్యాలయాలకు వర్తిస్తుంది.
    3) క్వో వారంటో రిట్‌ : క్వో-వారంటో రిట్‌ ఒకవ్యక్తి తనకు అర్హత లేక పోయినా ప్రభుత్వ కార్యాలయంలో నియమించ బడడం. అర్హత లేకపోయినా అధికారిగా చలా మణి అవడం.ఈ పరిస్థితుల్లో అర్హత లేని అతను ప్రభుత్వ కార్యాలయాన్ని నిర్వహించ కుండా నిరోధించడానికి ఈరిట్‌ జారీ చేయ బడును.‘క్వోవారంటో’అంటే ‘ఏవారెంట్‌ ద్వారా’ అని అర్థం.ఈ రిట్‌ ద్వారా,ప్రభుత్వ కార్యాల యాన్ని కలిగిఉన్న వ్యక్తి ఆపదవిని ఏ అధికా రం క్రింద కలిగిఉన్నారో చూపించమని కోర్టు ఆదేశిస్తుంది.ఆ పదవిని నిర్వహించేందుకు వ్యక్తికి అర్హత లేదని తేలితే,అతన్ని దాని నుండి తొలగించవచ్చు.దీని లక్ష్యం ఏమిటంటే,ఒక వ్యక్తి తనకు అర్హత లేని పదవిని నిర్వహించ కుండా నిరోధించడం,ఇది ప్రైవేట్‌ కార్యాల యానికి వర్తించదు.ఉదాహరణ: ఏదైనా ప్రభుత్వకార్యాలయంలో అర్హతలేని అధికారి ఉద్యోగం పొంది విధులు నిర్వహిస్తే,అది గమనించిన ఏవ్యక్తి అయినా ఈక్వో వారంటో రిట్‌ పిటిషన్‌ను హైకోర్టు లేదా సుప్రీం కోర్టులో వేయొచ్చు.
    4) రిట్‌ ఆఫ్‌ సెర్టియోరారి :
    ‘సెర్టియోరారి’ అంటే ‘ధృవీకరణ’ఒక నివారణ వ్రాత.దిగువ కోర్టు లేదా ట్రిబ్యునల్‌ తన అధికా రాలకు మించిన ఉత్తర్వును జారీ చేసిందని లేదా చట్ట తప్పిదానికి పాల్పడిరదని హైకోర్టు లేదా సుప్రీం కోర్టు అభిప్రాయపడినప్పుడు , క్రింది కోర్టులకు సర్టియోరి రిట్‌ జారీ చేయ బడుతుంది.ఈరిట్‌ దిగువ కోర్టులు, ట్రిబ్యు నల్‌లు లేదా ఫోరమ్‌లు కేసుకు సంబంధించిన అన్ని రికార్డులు,ఫైల్‌లు,సంబంధిత పత్రాలను తదుపరి సమీక్ష కోసం ఉన్నత న్యాయస్థానా లకు అందించాలని లేదా అవసరమైతే వాటిని రద్దు చేయాలని ఆదేశిసిస్తుంది.ఉదాహరణ: ఒక సబార్డినేట్‌ కోర్టు అధికార పరిధి లేకుండా లేదా దాని ఉనికిలో లేని తీర్పులు ఇవ్వడం లేదా క్రింది స్థాయి న్యాయస్థానం అధికార పరిధిని అధిగమించడం లేదా అధిగమించడం ద్వారా తన అధికార పరిధిని మించి వ్యవహ రించినప్పుడు,లేదా ఒకసబార్డినేట్‌ కోర్టు చట్టం లేదా విధివిధానాల నియమాలను విస్మరించి నప్పుడు,లేదా ఒక సబార్డినేట్‌ కోర్టు సహజ న్యాయం యొక్క సూత్రాలను ఉల్లంఘించి నప్పుడు సర్టియోరరీ పిటిషన్‌ ద్వారాక్రింది కోర్టులకు చట్టబద్ధంగా నడచుకొనుటకు ఉత్తర్వులు ఇస్తుంది.
    5) రిట్‌ ఆఫ్‌ ప్రొహిబిషన్‌ (నిషేదం): దిగువ కోర్టులు, ట్రిబ్యునల్‌లు లేదా ఫోరమ్‌లు తమకు అధికార పరిధి లేని కేసు విచారణను నిషేధించాలని సుప్రీం కోర్టులు లేదా హైకోర్టు ల ద్వారా ఈ రిట్‌ జారీ చేయబదుతుంది. దిగువ కోర్టులు,ట్రిబ్యునల్‌లు,ఇతర పాక్షిక-న్యాయ అధికారులు తమ అధికారానికి మించి ఏదైనా చేయకుండా నిషేధించడానికి కోర్టు ద్వారా నిషేధం యొక్క రిట్‌ జారీ చేయ బడిరది.ఇది డైరెక్ట్‌ ఇనాక్టివిటీకి జారీ చేయ బడుతుంది. మరియు ఆ విధంగా కార్యాచ రణను నిర్దేశించే మాండమస్‌ నుండి భిన్నంగా ఉంటుంది.దిగువ న్యాయస్థానం లేదా ట్రిబ్యునల్‌ అధికార పరిధి లేకుండా లేదా పరిదికి మించి లేదా సహజ న్యాయ నిబంధ నలను ఉల్లంఘించినప్పుడు లేదా ప్రాథమిక హక్కులకు విరుద్ధంగా వ్యవహరించినప్పుడు ఇది జారీ చేయబడుతుంది.దిగువ న్యాయ స్థానం లేదా ట్రిబ్యునల్‌ స్వయంగా అల్ట్రా వైర్‌ అయిన చట్టం ప్రకారం పనిచేసినప్పుడు కూడా ఇది జారీ చేయబడుతుంది.
    ఎవరు రిట్‌ పిటిషన్‌ను దాఖలు చేయవచ్చు
    రాష్ట్రంచే పౌరుల ప్రాథమిక హక్కులకు బంగం వాటిల్లితే ఏ వ్యక్తి అయినా రిట్‌ పిటిషన్‌ దాఖ లు చేయవచ్చు.అందువల్ల, ప్రభుత్వ అధికా రులు,ప్రభుత్వ సంస్థలు,రాష్ట్రానికి వ్యతిరేకంగా తమ హక్కులను అమలు చేయడానికి లేదా రక్షించడానికి రిట్‌ పిటిషన్‌ దాఖలు చేసే హక్కు ఎవరికైనా అందుబాటులో ఉంటుంది. ఈ పిటిషన్లు వెయ్యడానికి ముందుగా వారి రాష్ట్రాలకు సంబంధించి హైకోర్టుకు వెళ్ళాలి ఆ తర్వాతే సుప్రీంకోర్టును ఆశ్రయించాలి. అయితే కొన్ని సందర్భాల్లో నేరుగా సుప్రీంకోర్టు లో రిట్‌ పిటిషన్‌ దాఖలు చేస్తే,ముందుగా హైకోర్టును ఎందుకు ఆశ్రయించలేదో పిటిష నర్‌ వివరించాలి.
    రిట్‌ పిటిషన్‌ ఎక్కడ దాఖలు చేయవచ్చు?
    ఆర్టికల్‌ 32ప్రకారం,సుప్రీంకోర్టులో రిట్‌ పిటి షన్‌ దాఖలు చేయవచ్చు.పిటిషనర్‌ తన ప్రాథ మిక హక్కును ఉల్లంఘించినట్లు రుజువు చేయ గలిగితే మాత్రమే సుప్రీం కోర్టు రిట్‌ జారీ చేయగలదు. ప్రాథమిక హక్కు ఉల్లంఘన విషయంలో సుప్రీంకోర్టును ఆశ్రయించే హక్కు రాజ్యాంగంలోని పార్ట్‌లో ఉన్నందున అది ప్రాథమిక హక్కు అని గమనించడం ముఖ్యం. ఆర్టికల్‌ 226 ప్రకారం,ఏదైనాహైకోర్టు ముందు రిట్‌ పిటిషన్‌ దాఖలు చేయవచ్చు. ఒకవేళ రాష్ట్రపతి ఎమర్జెన్సీని ప్రకటించినట్లయితే ఆర్టికల్‌ 32ని సస్పెండ్‌ చేయవచ్చు. రాష్ట్రంలో ఎమర్జెన్సీ ప్రకటించినప్పటికీ ఆర్టికల్‌ 226ని సస్పెండ్‌ చేయడం కుదరదు.ఆర్టికల్‌ 32 మరియు 226 రెండూ భారత రాజ్యాంగం కింద అందించిన ప్రాథమిక హక్కులను అమలు చేయడానికి మార్గాలను అందిస్తాయి. ప్రాథమిక హక్కులకు భంగం కలిగిన ఏ వ్యక్తి అయినా సుప్రీంకోర్టు లేదా హైకోర్టులో రిట్‌ దాఖలు చేయవచ్చును.
    కాబట్టి నేడు చాలా అంశాలు కుటుంబ పంచా యితీలు, గ్రామపెద్దల,కులపెద్దల పంచాయి తీలు దాటుకొని చివరకు తగిన న్యాయంకోసం కేసుల ద్వారా కోర్టులకు చేరుకోవడం గమని స్తున్నాం.ఈ కాలానికి అనుగుణంగా అందరూ చట్టాన్ని తెలుసుకోవడం విధిగా భావించి దేశం లో సుభిక్షంగా,సంతోషంగా జీవించాలని కోరుకుందాం!
    వ్యాసకర్త : ఫ్రీ లీగల్‌ అవేర్నెస్‌ పర్సన్‌- (చెన్నా ప్రమోదిని)

బంజారా తండాల్లో తీజ్‌ ఉత్సవాలు

ప్రతి ప్రాంతానికి,వర్గానికి ఓ సంస్కృతి ఉంటుంది.ఆ సంస్కృతిని నిలబెట్టే పండుగలూ ఉంటాయి.అలాంటి పండుగే తీజ్‌ ఉత్సవం.తెలుగు రాష్ట్రాల్లోని గోర్‌ బంజారాలు పవిత్రంగా జరుపుకునే వేడుక ఇది. వర్షాలు నిండుగా కురవాలనీ,పంటలు దండిగా పండాలనీ కోరుతూ ప్రత్యేక పూజలు చేస్తారు. ‘బతుకమ్మ’ పండుగ తరహాలో చేసుకునే సాగే తీజ్‌ పండుగ శ్రావణ మాసంలో వస్తుంది.తొమ్మిది రోజులపాటు తెలుగు రాష్ట్రాల్లో ఈ గిరిజనోత్సవం జరగనుంది.ఈ వేడుక విశిష్టతపై తెలంగాణ ఆదిలాబాద్‌ జిల్లా ‘‘రాథోడ్‌ శ్రావణ్‌’’ థింసా పాఠకుల కోసం అందిస్తున్న ప్రత్యేక కథనం..

కరవు నుండి, కాపాడే ప్రకృతి పండుగ..తీజ్‌ !
తొమ్మిది రోజుల సంబురాలు కఠోర నియ మాలు.. డప్పుల మోతలు తండాల్లో కేరింతలు పెళ్ళికాని ఆడబిడ్డల ఆటాపాటలు.. అన్నా చెల్లెళ్లు, అక్కాతమ్ముళ్ల అనుబంధాలు బావ మరదళ్ల అల్లరిచేష్టలు ఆపై భక్తి భావం వీట న్నింటి మేళవింపే తీజ్‌ పండుగ!పూర్వం తండాలలో తీవ్ర కరువు వచ్చినప్పుడు లోకం సుభిక్షంగా వుండాలని,తీజ్‌ పండుగ నిర్వహి స్తారు.ఈపండుగ బతుకమ్మను పోలి ఉం టుంది.తీజ్‌ను ఎనిమిది రోజుల పాటు పూజిం చి తొమ్మిదవ రోజు నిమజ్జనం చేస్తారు.ఈఉత్స వాలను పెళ్ళికాని ఆడపిల్లలే నిర్వహిస్తారు. వీరికి తండాపెద్దలు,సోదరులు సహకరిస్తారు. వర్షాకాలం ప్రారంభంలో కనిపించే ఎర్రని ఆరుద్ర పురుగును ‘తీజ్‌’ అంటారు.అలాగే గోధుమ మొలకలను కూడా‘తీజ్‌’గా పిలుస్తారు. బతుకమ్మను పూలతో అలంకరించినట్లే.. తీజ్‌ లో గోధుమ మొలకలను పూజించడం ఆనవా యితీ.ఆగస్టు నెలలో ఈ వేడుకలు మొదలువు తాయి.తీజ్‌ ఉత్సవం.బంజారాల సంస్కృతికి దర్పణం.ఈ తొమ్మిది రోజులు అమ్మాయిలకు అగ్నిపరీక్షే.ఉప్పుకారం లేని భోజనం తినాలి. మాంసాహారాలు ముట్టకూడదు, తండా నుంచి బయటికి వెళ్లకూడదు.యువతులు పుట్టమట్టి తెచ్చి కులదేవతలను కొలుస్తూ పాటలుపాడి తండా నాయకునిచేత బుట్టలో ఆమట్టిని పోయించి గోధుమలను చల్లుతారు.స్వయంగా మూడు పూటలు బావుల వద్దకు వెళ్లి బిందెలతో నీళ్లు తెచ్చి తీజ్‌లపై చల్లుతారు.అలా తొమ్మిది రోజుల్లో గోధుమ నారు ఏపుగా పెరుగు తుంది.అలా బుట్టల్లో గోధుమ మొలకలను పెంచి, వాటి చట్టూ ఆడిపాడి,తొమ్మిదోరోజు వాగులో నిమజ్జనం చేస్తారు.వర్షాలు సంవృ ద్ధిగా కురిసి పంటలు బాగా పండాలని, ఊరంతా బాగుండాలని,మంచి మొగుడు రావాలని కోరుకుంటూ,అంతరించి పోతున్న గిరిజన సంస్కృతిని అపూర్వంగా కాపాడు కోవడానికి అడవిబిడ్డలు ప్రతి ఏటా తీజ్‌ పండు గను భక్తిగా జరుపుతున్నారు. చెట్టు,పుట్ట, గుట్టలకు నిలయమైన అడవుల్లో గుడిసెలు నిర్మించుకొని గోసేవ,ప్రకృతి సేవ చేస్తూ తమ దైన సంస్కృతిని, సంప్రదాయాలను నిలుపు కుంటూ సాగిపోతారు బంజారాలు.అనాదిగా సాతిభవానీలను (సప్తమాతృకలు) కొలుస్తూ ఆ జగదంబలోనే జగతిని దర్శిస్తారు.మొలకనారు ను ఆతల్లికి మరోరూపంగా భావించి భక్తి శ్రద్ధలతో పూజిస్తారు.ఈరెండు పండుగలకు దగ్గరి పోలికలు,సామీప్యతలు చాలా విషయా ల్లో కనిపిస్తాయి.ఈరెండు పండుగలు కాలా నుగుణంగా కొద్దిగా ముందు వెనకాల నిర్వ హించబడినా రెండిరటి లక్ష్యంసృష్టి కళ్యాణమే. తెలంగాణ రాష్ట్రమంతా బతుకమ్మ పండుగ జరుపబడితే,తీజ్‌ పండుగను మాత్రం దేశ వ్యాప్తంగా జరుపుకుంటారు బంజారాలు. రెండు పండుగల్లో ప్రకృతే ప్రధాన దైవంగా కొలవబడుతుంది.ముత్తైవదులు,కన్నెపిల్లలు తమ జీవితాలు మంగళమయం అవ్వాలనే ఆకాంక్ష తో ఈ పండుగలను జరుపుకుంటారు.తీజ్‌ కొండ కోనల్లో,అడవుల్లోని తండాల్లో నిర్వహిం చబడితే, బతుకమ్మ మైదాన ప్రాం తాల్లో నిర్వహించబడుతుంది.బతుకమ్మ,తీజ్‌ రెండు పండుగలు ప్రకృతి మాతను ఆరాధించే ప్రజల హృదయ నిర్మల తను ఆవిష్కరిస్తు న్నాయి. పండుగలు జరుపుకునే విధానాలు, పద్ధతులు వేరువేరు కావచ్చు.కానీ రెండిరటి లక్ష్యం లోక కల్యాణం అన్నది మాత్రం గమనించవలసిన అంశం. పాట, ఆటల మధ్య పువ్వులు, మొల కలు పరవశించి ప్రాణశక్తిని ప్రజారణ్యం లోకి ప్రసారం చేస్తున్న విధానం రెండు పండుగలలో కనబడుతుంది. రాష్ట్ర ప్రభుత్వం బతుకమ్మ పండుగను ఏ విధంగా గౌరవిస్తోందో అలాగే బంజారా గిరిజ నుల సంప్రదాయ తీజ్‌ పండుగను కూడా సాద రంగా గౌరవిస్తు న్నది.ఈపండుగలు రెండు తెలంగాణ గడ్డ ఆత్మగౌరవ ప్రతీకలుగా దర్శనమిస్తాయి.
బంజారా సాంస్కృతి, సాంప్రదాయానికి ప్రతీక
బంజారా సాంస్కృతి,సాంప్రదాయానికి చాటి చెప్పే పండుగలలో అతి ముఖ్యమైన తీజ్‌ పండుగ తీజ్‌.తీజ్‌ అనగా గోధుమ మొక్కలు అని అర్థం.ఈ పండుగను మన తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని ఉమ్మడి పది జిల్లాల్లోనే కాక పోరుగునున్న ఆంధ్రప్రదేశ్‌, మహరాష్ట్ర, కర్ణాటక,గోవా,ఉత్తర భారత దేశంలోని ఉత్తర ప్రదేశ్‌,మధ్యప్రదేశ్‌,ఛత్తీస్‌గడ్‌,రాజస్తాన్‌, గుజ రాత్‌ మొదలగు రాష్ట్రాల్లో ఈ పండుగను ఘనంగా జరుపుకుంటారు.ఈ పండుగ మొదట ఎలా ప్రారంభమౌతుందంటె తండా ల్లోని ప్రజలందరూ ఆ తండాకు చెందిన పెద్ద ఆయన నాయక్‌ ఆధ్వర్యంలో సమావేశమై పండుగ విశేషాలపై నిర్ణయాలు తీసుకుని ‘‘నాయక్‌’’అనుమతితో అంగడికి వెళ్లి వెదురుతో తయారు చేసిన చిన్నచిన్న గుల్లలని తీసుకు వస్తారు.ఐతే ఒక ఇంటిలో ఎంతమంది పెళ్లి కాని ఆడపిల్లలు ఉంటారో అన్ని వెదురు గుల్ల లు తీసుకువచ్చి వాటిని అందంగా రంగు, రంగుల నూలు దారాలతో,గువ్వలతో, ముత్యా లతో,పూసలతో,మరియు బాసింగాలు కట్టి పెళ్ళి కూతులా అందంగా ఆగుల్లలని ముస్తాబు చేస్తారు.ఈ పండుగను పెళ్లికాని ఆడపిల్లలు శ్రావణ పూర్ణిమి రోజు ఉదయంలేచి ఇంటిని వాకిలిని శుభ్రం చేసి అందంగా ముగ్గులు వేసి, అందం గా ముస్తాబై కొత్తబట్టలు ధరించి ‘‘నాయక్‌’’ ఇంటికి చేరుకోని అక్కడి నుండి గండు చీమలు గుల్లు కట్టిన నల్లని మట్టిని తీసుకురావడానికి అడవికి వెళ్తారు. ఇనుప గుల్లలో ఆమట్టిని తీసుకు వచ్చి ఆరబెట్టి శ్రావణంలో వచ్చే రాఖీ పౌర్ణమి రోజు సాయంత్రం తండా నాయకుని ఇంటి ఆవరణలో అందరూ సమావేశమై నాయక్‌ అనుమతితో అందంగా అలంకరించిన వెదురు గుల్లల్లో నల్లని మట్టిని నింపి అందులో నాయక్‌,భార్య నాయకణ నాని బెట్టిన గోధుమ లను చల్లడంతో ఈఉత్సవం ప్రారంభ మౌతుంది.అందరు పాటలు పాడుతూ,నాట్యం చేస్తూ ఈకార్యక్రమంలో పాల్గోంటారు. వెదురు బుట్టల్లోనే కాకుండా ‘‘మోదుగు’’ ఆకులతో గుల్లగా చేసి అందులో మట్టిని పోసి,గోదుమ లని చల్లుతారు.పెళ్ళికాని ఆడపిల్లలు ప్రతిరోజు మూడు పూటలు అందంగా ముస్తాబై వెదురు బుట్టల్లో ఉన్న గోదుమలకు నీల్లు జల్లుతారు ఐతే ఈ కార్యక్రమంలో భాగంగా ఆడపిల్లలు ‘‘పులియా గెణో’’ ‘పూర్ణ కుంభం’లా తలపై పెట్టుకొని బావి నీళ్లు కాని బోరింగ్‌ నీళ్ళుకాని చెరువు నీళ్లుకాని తీసుకు వచ్చి తీజ్‌కి పో స్తారు.ఈ కార్యక్రమం జరిగేటప్పుడు పెళ్ళికాని మగపిల్లలు తీజ్‌ కినీరు పోయకుండా ఆపి కొన్ని పోడుపు కథలు వేస్తారు.వాటికి సమాధా నం చెప్పినవారికి తీజ్‌కి నీళ్ళు పోయ్యనిస్తారు. ఈవిధంగా రోజుకు మూడు పూటల పాటలు పాడుతూ,నృత్యాలు చేస్తూనీళ్ళు జల్లూతూ అగరు బత్తులతో ధూపం చేస్తూ నైవేద్యం పెడుతూ ఆనందంగా ఈ పండుగను నిర్వహించుకుంటారు.పాటలు పాడుతూ తోమ్మిదవరోజు గోకుల అష్టమినాడు ‘డంభోళి’ పండుగను జరుపుకుంటారు.ఆరోజు పెళ్ళి కాని ఆడ పిల్లలు కొత్త బట్టలు ధరించుకొని నాన బెట్టాన సెనగలను తీసుకోని పోలాలకు వెళ్ళి నేరేడు చెట్టుకు సెనగలను గుచ్చుతారు అప్పుడు ఆడ పిల్లలు తమతో తెచ్చుకున్న పండ్లు, ఫలహారాలతో ఉపవాసాన్ని విరమీస్తారు. అక్కడి నుండి నల్లని బంక మట్టిని తీసుకోని నాయక్‌ ఇంటికి తీసుకువెళ్ళి పెళ్ళికాని ఆడ, మగవాల్లు ఆ మట్టితో డోక్రి,డోక్రా ముసలమ్మ ముసలోడులను పీట పై తయారు చేస్తారు దానినే ‘గణగోర్‌’అంటారు.తయారు చేసిన మట్టి బొమ్మల పై రైక బట్ట,తువ్వాల కప్పు తారు.‘డంబోళి’రోజు రాత్రి ఎనిమిది,తోమ్మిది గంటలకు తండా వాళ్లందరూ భోజనం చేసిన తర్వాత గోదుమ పిండితో తయారు చేసిన గోదుమ రోట్టే,బెల్లం నెయ్యితో కలిపి హుండలు తయారు చేస్తారు. దానిని ‘చుర్మో’అంటారు. తయారు చేసిన చుర్మోను హరితి పెళ్ళేంలో వేసి ఆగరుబత్తి,కోబ్బరికాయ,కుంకుమ,నీళ్ళు తీసుకొని స్త్రీ పురుషులందరు పెళ్ళి కాబోయె ఆడపిల్లలతో తండా నాయక్‌ ఇంట్లో డోక్రి, డోక్రా పూజలు చేసి డంబోళి పైన ఇలా పాట పాడుతారు.మరుసటి రోజు ఉదయాన్నె ఆడ పిల్లలందరు డోక్రి,డోక్రాను నెత్తి మీద పెట్టు కొని ఊరి బయట ఉన్న చెరువులో నిమజ్జనం చేస్తారు.అప్పుడు ఈ పాట విధంగా పాట పాడుతారు. ఈ పాటాల్లో ముసలమ్మను పోగు డుతూ,ముసలయ్యని విమర్శిస్తూ పాట పాడుతారు.గణగోర్‌ని చెరువులో నిమజ్జనం చేసి తిరిగి ఇంటికి వచ్చి స్నానంచేసి కొత్త బట్టలు ధరించి ఆడపిల్లలందరు నాయక్‌ ఇంటి ఆవరణలో ఉన్న తీజ్‌ గుల్లలను మధ్యలో పెట్టు కొని పాటలు పాడుతూ నృత్యాలు చేస్తారు.ఆ తర్వాత గ్రామప్రజలు,పెద్దలు, నాయకులు, కార్భారి,ఢావ్‌,ఢవ్‌ గేర్యా మాన్కరి అందరూ వచ్చి సహపంక్తి భోజనం (బాలాజీ బండారో) చేస్తారు.నాయక్‌ అగరుబత్తీలు పెట్టి కొబ్బరి కాయ కొట్టి పూజ నిర్వహిస్తారు.పూజ అనం తరం ఆడపిల్లలు తమ తీజ్‌ గుల్లలను నెత్తి మీద పెట్టుకొని నృత్యాలు చేస్తారు. ఆడపిల్లల వదినలు ఆగుల్లను లాక్కొని వారి అమ్మలకు ఇస్తారు. అమ్మ వాళ్ళందరూ పాటలు పాడుతూ నృత్యాలు చేస్తూ తీజ్‌ని తెంపుతారు. తెంపిన తీజ్‌ని ఆడ పిల్లలు గ్రామ పెద్దలకు ఇస్తూ మొక్కుతారు.గ్రామ పెద్దలు వారికి తోచిన విధంగా కానుకలు ఇస్తారు. తర్వాత ఆడ పిల్లలు తీజ్‌ని చేతుల్లో పట్టుకొని నృత్యం చేస్తుంటే వారి తల్లులు ఒక్కోక్కరు గుల్లల్లో డబ్బులు వేస్తారు.ఒక్కొక్కరు తీజ్‌ని ఇచ్చిపుచ్చుకుంటారు. ఆతీజ్‌ ని మొక్కతూ పెళ్ళికాని వారు హరాలకి పెళ్ళి అయిన వారు మంగళ సూత్రాలకి వాటిని కట్టుకుంటారు. ఆ తర్వాత నాయక్‌,నాయకణ్‌ జోన్నలు, గోధుమలు,సెనగలతో గుడాలు వండిస్తారు. వండిన గుడాలని సాయంత్రం ఐదు గంటలకు అందరు తినటం ఆతర్వాత ఎడ్లకు రaూలు వెసి అలంకరించి,బండి కట్టి అందులో తీజ్‌ని ఉంచి బాజా బజంత్రీలతో తాండా అంతా ఊరేగించి పిల్లలు, పెద్దలు తాండా చెరువులో తీజ్‌ గుల్లలని నిమజ్జనం చేస్తారు. ఆసమ యంలో ఆడ పిల్లలు బాదపడటం,ఏడ్వటం చేస్తారు.ఎందుకంటే తోమ్మిది రోజులు ఉపవాస దీక్షతో,భక్తి శ్రద్ధలతో,పాటలతో,నృత్యాలతో ఆనందంగా జరుపుకోని మరుసటి సంవత్సరం వరకు ఆగకుండా ఉండలేక అంతేకాకుండా పెళ్ళి అయినచో ఈతీజ్‌ ఉత్సవం జరుపుకోలే మన్న బాదతో ఏడుస్తారు.తీజ్‌ నిమజ్జనం అనంతరం ఆడపిల్లలకు వారి అన్నలు లేదా తమ్ముల్లు కాళ్ళు కడుగుతారు.అనంతరం సాయంత్రం ఐదు గంటలకు నాయక్‌ ఆధ్వర్యంలో గుడాలను ఆరగిస్తారు.తీజ్‌ పండుగ అనేది పెద్దలను గౌరవించాలని, గిరిజన సాంప్రదాయాన్ని,సంస్కృతిని కోనసా గించాలని, పచ్చదనంతో కుటుంబాలు ఎప్పుడు పచ్చగా వెలగాలని పెళ్ళి కాని యువతులకు మంచి భర్త దోరకాలని అంటారు.

అమరావతిలో అభివృద్ధి ప్రాజెక్టులు పురోగతి

ఆంధ్రప్రదేశ్‌ రాష్ట్ర రాజధాని నిర్మాణంపై కూటమి ప్రభుత్వం ప్రత్యేక దృష్టి సారించింది. ఈనేప థ్యంలో పాలక పక్షం అమరావతి ప్రాజెక్టుల్లో పనులు పురోగతిపై నిమగ్నమైంది.ఒకపక్క రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి నారా చంద్రబాబు నాయుడు,మరోపక్క పురపాలక శాఖ మంత్రి పి.నారాయణరావు,విద్యాశాఖ మంత్రి నారా లోకేష్‌లు పెట్టుబడిదారులతో సమీక్షలు,చర్చలు నిర్వహించి అభివృద్ధికి బాటలు వేస్తున్నారు.
రాష్ట్రానికి స్పెషల్‌ అసిస్టెన్స్‌ ఫర్‌ క్యాపి టల్‌ ఇన్వెస్ట్‌మెంట్‌ (ూAజI) కింద నిధులు ఇచ్చేం దుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం అంగీకరించింది. ఇందులో తొలి విడతగా రూ.15 వందల కోట్లు విడుదల య్యాయి. ఆర్థిక కష్టాల్లో ఉన్న రాష్ట్రాన్ని గాడిలో పెట్టేందుకు ఏయే మార్గాల్లో నిధులు రాబట్టాలన్న దానిపై ప్రభుత్వం కసరత్తు చేస్తుంది. ఇందులో భాగంగా కేంద్రం నుంచి నిధులు తెచ్చుకునేందుకు ఉన్న అన్ని మార్గాలనూ గుర్తించి ఆమేరకు ఇప్పటికే రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ప్రతిపాదనలు పంపింది.ఈ నేపథ్యంలో రాష్ట్ర ఆర్థిక మంత్రి పయ్యావుల కేశవ్‌ రెండుసార్లు దిల్లీ వెళ్లి కేంద్ర ఆర్థికమంత్రి, ఆశాఖ ఉన్నతాధికారులతో మాట్లాడారు. తాజాగా ముఖ్య మంత్రి చంద్రబాబు సైతం నిధులకోసం దిల్లీ వెళ్లి ప్రయత్నించారు. మరోవైపు అన్ని రాష్ట్రాల్లో మూల ధన వ్యయం పెరిగే విధంగా కేంద్రం ఒక ప్రత్యేక పథకాన్ని అమలు చేస్తోంది. కేంద్ర ప్రభు త్వమే ఇందుకు నిధులు ఇస్తుంది.దాదాపు 50ఏళ్ల పాటు ఎలాంటి వడ్డీ చెల్లించాల్సిన అవసరం లేకుండా కేంద్రం రుణం రూపంలో ఈ నిధులను సమకూరు స్తుంది.సాకి పథకం కింద ఈఆర్థిక సంవత్సరంలో 2వేల200కోట్లరూపాయలు రాష్ట్రానికి ఇచ్చేందుకు కేంద్రం అంగీకరించింది.ఈపథకం కింద రూపొం దించిన విధివిధానాల ప్రకారం ప్రతిపా దనలు పంపితే కేంద్రం ఆమోదం తెలుపుతుంది. కేంద్రం ఆమోదించిన ప్రాజెక్టు మొత్తం వ్యయంలో 66 శాతం కేంద్రం విడుదల చేస్తుంది. ప్రస్తుతం ఆ మేరకు తొలి విడతగా 15వందల కోట్ల రూపా యలు రాష్ట్రానికి వచ్చాయి.ఈ నిధులను ప్రత్యే కంగా నిర్మాణ పనులు చేసిన కాంట్రాక్టర్లకు ఇవ్వా లని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది. ఎప్పటి నుంచో పెద్ద మొత్తంలో బిల్లులు పెండిరగులో ఉన్నాయి. గుత్తేదా రులు అనేకమంది ఈ కారణంగా చేతులెత్తేశారు. ప్రస్తుతం వచ్చే నిధులను కాంట్రాక్టర్లకు చెల్లించి పనులను ముందుకు నడిపించాలనే ఆలోచనతో రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఉంది.
అమరావతిలో బ్యాంకుల ప్రతినిధి బృందాల పర్యటన
రాజధాని అమరావతి నిర్మాణానికి వేగంగా అడుగులు పడుతున్నాయి. ఈ ప్రాజెక్టుకు ప్రపంచ బ్యాంకు,ఏషియన్‌ డెవలప్‌మెంట్‌ బ్యాంకు రుణం సమకూర్చేందుకు ముందుకొచ్చాయి. ఈరెండు బ్యాంకుల ప్రతినిధి బృందాలు అమరా వతిలో పర్యటించనున్నాయి.ఈ ప్రతినిధులు రాష్ట్ర ప్రభుత్వ, సీఆర్‌డీఏ ఉన్నతాధి కారులతో వరుసగా భేటీ అవుతారు.మధ్యలో మూడురోజులు రాజ ధానిలో పర్యటిస్తారు. అర్ధాంతరంగా ఆగిన నిర్మా ణాలు,ఆర్థిక వనరులకు అవకాశం,దశల వారీగా ప్రణాళికలు ప్రభుత్వం, సీఆర్‌డీఏ పరంగా వాటి అమలు తదితర అంశాలకు సంబంధించి ఉన్నతా ధికారులతో చర్చించి కార్యాచరణ రూపొందించే అవకాశం ఉంది. వరల్డ్‌ బ్యాంకు బృందంలో 23 మంది, ఏషియన్‌ డెవలప్‌మెంట్‌ బ్యాంకు బృం దంలో నలుగురు సభ్యులు ఉన్నారు.వెలగపూడిలోని సచివాలయంలో ఆర్థికశాఖ ముఖ్య కార్యదర్శి, పురపాలక శాఖ ప్రత్యేక ప్రధాన కార్యదర్శులతో ఇవాళ భేటీ అవు తారు. అనంతరం ముఖ్యమం త్రితో సచివాలయంలోనే అత్యున్నతస్థాయి సమా వేశంఏర్పాటు చేశారు. ఇందులో ప్రాథమిక ఆలోచ నలు,ఆర్థికసాయం,ప్రణాళికపై చర్చించను న్నారు. ప్రభుత్వ ప్రాధాన్య తలు,విధానపరమైన కార్యాచర ణపై బృందానికి ముఖ్యమంత్రి వివరించనున్నట్లు తెలిసింది. ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు స్పెషల్‌ అసిస్టెన్స్‌ ఫర్‌ క్యాపిటల్‌ ఇన్వెస్ట్‌ మెంట్‌ (సాకి) కింద నిధులు ఇచ్చేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం అంగీకరించింది. ఇందులో తొలి విడత గారూ.1500కోట్లు విడుదల య్యాయి.ఆర్థిక కష్టా ల్లో ఉన్న రాష్ట్రాన్నిగాడిలో పెట్టేందుకు ఏయే మార్గా ల్లో నిధులు రాబట్టాలన్న దానిపై ప్రభుత్వం కసరత్తు చేస్తుంది.ఇందులో భాగంగా కేంద్రం నుంచి నిధు లు తెచ్చుకునేందుకు ఉన్న అన్ని మార్గాలనూ గుర్తించి ఆమేరకు ఇప్ప టికే రాష్ట్రప్రభుత్వం ప్రతిపాదనలు పంపింది. ఈనేపథ్యంలో రాష్ట్రఆర్థిక మంత్రి పయ్యావుల కేశవ్‌ రెండుసార్లు దిల్లీ వెళ్లి కేంద్ర ఆర్థికమంత్రి నిర్మల సీతారామన్‌,ఆశాఖ ఉన్నతాధి కారులతో మాట్లా డారు.తాజాగా ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు నాయు డు సైతం నిధుల కోసం ఢల్లీి వెళ్లి ఆర్థిక మంత్రిని కలిశారు.
గ్లోబల్‌ గ్రీన్‌ ఎనర్జీ పెట్టుబడులకు ఆంధ్రప్రదేశ్‌ గమ్యస్థానం
పునరుత్పాదక ఇంధన పెట్టుబడులకు ఉత్తమ గమ్య స్థానాలలో ఒకటిగా పరిగణించబడుతున్న ఆంధ్ర ప్రదేశ్‌ రాష్ట్రంలో,5బిలియన్ల యూఎస్‌ డాలర్ల గ్రీన్‌ ఎనర్జీ పెట్టుబడులు పెట్టేందుకు, గ్లోబల్‌ ఇన్వెస్టింగ్‌ సంస్థ బ్రూక్‌ఫీల్డ్‌,యాక్సిస్‌ ఎనర్జీ ప్రమో ట్‌ చేసిన క్లీన్‌ ఎనర్జీ ప్లాట్‌ఫారమ్‌ ఎవ్రెన్‌ ముందు కొచ్చింది. బ్రూక్‌ఫీల్డ్‌,యాక్సిస్‌ యాజమాన్య బృందం ఏపీ సచివాలయంలో ముఖ్యమంత్రి నారా చంద్ర బాబు నాయుడుతో పాటు ఇంధన శాఖా మంత్రి గొట్టిపాటి రవికుమార్‌తో సమావేశమ య్యారు.రాష్ట్రంలో దశలవారీగా 3500 మెగావాట్ల సోలార్‌, 5500 మెగావాట్ల పవన విద్యుత్‌ ప్రాజెక్టులను ఏర్పాటు చేసేందుకు సిద్ధంగా ఉన్నట్లు ఎవ్రెన్‌ సంస్థ ప్రతిని ధులు వెల్లడిరచారు. వీటిలో 3000మెగావాట్ల ప్రాజెక్టులకు ఇప్పటికే రాష్ట్రంలో శంకుస్థాపన జరిగిందని,2026 చివరి నాటికి ఆప్రాజెక్టులు ప్రారంభమవుతాయని తెలి పారు.పునరుత్పాదక ఇంధన పెట్టుబడుల ప్రణాళి కలే కాకుండా, ఇంటి గ్రేటెడ్‌ మాడ్యూల్‌ తయారీ, పంప్డ్‌ స్టోరేజ్‌,బ్యాటరీ స్టోరేజ్‌,ఈ -మొబిలిటీ, గ్రీన్‌ అమ్మోనియా వంటి వాటిలో రాష్ట్రంలో అద నపు అవకాశాలను ఎవ్రెన్‌ అన్వేషిస్తోం దన్నారు. రాష్ట్ర ప్రభుత్వం పెట్టుబడిదా రులకు అనువైన విధానాలను అమలుచేస్తోందని ,పెట్టుబడిదారు లకు, ప్రజలకు ఈజ్‌ ఆఫ్‌ డూయింగ్‌ బిజినెస్‌ లో సమయానుకూల అనుమతులతో పాటు పారదర్శకతను ప్రోత్సహించేందుకు,రాష్ట్ర ప్రభు త్వం పెట్టుబడులకు అనుకూల వాతావర ణాన్ని కల్పి స్తుందని అన్నారు. ఇంధన రంగంలో పెట్టు బడులను సాకారం చేయడంద్వారా ఆంధ్రప్రదేశ్‌ రాష్ట్రంలో నూతన అవకాశాలకు,ఉద్యోగ కల్పనకు, స్థిర మైన అభివృద్ధి సాదించేందుకు పుష్కలంగా అవకా శాలున్నాయన్నారు.సౌర,పవన ఇంధన వనరులతో పునరుత్పాదక ఇంధన ఉత్పత్తికి ఏపీలో ఆకాశాలు మెండుగా ఉన్నాయని తెలిపారు. సోలార్‌ పార్కులు,రూఫ్‌ టాప్‌ సోలార్‌ సిస్టమ్‌లు, పంప్డ్‌ హైడ్రో స్టోరేజీ ప్రాజెక్టుల ఏర్పాటుకు ప్రభుత్వం ఇప్పటికే చర్యలు తీసుకుంటోందని ఇంధనశాఖా మంత్రి గొట్టిపాటి రవికుమార్‌ తెలి పారు.సుమారు 1ట్రిలియన్‌ యుఎస్‌ డాలర్లతో ప్రపంచవ్యాప్తంగా 2,40,000 మంది ఉద్యోగు లతో ఇన్వెస్ట్మెంట్‌ మేనేజ్మెంట్‌లో బ్రూక్‌ఫీల్డ్‌ గ్లోబల్‌ లీడర్‌గా ఉందని బ్రూక్‌ ఫీల్డ్‌ అధికారులు తెలి పారు.బ్రూక్‌ఫీల్డ్‌ రెన్యూవబుల్స్‌ పునరుత్పాదక ఇంధనాన్ని,ప్రపంచ ఇంధన పరివర్తన,వాతావర ణ పరివర్తనకు సంబందించిన కార్యక్రమా లను ముందుకు తీసుకెళ్లడానికి 100బిలియన్‌ యూ ఎస్‌ డాలర్లతో ఐదు ఖండాలలో విస్తరించి ఉన్న హైడ్రో,పవన,సౌర,స్టోరేజి విద్యుత్‌ పంపిణి వంటి వాటిలో 7,000 కంటే ఎక్కువ విద్యుత్‌ ఉత్పాదక సౌకర్యాలలో 33,000 మెగావాట్లకు మించి ఉత్పాదక సామర్థ్యం కలిగి ఉందన్నారు. బ్రూక్‌ఫీల్డ్‌ రెన్యూవబుల్స్‌ 5 ఖండాలలో విస్తరించి ఉన్న బహు ళ పునరుత్పాదక సాంకేతికతలలో155,000 మెగావాట్ల గ్లోబల్‌ డెవలప్మెంట్‌ పైప్‌లైన్‌ను కలిగి ఉందన్నారు. బ్రూక్‌ఫీల్డ్‌ సంస్థ, దశాబ్దానికి పైగా నైపుణ్యం కలిగిన క్లీన్‌టెక్‌ కంపెనీ అయిన యాక్సి స్‌ ఎనర్జీ వెంచర్స్‌ ఇండియా ప్రైవేట్‌ లిమిటెడ్‌తో బలమైన భాగస్వామ్యాన్ని ఏర్పరుచుకుందని, 2019లో పునరుత్పాదక ఇంధన ప్రాజెక్టులను అమలుచేసి,1.8 Gఔ సౌర,పవన ప్రాజెక్టులను విజయవంతంగా అభివృద్ధి చేసిందని తెలిపారు. దేశంలో క్లీన్‌ ఎనర్జీ ఇన్వెస్ట్‌మెంట్‌లను ముందుకు తీసుకు వెళ్లేందుకు బ్రూక్‌ఫీల్డ్‌ మరియు యాక్సిస్‌ ఎనర్జీ మధ్య 51:49% హోల్డింగ్‌తో ఎవ్రెన్‌ సంస్థ ను ఏర్పాటు చేయటం జరిగిందన్నారు.ఉద్యోగాల కల్పన,పన్ను సహకారంద్వారా రాష్ట్ర ఆర్థికవృద్ధికి ఈ పెట్టుబడులు ఎంతగానో తోడ్పడ తాయని,ఈ పెట్టుబడి ప్రణాళికలు ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ఇంధన మౌలిక సదుపాయాలను అభివృద్ధి చేయడం, ప్రపంచ ఇంధన పరివర్తనకు సహాయపడడంలో ఎవ్రెన్‌ నిబద్ధతను తెలియచేస్తుందని, అలాగే క్లీన్‌ ఎనర్జీ పెట్టుబడులకు ఆంధ్రప్రదేశ్‌ను వారి ప్రధాన గమ్యస్థానంగా మారుస్తుందని బ్రూక్‌ఫీల్డ్‌ అధికా రులు పేర్కొన్నారు.ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు నాయుడు, విద్యుత్‌ శాఖ మంత్రి గొట్టిపాటి రవి కుమార్‌లతో సమావేశం అయిన వారిలో బ్రూక్‌ ఫీల్డ్‌ మేనేజింగ్‌ డైరెక్టర్లు నావల్‌ సైనీ,ముర్జాష్‌ మనీ క్షణ, ఎవ్రన్‌ సంస్థ ఎండీ రవి కుమార్‌ రెడ్డి, సీఈఓ సుమన్‌ కుమార్‌,యాక్సిస్‌ సీఈఓమురళి, సీనియర్‌ వైస్‌ ప్రెసిడెంట్‌ డీవీవీ సత్య ప్రసాద్‌లు ఉన్నారు.
రాజధాని అమరావతి నిర్మాణాన్ని సీఎం నారా చంద్రబాబు నాయుడు ప్రతిష్టాత్మకంగా తీసుకు న్నారు.ప్రభుత్వం చేపట్టిన మరుక్షణం నుంచి అమరావితిలో అభిమృద్ధి పనులు వేగంగా జరుగు తున్నాయి. ఈ విషయంపై రాష్ట్ర ప్రభుత్వం కేంద్ర ప్రభుత్వంతో నిర్విరామంగా చర్చలు జరుపుతోంది. ఈ తరుణంలో కీలక పరిణామం చోటు చేసు కుంది. అమరావతి నిర్మాణం కోసం నిధుల సమీ కరణ ప్రక్రియ వేగవంతం చేసిన విషయం తెలి సిందే. సీఎంతో ప్రపంచ బ్యాంక్‌, ఏడీబీ చర్చలు: అమరా వతి సచివాలయంలో ముఖ్యమంత్రి నారా చంద్ర బాబు నాయుడుతో ప్రపంచ బ్యాంక్‌, ఏడీబీ ప్రతి నిధులు భేటీ అయ్యారు. అమరావతి నిర్మా ణనికి నిధులు అందించే విషయమై చర్చించారు. అమరావతి నిర్మాణానికి 15వేల కోట్లు నిధులు అందిస్తామని కేంద్ర ప్రభుత్వం హామీ ఇచ్చిన విషయం తెలిసిందే. ఈ సందర్భంగా నేటి నుంచి మూడు రోజుల పాటు ప్రపంచ బ్యాంక్‌, ఏడీబీ ప్రతినిధులు అమరావతిలో పర్యటిచనున్నారు. ప్రాథమికంగా అమరావతిలో చేపట్టాల్సిన పనులు, దశల వారీగా నిధుల విడుదలపై సీఎంతో ప్రపంచ బ్యాంక్‌, ఏడీబీ చర్చలు జరిపారు.అమరావతి ప్రాజె క్టులో పనుల పురోగతి, క్షేత్ర స్థాయి పర్యట నలు, భూసమీకరణ,మౌళిక సదుపాయాలు, పెట్టుబడుల అంశాలపై చర్చించారు.రాజధాని పరిధిలో ప్రభు త్వ ప్రాధాన్యత ప్రాజెక్టులు, విధాన నిర్ణయాలను ప్రపంచ బ్యాంక్‌,ఏడీబీ ప్రతినిధులకు సీఎం చంద్ర బాబు వివరించారు.అలాగే రాజధాని అమరా వతిలో ప్రస్తుత పరిస్థితులు వచ్చే కాలంలో ప్రభుత్వ ప్రణాళికలను చంద్రబాబు వారికి వివరిం చారు. సీఆర్డీఏ పరిధిలో క్షేత్ర స్థాయిలో ప్రపంచ బ్యాంక్‌, ఏడీబీ ప్రతినిధులు పర్యటించారు.వరల్డ్‌ బ్యాంకు బృందం ఏపీలో పర్యటించింది. పురపా లకశాఖ మంత్రి నారాయణతో పాటు ఆర్థికశాఖ ఉన్నతాధి కారులు సమావేశంలో పాల్గొన్నారు. అమరావతి అభివృద్ధి,ఆర్థిక సాయానికి సంబం ధించిన అంశాలపై సీఎంతో చర్చించారు.
ఎపిలో భారీవిస్తరణకు హెచ్‌ సిఎల్‌ సన్నాహాలు!
`మంత్రి లోకేష్‌తో భేటీ అయిన హెచ్‌ సిఎల్‌ ప్రతినిధులు : ప్రముఖ సాఫ్ట్‌ వేర్‌ సంస్థ హెచ్‌ సిఎల్‌ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో తమ కార్యకలాపాల విస్తరణకు సిద్ధమైంది.గత టిడిపి ప్రభుత్వ హయాం లో ఆంధ్రప్రదేశ్‌ లో కార్యకలాపాలు ప్రారంభించిన హెచ్‌ సిఎల్‌ ప్రస్తుతం 4,500 మందికి ఉద్యోగాలు కల్పించింది.రాష్ట్రంలో భారీఎత్తున విస్తరణ చేపట్టా లని నిర్ణయించినట్లు హెచ్‌ సిఎల్‌ కార్పొరేట్‌ వైస్‌ ప్రెసిడెంట్‌ శ్రీమతి శివ శంకర్‌, అసోసియేట్‌ వైస్‌ ప్రెసిడెంట్‌ శివప్రసాద్‌ వెల్లడిరచారు. హెచ్‌ సిఎల్‌ సంస్థ ప్రతినిధులుఉండవల్లి నివాసంలో రాష్ట్ర విద్య,ఐటి శాఖల మంత్రి నారా లోకేష్‌ తో సమావే శమయ్యారు. ఎపిలో విస్తరణ ద్వారా మరో 5500 వేల మందికి ఉద్యోగాలు కల్పించాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నట్లు హెచ్‌ సిఎల్‌ ప్రతినిధులు తెలిపారు. ఐటిలో ప్రస్తుతం అంతర్జాతీ యంగా చోటుచేసు కున్న ట్రెండ్స్‌కు అనుగుణంగా అధునాతన సాంకే తిక సేవలను అందుబాటులోకి తేవడం ద్వారా పెద్దఎత్తున ఉద్యోగాలు కల్పించ డానికి ప్రణాళికలు సిద్ధం చేస్తున్నామని అన్నారు. రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ప్రతిష్టాత్మకంగా చేపట్టబోతున్న స్కిల్‌ సెన్సస్‌, స్కిల్‌ డెవెలప్మెంట్‌లో తాము కూడా భాగస్వామ్యం వహిస్తామని తెలిపారు.రాష్ట్రంలో 20లక్షల మందికి ఉద్యోగాలు కల్పించాలన్న ప్రభుత్వ లక్ష్యానికి తమవంతు సహాయ, సహకా రాలు అందిస్తామని చెప్పారు.ఈసందర్భంగా విస్తరణకు కావాల్సిన కొన్నిఅనుమతులు, గత ప్రభు త్వం నిలిపివేసిన రాయితీలు విడుదలచేయా ల్సిం దిగా హెచ్‌ సిఎల్‌ ప్రతినిధులు మంత్రిని కోరారు.
విడతల వారీగా రాయితీలు విడుదల చేస్తాం
మంత్రి నారా లోకేష్‌ స్పందిస్తూ…గత టిడిపి హయాంలో అనేక రాష్ట్రాలు పోటీపడగా, తాను స్వయంగా వెళ్లి హెచ్‌సిఎల్‌ ఛైర్‌ పర్సన్‌ శివ్‌ నాడా ర్‌తో మాట్లాడి గన్నవరంలో క్యాంపస్‌ ఏర్పాటుకు ఒప్పించానని చెప్పారు. రికార్డు టైంలో అనుమ తులు,భూ కేటాయింపులుచేసి,యుద్ధ ప్రాతి పదికన కార్యకలాపాలు ప్రారంభించేలా చేయడం తనకు మంచి అనుభూతి నిచ్చిందని అన్నారు. గన్నవరం వైపు వెళ్లిన ప్రతిసారీ యువతకు 4500 మందికి ఉద్యోగాలు కల్పించామన్న సంతృప్తి, సంతోషం కలిగేవని చెప్పారు. అయితే ఆ తర్వాత వచ్చిన ప్రభుత్వ అసమర్ధత కారణంగా సంస్థ కార్య కలాపా లు ముందుకు సాగలేదు. 20 వేల మందికి ఉద్యోగాలు కల్పించాల్సిన సంస్థ కేవలం 4500 మంది వద్దనే ఆగిపోయింది.పూర్తి స్థాయి అనుమ తులు, రాయితీలు ఇవ్వకుండా నిలిపివేసి ఇబ్బం దులు పెట్టారు. ఇప్పుడు రాష్ట్రంలో ప్రజా ప్రభుత్వం ఏర్పాటైంది…అయిదేళ్లలో 20లక్షల ఉద్యోగాల కల్పన మా లక్ష్యం. మీ కంపెనీ పూర్తి సామర్థ్యంతో కార్యకలాపాల విస్తరణకు సంపూర్ణ సహకారం అందిస్తాం,ఇందుకు అవసరమైన అన్ని అనుమ తులను త్వరితగతిన క్లియర్‌ చేస్తాం,గత ప్రభు త్వంలో పెండిరగ్‌ పెట్టిన రాయితీలను విడతల వారీగా చెల్లిస్తాం.మరో 15,500మందికి ఉద్యో గాలు కల్పించడమే లక్ష్యంగా మీరుపనిచే యండి, అందుకు అవసరమైన పూర్తి సహ కారం మేము అందిస్తామని మంత్రి లోకేష్‌ పేర్కొ న్నారు.ఐటిలో వస్తున్న అధునాతన మార్పులకు అనుగుణంగా యువతకు నైపుణ్య శిక్షణ ఇచ్చి, ఉద్యోగావకాశాలు కల్పిస్తున్నందుకు హెచ్‌ సిఎల్‌ సంస్థ ప్రతినిధులను అభినందించారు.– జి.ఎన్‌.వి.సతీష్‌

తెలంగాణ గిరిజన పవిత్ర స్థలాలు జాతరలు

మామానవ జాతికి మూలంగా చెప్పబడుతున్న గిరిజనులు దేశవ్యాప్తంగా వివిధ పేర్లతో విస్తరించి ఉన్నారు ముఖ్యంగా దక్షిణ భారత దేశంలో అందున తెలంగాణ రాష్ట్రంలో గిరిజ న జనాభా10శాతం విస్తరించి ఉన్నట్టు గణాంకాల ద్వారా తెలుస్తుంది.12రకాల గిరిజన తెగలు గోదావరి కృష్ణ నదుల పరివా హక ప్రాంత కొండలు,కోనలు,అడవులు, మైదానాలలో నివసిస్తున్నారు.నమ్మకానికి సంస్కృతి పరిరక్షణకు ప్రతిరూపా లైన ఈఅడవి బిడ్డలు నివసించే ప్రాంతాలలోని ఆధ్యాత్మిక క్షేత్రాల గురించిన పూర్తి పరిశోధక పుస్తకం ‘తెలంగాణ గిరిజన పవిత్ర స్థలాలు జాతరలు’ రచయిత డాక్టర్‌ ద్యావనపల్లి సత్యనారాయణ. వీరు నిత్య సంచార పరిశోధకులు16 డిగ్రీలు పూర్తి చేసిన బహుముఖ విద్యావేత్త. గిరిజనా భివృద్ధి సంస్థ హైదరాబాదులో ఉన్నత ఉద్యో గ సేవలు అందిస్తున్న ఆయన వ్రాసిన ఈపుస్తకంలో అనేక ప్రామాణిక అంశాలు పొందుపరిచారు. గిరిజన కళాసంస్కృతి మొదలు గోదావరి లోయలో గిరిజన క్షేత్రాలు అనే తొమ్మిది విభాగాలుగా ఈ ప్రామాణిక పుస్తకం పొందుపరిచారు, అను బంధంగా తెలంగాణలోని అసెంబ్లీ స్థానాల వారీగా లంబాడ గిరిజన జనాభా వివరాలు అందించారు.ఈ పుస్తక రచన తెలంగాణ ప్రాంతంలోగల వివిధ జాతుల గిరిజనులు వారు పూజించే దైవాలు చేసేజాతరలు కేంద్రంగా కొనసాగి నేటితరం వారికి తెలి యని అనేక విలువైన చారిత్రక ఆధ్యాత్మిక విషయాలు విశేషాలు తెలియజేసింది. గిరిజన కళా సంస్కృతి అనే మొదటి విభాగంలో వివిధ గిరిజన తెగలు,కళలు, సంగీతం,నాట్యం,సాహిత్యం,చిత్రలేఖనం,కర్ర శిల్పం,అల్లికలు,గురించి సవివరంగా వివరి స్తూనే ప్రపంచీకరణ ప్రభావంతో అవి అంత రించిపోతున్న వైనం తెలిపి జాగృతం చేశారు.
ముఖ్యంగా లంబాడీల జీవన సంస్కృతి గురించి చాలా లోతైన అంశాలు వెల్లడిరచారు వంశాల వారీగా కొలిచే దేవతలు వాటి ప్రతిరూపాలుగా పూజించే చెట్ల వివరాలు లంబాడి సమాజం కుటుంబం కట్టుబాట్లు వివాహ విధానాలతో పాటు రాజస్థాన్లోని అబు పర్వతంపై బ్రాహ్మ ణులు చేసిన యజ్ఞం నుంచి ఉద్భవించిన రాజులు ఆ వంశం నుంచి అవతరించిన లంబడా తెగల వివరణ ఆసక్తికరంగా వివరిం చారు రచయిత సత్యనారాయణ. లంబాడీల ఆరాధ్య దైవం సంత్‌ సేవాలాల్‌ పూజా విధానం గురించి అనేక చారిత్రక అంశాలు జోడిరచి వివరించబడిరది.
కోయదొరలు పూజించే మేడారం సమ్మక్క సారక్క జాతర గురించి చారిత్రక జానపద అంశాలు జత చేసి అందించిన విభాగంలో సమ్మక్క సారక్క ప్రతాపరుద్రుని సేనలతో పోరాడి మరణించినట్టు ప్రజలను రక్షించే నేపథ్యంలో యుద్ధంలో మరణించిన వారి స్ఫూర్తి కోసం ‘‘వీరగల్‌ శిల్పాలు’’ చెక్కించటం నాటి ఆనవాయితీ, ప్రస్తుతం మేడారం దగ్గర జంపన్న వాగుపై వంతెన నిర్మాణ తవ్వకాల్లో స్త్రీ మూర్తి,పురుషమూర్తి,విగ్రహాలు బయట పడ్డట్టు అవి సమ్మక్క జంపన్న లవి అయిఉంటాయి అనే స్వీయ భావం రచయిత వ్యక్తపరిచారు. కాని ఆవివరాలు ఏవి ప్రస్తుతం మేడారంలోగానీ మ్యూజియంలోగాని లేకపోవడం కాస్త సందిగ్ధకరం. ఇక ఆదిలాబాద్‌ లోని కేస్లాపూర్‌లో గల గోండుల ఆరాధ్య దైవం‘‘నాగోబా’’గురించి కూడా అనేక చారిత్రక విషయాలతో సుదీర్ఘ అంశాలు, జాతర నేపథ్యం తీరుతెన్నుల గురించి కూలంకషంగా చర్చించారు.అలాగే గుండులు అమ్మ తల్లిగా పూజించే జంగు భాయ్‌ జాతర గురించి,కొమరం భీమ్‌ స్మారకం జోడెన్‌ ఘాట్‌ గురించిన వివరణలు ఇందులో చదవవచ్చు.
తెలంగాణలో గల ప్రధాన కోటలు వరంగల్‌, భువనగిరి,కోటలకన్నా అతి ప్రాచీనమైన గాంధారి కోట,గురించి అక్కడి పద్మనాయకపు గిరిజనులు ప్రతి ఏటా ఫిబ్రవరి మాసంలో జరుపుకునే మైసమ్మ జాతర గురించి జాతర ప్రారంభం నుంచి ముగింపు వరకు చేసే తంతులు గురించి సవివరంగా రాయడంలో రచయిత స్వీయ క్షేత్ర పర్యటనా నుభవం ప్రతి అక్షరంలో అగుపిస్తుంది.
ఆదిలాబాద్‌లోనే గల మరో అరుదైన పెద్దయ్య గుట్ట,గురించి కూడా మార్గ నిర్దేశం చేస్తూ వివరించారు,అలాగే కరీంనగర్‌ ప్రాంతంలో గల చిన్నయ్య గుట్ట యొక్క మొక్కుల గురించి కూడా తెలిపారు,
భద్రాచలం సమీపంలోని చర్ల దగ్గర పూజారి గూడెంలోని నాయకపోడు గిరిజనులు చేసే ‘‘సోముల దేవమ్మ కొలుపు’’ గురించి ఆసక్తిక రంగా తెలుపుతూ ఆధునికులు చేసే యజ్ఞ యాగాదుల ద్వారా వర్షాలు కురుస్తాయి. అనడంలో ఎలాంటి శాస్త్రీయత ఉందో, గిరిజనులు చేసుకునే జాతర్లు,కొలుపులలో కూడా అంతే శాస్త్రీయత ఉంది అంటూ రచయిత సహేతుకంగా చెప్పారు.
భద్రాద్రి కొత్తగూడెం జిల్లా ములకలపల్లి మండలం లోని నల్లముడి గ్రామం శివారులోని అడవుల్లో గల ‘‘అక్షరాలలొద్ధి’’లో గల ఆదివాసి చిత్రలేఖనం గురించి రచయిత సత్యనారాయణ గారే మొదట వెలుగులోకి తెచ్చిన విషయం వివరించారు.
పాండవులు అరణ్య అజ్ఞాతవాస సమయంలో దక్షిణభారతంలోని దండకారణంలో గడిపినట్టు తద్వారా ఈ ప్రాంత అటవి పుత్రులకు పాండవులకు కలిగిన సంబంధ బాంధవ్యాలకు సంబంధించి నేటికీ ఇక్కడ గిరిజనులు భీముడు మొదలైన వారిని పూజిస్తూ సంబరాలు జాతరలు చేస్తుంటారు అని అనేక ఉదాహ రణలతో రచయిత చెప్పారు.
నల్లమల ప్రాంత గిరిజనులు తమ జాతి ఆడపడుచు చెంచులక్ష్మినిమను వాడిన శివుని తమ అల్లునిగా భావించి,పూజిస్తారని,ఇక్కడ జరిగే సలేశ్వరం లింగమయ్య జాతర,లొద్ది మల్లయ్య జాతర,భవరాపూర్‌ శివరాత్రి జాతర, గురించి చాలా క్షుణ్ణంగా రచయిత వివరించారు.
అదేవిధంగా గోదావరి లోయలోగల గిరిజన క్షేత్రాలు గురించిన అనేక ఆసక్తికరమైన విషయాలు విశేషాలు తెలియజేస్తూ… పాఠకులకు ఆసక్తిని కలిగిస్తూ అనేక విలువైన గిరిజన చారిత్రక సాంస్కృతిక విషయాలు తెలియజేశారు.
ఇందులోని ప్రతి విషయం కూడా ప్రామాణికంగా పరిశోధనకు చేయూతనిచ్చే దారి దీపం వంటిది ఈ పుస్తకం.
ఇప్పటివరకు వచ్చిన అనేక గిరిజన సాంప్రదాయ పుస్తకాలకు ఇది భిన్నమైనది ప్రతి పరిశోధక విద్యార్థి ఉత్తమ పాఠకులు తప్పనిసరిగా చదివి తీరాల్సిన ప్రామాణిక పుస్తకం ఇది.

పుస్తకం పేరు తెలంగాణ గిరిజన పవిత్ర స్థలాలు జాతరలు
రచన డా.ద్యావనపల్లి సత్యనారాయణ పుటలు 116 పేజీలు వెల అమూల్యం ప్రతులకు సంత్‌ శ్రీ సేవాలాల్‌ స్వచ్ఛంద సంస్థ,టేకులపల్లి, భద్రాద్రి కొత్తగూడెం జిల్లా, సెల్‌ 9703085458. – డా. అమ్మిన శ్రీనివాసరాజు (సెల్‌ : 7729883223)

మెరుగైన ఐటీ పాలసీతో ఐటీ పరిశ్రమలు రప్పిస్తాం..

  • 100 బిలియన్‌ ఎకానమీగా విశాఖ మహానగరాన్ని అభివృద్ధిచేస్తాం!
  • గ్రీన్‌ చానల్‌ ద్వారా ఐటి పరిశ్రమలకు రాయితీలను అందజేస్తాం
  • ఐటిలో ఎంత ఎక్కువ ఉద్యోగాలిస్తే అంత మెరుగైన ప్రోత్సాహకాలు
  • ఏపి ఐటి అసోసియేషన్‌ ప్రతినిధుల సమావేశంలో మంత్రి నారా లోకేష్‌ విశాఖపట్నం: త్వరలో మెరుగైన ఐటి పాలసీని ప్రకటించి, దేశంలోనే ప్రఖ్యాత కంపెనీలను రాష్ట్రానికి తీసుకువస్తామని రాష్ట్ర విద్య, ఐటి, ఎలక్ట్రానిక్స్‌ శాఖల మంత్రి నారా లోకేష్‌ పేర్కొ న్నారు. విశాఖపట్నంలో ఆంధ్రప్రదేశ్‌ ఐటి అసోసియేషన్‌ ప్రతినిధులతో మంత్రి లోకేష్‌ గురువారం ముఖాముఖి సమావేశమై వారి సమస్యలు తెలుసుకున్నారు.ఈ సందర్భంగా లోకేష్‌ మాట్లాడుతూ ఐటి రంగంలో ఇప్పటికే అభివృద్ధి సాధించిన హైదరాబాద్‌, బెంగు ళూరు,చెన్నయ్‌ లల్లో అమలుచేస్తున్న పాలసీల ను అధ్యయనం చేసి మెరుగైన ఐటి పాలసీని తీసుకువస్తాం.రాష్ట్రంలో అయిదేళ్లలో 20లక్షల ఉద్యోగాలు కల్పించాలన్న తమ ప్రభుత్వ లక్ష్యం లో ఐటి,ఎలక్ట్రానిక్స్‌ రంగాలు కీలకపాత్ర పోషించబోతున్నాయి.దేశంలో టాప్‌-10 ఐటి కంపెనీలతో చర్చలు జరుపుతున్నాం,త్వరలో రాష్ట ప్రజానీకం ఐటి పరిశ్రమ పెట్టుబడులపై శుభవార్త వింటారు.ఐఎస్‌బి తరహాలో విశాఖ లో ప్రపంచస్థాయి ఎఐ యూనివర్సిటీని ఏర్పా టుచేస్తాం.ఎఐ హబ్‌ గా కూడా విశాఖను తీర్చి దిద్దుతాం.రోబోటిక్స్‌,హెల్త్‌ కేర్‌,ఎడ్యుకేషన్‌ వంటి రంగాలతో అనుసంధానించి ఐటిని వేగ వంతంగా అభివృద్ధిచేస్తాం.రాబోయే అయిదేళ్ల లో విశాఖపట్నాన్ని 100బిలియన్‌ డాలర్ల ఎకానమీ నగరంగా తీర్చిదిద్దుతాం.ఐటి రంగం లో హైదరాబాద్‌ ను చంద్రబాబు నాయుడు గారు ఏవిధంగా అభివృద్ధి చేశారో ఐటి పరిశ్ర మదారులకు తెలుసు. మహారాష్ట్ర, కర్నాటక, తమిళనాడు వంటి రాష్ట్రాలతో పోటీపడి ఐఎస్‌ బిని హైజాక్‌ చేసి హైదరాబాద్‌కు రప్పిం చారు. ఇప్పుడు చంద్రబాబు నాయుడు 4.0 వెర్షన్‌ను చూడబోతున్నాం.గతంలో ఈజ్‌ ఆఫ్‌ డూయింగ్‌ బిజినెస్‌ లో రాష్ట్రాన్ని నెం.1గా నిలి పిన బాబు,ఇప్పుడు స్పీడ్‌ ఆఫ్‌ డూయింగ్‌ బిజి నెస్‌తో రాష్ట్రాన్ని అభివృద్ధి దిశగా పరుగులు తీయించబోతున్నారు.చంద్రబాబుగారిలో 19 95 నాటి సిఎం మాదిరిగా పనిచేస్తున్నారు. అభివృద్ధి వికేంద్రీకరణకు మేంకట్టుబడి ఉన్నాం విశాఖను ఐటి క్యాపిటల్‌గా అభివృద్ధి చేస్తాం. రాష్ట్రంలో కొత్తగా ఏర్పాటైన ప్రజాప్రభుత్వం అభివృద్ధి-సంక్షేమం రెండు కళ్లలా భావిస్తూ ముందుకు సాగుతోంది.గత అయిదేళ్లలో ఐటి పరిశ్రమ అష్టకష్టాలు గత అయిదేళ్లలో పరిశ్రమ దారులు ఎన్నో ఇబ్బందులు ఎదుర్కొన్నారు. గత ముఖ్యమంత్రి విశాఖలో తన కోసం విలాసవం తమైన ప్యాలెస్‌ కట్టుకున్నాడు కానీ ఒక్క చదర పు అడుగు కూడా ఐటి స్పేస్‌ అభివృద్ధి చేయ లేదు. ఐటి పరిశ్రమలకు వెళ్లే రహదారుల్లో వీధిలైట్లు కూడా ఏర్పాటుచేయలేదు. మెరుగైన ఐటి పాలసీ రూపకల్పనకు పరిశ్రమ పెద్దలతో చర్చిస్తున్నాం,గత ప్రభుత్వం పెండిరగ్‌ పెట్టిని ఇన్సెంటివ్‌ బకాయిలన్నీ క్లియర్‌ చేస్తాం. ప్రస్తు తం పనిచేస్తున్న ఐటి కంపెనీలు, కొత్తగా ఏర్పా టుచేసే కంపెనీలకు ఇకపై గ్రీన్‌ చానల్‌ ద్వారా ఇన్సెంటివ్స్‌ అందజేస్తాం.రాష్ట్రంలో కొత్తగా వచ్చే ఐటి పరిశ్రమల్లో 90శాతం విశాఖప ట్నానికే రాబోతున్నాయి.విశాఖలో ఐటి పరిశ్రమ అవసరాలకు అనుగుణంగా ఆఫీస్‌ స్పేస్‌ను అభివృద్ధి చేస్తాం.కేవలం ఐటిలో మాత్ర మే కాకుండా ఫార్మా, ఎంఎస్‌ఎంఇ వంటి రంగాల్లో కూడా విశాఖవేగంగా అభివృద్ధి చెందుతోంది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న ఐటి రంగంలో తెలుగువారు అధికంగా ఉన్నారు. గత ప్రభుత్వ హయాంలో పొరుగు రాష్ట్రాలకు వెళ్లిపోయిన ఐటి నిపుణులను తిరిగి ఎపికి రప్పి స్తాం. యువతలో నైపుణ్యాలను పెంచేందుకు స్కిల్‌ సెన్సస్‌ కార్యక్రమాన్ని ప్రతిష్టాత్మకంగా చేపట్టబోతున్నాం, విద్యారంగంలో కెజి టు పిజి వరకు ప్రక్షాళన చేస్తున్నాం. ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న టాప్‌ -100 యూనివర్సిటీల్లో ఎపి విశ్వ విద్యాలయాలు ఉండాలన్నదే తమ లక్ష్యం. కొత్త గా ఏర్పాటయ్యే ఐటి పరిశ్రమలు యువతకు ఎన్ని ఎక్కువ ఉద్యోగాలిస్తే అంత మెరుగైన ప్రోత్సహకాలు అందిస్తాం. – జిఎన్‌వి సతీష్‌

మహిళలపై పెరుగుతున్న హింస

కోల్‌కతాలో ఆర్‌జికర్‌మెడికల్‌ కాలేజీ, ఆసుపత్రిలో పోస్టు గ్రాడ్యుయేట్‌ డాక్టర్‌పై ఆగస్టు 9నహత్యాచారం జరిగింది.ఈఘటనపై దేశం భగ్గు మంటోంది.దాదాపు అన్నిరాష్ట్రాల్లో మెడికల్‌ విద్యా ర్థులు,డాక్టర్లు,నర్సులు,మహిళలు,విద్యార్థి,మహిళా సంఘాలు,మేధావులు ప్రదర్శనలు,సభల ద్వారా తమ నిరసనను తెలుపుతున్నారు.ఈఘటనను సుప్రీంకోర్టు సుమోటోగా తీసుకుని విచారిస్తున్నది. ఈ సమయం లోనే మహారాష్ట్రలోని బాద్లాపూర్‌లో ఇద్దరు మైనర్‌ అమ్మాయిలపై,అస్సాం రాజధాని గౌహతిలో విద్యార్థి నిపై, హిమాచల్‌ ప్రదేశ్‌లో నర్సింగ్‌ విద్యార్థినిపై అత్యా చారాలు జరిగాయి.‘వియె వాంట్‌ జస్టిస్‌’ అని ప్రదర్శ నలో అరచిన ఆడబిడ్డల గొంతుల తడారక ముందే ఇలా వరుస ఘటనలు జరుగుతున్నాయి.
దేశంలో మహిళలపై జరుగుతున్న నేరాలకు సంబంధించి ప్రతి గంటకు 51 కేసులు పోలీస్‌ స్టేషన్లలో రిజిష్టరు అవుతున్నట్లు జాతీయ నేర పరిశోధన బ్యూరో 2023 నివేదిక తెలిపింది. పోలీస్‌ స్టేషన్‌ వరకు రాని కేసులు ఇంతకు రెండిరతలు పైగా వుంటాయి. నిందితులు ఇన్ని దారుణాలు చేయగలుగు తున్నారంటే వారికి అంత ధైర్యం ఎక్కడిది? పాలకుల భీకరింపులు, పోలీసు కేసులు, న్యాయస్థానాల శిక్షలు ఈ దారుణాలను ఎందుకు అదుపు చేయలేకపోతున్నాయి?
గత పది సంవత్సరాలుగా మహిళలు, బాలికలపై జరుగుతున్న నేరాలగురించి ప్రధానమంత్రి మాట్లా డుతూనే వున్నారు. అయినా నేరాలు తగ్గకపోగా పెరుగుతూనే వున్నాయి. నేషనల్‌ క్రైమ్‌ బ్యూరో రిపోర్టు ప్రకారం మహిళలపై 2016లో 3,38, 954బీ 2017లో3,67,000బీ,2018లో 3,92,136బీ 2019లో 4,12,000బీ 2020లో 3,71,503బీ 2021లో 4,28,278బీ 2022లో 4,45,256 నేరాలు జరిగాయి.ఇవన్నీ పోలీసు స్టేషన్లలోరిజిస్టరైన కేసుల వివరాలు.2016-2021 సంవత్సరాల మధ్య మహిళలపై నేరాలు 26.35 శాతం పెరిగాయి. 2021-2022 సంవ త్సరాల్లో అత్యాచారాలు 7.1శాతం పెరిగాయని ఈ రిపోర్టు తెలిపింది. గృహ హింస, కిడ్నాప్‌లు, దాడులు ప్రతి సంవత్సరం పెరుగుతూనే వున్నాయి. మహిళలపై జరుగుతున్న ఈఘోరాలకు పౌర సమాజం స్పందించడంతో కొన్ని చట్టాలు వచ్చా యి. 2012లో దేశ రాజధాని ఢల్లీిలో కదులుతున్న బస్సులో 23ఏళ్ళ ‘నిర్భయ’పై జరిగిన దారుణం తర్వాత ప్రజలు రోడ్లపైకి రావడంతో మహిళలపై జరుగుతున్న నేరాలను అరికట్టేందుకు, చట్టాలను మరింత కఠినతరం చేసేందుకు సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తి జె.ఎస్‌.వర్మ నేతృత్వంలో ఒక కమిటీ ఏర్పడిరది.వీరి సూచనలతో క్రిమినల్‌ లా (సవర ణ) చట్టం2013 అమలులోకి వచ్చింది. మహిళ లపై కొత్త తరహాలో జరుగుతున్న వేధింపులు, నేరాలను నిర్వచించింది.శిక్షలను కఠినతరం చేసిం ది.అయినా నేరాలు పెరుగుతున్నాయి. బాలికలపై పైశాచికత్వం ఏడాదికేడాది పెరిగిపోతుంది. చిన్నా రులపై జరుగుతున్న నేరాలను అరికట్టేందుకు పోక్సో చట్టం వచ్చినా బాలికలపై నేరాలు తగ్గడం లేదు.2018లో37,798బీ 2019లో 45,270బీ 2020లో45,591బీ,2021లో51,863బీ 2022లో61,303 మంది బాలికలపై నేరాలు జరిగాయి.గత ఐదు సంవత్సరాల్లో మొత్తం నేరాలు 2,51,825కాగా,శిక్షలు పడినవి కేవలం25, 961మాత్రమే. నేరగాళ్లకు శిక్షలు పడుతున్న తీరు ‘బేటీ బచావో’ నినాదాన్ని హేళన చేయడంలేదా! మహిళల,బాలికల జీవితాలను ఇలా అర్థాంతరం గా బలి తీసుకోవడానికి ప్రధాన కారణాలు సనా తన పురుషాధిక్య భావజాలం, ఆధునిక వ్యాపార విష సంస్కృతి,పెరుగుతున్న మతతత్వ భావాలలు, వీటిని పెంచి పోషిస్తున్న పాలకుల విధానాలు. స్త్రీల కంటే పురుషులు అధికమనే భావం మన సమాజంలో నరనరాన ఇంకిపోయింది. హక్కులు లేని జాతి స్త్రీలదనే హీన సాంప్రదాయం నేటికీ కొనసాగుతున్నది. చదువుకునే హక్కు కోసం, బాల్య వివాహాల రద్దు కోసం, వితంతు వివాహాల కోసం, ఆస్తి హక్కు కోసం,వరకట్న నిషేధం కోసం, అత్యాచారాల నిరోధం కోసం, చట్టబద్ద రిజర్వేషన్ల కోసం,ఉద్యోగం, ఆరోగ్యం ఇలా జీవితంలోని ప్రతి అంశం కోసం మహిళ పోరాడి సాధించుకోవలసి వచ్చింది. మహిళలకు కొన్ని హక్కులు, చట్టాలు సాధించుకున్నా దురాగతాలు ఇంకా కొనసాగ డానికి మూల కారణం మన సమాజంలో కొన సాగుతున్న భూస్వామ్య అవశేషాలు. విదేశీ పాల కులు, ఆ తర్వాత స్వదేశీ పాలకులు సమాజాన్ని పురోగతివైపు నడపడానికి కారణమైన భూ సమస్యను పరిష్కరించకుండా భూస్వామ్య వర్గా లతో రాజీ పడ్డారు. కాళ్ళు పాతళంలో ఆలోచనలు ఆకాశంలో వున్నట్లు ఆధునిక వ్యవస్థ గురించి కలలుగనమని ప్రజలకు పిలుపునిస్తున్నారు. వెనుకటి వ్యవస్థ దుర్లక్షణాలవల్ల మహిళలు, అట్ట డగు వర్గాలపట్ల వివక్ష,హింస,అవమానాలు కొన సాగుతునే వున్నాయి.వీటిని చట్టాల ద్వారా మాత్ర మే పరిష్కరించలేమని,ఈభావాలు కొనసాగ డానికి మూల కారణాలను పరిష్కరించాలని జస్టిస్‌ భాను మతి 2017లో ఒకతీర్పు సందర్భంగా చెప్పిన విషయాలు అక్షరసత్యాలు. పాత భావాలు ఇంకా మన మనస్సు నుండి దూరం కాకుండానే విదేశీ వ్యాపార సంస్కృతి మన మెదళ్ళలోకి జొరబడిరది. ప్రపంచీకరణ విధానాల పేరుతో స్త్రీని వ్యాపార సరుకుగా మార్చివేశారు.అందమైన, అశ్లీలమైన స్త్రీ బొమ్మల ద్వారా తమ సరుకులను అమ్ముకునే నీచ సంస్కృతి విచ్చలవిడిగా పెరిగింది. అశ్లీలత చట్టబద్దమైపోతున్నది.అడ్వరటైజ్‌మెంట్లు, సినిమా లు, సీరియళ్లు,రీల్స్‌, కామెడీ షోలు ఇలా అన్నింటా స్త్రీని అసభ్యంగా చూపడంతో పాటు, జుగుప్సాకర మైన ద్వంద్వార్థాల డైలాగులు నిత్యకృత్యమయ్యా యి.సోషల్‌ మీడియా ముఖ్యంగా యూట్యూబ్‌ చానెళ్లలో అశ్లీల వీడియోలు విచ్చలవిడిగా యువ తకు అందుబాటులో ఉంటున్నాయి.827 పోర్న్‌ వెబ్‌సైట్లను నిషేధించాలని 2015లోనే సుప్రీం కోర్టు కేంద్ర ప్రభుత్వాన్ని ఆదేశించింది.అన్ని రకాల పిల్లల అశ్లీల చిత్రాలను నిషేధించాలని 2016లో మరోసారి కేంద్రాన్ని సుప్రీంకోర్టు ఆదేశించాల్సి వచ్చింది.అయితే పోర్న్‌ హబ్‌ తాజా లెక్కల ప్రకా రం 2019 తర్వాత ఆన్‌లైన్‌ పోర్న్‌ వీడియోలు చూసే వారిసంఖ్య వేగంగా పెరిగింది. మన దేశం లో 18 నుండి 24 ఏళ్ళ లోపు వున్న పిల్లలు 44 శాతం మంది ఈ పోర్న్‌ వీడియోలు చూస్తున్నారట! ప్రపంచంలో ఇలాంటి వీడియోలుచూస్తున్న వారి లో మన దేశం ప్రస్తుతం మూడో స్థానంలో వుంది. గత పదేళ్ళుగా దేశాన్ని పాలిస్తున్న బిజెపి భావజా లానికి పునాది మనుధర్మశాస్త్రం.ఈఅశాస్త్రం బోధంచే నీతి స్త్రీ బాల్యంలో తండ్రి, యవ్వనంలో భర్త,వృద్ధాప్యంలో తండ్రి సంరక్షణలో పెరగాలని. మానవ సమాజంలో సగ భాగంగా వున్న స్త్రీలు ఇలా పరాన్న జీవులుగా వుంటే ఆ సమాజం ఎలా అభివృద్ధి సాధిస్తుంది? రాజుల కాలంలో రాజ్యాల ఆక్రమణలో భాగంగా పదుల సంఖ్యలో స్త్రీలను పెళ్ళిళ్లు చేసుకోవడం,పరాయి రాజ్య స్త్రీలను చెర చడం,వేశ్యలుగా,బసివినులుగా,జోగినులుగా మార్చి కామాంధులకు బలిపెట్టారు. కౌరవసభలో ద్రౌపదికి జరిగిన ఘోర అవమానాన్ని అటు పౌరాణిక నాటకాల్లో, ఇటు సినిమాల్లో, సీరియ ళ్లలో ఈనాటికీ చూపిస్తూనే వున్నారు. ఈ భావజా లం తలకెక్కిన మతోన్మాదులు పాలకులుగా మారి అదే నీచ పద్ధతులను అనుసరిస్తున్నారు. గుజరాత్‌ లో బిల్కిస్‌బానోపై జరిగిన సామూహిక అత్యాచా రం,మణిపూర్‌లో మహిళలను నగంగా ఊరేగిం చడం,జెఎన్‌యూ,ఇతర యూనివర్శిటీలలో అమ్మా యిలపై దాడులు,హింస ఇందులో భాగమే. ప్రశ్నిం చే ఆధునిక మహిళలపట్ల సోషల్‌ మీడియాలో జరిగే వేధింపులు,ట్రోలింగ్స్‌ ఆనాటి నీచ మనస్త త్వానికి ఆధునిక వికృత రూపాలు. బిల్కిస్‌బానో కేసులో నిందితులకు శిక్ష తగ్గించడమే కాకుండా, వారిని జైళ్ల నుండి హారతులు పట్టి పాలక పార్టీనే స్వాగతించిన తర్వాత మహిళల మాన ప్రాణాలను ఎలా కాపాడుతారు?2023 ఎన్‌సిఆర్‌ నివేదిక ప్రకారంఉత్తరప్రదేశ్‌లో మహిళలపై 56వేల నేరా లు జరిగి మొదటి స్థానంలో వుండగా,40,738 కేసులతో రాజస్థాన్‌,39,526 కేసులతో మహారాష్ట్ర వరుస రెండు, మూడు స్థానాల్లో ఉన్నాయి. నేరాలు జరిగిన తర్వాత కేసులు నమోదు చేయకపోగా బెదిరింపులు,పెద్దల పంచాయితీల పేరుతో బాధిత మహిళలను మరింతగా వేధిస్తున్నారు. మహిళా నేరాలపై వచ్చిన ఫిర్యాదులను సకాలంలో చార్జిషీట్‌ వేసి దోషులకు శిక్షలు వేయించడంలో కేరళ ఆదర్శంగా వుందని ఎన్‌సిఆర్‌ రిపోర్టు తెలిపింది. ఆ రాష్ట్రంలో నమోదైన మహిళా నేరాల కేసుల్లో 96 శాతం వాటికి చార్జిషీట్‌ సకాలంలో వేస్తున్నా రు.మహిళలు, బాలికలపై ఘోరాలు జరిగినప్పుడు స్పందించడం కనీస మానవత్వం.ఆమాత్రం ప్రజా స్పందన వుంది కాబట్టే ప్రభుత్వాలు కొంతైనా స్పందిస్తున్నాయి. కానీ వీటితోనే నేరాలను అరికట్ట లేం.మూలమైన భూ సమస్య, వికృత వ్యాపార సంస్కృతి,మతతత్వ పాలక విధానాలను ప్రతిఘ టించి,ప్రత్యామ్నాయ సంస్కృతి కోసం విభిన్న రూపాల్లో కృషి చేయడమే మహిళల మాన, ప్రాణా లకు నిజమైన రక్షణ.
వైద్య సిబ్బందికి రక్షణ ఏదీ !
కోల్‌కతా నగరంలోని ఆర్‌.జీ.కార్‌ ప్రభుత్వ వైద్య కళాశాల,ఆసుపత్రిలో విధుల్లో ఉన్న మహిళా వైద్యు రాలిపై అత్యాచారం, హత్య చేసిన దారుణ ఘటన దేశాన్ని దిగ్భ్రాంతికి,తీవ్ర ఆందోళనకు గురి చేసిం ది. దేశంలో ఎలాంటి ప్రమాదకర పరిస్థి తుల్లో, రక్షణ కొరవడిన స్థితిలో వైద్యులు, ఆరోగ్య సిబ్బంది ముఖ్యంగా మహిళలు విధుల్ని నిర్వహిం చాల్సి వస్తుందో ఇంకోసారి తేటతెల్లం చేసిన దుర్ఘటన.ఆ పీజీ వైద్య విద్యార్థి36గంటలుగా విధుల్లో ఉన్నా రు.అర్ధరాత్రి దాటాక కాసేపు సెమి నార్‌ రూమ్‌లో విశ్రమించిన సమయంలో దారుణ సంఘటనకి బలయ్యారు. నగరం మధ్యలో ప్రభుత్వ ఆసుపత్రి లో,తమకి బాగా పరిచయమైన స్థలంలో తమ రక్షణకి ఇంత తీవ్రమైన ప్రమాదం ఉంటుం దని ఆమె కలలో కూడా అనుకుని ఉండరు. అక్కడ సీసీ కెమెరాలు పని చెయ్యడం లేదట. ఆగంతకులు రాకుండా సరిపడా భద్రత, సరిjైున వెలుతురు లేని క్యాంపస్‌. ఇవన్నీ ఆ కిరాతక చర్యకు దోహద పడ్డాయి.ఇది వ్యవస్థాగత లోపం.మహిళా ఉద్యో గులకు పూర్తి స్థాయి భద్రత కల్పించలేని నిర్వాకం. ముఖ్యంగా వైద్యరంగంలో పనిచేస్తున్న వారు ఆరో గ్య సేవలు అందించడంలో తీవ్రంగా శ్రమ పడు తున్నారు. అయినా రోగి బంధువుల నుండి భౌతిక దాడులకు గురవ్వడం లాంటి సంఘటనలు పెరుగు తూ వస్తున్నాయి.వాటిని అరికట్టే కఠిన చట్టాలు, చట్ట ప్రకారం సత్వరం శిక్ష పడేలా ఏర్పాట్లు వ్యవస్థ లో అవసరం. ఇందుకు కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు పూనుకోవాలి.ప్రాణాలు నిలిపే డాక్టరు, తానే ప్రాణ భయంతో చికిత్స అందించాల్సి వస్తే అది రోగికి మాత్రమే కాదు ప్రజారోగ్య వ్యవస్థకే ప్రమాదం. ఇక హత్యోదంతం విషయంలో ఆ వైద్య కళాశాల పెద్దలే కాకుండా ప్రభుత్వం కూడా బాధ్యతా రహితంగా వ్యవహరించింది. దుర్ఘటన జరిగిన పిమ్మట ఆ కళాశాల ప్రిన్సిపాల్‌ రిపోర్ట్‌ ఇవ్వడానికి కూడా ఆలస్యంచేస్తే,ఆయనపై చర్యలు తీసుకోవా ల్సింది పోయి ప్రభుత్వం ఆయనకు వేరేచోట బాధ్యతలు అప్పగించడం ద్వారా గౌరవిం చింది. సమయానికి హైకోర్టు స్పందించి ఆయన్ని సెల వుపై పంపమని ఆదేశించడం ద్వారా, కేసుని సీబీఐకి అప్పగించడం ద్వారా కొంత న్యా యం చేసింది. ఇలాంటి హీన నేరం జరిగిన తర్వా త కూడా అక్కడి ప్రభుత్వం కోర్టుచెప్తే గానీ సరైన విధంగా స్పందించక పోవడం దారుణం.ఈ హత్యోదంతం నుండి పాఠాలు నేర్చుకుని వైద్యుల, ఆరోగ్య సిబ్బంది రక్షణకు, భద్రతకు ప్రభుత్వాలు పూర్తి బాధ్యత వహించాలి. వారు పని చేసే స్థలం పూర్తి సేఫ్‌ జోన్‌గా ఉండాలి.
తిరోగమన చర్య
దేశ అత్యున్నత న్యాయస్థానం సూమోటోగా ఈ కేసును విచారణకు తీసుకుంది. విచారణ ప్రారం భించిన మొదటి రోజే ‘మరో అత్యా చారమో హత్యో జరిగేంతవరకు చూస్తూ ఊరుకోవాలా?’అని ప్రశ్నించింది. ఈ పరిణా మాలన్నీ మమతా బెనర్జీ ప్రభుత్వాన్ని బోనులో నిలబెట్టాయి. దీంతో నష్ట నివారణ చర్యల్లో భాగం గా మహిళల పనిగంటలు తగ్గించాలని ఆ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం నిర్ణయించింది. ‘సాధ్యమైనంత వరకు మహిళలకు రాత్రి డ్యూటీని నివారించాలి’ అని మార్గదర్శకాలను జారీ చేసింది. భద్రత కోసం ఈనిర్ణయం తీసుకున్నట్లు చెబుతున్నప్పటికీ ఆచర ణలో ఇది మహిళల ఉపాధి అవకాశాలపై గొడ్డలి వేటుగా మారనుంది. మహిళలకు అరకొరగా ఉన్న ఉపాధి అవకా శాలను సైతం ఈ నిర్ణయం గండి కొడుతుందన్న భయాందోళనలు వ్యక్తమవుతు న్నాయి. అందుకే, మమతా ప్రభుత్వం తీసుకున్న ఈనిర్ణయం తిరోగ మన చర్య.మభ్య పెట్టే ఈతరహా విధానాలకు బదులు అసలైన రక్షణ చర్యలు తీసుకోవాలి. కోల్‌ కతా వంటి మహానగరంలో వైద్యఆరోగ్య రంగంతో పాటు,గిగ్‌ వర్కర్లు,ఫ్యాక్టరీలు,కాల్‌ సెంటర్లు, హో టళ్లు, పారిశుధ్య కార్మికులుగా లక్షలాది మంది మహిళలు పనిచేస్తున్నారు.ఆటో డ్రైవర్లు కూడా పెద్ద సంఖ్యలో ఉన్నారు. విధి నిర్వ హణలో భాగం గా పురుషులతో సమానంగా రాత్రి పూట కూడా వీరు పనుల్లో భాగస్వాములవు తున్నారు. ‘ఎక్కడైనా..ఎప్పుడైనా’వీరందరికి సురక్షిత వాతా వరణం కల్పించాల్సిన బాధ్యత ప్రభుత్వానిది. ఆపని చేయడానికి బదులుగా పశ్చిమ బెంగాల్‌ ప్రభుత్వం చేతులెతేస్తోంది. మరో విధంగా చెప్పా లంటే మహిళలు ఇళ్లనుండి బయటకొచ్చి రాత్రి పూట పనిచేస్తున్నారు కాబట్టే,అత్యాచారాలు జరుగు తున్నాయన్నట్టుగా వ్యవహరిస్తోంది.ఇది ఒక రకం గా సంఫ్న్‌పరివార్‌ వాదనే! ఈనిర్ణయంతో మహి ళల ఉద్యోగ,ఉపాధి అవకాశాలు గణనీ యంగా కుదించుకుపోతాయి.అంతిమంగా శ్రామి క శక్తి నుండి మహిళలను దూరం చేస్తుంది. అదే సమ యంలో వేధింపులు,అత్యాచారాల నుండి మహిళ లకు లభించే భద్రత మాత్రం ప్రశ్నార్థకమే! పగటి పూట వేధింపులు జరగవన్న గ్యారంటీ ఏమిటి? రాత్రిపూట ఇళ్ళ వద్ద ఉన్నా భద్రత ఉంటుం దన్న నమ్మకం ఏమిటి?మహిళలు రాత్రిపూట పని చేయ డంపై చర్చ ఇప్పటిదికాదు.స్వాతం త్య్రానికి పూర్వ మే రామ్‌ చంద్‌ వర్సెస్‌ మథురా చంద్‌ కేసులో న్యాయస్థానం భద్రత సాకుతో మహిళలను నైట్‌ డ్యూటీల నుండి దూరం పెట్టడాన్ని తప్పు పట్టింది. స్వాతంత్య్రం తరువాత కూడా అత్యున్నత న్యాయ స్థానంఇదేస్ఫూర్తిని కొనసాగించింది. కె.ఎస్‌ త్రివేణి వర్సెస్‌ యూనియన్‌ ఆఫ్‌ ఇండియా,ఆర్‌ వసంత వర్సెస్‌ యూనియన్‌ ఆఫ్‌ ఇండియా కేసుల్లో రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్‌14ను అత్యున్నత న్యాయ స్థానం ప్రస్తావించింది. ఎటువంటి వివక్షా లేని సమానత్వాన్ని ఆర్టికల్‌ 14దేశ ప్రజలందరికీ దఖ లు పరుస్తోందని స్పష్టం చేసింది.ఫ్యాక్టరీస్‌ యాక్ట్‌లో దీనికి భిన్నంగా ఉన్న నిబంధనలను కొట్టివేసింది. ఈ తీర్పుల స్ఫూర్తితో పని ప్రదేశాల్లో మహిళలపై వేధింపులు (నివారణ, నిషేధం, పరిహారం) చట్టం 2013, లైంగిక వేధింపుల నిరోధక చట్టం-2013 రూపొందాయి. ఇప్పటికీ వీటి అమలు అంతంత మాత్రమే! కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు ఈచట్టాల మేరకైనా భద్రతా చర్యలను తక్షణం అమలు చేయా లి.అమలు చేయని సంస్థలను గుర్తించి కఠిన చర్య లు తీసుకోవాలి.మహిళలపట్ల హింసకు, దౌర్జన్యా లకు,లైంగిక వేధింపులకు పాల్పడే వారికి కఠిన శిక్షలు విధించాలి.- (అన్విత్‌/ డా.డి.వి.జి.శంకరరావు)

ఏపీ గిరిజన విశ్వవిద్యాలయ పనులు ప్రకటనలకే..

కేంద్ర ప్రభుత్వం 2014లో ఆల్‌ ఇండియా ఇన్‌స్టి ట్యూట్‌ ఆఫ్‌ మెడికల్‌ సైన్స్‌ (ఎ.ఐ.ఐ. ఎం.ఎస్‌), కేంద్రీ య గిరిజన విశ్వవిద్యాలయం అనే జాతీయ విద్యా సంస్థలను ఒకేసారి ఆంధ్ర ప్రదేశ్‌కు మంజూరు చేసింది. కానీ రూ.834 కోట్లు ఎస్టిమేషన్‌ కలిగిన గిరిజన విశ్వవిద్యా లయం ఎక్కడ నిర్మించాలి అన్న దానిపై ఇంకా చర్చ కొనసాగుతోంది. యూనివర్సిటీకి నిధుల కేటాయింపులు కూడా ప్రతి ఏడాది తగ్గుతు న్నాయి.2015లో రూ.834కోట్లు కేటాయించి మొదటి విడత కింద రూ.420కోట్లు విడుదల చేసింది.2023 సంవత్సరంలో సవరించిన బడ్జెట్‌లో రూ.40.67కోట్లు కేటాయించారు. కానీ ఖర్చు జరగలేదు.ఈ ఏడాది ఏకంగా బడ్జెట్‌లో యూనివర్సిటీకి ప్రత్యేకించి ఎటువంటి కేటాయిం పులు జరగలేదు.యుజిసి నిధుల నుండి కేటాయి స్తామని చెబుతుంది.పోనీ ఆ యుజిసి నిధులేమైనా పెంచారా అంటే అదీ లేదు.గతంలో యుజిసికి రూ.6409 కోట్లు కేటాయిస్తే ఈ సంవత్సరం 60.99 శాతం కోత విధించి కేవలం రూ.2500 కోట్లు కేటాయించారు. ఇందులో గిరిజన విశ్వ విద్యాలయంకు ఎంత ఖర్చు చేస్తారో వేచి చూడాలి. భూములు సేకరించారు-బాధ్యత మరిచారు
కేంద్రీయ గిరిజన విశ్వవిద్యాలయం విజయ నగరంలో కొత్తవలస సమీపంలోని రెల్లి గ్రామంలో నిర్మించాలని గతంలో టిడిపి ప్రభుత్వం నిర్ణయించింది.2015లో అక్కడ రైతుల నుండి 520 ఎకరాలు భూమిని సేకరించింది. కానీ దానికి రైతులకు ఎటు వంటి పరిహారం చెల్లించలేదు. కేంద్ర ప్రభు త్వం ఇచ్చిన నిధులలో రూ.5కోట్లు ఖర్చు చేసి భూమి చుట్టూ ప్రహరీ నిర్మించి చేతులు దులు పుకుంది. ‘రెల్లిలో సేకరించిన భూమిలో ఎక్కువ శాతం జిరాయితీ భూమి.పరిహారం ఎక్కువ ఇవ్వాల్సి వుంటుంది.అందుకనే రెల్లి నుండి యూనివర్శిటీని మెంటాడలోని కుంఠినివలస దగ్గరకు మార్చామ’ని 2019లో నూతనంగా వచ్చిన వై.ఎస్‌.ఆర్‌.సి.పి ప్రభుత్వం చెప్పింది. అక్కడ రైతుల దగ్గర నుండి 563ఎకరాలు భూమి సేకరించి నష్టపరిహారం కూడా 90 శాతం చెల్లించింది.4సంవత్సరాలు పాటు కాలయాపన చేసి ఎన్నికలు వస్తున్నాయనగా హడావుడిగా కేంద్రమంత్రి ధర్మేందర్‌ ప్రధాన్‌తో కలిసి శంకుస్థాపన చేశారు.ఆతరువాత మళ్లీ ప్రభుత్వం మారింది.2024లో టిడిపి కూటమి అధికారంలోకి వచ్చింది.ఎస్‌.కోట ఎంఎల్‌ఏ కోళ్ల లలిత కుమారి యూనివర్సిటీ నిర్మాణం గతంలో అనుకున్న రెల్లిలోనే ఏర్పాటు చేస్తామని దానికి ముఖ్యమంత్రి, విద్యా శాఖ మంత్రి కూడా ఆమోదం తెలిపారని ప్రకటిం చారు.ఈమధ్య గిరిజనశాఖ మంత్రి గుమ్మడి సంధ్యారాణి కుంఠినివలసలో జరిగిన గ్రామ సభలో మాట్లాడుతూ యూనివర్సిటీ రెల్లిలో ఏర్పాటు చేస్తారని చేస్తున్న ప్రచారం వాస్తవం కాదని ఇక్కడే ఏర్పాటు చేస్తామని,అందులో ఉద్యోగాల్లో స్థానికులకు ప్రాధాన్యత ఇస్తామని అన్నారు.అంతకు ముందు రోజేజిల్లా కలెక్టర్‌ ఒక ప్రకటనలో యూనివర్శిటీ పనులు వేగ వంతం చేస్తామని తెలిపారు.నీటి సరఫరాకు 4కోట్లు,విద్యుత్‌ సరఫరాకు రూ.3.6 కోట్లు,రోడ్డుకు పరిహారం చెల్లించడానికి రూ.2.6కోట్లు అవసరమౌతాయని తెలిపారు. యూనివర్శిటీ మంజూరై నప్పటి నుండి ఇటు వంటి ప్రకటనలు అనేకం వస్తున్నా ఎక్కడ వేసిన గొంగళి అక్కడే అన్నట్లు పని మాత్రం ముందుకు కదలడం లేదు.
సదుపాయాలు లేవు
2019 నుండి యూనివర్సిటీ ఏ.యు భవనం లో తాత్కాలికంగా తరగతులు నడుస్తున్నాయి. సుమారు 250కుపైగా విద్యార్థులు చదువు తున్నారు. మన రాష్ట్రంతో పాటు కేరళ, కర్ణా టక,ఒడిస్సా వంటి ఇతర రాష్ట్రాల నుండి కూడా విద్యార్థులు ఇక్కడకు వచ్చి చదువు తున్నారు. వీరికి సరిపడా సదుపాయాలు లేవు. వసతి సదుపాయం లేక దగ్గరలో ఓప్రైవేట్‌ కాలేజీ హాస్టల్‌లో ఉంటున్నారు.అక్కడ రూ. 60,000 వరకు ఫీజులు వసూలు చేస్తున్నారు. అంతంత ఫీజులు కట్టుకోలేక విద్యార్థులు ఇబ్బంది పడుతున్నారు.చాలా మంది విద్యా ర్థులు వసతి లేకపోవడంతో బయట ప్రైవేట్‌ హాస్టళ్లు,అద్దె గదుల్లో ఉంటూ చదువుతున్నారు. తరగతి గదులు సరిపోక పోవడంతో ఉదయం కొన్ని కోర్సులు,మధ్యాహ్నం కొన్ని కోర్సులు నడుస్తున్నాయి.కంటైనర్లతో నిర్మాణం చేసిన గదుల్లో ల్యాబ్‌ ఏర్పాటు చేయాల్సిని దుస్థితి. యూనివర్సిటీల్లో చేరుతున్న వారి సంఖ్య ప్రతి ఏడాది పెరుగుతుంది.వారందరికీ ఈ అరకొర సదుపాయాలు సరిపోవడం లేదు.విభజన చట్టం ప్రకారం 2021నాటికి యూనివర్శిటీ నిర్మాణం పూర్తి కావాలి. ప్రభుత్వాలు మారు తున్నాయి తప్ప పనుల్లో మాత్రం ఎటువంటి మెరుగుదల లేదు.గిరిజన యూనివర్శిటీ నిర్మా ణం పూర్తయితే గిరిజన ప్రాంతంతోపాటు విజయనగరం జిల్లా కూడా అభివృద్ధి చెందు తుంది.ఆర్థికంగా వెనుకబడిన జిల్లాకు ఎంతో కొంత ఆర్థిక వనరులను సమకూర్చుకోగలదు. వేల మంది విద్యార్థులు చదువుకోవడానికి ఉపయోగ పడుతుంది.చాలా మందికి ఈజిల్లాలో ప్రత్యక్షంగానో పరోక్షంగానో ఉపాధి అవకాశాలు లభిస్తాయి.కాబట్టి ఇప్పటికైనా పాలకులు ఉత్తుత్తి ప్రకటనలు ఆపి నిర్మాణ పనిలో మెరుగుదల కనబరచాలి.
అసలేం జరిగింది?
సాలూరు నియోజకవర్గం దత్తి రాజేరు, మెంటాడ మండలాల్లోని 561.88ఎకరాల్లో రూ.834 కోట్లతో గిరిజన యూనివర్సిటీ నిర్మాణ పనులు చేపట్టనున్నారు. అందులో భాగంగా,మెంటాడ మండలం చిన మేడ పల్లిలో ఆగస్టు 25న కేంద్ర విద్యా శాఖ మంత్రి ధర్మేంద్ర ప్రధాన్‌, రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి వైఎస్‌ జగన్‌ వర్సిటీ నిర్మాణ పనులకు శంకుస్థాపన చేశారు.విజయనగరం జిల్లాలోని సాలూరు ఎస్టీ రిజర్వ్‌ నియోజకవర్గం.రాష్ట్ర డిప్యూటీ సీఎం, గిరిజన సంక్షేమ శాఖ మంత్రిగా ఉన్న పీడిక రాజన్నదొర ఈ నియోజకవర్గం నుంచే ప్రాతి నిధ్యం వహిస్తున్నారు.జిల్లాల పునర్విభజన సందర్భంగా రాష్ట్రంలో రెండు గిరిజన జిల్లాలు గా అల్లూరి సీతారామరాజు,పార్వతీపురం మన్యం జిల్లాలను ఏర్పాటు జరిగాయి. ఈ నేప థ్యంలో కేంద్రం మంజూరు చేసిన గిరిజన విశ్వవిద్యాలయాన్ని ఈరెండు జిల్లాల పరిధిలోనే ఏర్పాటు చేయాలన్న డిమాండ్లు కూడా వచ్చా యి.కానీ,గిరిజన యూనివర్సిటీకి శంకు స్థాపన జరిగిన ప్రాంతం మైదాన ప్రాంతమైన విజయ నగరం జిల్లా పరిధిలోకి వస్తోంది.
2017లో పరిస్థితేంటి…
విభజన హామీల్లో భాగంగా కేంద్ర ప్రభుత్వం ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు గిరిజన యూనివర్సిటీని మంజూరు చేసింది.తొలుత ఈయూనివర్సి టీని కొత్తవలస మండలం రెల్లి రెవెన్యూ పరిధిలోని అప్పన్నదొరపాలెంలో ఏర్పాటు చేయాల నుకున్నారు.అందుకోసం సర్వేనంబర్‌1/8లో 526.24ఎకరాలను అప్పటి టీడీపీ ప్రభుత్వం ఎంపిక చేసింది.యూనివర్సిటీ పనుల్లో భాగం గా స్థలం చుట్టూ ప్రహరీ నిర్మాణానికి కేంద్రం రూ.5కోట్లు కేటాయించింది.అప్పటి రాష్ట్ర భూగర్భ గనులశాఖ మంత్రి సుజయకృష్ణ రంగరావు ప్రహరీ నిర్మాణానికి శంకుస్థాపన కూడా చేశారు.ఆ పనులు పూర్తయ్యాయి. అప్పన్నదొర పాలెంలో గిరిజన యూనివర్సిటీ ఏర్పాటుకు ఆ ప్రాంతంలో అవసరమైన 200 ఎకరాల భూములు ఇచ్చిన 178కుటుంబాలు నిర్వాసితులుగా మారుతున్నట్లు అధికారులు గుర్తించారు.వీరికి భూమికి భూమి అప్పగిం చేందుకు సమీపంలోనే భూసేకరణ కూడా చేశారు.
వైసీపీ వర్సెస్‌ టీడీపీ
గత టీడీపీ ప్రభుత్వం సేకరించిన స్థలంలో కాకుండా గిరిజన యూనివర్సిటీని వైసీపీ మరో చోటుకు తరలించడంపై టీడీపీ నాయకులు విమర్శలు చేస్తూనే ఉన్నారు. తాము అధికారం లోకి వస్తే గిరిజన యూనివర్సిటీని మరోచో టుకు మారుస్తామని అంటున్నారు.‘‘గిరిజనుల కోసం నిర్మించే యూనివర్సిటీ గిరిజన ప్రాం తంలో ఉండాలి. కానీ,టీడీపీ ప్రభుత్వం గిరిజ నులతో సంబంధం లేని రియల్‌ ఎస్టేట్‌ వ్యాపా రం బాగా సాగుతున్న రెల్లి రెవెన్యూ పరిధిలో దీనిని నిర్మించాలని భావించారు.ఎందుకంటే, ఈ ప్రాంతంలోనే టీడీపీ నాయకులు, మంత్రు లు, వాళ్ల బినామీలు భారీ ఎత్తున రియల్‌ ఎస్టేల్‌ వ్యాపారం చేస్తున్నారు. వారి భూముల విలువ పెంచుకోవడం కోసం గిరిజన యూని వర్సిటీని ఇక్కడ ఏర్పాటు చేయాలని ప్రయత్నిం చారు. వైసీపీ ప్రభుత్వం రావడంతో వారి ఆటలు సాగలేదు’’అని మాజీ డిప్యూటీ సీఎం రాజన్న దొర తెలిపారు.కొందరు టీడీపీ నాయకులు వారు అధికారంలోకి వస్తే గిరిజన వర్సిటీని వేరే ప్రాంతానికి మారుస్తామని అర్థం లేని మాటలు మాట్లాడుతున్నారని పేర్కొన్నారు. సొంత భవనాలు లేకపోవడంతో గిరిజన యూనివర్సిటీలో చదువుకుంటున్న విద్యార్థులు మౌలిక సదుపాయాలు లేక ఇబ్బందులు ఎదు ర్కొంటున్నారని, ఇప్పుడు శంకుస్థాపన జరుపు కున్న గిరిజన యూనివర్సిటీ ఎప్పటికి పూర్తవు తుందో కచ్చితంగా చెప్పలేని పరిస్థితి ఉందని గిరిజన సంఘం నాయకులు అంటున్నారు. ‘‘ఈ పరిస్థితుల్లో వైసీపీ, టీడీపీ లేదా మరో రాజకీయపార్టీ ఒకరిపై ఒకరు పంతాలతో గిరిజన యూనివర్సిటీని పూర్తి కానివ్వకపోతే అది గిరిజనులకు తీరని అన్యాయం చేసినట్టు అవుతుంది.గిరిజన యూనివర్సిటీని పార్టీలకు అతీతంగా పూర్తి చేయాలని, కేంద్రం కూడా వాటి నిర్మాణాలకు అనుగుణంగా నిధులను జాప్యం చేయకుండా కేటాయించాలి’’అని ఆంధ్రప్రదేశ్‌ రాష్ట్ర అయిదో షెడ్యూల్‌ సాధన సమితి గౌరవ అధ్యక్షులు కె.గోవిందరావు విజ్ఞప్తి చేస్తున్నారు.ప్రస్తుత కూటమి ప్రభుత్వం లోనైనా గిరిజన విశ్వవిద్యాలయాన్ని అభివృద్ధి పరిచి గిరిజన విద్యార్థులకు రాజ్యాంగం కల్పించిన విద్యా ఫలాలు అందివ్వాలని విద్యార్థులు కోరుతున్నారు. – (డి.రాము/ఎల్‌.శ్రీనివాస్‌)

గిరిజన గ్రామసభలకు పునరుజ్జీవం ఎప్పుడూ..?

ఆంధ్రప్రదేశ్‌ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం గ్రామసభలకు ఇస్తున్న ప్రాధాన్యత అభినందనీయం.గతనెల ఆగస్టు 23న రాష్ట్రంలో13,236గ్రామ పంచాయితీల్లో ఒకరోజు గ్రామసభలు నిర్వహించిన పంచా యితీలకు పునరుజ్జీవం కల్పించింది.అయితే ఆదివాసీ ప్రజలకు భారత రాజ్యాంగం కొన్ని విశేషమైన హక్కులు కల్పించింది.సమత సుప్రీంకోర్టు జడ్జెమెంటు ద్వారా ఆదివాసుల భూమి,అడవి,నీరు, వనరులపై ప్రత్యేకమైన హక్కులు కల్పించబడ్డాయి.అలాగే కొండ,కోనల్లోని ఆదివాసుల సంప్రదాయ గ్రామసభలకు సముచిత గౌరవం ఇవ్వడానికి ఉద్దేశించిన పంచాయతీరాజ్‌-షెడ్యూలు ప్రాంతాల విస్తరణ చట్టం(పెసాచట్టం-1996)షెడ్యూల్డ్‌ ప్రాంతాలలో గ్రామసభలకు ప్రత్యేక అధికారాలను ఇచ్చింది.వీటిపై రాష్ట్రప్రభుత్వం ప్రత్యేక దృష్టి కేంద్రీకరించాల్సిన అవసరం ఎంతైనా ఉంది.
సహజ వనరులనిర్వహణ కోసం గ్రామసభలో చురుకైన ప్రమేయంతో గిరిజన జనాభాను దోపిడీకి గురికాకుండా,స్వయంప్రతిపత్తిని అందించడం ప్రధాన లక్ష్యం.ఆదివాసుల భూమి,అటవీపై వారిహక్కులను పరిరక్షిస్తోంది. సుమారు మూడు దశాబ్దాల క్రితం పెసాచట్టం కోసం దేశవ్యాప్తంగా గిరిజనులు పోరాడారు. ముఖ్యంగా ప్రముఖ విశ్రాంతి ఐఏఎస్‌ అధికారులు స్వర్గీయ బీడీశర్మ,ఎస్‌ఆర్‌ శంకరన్‌,దిలీప్‌సింగ్‌ భూరియా వంటి గిరిజనతెగల స్పూరి ్తదాతల సహకారం కూడా మరవలేనిది.
ఈచట్టం ప్రకారం ఆదివాసీ ప్రాంతాల్లో గ్రామపంచాయితీని కాకుండా గ్రామసభను కేంద్రబిందువు చేశారు. గ్రామసభకు విశేషాధి కారాలను కల్పించారు.రాజ్యాంగంలోని ఐదో షెడ్యూలు జాబితాలోని ఆంధ్రప్రదేశ్‌, తెలంగాణ,ఒడిశా,ఛత్తీస్‌గఢ్‌,జార్ఖండ్‌,మధ్యప్రదేశ్‌, మహారాష్ట్ర, కర్ణాటక, బిహార్‌లలోని షెడ్యూలు ప్రాంతాల్లోని ఆదివాసీ ప్రాంతాలన్నింటికీ ఈచట్టం వర్తిస్తుంది.ఆదివాసీ ప్రాంతాల్లో గ్రామపంచాయితీని కాకుండా గ్రామసభను కేంద్రబిందువు చేశారు.గ్రామసభకు విశేషాధి కారాలను కల్పించారు.ఈపెసాచట్టం ఏర్పడి28ఏళ్లు పూర్తియింది.అయినా సరేనేటికీ చట్టం లక్ష్యాన్ని పూర్తిస్థాయిలో అమలు పర్చడంలో ప్రభుత్వాలు విఫలమయ్యాయి.ఆదివాసుల జీవనోపాధుల మెరు గుదల,అటవీ హక్కుల కల్పన,మౌలిక వసతుల అభివృద్ధి తదితర కీలక అంశాల్లో వారికి స్వయం పాలన హక్కులు కల్పించే పీసాచట్టం స్ఫూర్తిని ఇన్నేళ్లలో ప్రభుత్వ వ్యవస్థలు పూర్తిగా అర్థం చేసుకోలేక పోయాయనే చెప్పాలి.జల,అటవీవనరులను తమ అవసరాలకు వాడుకుని సంరక్షించుకునే విధంగా గ్రామ సభలను సుశిక్షితంచేయాలి.
విద్యా,వైద్య కేంద్రాలను పర్యవేక్షించే బాధ్యత ఉంటుంది.అభివృద్ధి ప్రాజెక్టులకు అవసరమైన భూసేకరణ,నష్ట పరిహారపంపిణీ,గనుల తవ్వకాలకు అవసరమైన లీజుల మంజూరుకు గ్రామసభల అనుమతి తప్పనిసరి.ఆవాసాల సామాజిక,ఆర్థిక అభివృద్ధి కార్యక్రమాలకు సంబం ధించిన ప్రణాళికల రూపకల్పనబీ గిరిజనాభివృద్ధి ఉపప్రణాళిక నిధులను ఖర్చు చేసేందుకు తప్ప నిసరిగా గ్రామసభల పాత్ర ఉండాలి.సంక్షేమ పథకాల్లో లబ్ధిదారుల గుర్తింపు,చిన్న తరహా అటవీ ఉత్పత్తులపై యాజమాన్య హక్కులు,మద్యం అమ్మకాలు,వడ్డీ వ్యాపారాలపై నియంత్రణ తదితర విషయాల్లో గ్రామసభలకు పూర్తి అధికారాలు ఉంటాయి. గిరిజన ప్రాంతాల్లో చేపట్టే అభివృద్ధి పనుల కోసం విడుదలయ్యే జమా ఖర్చుల ధ్రువపత్రాలను అధికారులు గ్రామసభల నుంచి తీసు కోవాలి.
పెసాతో సహా ఇతర గిరిజనరక్షణ చట్టాలు,సంబంధిత నిబంధనలపైశిక్షణ,అవగాహన పెంచే బాధ్యత,అమలుతీరును పర్యవేక్షణ బాధ్యతలు ప్రభుత్వంశ్రద్ద తీసుకోవాలి.గ్రామసభల ప్రాముఖ్యతపై ఆదివాసీ ప్రజలకు అవగాహన కల్పించాలి.విశేషాధికారాలున్న పెసా చట్టం నియమ నిబంధనల మేరకు,షెడ్యూల్‌ప్రాంతాల్లో గ్రామసభలు సమర్ధవంతంగా అమలయ్యేలా ఆదివాసులకు హక్కులు కల్పించాలి.వారికి స్వయంపాలన కల్పించాల్సిన అవశ్యకత ఎంతైనా ఉంది.– రెబ్బాప్రగడ రవి,ఎడిటర్ 

చిన్నారుల చిదిమేసిన కలుషిత ఆహారం

అనాథాశ్రమంలో ఫుడ్‌పాయిజన్‌.. ముగ్గురు చిన్నారులు మృతి
ఆంధ్రప్రదేశ్‌ రాష్ట్రం ఉమ్మడి విశాఖపట్నం జిల్లాలో తీవ్ర విషాదం చోటు చేసుకుంది. కలుషిత ఆహారం తిని అస్వస్థతకు గురైన పాఠశాల విద్యార్థుల్లో ముగ్గురు మృతి చెందారు. రెండు రోజుల క్రితం అనకాపల్లి జిల్లా కోటవురట్ల మండలం కైలాస పట్టణంలోని అనాథాశ్రయంలో సమోసా తిన్న విద్యార్థులంతా తీవ్ర అస్వస్థతకు గురయ్యారు. చిన్నారులను వెంటనే ఆస్పత్రిలో చేర్చించి చికిత్స అందజేస్తున్నారు. చికిత్స పొందుతున్న విద్యార్థుల్లో సోమవారం ఉదయం ముగ్గురు చిన్నారు చనిపోయారని తెలిసింది.. మృతి చెందిన విద్యార్థులు భవాని,జాషువా, శ్రద్ధగా గుర్తించారు. మృతులు ముగ్గురు కొయ్యూరు మండలానికి చెందిన వారు. జరిగిన ఘటనపై డిప్యూటీ డీఈఓ ఆధ్వర్యంలో విచారణ కొనసాగుతోంది. చిన్నారులను వెంటనే ఆస్పత్రిలో చేర్చించి చికిత్స అందజేస్తున్నారు. చికిత్స పొందుతున్న విద్యార్థుల్లో సోమవారం ఉదయం ముగ్గురు చిన్నారు చనిపోయారని తెలిసింది.. మృతి చెందిన విద్యార్థులు భవాని, జాషువా, శ్రద్ధగా గుర్తించారు. మృతులు ముగ్గురు కొయ్యూరు మండలానికి చెందిన వారు. జరిగిన ఘటనపై డిప్యూటీ డీఈఓ ఆధ్వర్యంలో విచారణ కొనసాగుతోంది.
రాష్ట్ర హోం మంత్రి వంగలపూడి అనిత పరామర్శ.
అనకాపల్లి జిల్లా కోటవురట్ల మండలం కైలాసపట్నం అనాథాశ్రమంలో కలుషిత ఆహారం తిని అస్వస్థతకు గురై కేజీహెచ్‌లో చికిత్స పొందు తున్న చిన్నారులను రాష్ట్ర హోం మంత్రి వంగల పూడి అనిత, స్థానిక ఎంపీ శ్రీభరత్‌, ఉత్తర ఎమ్మెల్సీ విష్ణుకుమార్‌ రాజు,తెదేపా జిల్లా అధ్యక్షుడు గండి బాబ్జీ,భాజపా నేత మాధవ్‌ ఇతర నేతలు, అధికారు లతో కలిసి పరామర్శించారు.వారి ఆరోగ్య పరిస్థి తిని తెలుసుకున్నారు. బాధితులతో మాట్లాడి వారి లో మనోధైర్యం నింపారు.ఆమె వెంట జిల్లా కలెక్టర్‌ ఎం.ఎన్‌. హరేంధిర ప్రసాద్‌, కేజీహెచ్‌ సూపరెం టెండెంట్‌ కె.శివానంద,ఆర్డీవో హుస్సేన్‌ సాహెబ్‌ ఇతర అధికారులు.అస్వస్థతకుగురైన పిల్లలకు కేజీ హెచ్లో మెరుగైన వైద్యం బాధితులను జిల్లాకలెక్టర్‌ ఎం.ఎన్‌.హరేంధిర ప్రసాద్‌ పరామర్శించించారు. అనకాపల్లి జిల్లా కోటవురట్ల మండలం కైలాస పట్నం అనాథాశ్రమంలో కలుషిత ఆహారం తిని అస్వస్థతకు గురైన చిన్నారులకు కేజీహెచ్లో మెరుగై న వైద్యం అందుతోందని, వైద్యులు అన్ని రకాలుగా పర్యవేక్షిస్తున్నారని విశాఖపట్టణం జిల్లా కలెక్టర్‌ ఎం.ఎన్‌. హరేంధిర ప్రసాద్‌ తెలిపారు. అనకాపల్లి ఏరియా ఆసుపత్రి నుంచి మెరుగైన వైద్యం కోసం చిన్నారులను కేజీహెచ్‌కు తీసు కురాగా కలెక్టర్‌ వెళ్లి పరామర్శించారు.చిన్నా రులతో,వారి తల్లిదం డ్రులతో మాట్లాడారు. వారి లో మనోధైర్యం నింపే ప్రయత్నం చేశారు. మొ త్తం14మంది పిల్లలు అనకాపల్లి నుంచి వచ్చారని వారందరికీ ప్రస్తుతం పిల్లల వార్డులో వైద్య నిపు ణుల పర్యవేక్షణలో మెరుగైన వైద్యం అందుతోం దని పేర్కొన్నారు.అందరి పరిస్థితీ బాగానే ఉందని భయపడాల్సిన పని లేదని అన్నారు.
ఆదమరిస్తే ఆహారమే విషం..
అభం..శుభం తెలియని ముగ్గురు గిరిజన బిడ్డలు కలుషిత ఆహారం తిని ప్రాణాలు పొగొట్టుకున్నారు. మరో 35మందికి పైగా పిల్లలు త్రీవ అస్వస్థతకు గురై ఇంకా ఆసుపత్రుల్లో చికిత్స పొందుతున్నారు. అనకాపల్లి జిల్లా కోటవురట్ల మండలం కైలాసప ట్నంలో ఇటీవల జరిగిన ఈవిషాద ఘటన రాష్ట్రం లో కలకలం రేపుతోంది.ఈనేపథ్యంలో సంబంధిత యంత్రాంగాన్ని రాష్ట్ర ప్రభుత్వం అప్రమత్తం చేసింది.అయితే కేవలం వసతి గృహాల్లోనే కాదు.. నగరంలోని చాలా హోటళ్లు,బేకరీలు,ఇతర ఫాస్టు ఫడ్‌ సెంట్రల్లో కలుషిత ఆహారాలు,తినబండారాలు యధ్ఛేగా విక్రయాలు సాగుతున్నాయి.దీనిపై ఫుడ్‌ సెప్టీ యంత్రాంగం తూతూ మంత్రంగా చోదాలు చేస్తూ చోధ్యం చేస్తోంది.
ఆకలి రుచి ఎరగదు..నిద్ర సుఖమెరగ దంటారు పెద్దలు.మహానగరంలోని సిటిజన్ల ఉరకులు పరు గుల జీవితంలో సమయానికి దొరికింది.ఏది పడితే అదితినేస్తున్నారు.వాటిలో ఫాస్ట్‌ ఫుడ్‌తోపాటు అనేక రకాల ఆహార పదార్ధాలు ఉంటున్నాయి.అయితే కొన్ని ఆహారపు అలవాట్లవల్ల కొన్నిసార్లు అనా రోగ్యం బారిన పడే అవకాశం లేకపోలేదు. శరీరా నికి పడని ఆహారం తీసుకోవడం వల్ల ఫుడ్‌ పాయి జనింగ్‌ అయ్యే ప్రమాదం ఉంది.ఈ క్రమంలో వాంతులు,విరేచనాలు,కడుపునొప్పి,మంట, గ్యాస్ట్రి క్‌ సమస్యలు లాంటివి తలెత్తుతున్నాయి. అంతే కాకుండా కొన్ని సమయాల్లో ప్రాణా పయస్థితికి తీసుకువస్తూన్నాయి.
ఆకర్షణ వెనుక..విషాదం..
నగరంలో నోరూరించే వాసన,ఆకర్షించే రంగులు. ఇంకేముంది చికెన్‌,మటన్‌,చేపలు కనిపిస్తే చాలు లొట్టలేసుకుంటూ తింటాం.బిర్యానీ ప్రేమికులు ఇంకాస్త ఎక్కువగా ఆరగిస్తున్నారు.కానీ హోటల్‌ ల్లో తిన్నపాపానికి పొద్దున్నే ఆస్పత్రికి వెళ్లాల్సి వస్తోంది.రోజురొజుకూ నగరంలో ఫుడ్‌ పాయిజి నింగ్‌(విషాహారం)కేసులు నమోదువుతూనే ఉన్నా యి. కానీ కొన్ని భయటపడుతున్నాయి. మరి కొన్ని మామూళ్లు చాటును దాగిపోతున్నాయి. హోటళ్ల లో వాడుతున్న నాసిరకం ఆహారం పదార్ధాల ముడి సరుకులు,అపరిశుభ్ర వాతావరణం,సరైన నీళ్లు వాడకపోవడం,ఎక్కువరోజులు నిల్వ ఉంచిన పదార్ధాలు వండటం వంటి కారణాలతో ఫుడ్‌ పాయిజనింగ్‌ కేసులు తీవ్రమవుతున్నాయి.
విషాహారానికి ప్రధాన కారణాలు ఇవే..
ఆహార పదార్ధాలను సరిగా శుభ్రం చేయకుండా వినియోగించడం.సరైన మోతాదులో ఉడికించక పోవడం.మాసాహారాన్ని ఎక్కువ రోజులు నిల్వ ఉంచడం,వాడిన నూనెలు మళ్లీమళ్లీ వినియోగిం చడం,ఆకర్షణకోసం రకరకాలరంగులు వేసి వడ్డిం చడం,బాగాచల్లారిపోయిన పదార్ధాలను వడ్డిం చడం,ఎక్కువ రోజులునిల్వ ఉంచిన చీజ్‌, బటర్‌ లలో బ్యాక్టీరియా ఉండటం,కలుషిత నీళ్లు వాడడం ద్వారా ఎక్కువ బ్యాక్టీరియావచ్చే అవకాశం ఉంది.
ఎలాంటి జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలి…
మాంసాహారం గానీ,కూరగాయలుగానీ ఎక్కువ సేపు ఉడికించి తినాలి.వీలైనంత వరకూ నిల్వ ఉంచకుండా ఏరోజు ఆహారం ఆరోజే తినాలి.కాచి చల్లార్చిని నీళ్లును తాగడం మంచిది.ఒకసారి వేడిచేసిన నూనెను మళ్లీమళ్లీ వాడకుండా చూసు కోవాలి.ప్రధానంగా మాంసాహారం అప్పటికప్పుడు తినడం మంచిది.పురుగు మందుల వాడకం ఎక్కువైన నేపథ్యంలో ఆకుకూరలుగానీ, కూరగా యలు గానీ వేడినీటిలో ఉప్పువేసి ఆరగంట సేపు నానబెట్టాక వండటం మంచిది.వాంతులు, విరేచ నాలు, కడుపునొప్పి వంటి లక్షణాలు కనిపించగానే ఓఆర్‌ఎస్‌(ఓరల్‌ రీ హైడ్రేషన్‌ సొల్యూషన్‌)ఫౌడర్‌ నీళ్లలో కలిపి తాగాలి.కాచి చల్లార్చిన నీళ్లు ఎక్కువ మోతాదులో తీసుకోవడం,కొబ్బరినీళ్లు,మజ్జిగ వంటివి తీసుకోవాలి.
నియంణ్ర ఎక్కడా..?
స్ట్రీట్‌ ఫుడ్‌,బీచ్‌ రోడ్డు ఫుడ్‌.. హోటళ్ల లో వండుతున్న ఆహారంపై నియంత్రణే లేదు. ప్రధానంగా మాసాహారం,చికెన్‌,మటన్‌,చేపలు, రొయ్యలు వంటి పదార్ధాలు నాలుగైదు రోజులు కూడా నిల్వ ఉంచి వినియోగదారులకు పెడుతు న్నారు.దీనివల్ల వినియోగదారుడు త్రీవంగా నష్టపో తున్నారు.చిన్నచిన్న బడ్డీకొట్టు అటుంచితే ఓ మోస్తరు మెస్‌లు,రెస్టారెంట్‌లకు కూడా లైసెన్సులు లేని పరిస్థితి.ఏళ్లతరబడి ఇన్‌స్పెక్టర్లు చూసీ చూడ నట్లు వెళుతున్నారు.ఫిర్యాదులు వచ్చినా పట్టించు కోలేదు.ఇక రోడ్లమీద,బీచ్‌లుఎదురుగా అమ్మే ఆహారం కనీస ప్రమాణాలు కూడా పాటించడం లేదని ఆందోళన వ్యక్తమవుతోంది.గతేడాది అక్టో బర్‌లో మూలగాఢ గ్రామానికి చెందిన 13మంది యవకులు గాజువాక సమీపంలో ఓహోట్‌లో మండీ బిర్యానీ తిని ఫుడ్‌ పాయిజన్‌కు గురై తీవ్ర అస్వస్థతకు గురైనఘటన అప్పట్లో కలకలం రేపింది.ఎక్కడో ఒకదిక్కున ఫుడ్‌ పాయిజనింగ్‌ కేసులు బయట పడితేనే తప్పా విజిలెన్స్‌ అండ్‌ ఎన్‌ఫోర్స్‌మెంట్‌,ఫుడ్‌ సేఫ్టీ అధికారులు ఆకస్మిక తనిఖీలు చేస్తూన్నారే తప్పా.క్రమంగా తనిఖీలు చేసిన దాఖలాలు కన్పించలేదనే విమర్శలు వినిపి స్తున్నాయి.
నగర హోటళ్లుల్లో దారుణాలు..
కైలాసపట్నం ఫుడ్‌ పాయిజనింగ్‌ ఘటనతో విజిలెన్స్‌ అండ్‌ ఎన్‌ఫోర్స్‌మెంట్‌,ఫుడ్‌ సేఫ్టీ అధికార యంత్రాంగం నగరంలో చేపడుతున్న మెరుపు దాడుల్లో దిగ్భ్రాంతి కలిగించే అంశాలు వెలుగు లోకి వచ్చాయి.ఆర్కే బీచ్‌లోని మత్స్యదర్శినివద్ద ఉన్న ఓహోటల్‌లో నాణ్యత లేని ఆహారం విని యోగదారులకు రోజుల తరబడి నిల్వ ఉంచిన బిర్యానీ,చికెన్‌,మటన్‌,చేప కూరలు నిల్వ ఉంచిన ఆహార పదార్ధాలను వడ్డిస్తున్నట్లు అధికారులు గుర్తించారు.డాబాగార్డెన్స్‌ దగ్గర ఉన్న ఓమెస్‌లో చికెన్‌,ఫిష్‌కర్రీతో పాటు వెజ్‌ కర్రీలు కూడా రెండు, మూడు రోజుల కిందట వండి ఫ్రీజర్లు,ఫ్రిజ్‌లో నిల్వ ఉంచినట్లు గుర్తించారు.అంతేకాదు ముందు రోజు వండిన అన్నాన్ని వినియోగదారు లకువడ్డిం చేందుకు రెడీచేసే సమయంలో తనిఖీలు చేప ట్టారు. ఈపదార్థాలు రంగు,రుచి కోసం కూరల్లో కొన్నిరకాల పౌడర్లను కలుపుతున్నట్లు గుర్తించారు. ఇలా పాడైపోయిన పదార్థాలను విక్రయిస్తున్నం దుకు హోటల్‌కురూ.పది వేలు జరిమానా విధిం చారు.- (జి.ఎ.సునీల్‌ కుమార్‌)

ఉసురు తీస్తున్న ఫార్మా కంపెనీలు

విశాఖలోని అచ్యుతాపురం సెజ్‌లోని ఫార్మా కంపెనీలో ఇటీవల పేలుడు సంభవించి 17మంది మృతిచెందిన నేపథ్యంలో రాష్ట్రం లోని అత్యధిక ఫార్మా పరిశ్రమలున్న ఉమ్మడి నల్గొండ జిల్లాలో ఆ కంపెనీల్లో పనిచేసే కార్మికుల భద్రతపై ఆందోళన నెలకొంది. ఉమ్మడిజిల్లాలోని చౌటుప్పల్‌,బీబీనగర్‌, భువనగిరి,బొమ్మల రామారం,భూదాన్‌ పోచంపల్లి, త్రిపురారం,మిర్యాలగూడ మండలాల్లో సుమారు 100వరకు ఫార్మా పరిశ్రమలు ఉన్నాయి.10వరకు భారీ కంపెనీలు ఉండగా..వీటిల్లోనే సుమారు 30వేల మందికి పైగా కార్మికులు పనిచేస్తున్నారు.మిగిలిని వాటిలో సుమారు 20వేల వరకు ప్రత్యక్షంగా పనిచేస్తున్నారు. వేల మందికి ఉపాధి ఇచ్చే కంపెనీల్లో సంబంధిత అధికారుల పర్యవేక్షణ లోపం కనిపిస్తోంది.నైపుణ్యం గల కార్మికులు పనిచేయాల్సి ఉండగా..ఉత్తర్‌ప్రదేశ్‌,బీహర్‌, జార్ఖండ్‌ లాంటి తదితర రాష్ట్రాల నుంచి తక్కువ వేతనంతో పనిచేసే వారిని కార్మికు లుగా నియమించుకుంటున్నారు. కంపెనీల్లో పిర్యాదుల చెద్దామంటే స్థానికులకు సంబం ధిత ఫ్యాక్టరీస్‌,పీసీబీ అధికారులు అందు బాటులో ఉండటం లేదు. ఏకంగా జిల్లా ఉన్నతాధికారులు నిర్వహించే సమీక్ష సమావేశాల్లోనూ వీరు పాల్గోనడం లేదు.
ఉపాధి కల్పిస్తున్న పరిశ్రమలే ఉసురు తీస్తు న్నాయి. ఫార్మా కంపెనీల్లోకార్మికులకు రక్షణ కరువు అవుతోంది. యాజమాన్యాలు కార్మికుల భద్రతను గాలికి వదిలేస్తున్నారనే విమర్శలు బలంగా ఉన్నాయి.దీంతో ఏటా కార్మికులు మృత్యువాత పడుతున్నారు.ఫార్మా కంపెనీల్లో నైపుణ్యం కలిగిన ఉద్యోగులు ఉండాలి.ఎక్కడా ఆదిశగా చర్యలు చేపట్టడం లేదు.తక్కువ ఖర్చుతో అధిక లాభాలు గడిరచాలనే దురాలో చనతో సబ్‌ కాంట్రాక్టర్లకు పరిశ్రమల నిర్వ హణ అప్పగిస్తున్నారు. సబ్‌ కాంట్రాక్టర్లు నైపుణ్యం లేని వారిని తక్కువ వేతనాలతో నియమించడంతో తరుచు ప్రమాదాలు సంభవి స్తున్నాయనే విమర్శలు బలంగా ఉన్నాయి. భద్రత గురించి ప్రశ్నించే కార్మికుల్ని యాజమా న్యాలు నిర్ధాక్ష్యణ్యంగా విధుల నుంచి తొలిగి స్తున్నాయి. దీంతో కార్మికులు భయపడి బిక్కుబిక్కుమంటు ఉద్యోగాలు చేయాల్సిన దుస్థితి దాపురించింది. ఫార్మా కంపెనీలు ఉత్పత్తిపై ఉన్న శ్రద్ధ కార్మికుల భద్రతపై చూపడంలేదనేది బహిరంగ రహస్యం. కార్మికులకు భద్రతా పరికరాలు సక్రమంగా ఇవ్వడం లేదు. ఫ్యాక్టరీ ఇన్స్‌పెక్టర్లు, కార్మిక శాఖ అధికారులు ఎప్పటికప్పుడు తనిఖీలు నిర్వహించి లోపాలను సరిచేయాల్సి ఉన్నప్ప టికీ ఫార్మా కంపెనీల్లో ఇదంతా మొక్కుబడి తంతుగా మారుతోంది.
కంట్రోల్‌ కాని రియాక్టర్లు
ఫార్మా కంపెనీల్లో రియాక్టర్లలో హై టెం పరేచ్‌లో ద్రవకాలను మరిగించాల్సి ఉం టుంది. నిపుణులైన ఉద్యోగులు లేకపోవడం వల్ల తరుచు ప్రమాదాలు సంభవిస్తున్నాయనే ఆరోణపణలు ఉన్నాయి. రియాక్టర్లు పేలిన ప్పుడు కంట్రోల్‌ చేయాలంటే నిపుణులు ఉం డాలి అత్యధిక శాతం కంపెనీల్లో అరకొర నాలెడ్జి ఉన్న వారే ఉండటంతో ప్రమాద సమయాల్లో రియాక్టర్లను కంట్రోల్‌ చేయడం కష్టంగా మారుతోందన్న అభిప్రాయాలు వ్యక్తం అవుతున్నాయి.పైప్‌లైన్‌ లీకేజీ కార ణంగా పలు సందర్భాల్లో ప్రమాదాలు జరుగుతున్నాయి. వ్యర్థ రసాయనాలు వెళ్ళే పైల్‌లైన్‌ సక్రమంగా ఉండేలా చూసుకోవా ల్సిన బాధ్యత కంపెనీ యాజమాన్యాలతో పాటు అధికారులు పర్యవేక్షించాలి. వ్యర్థ రసాయనాలను శుద్ధి చ?టటసి పైల్‌లైన్‌ గుండా బయటకు పంపాల్సి ఉన్నప్పటికీ పలు కంపెనీలు ఈదిశగా చర్యలు చేపట్టడం లేదని తెలుస్తోంది.అనకాపల్లి జిల్లా అచ్యుతా పురం సెజ్‌ లోని సాహితీ ల్యాబ్‌ లో రియా క్టర్‌ భారీ పేలుడు కారణంగా ఇద్దరు కార్మి కులు అక్కడికక్కడే మృత్యువాత పడగా ఏడుగురి పరిస్థితి విషమంగా ఉంది.ల్యాబ్‌ లో కెమికల్స్‌ మరిగించే క్రమంలో వ్యాపిం చిన మంటలే ప్రమాదానికి కారణంగా -గునపర్తి సైమన్‌

1 … 20 21 22 23 24 … 87