Category: తీరు-Teeru

జీవ వైవిద్యానికి జంతువులే జీవనాడి

జంతువులంటే ఇష్టం లేని వారు అరుదు. ఇంట్లో పెంచుకునే సాధు జంతువుల నుంచి అడవుల్లో సంచరించే వన్య ప్రాణుల వరకు ప్రతి జీవికీ ప్రకృతిలో ఒక ప్రత్యేకమైన స్థానం ఉంది. మనిషి జీవనంతోనూ జంతు జాలం విడదీ యరాని సంబంధాన్ని కలిగి ఉంది. అయితే అభివృద్ధి పేరుతో అడవులను నరికివేయడం, సహజ ఆవాసాలను ఆక్రమించడం, నీటి వనరులను కలుషితం చేయడం,వేట,అక్రమ రవాణా వంటి చర్యల కారణంగా ఎన్నో జంతు జాతులు ప్రమాదంలో పడుతున్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో జంతువుల పట్ల మనిషి బాధ్యత, వాటి హక్కులు, సంక్షేమం, సహజ ఆవాసాల పరిరక్షణపై అవగా హన కల్పించేందుకు ప్రతి ఏడాది అక్టోబర్ 4న ప్రపంచ జంతు దినోత్స వాన్ని నిర్వహిస్తున్నారు.
ఎందుకు అక్టోబర్ 4?
అక్టోబర్ 4వతేదీ క్రైస్తవ సంప్రదా యంలో జంతువులు,ప్రకృతిపై ప్రేమకు ప్రతీక గా భావించే సెయింట్ ఫ్రాన్సిస్ ఆఫ్ అస్సిసి పండుగ దినం.ఆయన జీవులన్నింటిపట్ల కరు ణ,ప్రకృతిపట్ల గౌరవాన్ని ప్రబోధించిన వ్యక్తిగా గుర్తింపు పొందారు.ఈనేపథ్యంలో జంతు సంక్షేమానికి సంబంధించిన కార్యక్రమాలకు ఆరోజునుప్రత్యేకదినంగా ఎంచుకున్నారు. అయితే ప్రపంచ జంతు దినోత్సవ చరిత్రను పరిశీలిస్తే దీని ఆరంభం అంతకంటే ముందే కనిపిస్తుంది.జర్మనీకి చెందిన రచయిత, జంతు సంక్షేమ కార్యకర్త హెన్రిక్ జిమ్మర్‌మాన్ 1925 లో బెర్లిన్‌లో జంతువుల కోసం ప్రత్యేక దినోత్స వాన్ని నిర్వహించేందుకు కృషి చేశారు. ప్రారం భంలో మార్చి24నకార్యక్రమం నిర్వహించగా, అనంతరం అక్టోబర్ 4నఈ దినోత్సవాన్ని నిర్వ హించే సంప్రదాయం విస్తరించింది. 19 31 లో ఇటలీలోని ఫ్లోరెన్స్‌లో జరిగిన జంతు పరిరక్షణకు సంబంధించిన అంతర్జాతీయ సమావేశంలో అక్టోబర్ 4ను ప్రపంచ జంతు దినోత్సవంగా పాటించే ఆలోచనకు మరింత ప్రాధాన్యం లభించింది. కాలక్రమేణా ఈ రోజు ప్రపంచంలోని అనేక దేశాలకు విస్తరించింది.
జంతువులపై హక్కు ఎవరిది?
మనిషికి చట్టపరమైన హక్కులు ఉన్నట్లే జంతు వుల సంక్షేమానికి కూడా చట్టపరమైన రక్షణ ఉంది. జంతువులను హింసించకూడదు, అక్ర మంగా వేటాడకూడదు, వాటి సహజ జీవనాన్ని ధ్వంసం చేయకూడదు.వన్యప్రాణులను సంర క్షించేందుకు అనేక చట్టాలు,రక్షిత ప్రాంతాలు, అభయారణ్యాలు,జాతీయ పార్కులు ఏర్పాటు చేశారు.అయినా జంతువులపై హింసకు సం బంధించిన ఘటనలు తరచూ వెలుగు చూస్తూ నే ఉన్నాయి. మరోవైపు అడవి జంతువులు జనావాసాల్లోకి వచ్చినప్పుడు మనుషులు భయంతో వాటిపై దాడి చేసే పరిస్థితులు కూడా కనిపిస్తున్నాయి.అయితే ఇక్కడ ఒకప్రశ్న తప్పని సరిగా తలెత్తు తుంది.జంతువు మనిషి ఆవా సంలోకి వచ్చిందా?లేక మనిషేజంతువు ఆవా సంలోకి వెళ్లాడా?ఈ ప్రశ్నకు సమాధానం కోసం మన అభివృద్ధి విధానాలను పరిశీలిం చాల్సిన అవసరం ఉంది.
ఆవాసాలను కోల్పోతున్న వన్యప్రాణులు
అడవుల నరికివేత, గనుల తవ్వకాలు, రహదా రులు, పరిశ్రమలు, పట్టణ విస్తరణ, వ్యవసా య భూముల పెరుగుదల వంటి అనేక కారణా లతో వన్యప్రాణుల సహజ ఆవాసాలు క్రమం గా తగ్గుతున్నాయి.అడవుల్లో ఆహారం,నీరు అందుబాటులో లేకపోవడం కూడా జంతువు లను మానవ నివాస ప్రాంతాల వైపు నడిపి స్తోంది.ఏనుగులు గ్రామాల్లోకి రావడం,చిరు తలు పట్టణశివార్లలో కనిపించడం,అడవి పందులు పంట పొలాల్లోకి రావడం వంటి ఘటనలను కేవలం ‘జంతువుల దాడులు’గా చూడటం సమస్యకు పూర్తి పరిష్కారం కాదు. వాటి వెనుక ఉన్న ఆవాసాల నష్టం, అడవుల విభజన,నీటి వనరుల తగ్గుదల,ఆహార కొరత వంటి కారణాలను కూడా పరిశీలించాలి.
జంతువుల రక్షణ అంటే ప్రకృతి రక్షణే
ప్రకృతిలో ప్రతి జీవికి ఒక పాత్ర ఉంది. పర్యా వరణ వ్యవస్థలో జంతువులు కీలకమైన భాగం. కొన్ని జంతువులు విత్తనాల వ్యాప్తికి తోడ్పడితే, మరికొన్ని ఆహార గొలుసులో సమతుల్యతను కాపాడతాయి.ఒకజాతి అంతరించిపోవడం చివరికి మొత్తం పర్యావరణ వ్యవస్థపై ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంది.ఇప్పటికే ప్రపంచ వ్యాప్తంగా అనేక జంతు జాతులు అంతరించి పోయాయి.మరెన్నోజాతులు అంతరించే ప్రమా దంలో ఉన్నాయి. ఈ పరిస్థితిలో జంతువులను కాపాడటం అంటే కేవలం జంతు ప్రేమికుల బాధ్యత కాదు.మనిషి భవిష్యత్తును కాపాడు కోవాల్సిన బాధ్యత కూడా.
ప్రేమతో పాటు బాధ్యత కూడా
ప్రపంచ జంతు దినోత్సవం సందర్భంగా జంతువులను ప్రేమించాలని చెప్పడం మాత్ర మే సరిపోదు. వాటి సహజ ఆవాసాలను కాపా డటం,నీటి వనరులను సంరక్షించడం, అక్రమ వేటను అరికట్టడం, జంతువులపై క్రూరత్వాన్ని నిరోధించడం,గాయపడిన జంతువులకు చికిత్స అందించడం,పిల్లల్లో చిన్ననాటి నుంచే జీవులపట్ల కరుణను పెంపొందించడం అవస రం. పట్టణాల్లో వీధి కుక్కలు,పిల్లులు, పక్షులు వంటి జీవులపట్ల కూడా మానవత్వంతో వ్యవ హరించాలి.అదే సమయంలో మానవ భద్రత ను కూడా దృష్టిలో ఉంచుకుని శాస్త్రీయ పద్ధతు ల్లో సమస్యలకు పరిష్కారాలు కనుగొనాలి.
ప్రకృతి మనది మాత్రమే కాదు
భూమి మనుషులకోసం మాత్రమే కాదు. మన తోపాటు అనేక కోట్ల జీవజాతులు ఈ భూమిపై జీవిస్తున్నాయి.మనిషి తన అవసరాల కోసం ప్రకృతిని వినియోగించు కోవచ్చు.కానీ దాని పరిమితులను దాటితేదాని ప్రభావం చివరికి మనిషిపైనే పడుతుంది.జంతువుల ఆవాసా లను కాపాడటం,అడవులను రక్షించడం,నీటి వనరులను సంరక్షించడం, జీవ వైవిధ్యాన్ని పరి రక్షించడం.ఇవన్నీ కలిపే ప్రపంచ జంతు దినోత్సవం అసలు సందేశం.అక్టోబర్ 4న ఒక్క రోజు జంతువులను గుర్తుచేసుకోవడం కాదు. ఏడాది పొడవునా ప్రతి జీవి మనుగడ హక్కును గౌరవించడమే నిజమైన జంతు దినోత్సవం. మూగజీవాలకు మాటలు లేకపో వచ్చు.కానీ వాటికీ జీవించే హక్కు ఉంది.వాటి ఆవాసాలను కాపాడటం మన బాధ్యత.వాటి మనుగడను కాపాడితేనే మన ప్రకృతి మనుగడలో ఉంటుం ది.మానవుడికి,జంతువులకు మధ్య ఉన్న అవి నాభావ సంబంధాన్ని ఈ దినోత్సవం తెలియ జేస్తుంది.ఈరోజున జంతు సంక్షేమ ప్రచారా లతోపాటు జంతు పరిరక్షక శిబిరాలను ప్రారం భించడం, జంతు సంరక్షణకు నిధులు సేకరిం చడం వంటి కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తారు.- జి.ఆనంద్ సునీల్ కుమార్ 

స్వచ్ఛతలో విశాఖ సత్తా

విశాఖపట్నం: స్వచ్ఛత, పర్యావరణ పరిరక్షణ పరిరక్షణలో విశాఖ తన సత్తా చాటింది.విశాఖపట్నం పోర్టు అథారిటీ మరోసారి తన ప్రత్యేకతను చాటుకుంది. దేశంలోని పోర్టుల్లో తనదైన ముద్ర వేసిన విశాఖ పోర్టు..తాజాగా జాతీయ స్థాయిలో ‘స్వచ్ఛ పఖ్వాడ అవార్డు’ను సొంతం చేసుకుంది. కేంద్ర ప్రభుత్వం నిర్వహించిన ఈ ప్రతిష్టాత్మక కార్యక్ర మంలో పరిశ్రమల విభాగంలో విశాఖ పోర్టు ప్రథమ స్థానంలో నిలిచింది.
జాతీయ స్థాయిలో గుర్తింపుకేంద్ర ప్రభుత్వం చేపడుతున్న ‘స్వచ్ఛ భారత్ మిషన’లో భాగంగా ప్రతి ఏడాది వివిధ రంగాల్లో స్వచ్ఛత కార్యక్రమాలను సమర్థంగా అమలు చేసిన సంస్థలకు ‘స్వచ్ఛ పఖ్వాడ’ అవార్డు లను అందజేస్తున్నారు. ఈ క్రమంలో దేశ వ్యాప్తంగా భారీ పోటీ నెలకొన్నప్పటికీ.. విశాఖ పోర్టు తన సమర్థవంతమైన స్వచ్ఛత కార్యక్రమాలతో అగ్రస్థానాన్ని దక్కించు కుంది.ముంబయిలో నిర్వహించిన జాతీయ స్థాయి అవార్డు కార్యక్రమంలో కేంద్ర ఓడరేవులు,షిప్పింగ్,జలమార్గాలశాఖ మంత్రి సర్బానంద సోనోవాల్ చేతుల మీదుగా విశాఖ పోర్టు అథారిటీ ఛైర్మన్ డాక్టర్ ఎం.అంగముత్తు అవార్డును స్వీక రించారు.ఈ సందర్భంగా డాక్టర్ ఎం. అంగముత్తు మాట్లాడుతూ..పర్యావరణ పరిరక్షణ,పరిశుభ్రతకు విశాఖ పోర్టు ఎల్లప్పుడూ అధిక ప్రాధాన్యం ఇస్తోందని తెలిపారు. స్వచ్ఛత మిషన్ కార్యక్రమా లను ప్రణాళికాబద్ధంగా,సమర్థవం తంగా అమలు చేయడంవల్లే ఈ ప్రతిష్టాత్మక అవార్డు సాధ్యమైందన్నారు.ఈ అవార్డు పర్యావరణ పరిరక్షణతోపాటు స్థిర మైన పోర్టు కార్యకలాపాల నిర్వహణలో విశాఖ పోర్టు నాయకత్వానికి మరింత బలం చేకూర్చిందని పేర్కొన్నారు.
రెండో సారి రాష్ట్రస్థాయి స్వచ్ఛ ఆంధ్ర అవార్డులు అందుకున్న జీవీఎంసీ.
“స్వచ్ఛ మున్సిపాలిటీస” కేటగిరీలో మహావిశాఖనగర పాలక సంస్థ(జీవీఎంసీ)కి రాష్ట్రస్థాయి అవార్డు రెండోసారి లభించింది. అలాగే“స్వచ్ఛ గవర్నమెంట్ ఆఫీసెస” కేటగిరీలో కూడా జీవీఎంసీకి రాష్ట్రస్థాయి పురస్కారం జీవీఎంసీ కమిషనర్ కమిషనర్ కేతన్ గార్గ్ రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి నారా చంద్రబాబు నాయుడు చేతుల మీదగా అందుకున్నారు.అలాగే ‘స్వచ్ఛత వారియర్స’ కేటగిరీలో జీవీఎంసీ వెస్ట్ జోన్ వై.నాగ రాజుకు రాష్ట్రస్థాయి అవార్డు లభించింది. విశాఖ నగర ప్రజల భాగస్వామ్యం,పారిశుధ్య కార్మికుల సేవలు,అధికారులు,సిబ్బంది సమష్టి కృషికి లభించిన గుర్తింపు అని కమిషర్ కొనియాడారు.మహాత్మా గాంధీ జయంతిని పురస్కరించుకుని విజయవాడ లో ఏ-కన్వెన్షన్ వేదికగా నిర్వహించిన “స్వర్ణాంధ్ర-స్వచ్ఛాంధ్ర” అవార్డుల ప్రదానోత్సవ కార్యక్రమంలో “స్వచ్ఛ ఆంధ్ర అవార్డ్స్-2026”కు సంబంధించి జీవీఎంసీ రెండు ప్రతిష్టాత్మక రాష్ట్రస్థాయి అవార్డులను అందుకుంది. ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర ముఖ్య మంత్రి నారా చంద్రబాబు నాయుడు చేతుల మీదుగా జీవీఎంసీ కమిషనర్ కేతన్ గార్గ్ ఈ అవార్డులను స్వీకరించారు.మూడు లక్షలకు పైబడిన జనాభా కలిగిన పట్టణ స్థానిక సంస్థల విభాగంలో “స్వచ్ఛ మున్సి పాలిటీస” కేటగిరీలో జీవీఎంసీ రాష్ట్రస్థాయి అవార్డును అందుకోగా, “స్వచ్ఛ గవర్న మెంట్ ఆఫీసెస” కేటగిరీలోనూ జీవీఎంసీ రాష్ట్రస్థాయి అవార్డును అందుకుంది. ఈ అవార్డుల ప్రదానోత్సవ కార్యక్రమంలో జీవీఎంసీ కమిషనర్ కేతన్ గార్గ్‌తో పాటు జీవీఎంసీ అదనపు కమిషనర్ పల్లి నల్లన య్య, జీవీఎంసీ వెస్ట్ జోన్ జోనల్ కమిషనర్ బి .హేమావతి పాల్గొన్నారు.అదేవిధంగా “స్వచ్ఛత వారియర్స” కేటగిరీలో జీవీఎంసీ వెస్ట్ జోన్‌కు చెందిన వై.నాగరాజు రాష్ట్ర స్థాయి అవార్డును ముఖ్యమంత్రి చేతుల మీదుగా అందుకున్నారు.ఈ సందర్భంగా జీవీఎంసీ కమిషనర్ కేతన్ గార్గ్ మాట్లా డుతూ, జీవీఎంసీకి లభించిన ఈ రాష్ట్ర స్థాయి స్వచ్ఛ ఆంధ్ర అవార్డులు విశాఖ నగర ప్రజల భాగస్వామ్యం,పారిశుధ్య కార్మికుల నిరంతర సేవలు,అధికారులు, ఉద్యోగులు,స్వచ్ఛత వారియర్స్ సమష్టి కృషికి లభించిన గుర్తింపని పేర్కొన్నారు. నగరాన్ని పరిశుభ్రంగా,ఆరోగ్యకరంగా ఉం చేందుకు క్షేత్రస్థాయిలో నిరంతరం సేవలం దిస్తున్న పారిశుధ్య కార్మికుల కృషి ఈ విజ యానికి ఎంతో కీలకమని పేర్కొంటూ, వారికి ప్రత్యేక అభినందనలు తెలిపారు. “స్వచ్ఛ గవర్నమెంట్ ఆఫీసెస” కేటగిరీలో జీవీఎంసీకి రాష్ట్రస్థాయి అవార్డు లభించడం జీవీఎంసీ ప్రధాన కార్యాలయంతో పాటు కార్యాలయ పరిసరాల్లో పరిశుభ్రత,పారిశుధ్య నిర్వహణకు ఇస్తున్న ప్రాధాన్యతకు నిదర్శనమని కమిషనర్ తెలిపారు. పరిశుభ్రమైన వాతావరణంలో ప్రజలకు మెరుగైన పౌర సేవలు అందించాలనే లక్ష్యంతో అధికారులు, ఉద్యోగులు బాధ్యతతో పనిచేస్తున్నారని పేర్కొన్నారు.రాష్ట్ర ముఖ్య మంత్రి నారా చంద్రబాబు నాయుడు విజన్-2047 లక్ష్యాలకు అనుగుణంగా, స్వచ్ఛ ఆంధ్ర కార్పొరేషన్ ఆధ్వర్యంలో నిర్వహిస్తున్న “స్వర్ణాంధ్ర-స్వచ్ఛాంధ్ర” కార్య క్రమాల ద్వారా ప్రజల్లో పరిశుభ్రత, పారిశుధ్యం,పర్యావరణ పరిరక్షణపై మరింత అవగాహన, బాధ్యత పెరుగుతోందని కమిష నర్ పేర్కొన్నారు.ప్రజల భాగస్వామ్యంతో పరిశుభ్రమైన,ఆరోగ్యకరమైన ఆంధ్రప్రదేశ్ నిర్మాణానికి జీవీఎంసీ తనవంతు బాధ్యతను సమర్థవంతంగా నిర్వర్తిస్తూ, విజన్-2047 లక్ష్యాల సాధనకు నిరంతరం కృషి చేస్తుం దని తెలిపారు.జీవీఎంసీకి ఈ ప్రతిష్టాత్మక రాష్ట్రస్థాయి అవార్డులు రావడానికి కృషి చేసిన అధికారులు,ఉద్యోగులు,పారిశుధ్య కార్మికులు,స్వచ్ఛత వారియర్స్,స్వచ్ఛంద సంస్థలు,వివిధ సంఘాలతో పాటు విశాఖ నగర ప్రజలందరికీ కమిషనర్ అభినంద నలు,కృతజ్ఞతలు తెలియజేశారు. ఈ అవా ర్డులను మరింత బాధ్యతగా స్వీకరించి, విశాఖను మరింత పరిశుభ్రమైన,పచ్చని, ఆరోగ్యకరమైన నగరంగా తీర్చిదిద్దేందుకు సమష్టిగా కృషిచేయాలని కమిషనర్ పిలుపునిచ్చారు.
విశాఖను ప్రపంచ స్థాయికి తీసుకెళ్లాలి : ` జిల్లా కలెక్టర్ ఎం.అభిషిక్త్ కిశోర్
విశాఖపట్నాన్ని దేశంలోనే అత్యుత్తమ నగరంగా తీర్చిదిద్దడంతో పాటు, ప్రపంచ స్థాయి పరిశుభ్రత ప్రమాణాలను సాధించే దిశగా ప్రజలు, ప్రజాప్రతినిధులు, అధికా రులు సమష్టిగా కృషి చేయాలని ఎంపీ శ్రీ భరత్,జిల్లా కలెక్టర్ ఎం.అభిషిక్త్ కిశోర్ పిలుపునిచ్చారు. గాంధీ జయంతిని పురస్క రించుకుని శుక్రవారం వీఎంఆర్డీఏ చిల్డ్రన్ ఏరీనాలో నిర్వహించిన స్వచ్ఛాంధ్ర అవా ర్డుల జిల్లా స్థాయి పురస్కార ప్రదానోత్స వంలో వారు మాట్లాడారు. మహాత్మా గాంధీ జయంతి రోజున స్వచ్ఛత కోసం కృషి చేసిన వ్యక్తులు, సంస్థలను సత్కరించడం ఎంతో సంతోషంగా ఉందన్నారు.అవార్డులు అందుకుంటున్న విజేతలందరూ సమాజా నికి, జిల్లాకు స్ఫూర్తిగా నిలుస్తున్నారని అభినందించారు.విశాఖపట్నంలో ఆధునిక పారిశుధ్య విధానాలు,మెకనైజ్డ్ శానిటేషన్, వేస్ట్ టు ఎనర్జీ ప్లాంట్‌తో పాటు సముద్రం లో వ్యర్థాలను తొలగించే ఆధునిక పరిక రాలు అందుబాటులో ఉన్నాయని జిల్లా కలెక్టర్ తెలిపారు. సుమారు రెండు దశాబ్దాలుగా నగరంలో ఆధునిక పారిశుధ్య విధానాలు అమలవుతున్నాయని చెప్పారు. అయితే కేవలం పారిశుధ్య కార్మికుల కృషి తోనే ప్రపంచస్థాయి పరిశుభ్రత సాధ్యం కాదంటూ ప్రతి ఒక్కరూ తమ ఇంటిని, వీధిని పరిశుభ్రంగా ఉంచుకోవడమే స్వచ్చ Ûతకు అసలైన మార్గమని స్పష్టం చేశారు. 24 గంటలూ పారిశుధ్య సిబ్బంది పని చేసినా,మరిన్ని వేస్ట్ టు ఎనర్జీ ప్లాంట్లు ఏర్పాటు చేసినా ప్రజల ప్రవర్తనలో మార్పు రాకపోతే ఆశించిన ఫలితం సాధ్యం కాద న్నారు.విశాఖను రాబోయే రెండు,మూడు సంవత్సరాల్లో జపాన్ స్థాయి పరిశుభ్రత ప్రమాణాలకు తీసుకెళ్లే లక్ష్యంతో పనిచేయా లన్నారు. జపాన్‌లో చిన్న కాగితం ముక్కను కూడా బహిరంగ ప్రదేశంలో వేయకుండా ప్రజలు పాటించే క్రమశిక్షణను ఆదర్శంగా తీసుకోవాలన్నారు. విశాఖపట్నం ఇప్పటికే దేశంలోని అత్యుత్తమ నగరాల్లో ఒకటిగా ఉందని, రాబోయే రోజుల్లో గ్లోబల్ సిటీగా ఎదగాలంటే పరిశుభ్రతలోనూ ప్రపంచ స్థాయి ప్రమాణాలను సాధించాల్సిన అవ సరం ఉందని పేర్కొన్నారు.
స్వచ్ఛతను ప్రతి పౌరుడూ సామాజిక బాధ్యతగా భావించాలి: ఎంపీ శ్రీ భరత్
స్వచ్ఛత కేవలం ప్రభుత్వ బాధ్యత కాదని, ప్రతి పౌరుడు సామాజిక బాధ్యతగా స్వీకరించినప్పుడే పరిశుభ్రమైన నగరం సాధ్యమవుతుందని ఎంపీ ఎం.శ్రీభరత్ అన్నారు. ప్రజల భాగస్వామ్యంతో స్వచ్ఛత కార్యక్రమాలను మరింత సమర్థవంతంగా ముందుకు తీసుకెళ్లాలని పిలుపునిచ్చారు. పరిశుభ్రత,పర్యావరణ పరిరక్షణపై ప్రజల్లో అవగాహన పెంచడంతో పాటు స్వచ్ఛతను నిత్యజీవితంలో భాగంగా మార్చుకోవాలని సూచించారు.
కార్మికులపై పూర్తి భారం వేయొద్దు : ఎమ్మెల్యే వెలగపూడి
విశాఖపట్నంలో సుమారు 20లక్షల జనా భాకు పరిమిత సంఖ్యలోనే పారిశుధ్య కార్మికులు ఉన్నారని తూర్పు నియోజకవర్గ ఎమ్మెల్యే వెలగపూడి రామకృష్ణబాబు అన్నారు. నగర పరిశుభ్రత బాధ్యతను కేవలం పారిశుధ్య కార్మికులపైనే వదిలేయ కుండా ప్రతి పౌరుడు తన వంతు బాధ్యత ను నిర్వర్తించాలని కోరారు.ఇళ్ల నుంచి తడి, పొడిచెత్తను సేకరించేందుకు వచ్చే క్లాప్ వాహనాలకు చెత్తను అందించడంలో ప్రజ లు నిర్లక్ష్యం చేయవద్దన్నారు.ఇళ్ల నుంచి రోడ్లపైకి చెత్త, ప్లాస్టిక్ సంచులు విసరకూ డదని సూచించారు.తుఫానులు,వర్షాలు వంటి ప్రతికూల పరిస్థితుల్లోనూ పారిశుధ్య సిబ్బంది, రెవెన్యూ సిబ్బంది అందిస్తున్న సేవలను అభినందించారు.ప్రశాంతమైన నగరం,మహిళలకు భద్రత కలిగిననగరంగా విశాఖకు మంచి పేరుందని,అదే విధంగా పరిశుభ్రతలోనూ అగ్రస్థానంలో నిలిచేం దుకు ప్రజల సహకారం అవసరమన్నారు.
68 మంది, సంస్థలకు అవార్డులు జిల్లా స్థాయి స్వచ్ఛాంధ్ర అవార్డుల కార్యక్ర మంలో వివిధ విభాగాల్లో 68 మంది వ్యక్తులు, సంస్థలకు పురస్కారాలు ప్రధానం చేశారు.రాష్ట్ర, జిల్లా స్థాయిలో అవార్డులు అందుకుంటున్న విజేతలను అతిథులు అభినందించారు. –జి.ఆనంద్ సునీల్ కుమార్ 

పోషకాహార లోపం భావి తరాలకు శాపం

దేశంలో పోషకాహార లోపం అనేది అత్యంత తీవ్రమైన ఆరోగ్య సమస్యల్లో ఒకటిగా ఉంది. ముఖ్యంగా గర్భిణులు, బాలింతలు, అయిదేళ్ల లోపు పిల్లలు దీనివల్ల ఎక్కువగా ప్రభావితమవు తున్నారు. ప్రస్తుతం మన దేశం ఆర్థికాభివృద్ధిలో గణనీయమైన పురోగతి సాధించి,ప్రజలందరికీ ఆరోగ్య సదుపాయాలు కల్పిస్తున్నప్పటికీ పోషకా హారాన్ని అందించడంలో మాత్రం ఇంకా వెనుకబడే ఉన్నట వివిధ అధ్యయనాలు పేర్కొంటున్నాయి.దీని కారణంగా ఎదుగుదల లోపించడం, రక్తహీనత, తక్కువ బరువు లాంటివి దేశాన్ని పట్టిపీడిస్తున్నాయి. వీటిని అధిగమించేందుకు ప్రభుత్వం అనేక చర్యలు చేపట్టి వివిధ పథకాలు, కార్యక్రమాలను అమలు చేస్తోంది. వీటిపై పోటీపరీక్షారికి అవగాహన ఉండాలి.

గ్రామీణ,పట్టణ అసమానతలు: గ్రామీణ ప్రాం తాలతోపోలిస్తే పట్టణ ప్రాంతాల్లో సాధార ణంగా మెరుగైన పోషకాహార ఫలితాలు ఉం టాయి.అక్కడ ఉండే మౌలికసదుపాయాలతో పాటు సరైన పారిశుద్ధ్యం,ఆహార సంరక్షణ సౌక ర్యాలు దీనికి ప్రధానకారణం.గ్రామాల్లో ఆరో గ్య సంరక్షణ సదుపాయాలు లేకపోవడం, నిరక్షరాస్యత,సంప్రదాయ పోషకాహార పద్ధతు లపై ఆధారపడటం లాంటి సవాళ్లు అధికం ఉన్నాయి.
ప్రాంతీయ వైవిధ్యాలు: కేరళ,తమిళనాడు లాంటికొన్ని రాష్ట్రాలు బలమైన ప్రజారోగ్య వ్యవస్థలు,సంక్షేమ కార్యక్రమాల అమలు ద్వారా పోషకాహార లోపాన్ని చాలావరకు తగ్గిం చాయి. ఆర్థికంగా వెనుకబడిన బిహార్, ఝార్ఖం డ్,ఉత్తర్ ప్రదేశ్ లాంటి రాష్ట్రాల్లోని ప్రజలు అధికపోషకాహార లోపంతో బాధపడుతున్నారు. లింగ అసమానతలు: లింగ ఆధారిత వివక్ష
కారణంగా కొన్ని ప్రాంతాల్లో ఆడపిల్లలు పోషకాహార లోపంతో బాధపడుతున్నారు. ఈ అసమానతలు బాలికల పోషకాహార, ఆరోగ్య సంరక్షణ అవసరాలను ప్రత్యేకంగా పరిష్క రించే కార్యక్రమాలఆవశ్యకతను తెలుపుతాయి.
ప్రభుత్వ పథకాలు/ కార్యక్రమాలు : మన దేశంలో పోషకాహార, సమతౌల్య ఆహార లోపా నికి ప్రధాన కారణం పేదరికం. తగినంత ఆదా యం లేక,ఆహార పదార్థాలు కొనలేక అనేక మంది తీవ్ర ఆకలితో బాధపడుతున్నారు.
భారతదేశంలోని గిరిజన వర్గాలలో పోషకా హార లోపం అత్యంత తీవ్రంగాఉందని ఇటీవలి గణాంకాలు వెల్లడిస్తున్నాయి.సగటు వ్యాప్తి రేట్ల ప్రకారం,దాదాపు 43.8%గిరిజన పిల్లలు తక్కువ బరువుతో,43.2% మంది ఎదుగుదల లోపంతో, మరియు 29.6% మంది క్షీణతతో బాధపడుతున్నారు.ముఖ్యంగా బలహీన గిరి జన సమూహాలు మరింత తీవ్రమైన పోషకాహార లోపాలను ఎదుర్కొంటున్నాయి; దీనికి తోడు అధిక స్థాయిలో ఉన్న రక్తహీనత మరియు తరచుగా వచ్చే ఇన్ఫెక్షన్లు ఈ సమస్య ను మరింత తీవ్రతరం చేస్తున్నాయి
కీలక పోషకాహార లోప సూచికలుతక్కువ బరువు: ఐదేళ్లలోపు గిరిజన పిల్లలలో సుమారు 43% నుండి 45% మంది దీని బారిన పడు తున్నారు, ఇది జాతీయ సగటుల కంటే గణనీ యంగా ఎక్కువ.ఎదుగుదల లోపం (దీర్ఘకాలిక పోషకాహార లోపం43% కంటే ఎక్కువ మంది గిరిజన యువతపై దీని ప్రభావం ఉంటుంది, ఇది దీర్ఘకాలిక పోషకాహార లోపాన్ని మరియు పరిమితమైన నిలువు పెరుగుదలను సూచి స్తుంది.క్షీణత (తీవ్రమైన పోషకాహార లోపం): దాదాపు 30% చిన్నపిల్లల ఆరోగ్యంపై దీని ప్రభావం ఉంటుంది. వీరు ఆకస్మిక ఆహార కొరత లేదా కాలానుగుణ అనారోగ్యాలకు గురయ్యే అవకాశం ఉంది.రక్తహీనత మరియు సూక్ష్మపోషకాల లోపాలు పునరుత్పత్తి వయస్సులో ఉన్న గిరిజన మహిళలలో 60% కంటే ఎక్కువ మంది మరియు అధిక శాతం పిల్లలు తీవ్రమైన రక్తహీనతతో బాధపడు తున్నారు
దేశంలోని గిరిజన పిల్లల్లో పోషకాహార లోపం: దేశంలోని గిరిజన పిల్లల్లోదాదాపుసగం మంది తక్కువ బరువు,ఎదుగుదల లోపంతో బాధ పడుతున్నట్లు అధ్యయనం వెల్లడి.భారత దేశంలోని గిరిజన సమాజాలకు చెందిన పిల్ల ల్లో పోషకాహార లోపం తీవ్ర స్థాయిలో ఉన్నట్లు తాజా సిస్టమాటిక్ రివ్యూ, మెటా-అనాలిసిస్ వెల్లడించింది. దేశవ్యాప్తంగా అందుబాటులో ఉన్న పరిశోధనలను సమగ్రంగా విశ్లేషించిన ఈ అధ్యయనం,గిరిజన పిల్లల్లో లిలితక్కువ బరువు, ఎదుగుదల లోపం,ఎముకల క్షీణత/సన్నబారడం వంటి సమస్యలు ఆందోళనకర స్థాయిలో ఉన్నాయని స్పష్టం చేసింది. ఈ అధ్య యనం ప్రధానంగా భారతదేశంలోని గిరిజన పిల్లల్లో పోషకాహార లోపం ఎంతమేర ఉందో అంచనా వేయడం, ఇప్పటికే అందుబాటులో ఉన్న ఆధారాలను ఒకచోట చేర్చి విశ్లేషించడం లక్ష్యంగా నిర్వహించారు.1,606 అధ్యయనా ల్లో 58మాత్రమే అర్హత సాధించాయి.గిరిజన పిల్లల్లో తక్కువ బరువు, ఎదుగుదల లోపం, వేస్టింగ్‌కు సంబంధించిన ప్రాబల్యాన్ని నివేదిం చిన అధ్యయనాలను పరిశీలించారు. మొత్తం 1,606 అధ్యయనాలు గుర్తించగా, నిర్ణయిం చిన అర్హత ప్రమాణాలను కేవలం 58అధ్య యనాలు మాత్రమే పూర్తి చేశాయి.
ఈఅధ్యయనాల ఫలితాలను కలిపి విశ్లేషిం చేందుకు లిఇన్వర్స్ వేరియన్స్ పద్ధతిలిను ఉపయోగించారు. వివిధ అధ్యయనాల మధ్య కనిపించిన వ్యత్యాసాలను పరిగణనలోకి తీసుకుని లిరాండమ్ ఎఫెక్ట్స్ మోడల్‌లి ద్వారా సమగ్ర ప్రాబల్యాన్ని అంచనా వేశారు. దాదాపు సగం మంది పిల్లలు తక్కువ బరువుతో మెటా-అనాలిసిస్‌లో వెలుగులోకి వచ్చిన గణాంకాలు పరిస్థితి తీవ్రతను స్పష్టంగా తెలియజేస్తు న్నాయి.భారతదేశంలోని గిరిజన పిల్లల్లో తక్కు వ బరువు ఉన్నవారి సమగ్ర ప్రాబల్యం 43.78 శాతంలిలిగా నమోదైంది.95శాతం విశ్వస నీయ పరిధి (్పుశీఅfఱdవఅcవ Iఅtవతీఙaశ్రీ) 38.80 నుంచి 48.83శాతం మధ్య ఉంది.అంటే, సగ టున ప్రతి100మంది గిరిజన పిల్లల్లో దాదాపు 44మంది తక్కువ బరువుతో ఉన్నట్లు అంచనా. అదే విధంగా,ఎదుగుదలలోపం43.16 శాతం గా నమోదైంది. దీని 95శాతం విశ్వసనీయ పరిధి 39.10 నుంచి 47.26శాతం మధ్య ఉంది.ఇది పిల్లల వయసుకు తగిన ఎత్తు లేక పోవడాన్ని సూచిస్తుంది. ముఖ్యంగా దీర్ఘకాలిక పోషకాహార లోపం, పదేపదే వచ్చే అనారోగ్యా లు, పేదరికం, సరైన ఆహారం అందకపోవడం వంటి కారణాలతో పిల్లల ఎదుగుదల దెబ్బతిన వచ్చు.
ప్రతి ముగ్గురు-నలుగురిలో ఒకరికి వేస్టింగ్
గిరిజన పిల్లల్లో వేస్టింగ్ ప్రాబల్యం 29.58 శాతంగా నమోదైంది.95 శాతం విశ్వస నీయ పరిధి 25.59 నుంచి 33.73 శాతం వరకు ఉంది.అంటే సుమారు ప్రతి 100మంది గిరి జన పిల్లల్లో 30మంది వరకు వారి ఎత్తుకు తగిన బరువు లేకుండా, తీవ్రమైన లేదా ఇటీ వ పోషకాహార లోపానికి గురయ్యే ప్రమా దంలో ఉన్నారు.వేస్టింగ్ పిల్లల తక్షణ ఆరోగ్యా నికి ప్రమాదకరమైన పరిస్థితి. ఇది రోగనిరోధక శక్తిని బలహీనపరచడంతో పాటు తీవ్రమైన అనారోగ్యాలు, అభివృద్ధిలో వెనుకబాటుతనం, మరణాల ప్రమాదాన్ని పెంచుతుంది.
ప్రాంతాల మధ్య భారీ వ్యత్యాసాలు
అధ్యయనాల్లో గణనీయమైన హెటిరోజీనిటీ కనిపించింది. అంటే వివిధ పరిశోధనల్లో పోష కాహార లోపం శాతం ఒకే విధంగా లేదు.దీనికి అధ్యయనాల రూపకల్పన, పరిశోధన జరిగిన భౌగోళిక ప్రాంతం, పిల్లల ఎంపిక విధానం, పోషక స్థితిని కొలిచిన పద్ధతులు వంటి అనేక అంశాల్లో ఉన్న తేడాలు కారణమై ఉండవచ్చని పరిశోధకులు భావించారు.భారతదేశంలోని గిరిజన సమాజాలు ఒకే విధమైన సామాజిక, ఆర్థిక పరిస్థితుల్లో లేవు.కొండ ప్రాంతాలు, అడ వులు, దూరప్రాంతాల్లో నివసించే సమూహా లకు ఆరోగ్య కేంద్రాలు, పాఠశాలలు, మార్కె ట్లు,రవాణా సౌకర్యాలు అందుబాటులో ఉం డటం కూడా భిన్నంగా ఉంటుంది. అందువల్ల పోషకాహార లోపానికి కారణాలు, దాని తీవ్రత కూడా ప్రాంతాన్ని బట్టి మారవచ్చు.
పేదరికం నుంచి భౌగోళిక అడ్డంకుల వరకు
గిరిజన పిల్లల్లో పోషకాహార లోపాన్ని కేవలం ఆహారం అందకపోవడమనే ఒకే కారణంతో అర్థం చేసుకోవడం సరైంది కాదు. పేదరికం, ఆరోగ్య సేవలకు పరిమిత ప్రాప్యత, దూరప్రాం తాల్లో నివాసం, రవాణా సమస్యలు, స్వచ్ఛమైన నీరు-పారిశుధ్య సౌకర్యాల కొరత, ఆరోగ్యంపై అవగాహన లోపం వంటి అనేక అంశాలు కలిసి పిల్లల పోషక స్థితిని ప్రభావితం చేస్తాయి.
ముఖ్యంగా భౌగోళికంగా మారుమూల ప్రాం తాల్లో నివసించే గిరిజన కుటుంబాలకు ప్రభు త్వ ఆరోగ్య,పోషకాహార కార్యక్రమాలు అందు బాటులోకి రావడంలో అనేక అడ్డంకులు ఉంటాయి.ఆరోగ్య కేంద్రం చేరుకోవడానికి ఎక్కు వ దూరం ప్రయాణించాల్సి రావడం, రవాణా ఖర్చులు,కుటుంబ ఆర్థిక పరిస్థితి వంటి అంశా లు చికిత్సను ఆలస్యం చేయవచ్చు.
సాధారణ పరిష్కారాలు సరిపోవు
ఈ అధ్యయనం సూచించే ముఖ్యమైన అంశం ఏమిటంటే..గిరిజన పిల్లల్లో పోషకాహార లోపా న్ని తగ్గించడానికి దేశవ్యాప్తంగా ఒకే రక మైన చర్యలు చేపట్టడం కంటే స్థానిక అవస రాలకు అనుగుణమైన లక్ష్యిత కార్యక్రమాలు అవసరం. పిల్లలకు అవసరమైన పోషకాహార సప్లిమెంట్లు అందించడంతో పాటు, ఆరోగ్య సేవలు వారి నివాస ప్రాంతాలకు చేరేలా చూడాలి. మారు మూల ప్రాంతాల్లో మొబైల్ ఆరోగ్య సేవలు, గ్రామస్థాయి పోషకాహార పర్యవేక్షణ,తల్లి-శిశు ఆరోగ్య సేవలు మరింత బలోపేతం చేయా ల్సిన అవసరం ఉంది. అదే సమయంలో గిరి జన కుటుంబాల ఆర్థిక పరిస్థితిని మెరుగు పరిచే సామాజిక భద్రతా చర్యలు కూడా కీలకం. పేదరికాన్ని తగ్గించకుండా పోషకా హార లోపాన్ని శాశ్వతంగా పరిష్కరిం చడం కష్టం.
పోషకాహారం మాత్రమే కాదు సంపూర్ణ ఆరోగ్య దృక్పథం అవసరం
గిరిజన పిల్లల్లో పోషకాహార లోపాన్ని తగ్గించా లంటే లిలిపోషకాహార సప్లిమెంటేషన్, ఆరోగ్య సేవలకు అందుబాటు, పరిశుభ్రమైన తాగు నీరు,పారిశుధ్యం,తల్లి-శిశు ఆరోగ్యం, విద్య, సామాజిక-ఆర్థిక సహాయంలిలి వంటి అంశా లను సమగ్రంగా అమలు చేయాలి.ప్రత్యేకంగా జీవితంలోని తొలి సంవత్సరాలు పిల్లల శారీ రక, మానసిక ఎదుగుదలకు అత్యంత కీలకం. ఈ దశలో తగిన పోషకాహారం అందకపోతే ఎదుగుదల లోపం వంటి సమస్యలు దీర్ఘకాలం కొనసాగవచ్చు.అందువల్ల గిరిజన ప్రాంతాల్లో పోషకాహార కార్యక్రమాల అమలును కేవలం లబ్ధిదారుల సంఖ్యతో కాకుండా లిలిపిల్లల నిజ మైన పోషక స్థితిలో వస్తున్న మార్పులతోలిలి అంచనా వేయాలి.
అత్యవసర చర్యలు అవసరం
ఈ సిస్టమాటిక్ రివ్యూ,మెటా-అనాలిసిస్ భారత దేశంలోని గిరిజన పిల్లల్లో పోషకాహార లోపం ఎంత తీవ్రమైన ప్రజారోగ్య సమస్యగా ఉందో స్పష్టంగా చూపిస్తోంది.తక్కువ బరువు 43.78 శాతం,ఎదుగుదలలోపం43.16శాతం, వేస్టిం గ్ 29.58 శాతంలిలి అనే గణాంకాలు తక్షణ చర్యల అవసరాన్ని తెలియజేస్తున్నాయి.గిరిజన సమాజాల ప్రత్యేక పరిస్థితులను అర్థం చేసు కుని,వారికి చేరువగా ఆరోగ్య-పోషకాహార సేవలను అందించడం,పేదరికాన్ని తగ్గించడం, భౌగోళిక అడ్డంకులను అధిగమించడం, పిల్ల లకు లక్ష్యిత పోషకాహార సహాయం అందిం చడం అత్యవసరం. గిరిజన పిల్లల పోషకాహా రం మెరుగుపడకుండా సమగ్ర భారత పోషకా హార లక్ష్యాన్ని సాధించడం సాధ్యం కాదు. ప్రతి గిరిజన బాలుడికి ఆరోగ్యకరమైన ఎదుగుద లకు అవసరమైన ఆహారం,ఆరోగ్య సేవలు, సురక్షితమైన జీవన పరిస్థితులు అందేలా చూడ టం ప్రజారోగ్య వ్యవస్థకు అత్యంత ప్రాధాన్యత కావాలి.– జి ఎస్ ఎన్ సతీష్ 

పోలవరం నీరు ప్రజలకా..డెటా సెంటర్లకా?

విశాఖ ప్రాంతంలో స్థానిక ప్రజలను సంప్రదించకుండా ప్రభుత్వం అనుమతిస్తున్న భారీ డేటా సెంటర్లకు అవసరమైన నీటిని పోలవరం ప్రాజెక్టు నుంచి కేటాయించడం వల్ల భవిష్యత్తులో తీవ్ర నీటి సంక్షోభం ఏర్పడే ప్రమా దం ఉందని మాజీ కేంద్ర ఇంధనశాఖ కార్య దర్శిఈ.ఏ.ఎస్.శర్మ ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు. విశాఖప్రజలనీటి అవసరాలను దృష్టిలో పెట్టు కుని డేటా సెంటర్లకు ఇచ్చిన అనుమతులను ప్రభుత్వం పునఃపరిశీలించాలని కోరారు.డేటా సెంటర్ల నీటి వినియోగంపై తాను ఆగష్టు12, 15తేదీల్లో ముఖ్యమంత్రి నారా చంద్రబాబు నాయుడుకు రెండు లేఖలు రాసి నట్లు శర్మ తెలిపారు.డేటా సెంటర్లకు ఏటా 3.5టీఎంసీల నీరు మాత్రమే అవసరమని,ఈఅంశంపై కొం దరు అనవసర విమర్శలు చేస్తున్నారని ముఖ్య మంత్రి పేర్కొన్న నేపథ్యంలో,విశాఖ ప్రజల తరఫున తన అభ్యంతరాలను ఆలేఖల్లో వివ రించినట్లు చెప్పారు.

6,500 మెగావాట్ల డేటా సెంటర్లకు ఎంత నీరు?
రాష్ట్ర శాసనసభలో ఇటీవల డేటా సెంటర్లపై జరిగిన చర్చలో ఉత్తరాంధ్రలో 6,500 మెగావాట్ల సామర్థ్యం కలిగిన డేటా సెంటర్లకు ప్రభుత్వం అనుమతులు ఇచ్చిందని, వాటికి అవసరమైన సుమారు 3టీఎంసీల నీటిని పోల వరం నుంచి ఉత్తరాంధ్ర పరిశ్రమలకు కేటా యించిన వాటా నుంచి అందించవచ్చని ప్రభు త్వం పేర్కొన్న విషయాన్ని శర్మ ప్రస్తావించారు. అయితే అమెరికాలో గూగుల్ నిర్మించిన డేటా సెంటర్ల నీటి వినియోగాన్ని పరిశీలిస్తే, శీతలీ కరణ కోసం ఒక యూనిట్ విద్యుత్ వినియోగా నికి కనీసం 1.8లీటర్ల నీరు అవసరమవు తుందని తెలిపారు.ఈ లెక్కన 6,500 మెగా వాట్ల డేటా సెంటర్లకు కనీసం 3.74 టీఎంసీల నీరు అవసరమయ్యే అవకాశం ఉందని పేర్కొన్నారు.
ఇప్పుడే 74 ఎంఎల్‌డీ నీటి లోటు
ప్రస్తుతం విశాఖ నగర ప్రజల రోజువారీ నీటి అవసరం సుమారు 400ఎంఎల్‌డీ,అంటే 5.16 టీఎంసీలుగా ఉందని శర్మ తెలిపారు. స్థానిక రిజర్వాయర్లలో సిల్ట్ పేరుకుపోవడం, ముడసర్లోవ,మేఘాద్రిగెడ్డ రిజర్వాయర్ల సామర్థ్యం తగ్గడం, ఏలేరు కాలువ సామర్థ్యం తగ్గిపోవడం వంటి కారణాలతో ప్రస్తుతం ప్రజ లకు సుమారు 326ఎంఎల్‌డీ(4.2 టీఎంసీ లు) నీరు మాత్రమే అందుతోందన్నారు. అంటే ఇప్పటికే రోజుకు సుమారు74ఎంఎల్‌డీ (0. 95టీఎంసీ) నీటి కొరత ఉందని పేర్కొన్నారు. 2040 నాటికి విశాఖ ప్రజల నీటి అవసరం లిలి726 ఎంఎల్‌డీ (9.37 టీఎంసీలు)లిలికు చేరుకునే అవకాశం ఉందని, పోలవరం నీటిని లెక్కలోకి తీసుకోకపోతే అప్పటికి సుమారు 400 ఎంఎల్‌డీ (5.16టీఎంసీలు) నీటి లోటు ఏర్పడే ప్రమాదం ఉందని హెచ్చరించారు.
పరిశ్రమలకు ఇప్పటికే దాదాపు మొత్తం నీటి వాటా
విశాఖ ప్రాంతంలో నీటి సమస్య, పారిశ్రామిక కాలుష్యాన్ని దృష్టిలో పెట్టుకుని గతంలో కొత్త పరిశ్రమలకు అనుమతులు ఇవ్వకూడదనే నిర్ణయం తీసుకున్నప్పటికీ, పారిశ్రామిక వర్గాల ఒత్తిడితో ఆ నిర్ణయాన్ని వెనక్కి తీసుకున్నారని శర్మ విమర్శించారు.2019 జనవరిలో అప్పటి ప్రభుత్వం పోలవరం ఎడమ కాలువ, పురుషో త్తపట్నం ఎత్తిపోతల పథకం ద్వారా ఉత్తరాంధ్ర జిల్లాలకు నీటిని అందించేందుకు బాబూ జగ్జీవన్ రామ్ ఉత్తరాంధ్ర సుజల స్రవంతి (దీజీ=USS) ప్రాజెక్టును మంజూరు చేసిందని తెలిపారు.ఈపథకంద్వారా సుమారు 30 లక్షల మంది ఉత్తరాంధ్ర ప్రజల తాగునీటి అవస రాలకు,అలాగే 8లక్షల ఎకరాల వ్యవసా య భూములకు సాగునీటికి నీటిని కేటాయించిన ట్లు పేర్కొన్నారు.పరిశ్రమలకు మిగిలిన వాటా లో 5.34 టీఎంసీలు కేటాయించినట్లు తెలి పారు.అయితే దీజీ=USS మంజూరు తర్వాత HP్పుL విస్తరణ,బల్క్ డ్రగ్, ఇతర రసాయన పరిశ్రమలు,ఆర్సెలర్ మిట్టల్ స్టీల్ ప్లాంటు తదితర పరిశ్రమలకు నీటి లభ్యతను తగినంత గా పరిగణనలోకి తీసుకోకుండా అనుమతులు ఇచ్చారని శర్మ అన్నారు.ఈపరిశ్రమలకు అవస రమయ్యే నీరు సుమారు 5టీఎంసీలు కాగా, పరిశ్రమల కోసం కేటాయించిన5.34 టీఎం సీలలో కేవలం 0.34టీఎంసీలు మాత్రమే మిగులుతాయని వివరించారు.
ప్రజల నీటిని డేటా సెంటర్లకు మళ్లించడం సబబేనా?
ప్రభుత్వం పేర్కొంటున్న లెక్కల ప్రకారం 6, 500 మెగావాట్ల డేటా సెంటర్లకు అవసర మయ్యేనీరు సుమారు3.74టీఎంసీలు అయితే, ప్రస్తుతం అందుబాటులో ఉన్న 0.34 టీఎం సీలతో ఆ అవసరాన్ని తీర్చడం సాధ్యం కాదని శర్మ అన్నారు.మిగిలిన సుమారు 3.4టీఎం సీల నీటిని డేటా సెంటర్లకు మళ్లిస్తే,ఉత్తరాం ధ్రలోని సుమారు 12లక్షల మంది ప్రజల నీటి అవసరాలపై ప్రభావం పడే ప్రమాదం ఉందని పేర్కొన్నారు. ప్రజల తాగునీటి అవసరాలకు కేటాయించిన వనరులను భారీ డేటా సెంట ర్లకు మళ్లించడం ఎంతవరకు సమంజసమో ప్రభుత్వం ఆలోచించాలని కోరారు.రూ.7.61 లక్షల కోట్ల రాయితీలు..ఉద్యోగాలు మాత్రం పరిమితమే.6,500 మెగావాట్ల డేటా సెంట ర్లకు రాష్ట్ర ప్రభుత్వం సుమారు రూ.1.43 లక్షల కోట్ల విలువైన రాయితీలు ఇస్తుండగా, కేంద్ర ప్రభుత్వం సుమారు రూ.6.18లక్షల కోట్ల మేర రాయితీలు ఇస్తున్నట్లు శర్మ పేర్కొన్నారు.ఇంత భారీ స్థాయిలో ప్రజా వనరు లను రాయితీల రూపంలో వినియోగిస్తున్న ప్పటికీ,స్థానిక ప్రజలకు లభించే ఉద్యోగ అవకా శాలు పరిమితంగానే ఉండే అవకాశం ఉం దన్నారు.ఈ మొత్తం వ్యయంలో కనీసం ఒక శాతం నిధులను ఉత్తరాంధ్రలో విద్య, వైద్యం, సాగునీటి ప్రాజెక్టులు,ఇతర సామాజిక సంక్షేమ కార్యక్రమాలకు వినియోగిస్తే,ఈప్రాంత ప్రజల జీవన ప్రమాణాలను గణనీయంగా మెరుగు పరచవచ్చని సూచించారు.
పోలవరి నీటి వెనుక నిర్వాసిత ఆదివాసీల త్యాగం ఉంది
కేంద్ర,రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు పోలవరం ప్రాజెక్టుపై సుమారు రూ.30,437కోట్లు ఖర్చు చేస్తున్నా యని శర్మ గుర్తుచేశారు. ఈప్రాజెక్టు కారణంగా లక్షకు పైగా ఆదివాసీలు నిర్వాసితులవుతున్నా రని, షెడ్యూల్డ్ ప్రాంతాల్లో వారికి ఉన్న రాజ్యాంగపరమైన హక్కులు కూడా ప్రభావిత మవుతున్నాయని ఆవేదన వ్యక్తం చేశారు.తగిన నష్టపరిహారం అందకుండానే అనేక సందర్బా Ûల్లో భూములు కోల్పోవాల్సి వస్తున్న ఆదివాసీల త్యాగాలతో పోలవరం నిర్మితమవుతోందని పేర్కొన్నారు.“పోలవరం నుంచి వచ్చే ప్రతి నీటి బొట్టులో నిర్వాసితులైన ఆదివాసీ కుటుంబాల బాధ,త్యాగం ఉంది. అలాంటి నీటిని లక్షల కోట్ల డాలర్ల లాభాలు ఆర్జించే బహుళజాతి సంస్థల డేటా సెంటర్లకు అత్యంత చౌకగా కేటా యించడం ఎంతవరకు సమంజసం?” అని శర్మ ప్రశ్నించారు.
డేటా సెంటర్లపై పునఃపరిశీలన అవసరం
విశాఖ ఇప్పటికే నీటి సమస్యను ఎదుర్కొం టున్న నేపథ్యంలో డేటాసెంటర్లకు భారీగా నీటి ని కేటాయించే నిర్ణయాలపై ప్రభుత్వం సమ గ్రంగా పునఃపరిశీలన చేయాలని శర్మ కోరారు. ప్రభుత్వంలోని రాజకీయ నాయకులు, అధికా రులు తాను ప్రస్తావించిన అంశాలను, ముఖ్యం గా భవిష్యత్తులో విశాఖ, ఉత్తరాంధ్ర ప్రజలపై పడే నీటి ప్రభావాన్ని సమగ్రంగా పరిశీలిం చినట్లు కనిపించడం లేదని అన్నారు. “పోలవ రం ప్రాజె క్టును అమెరికా డేటా సెంటర్లకోసం నిర్మిం చలేదు.ఉత్తరాంధ్ర ప్రజల తాగునీరు, సాగునీటి అవసరాలను విస్మరించి ఆనీటిని డేటా సెంటర్లకు మళ్లించడం సమర్థనీ యం కాదు. ప్రజల ప్రయోజనాలను ముందుగా ఉంచి ప్రభుత్వం తన నిర్ణయాలను పునః పరిశీలించాలి” అని ఈ.ఏ.ఎస్.శర్మ కోరారు
ప్రభుత్వం ఒక శ్వేతపత్రం విడుదల చేయాలి
డేటా సెంటర్లకు నీరుఎలా కేటాయించ బోతు న్నారు?రోజువారీ,వార్షిక నీటిఅవసరం ఎంత? ఆనీరు ఏ ప్రాజెక్టు నుంచి వస్తుంది? ఇప్పటికే ఉన్న పరిశ్రమలకు కేటాయింపులు ఎంత?2040నాటికి ప్రజల అవసరాలకు ఎంత నీరు మిగులుతుంది?ఈ ప్రశ్నలకు ప్రభు త్వం బహిరంగంగా సమాధానం ఇవ్వాలి.డేటా సెంటర్లకు నీటి కేటాయింపుపై పూర్తి వివరా లతో శ్వేతపత్రం విడుదల చేయడం అవస రం.అలాగే స్థానిక ప్రజలతో, నిపుణులతో, నీటి రంగ నిపుణులతో సంప్రదింపులు జరిపిన తర్వాతే తుది నిర్ణయం తీసుకోవాలి.
విశాఖకు నీరు సరిపోకపోతే డేటా సెంటర్లకు నీరు ఎందుకు?ఉత్తరాంధ్ర ప్రజల భవిష్యత్తు నీటి భద్రతకు హామీ లేకపోతే భారీ నీటి వినియోగ పరిశ్రమలకు అనుమతులు ఎందుకు? పజల వనరులను రాయితీల రూపంలో ఇస్తున్నప్పుడు ప్రజలకు దక్కేది ఏమిటి?అభివృద్ధి కావాలి.పెట్టుబడులు రా వాలి.పరిశ్రమలు రావాలి. కానీ ప్రజల దాహం తీర్చలేని అభివృద్ధి నమూనా మాత్రం ప్రశ్నిం చబడాల్సిందే.విశాఖ భవిష్యత్తు కేవలం డేటా సెంటర్ల భవిష్యత్తు కాదు. అది లక్షలాది ప్రజల జీవన భద్రతకు సంబంధించిన విషయం. పోలవరి నీటిలో ప్రతి బొట్టుకూ ఒక ప్రజా ప్రయోజనం ఉంది.ఆబొట్టును ఎవరికి వ్వా లన్న నిర్ణయంలో ప్రజల హక్కే మొదటి ప్రమా ణం కావాలని ఈ.ఏ.ఎస్.శర్మ సీఎంకు రాసీన రెండు లేఖల్లో పేర్కోన్నారు.
(విశ్రాంతి ఐఏఎస్ అధికారి ఈఎఎస్‌శర్మ రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి నారా చంద్రబాబుకు రాసీన లేఖలు ఆధారంగా..)

పెరుగుతున్న జనాభా..తగ్గుతున్న వనరులు

దేశమంటే మట్టి కాదోయ్…దేశమంటే మనుషులోయ్…! మహాకవి గేయానికి ఆధునిక కాలంలో మరో మాట కలుపవచ్చు. మనుషులంటే వనరులోయ్…!! అని. అధిక జనాభా ఆర్థిక వృద్ధికి అవరోధం అనేది ఒకప్పటి మాట. ఇపుడు మానవ వనరులే చోదకశక్తిగా ప్రగతిశీలత కనబరు స్తున్న దేశం మనది. ప్రగతిఎక్కడుంటే మానవ వనరులు అక్కడికి పరుగులు తీస్తాయి. అక్షరాస్యత, వృత్తి నైపు ణ్యం, గతిశీలత ఉన్న జనాభా విశాఖ అభివృద్ధికి ఆయువుపట్టు. అయితే పెరిగిన జనాభాకు తగిన మౌలిక సదుపాయాలు సమకూర్చుకోవడం అవసరం. జూలై 11వ తేదీన ప్రపంచ జనాభా దినోత్సవం సందర్భంగా ఈ కథనం… – జి.ఆనంద్ సునీల్ కుమార్ 
“ప్రపంచ జనాభాదినోత్సవం” పేరుతో జూలై 11న జరిగే ప్రపంచ వార్షిక సంఘటన సంవత్స రాలుగా అభివృద్ధి చెందింది.ఈ వార్షిక వేడుక ప్రపంచ జనాభా పెరుగుదల విషయాలను భవిష్యత్తు తరా లకు మరింత స్నేహపూర్వ కమైన స్థిరమైన ప్రపం చాన్ని సృష్టించే ప్రతిపాదనలను పెంచుతుంది.
ప్రపంచ జనాభా దినోత్సవం 2024 ప్రాముఖ్యత
ప్రపంచం 8బిలియన్లకు చేరుకుంది.15ఏప్రిల్ 2024న,ఐక్యరాజ్యసమితి జనాభా విభాగం ఆశ్చ ర్యపరిచే జనాభా డేటాను విడుదల చేసిన ప్పుడు ప్రపంచ జనాభా అధికారికంగా8 బిలియన్ల మంది. ఇంత పెద్ద మొత్తంలో ప్రజల వద్దకు వెళ్లడం అనేది స్థిరమైన ఆర్థిక పద్ధతులు, కార్పొరేట్ బాధ్యత, న్యాయమైన ఆరోగ్యం మరి యు విద్య యాక్సెస్ స్వచ్ఛంద కుటుంబ నియం త్రణకు మద్దతు ఇవ్వాల్సిన ఆవశ్యకతపై వెలుగు నిస్తుంది.
థీమ్ : “స్థిరమైన భవిష్యత్తు కోసం స్థిరమైన జనాభా పెరుగుదల”
ప్రపంచం8బిలియన్ల జనాభా పరిమితిని దాటిన కారణంగా,ఈ సంవత్సరం థీమ్‌గా ప్రకటించబ డింది,“స్థిరమైన భవిష్యత్తు కోసం జనాభా పెరు గుదలను కొనసాగించడం.”అనేక కార్యక్రమాలు మరియు వర్క్‌షాప్‌లు జనాభా యొక్క అంచనా లతో వ్యవహరిస్తాయి,తద్వారా అటువంటి పెరు గుదల యొక్క కఠినమైన పరిణామాల గురించి ప్రజలకు అవగాహన కల్పించాల్సిన ఆవశ్యకతను చూపు తుంది.వాతావరణ మార్పు,వనరుల పరి మితులు, ఆర్థిక అస్థిరత మరియు సామÖహిక వలసలు వంటి పోరాటాలను తీవ్రతరం చేస్తూ 2010 నాటికి 4బిలియన్ల అదనపు నివాసులు జన్మించవచ్చు.
2024 ప్రధాన లక్ష్యాల కోసం..
యుఎనఎఫ్‌పీఏ`2024లో జ్ఞాపకార్థం కోసం సూచించింది, జనాభా పోకడలు మరియు వాటి ప్రధాన చిక్కులపై అవగాహన మరియు అవగా హన పెంపొందించడం, ప్రభుత్వం ద్వారా స్థిర మైన విధానాలను ప్రోత్సహించడం, వ్యాపార సంస్థ లు మరియు ప్రపంచ సమాజాల యొక్క ఉత్పన్న మయ్యే అవసరాలను తీర్చడానికి ఉగ్రమైన పరిష్కా రాలను ప్రోత్సహించడం వంటివి ఉన్నాయి.
గ్లోబల్ సెలబ్రేషన్స్.. ఎ.భారతదేశం
ప్రపంచంలోని రెండవ అతిపెద్ద జనాభాగా, ప్రపం చ జనాభాలో4బిలియన్ల మంది సభ్యులను కలిగి ఉన్న దేశం,ప్రపంచ జనాభా దినోత్సవంలో భారత దేశం గొప్ప పాత్రను కలిగి ఉంది.జనాభా స్థిరీకరణపై ప్రభుత్వం ప్రారంభిం చిన జాతీయ నిధి దేశంలోని ప్రధాన నగరాల్లో సమావేశాలు,అవగాహన ప్రచారాలు,మార్చ్‌లు ఫండ్ డ్రైవ్‌లను నిర్వహిస్తుంది.స్త్రీ అభి వృద్ధి,సెక్స్ ఎడ్యుకేషన్ మరియు కుటుంబ నియం త్రణ కార్యక్రమాలు కార్యక లాపాలకు ఆధారం.
బి. చైనా
ఇది 2014-2015 మధ్య అమలులో ఉన్న సమయంలో,చైనా తన“ఒక బిడ్డ విధానాన్ని” అమలు చేయడం ఆపివేసిన సంవత్సరం, అధికారు లు జనన నియంత్రణ పద్ధతులను సూచించడం మరియు స్టెరిలైజేషన్ చేయడం వంటి మరిన్ని తీవ్రమైన చర్యలను అమలు చేశారు. అయిన ప్పటికీ,ప్రస్తుతం,దాని యువ సంస్థల ద్వారా, చైనా ప్రభుత్వం వివిధ తేదీలలో ప్రపంచ జనాభా దినోత్స వంలో స్థిరమైన అభివృద్ధి మరియు పునరుత్పత్తి ఆరోగ్యం వంటి అంశాలపై సెమినార్లు మరియు టోర్నమెంట్‌లను నిర్వహించడం ద్వారా తన విద్యా పాత్రకు సంబంధించి మరో అడుగు వేసింది.
సి.కెన్యా..
తూర్పు ఆఫ్రికా దేశమైన కెన్యాలో, 53 మిలియన్ల జనాభాతో,ఐక్యరాజ్యసమితి పాపు లేషన్ ఫండ్ కమÖ్యనిటీ గ్రూపులు,పౌర సంఘాలు మారథాన్ కార్యకర్తలతో కలిసి మహిళా సాధి కారత,పునరు త్పత్తిని ప్రోత్సహించడానికి కవాతులు,చర్చలు ర్యాలీలతో కూడిన ప్రచారా న్ని రూపొందించడానికి పని చేస్తుంది.కుటుంబ నియంత్రణ సేవలకు హక్కులు మరియు సార్వత్రిక ప్రాప్యత.సమాచార బూత్‌లు ఉచిత గర్భ నియం త్రణ సాధనాలు మరియు విద్యా సమాచారాన్ని అందిస్తాయి.
డి.యునైటెడ్ స్టేట్స్..
యునైటెడ్ స్టేట్స్‌లో,ఫెడరల్ ప్రభుత్వం ప్రపంచ జనాభాదినోత్సవ కార్యక్రమాలను అధికా రిక పరంగా నిర్వహించదు, బదులుగా, విశ్వవిద్యా లయాలు, సంఘాలు మరియు ప్రభుత్వే తర సంస్థలు ప్రచారాన్ని చేపట్టాయి. కళాశాల ప్రాంతాలలో జనాభా నిపుణులైన అతిథి వక్తలు ఉంటారు, పరిశో ధన ఫలితాలను కూడా విడుదల చేస్తారు మరియు లక్ష్య అంశానికి సంబంధించిన సమస్యలపై సమావేశా లను నిర్వహిస్తారు.సియెర్రా క్లబ్ లేదా ప్లాన్డ్ పేరెంట్ హుడ్ ఫెడరేషన్ ఆఫ్ అమెరికా వంటి పర్యావరణ సంస్థలు,అవగాహన పెంచడానికి తరగతులను అంది స్తాయి మరియు అదే సమయంలో, కమÖ్యనిటీ హెల్త్ సెంటర్‌లు చవకైన కుటుంబ నియంత్రణ సేవలను అంది స్తాయి. నానాటికీ పెరుగుతున్న జనాభా వృద్ధి రేటును అరికట్టడానికి, ప్రపంచ జనాభా దినోత్స వాన్ని ఎల్లప్పుడూ వార్షిక వారసత్వంగా జరుపుకుం టారు, ఇది సమాజానికి అనుకూలమైన పరిష్కారా లను రూపొందించడానికి మన భాగస్వామ్య బాధ్య తను గుర్తు చేస్తుంది.అవగాహన పెంపొందిం చడం ద్వారా,కమÖ్యనిటీలకు తలుపులు తెరిచే కార్యక్రమాల కోసం పోరాడడం మరియు హక్కులు మరియు స్వచ్ఛంద కుటుంబ నియంత్రణను నిర్ధారించడం ద్వారా,ఈ గ్రహం మీద నివసించే వారందరికీ మనం కోరుకునే భవిష్యత్తును మనం సాధించవచ్చు. 2024 నాటికి 8 బిలియన్ల మైలు రాయిని చేరుకోవడంలో,ఈ ప్రపంచ జనాభాది నోత్సవం ఒక మిషన్‌గా మరింత అత్యవసరం కాబట్టి ఇది ఆనాటి సవాళ్లను పరిష్కరించ గలదు. 2024లో ప్రపంచ జనాభా అధికారికంగా మొత్తం8బిలియన్లకు చేరుకోవడంతో ఇది ప్రపంచానికి నిజమైన మైలురాయి అని ఐక్యరాజ్య సమితి (యు ఎన్)ఎత్తి చూపింది.
ప్రస్తుతం జనాభా పెరుగుదల, గతంలో ఉన్నంత వేగంగా లేదు.1950తర్వాత జనాభా వృద్ధి రేటు ఇప్పుడు అత్యంత తక్కువగాఉన్నప్పటికీ,2080ల నాటికి 10.4బిలియన్ల (10 40 కోట్లు)కు చేరుకుం టుందని ఐక్యరాజ్య సమితి అంచనా వేసింది. అయితే, కొందరు జనాభా శాస్త్రం నిపుణులు మాత్రం ఇది మరింత తొందర గా జరుగవచ్చని నమ్ముతు న్నారు. కానీ, ప్రపంచ జనాభా పెరుగుదల అసమా నంగా జరుగు తోంది.వచ్చే 30ఏళ్లలో ప్రపంచ జనాభా వృద్ధి రేటులో 50శాతానికి పైగా కేవలం 8దేశాల్లోనే సంభవిస్తుందని ఐక్యరాజ్య సమితి నివేదిక వెల్లడిం చింది.కాంగో,ఈజిప్ట్, ఇథియోపియా,భారత్, నైజీరియా,పాకిస్తాన్,ఫిలిప్పీన్స్,టాంజా నియా దేశా ల్లోనే ఈఅధిక జనాభా రేటు నమోదవు తుందని చెప్పింది. అదే సమయంలో, ప్రపంచంలో అత్యంత అభివృద్ధి చెందిన ఆర్థిక వ్యవస్థలున్న దేశాలు ఇప్పటికే జనాభా క్షీణతను చూస్తున్నాయి. ఆయా దేశాల్లో సంతానోత్పత్తిరేటు ప్రతీ మహిళకు సగటున 2.1 కంటే తగ్గిపోయింది.61దేశాల్లో 2050 నాటికి జనా భా కనీసం1శాతం తగ్గుతుందని నివేదిక చెబుతోంది.
ప్రపంచంలోనే అతితక్కువ సంతానో త్పత్తి రేటు ఉన్న దేశాల్లోచైనా కూడా ఒకటి.చైనాలో ప్రతీ మహిళ సగటున 1.15మంది పిల్లలకు జన్మనిస్తు న్నారు. వచ్చే ఏడాది నుంచి తమ జనాభాలో క్షీణత ప్రారంభమవుతుందని చైనా ప్రకటిం చింది.దేశంలో ‘ఒకేబిడ్డ’అనే విధానాన్ని విడిచి పెట్టి,ఇద్దరు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ మంది పిల్లల్ని కనే జంటలకు ప్రోత్సాహకాలను ప్రవేశపెట్టి నప్పటికీ చైనా జనాభా అనుకున్న దానికంటే వేగంగా తగ్గు తోంది.భారత్‌లో జనాభా పెరుగు తూనే ఉన్నందున,కచ్చితంగా చైనాను వెనక్కినెట్టి ప్రపంచంలోనే అత్యధిక జనాభా కలిగిన దేశంగా భారత్ అవతరించ నుంది.జనాభా పెరుగు తోన్న చాలా దేశాల్లోనూ సంతానోత్పత్తి రేట్లు పడిపోతు న్నాయి.సైన్స్,మెడిసిన్ రంగాల్లో వచ్చిన అభివృద్ధి కూడా జనాభా పెరుగుదలకు ఒకకారణం.వీటి కారణంగానే శిశు మరణాలరేటు తగ్గిపోవ డంతో పాటు,ఎక్కువ మంది పిల్లలు యుక్త వయస్సు వరకు, చాలా మంది వృద్ధాప్యంలో కూడా మనుగడ కొన సాగిస్తున్నారు. ఇకముందు కూడా ఇదే కొనసాగనున్న నేపథ్యంలో 2050నాటికి ప్రపంచ సగటు ఆయు ర్ధాయం77.2 సంవత్స రాలుగా ఉండనుంది.కానీ, దీని ప్రకారం జనాభాలో 65ఏళ్లు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ వయస్సు ఉన్నవారి సంఖ్య 2022లో 10 శాతంగా ఉండగా,2050నాటికి16శాతానికి పెరుగు తుంది.ఈ పెరుగుదల కూడా అన్ని దేశాల్లో ఒకేలా ఉండదు.
జనాభా దినోత్సవం నేపపథ్యం ఇదీ..
ఏటా జూలై 11న ప్రపంచ జనాభా దినో త్సవాన్ని జరుపుతారు. కుటుంబ నియంత్రణ, బాల్య వివాహాలు, స్త్రీ,పురుష సమానత్వం, మానవ హక్కులు వంటివాటిపై ప్రజలకు అవగా హన కల్పించేందుకు అనేక కార్యక్రమాలను నిర్వహిస్తారు.జననాలరేటు పెరగడం లేదా తగ్గడం, ప్రజలందరి సంతానోత్పత్తి ఆరోగ్యానికి,హక్కులకు ప్రాధాన్యమివ్వడంలోనే మారు తున్న సంతానోత్పత్తి సామర్థ్య రేట్లకు పరిష్కారం ఉంది.”యునైటెడ్ నేషన్స్ డెవలప్‌మెంట్ ప్రోగ్రామ్‌గ వర్నింగ్ కౌన్సిల్ ప్రపంచ జనాభా దినోత్సవాన్ని ప్రక టించింది. ఏరోజున ప్రపంచ జనాభా 500 కోట్లకు చేరుతుందని అంచనా వేస్తారో,ఆరోజున (1987 జూలై 11న)దీనిని జరపాలని నిర్ణయించింది. దీనిని కొనసాగించాలని1990లో ఐక్య రాజ్యసమితి సాధా రణ సభతీర్మానం చేసింది.అధిక జనాభా ప్రభావాలను ప్రజలకు తెలియ జేసేందుకు ఈసందర్భంగా నిర్వ హించే కార్యక్ర మాలు దోహదపడతాయని తెలిపింది. కుటుంబ నియంత్రణ,పౌరహక్కులు,పేదరికం, మానవా ళిపై అధిక జనాభా చూపే ప్రభావం గురించి ప్రజలకు వివరించడానికి ప్రపంచ జనాభా దినోత్స వం సందర్భంగా జరిగే కార్యక్రమాలు ఉప యోగ పడతాయి. ప్రపంచంలో అధిక జనాభా గల దేశాల్లో చైనా తర్వాత భారతదేశం నిలి చింది. అధిక జనాభా కారణంగా కోవిడ్-19 మహ మ్మారిని నియంత్రిం చడం పెద్ద సవాలుగా మారింది.సుస్థిర అభివృద్ధి లక్ష్యాలు, 2030 ఎజెం డా అనేది ఆరోగ్యవంతమైన భూమండలంపై ప్రజ లందరికీ మెరుగైన భవిష్యత్తుకు ప్రపంచ బ్లూప్రింట్ అని ఐక్య రాజ్య సమితి సెక్రటరీ జనరల్ ఆంటో నియో గుటెరస్ అన్నారు. జనాభా వృద్ధి, వృద్ధాప్యం, వలసలు,పట్టణీకరణ సహా జనాభా ధోరణులతో ఈమిషన్‌కు సన్నిహిత సంబంధాలు ఉన్నట్లు ప్రపంచ జనాభా దినోత్సవం సందర్భంగా గుర్తిస్తు న్నట్లు తెలిపారు.
జనభాతో పాటు సమస్యలు ఎక్కువే..!
ఇక ప్రపంచ జనాభా దినోత్సవంలో భాగంగా పెరుగుతున్న జనాభాతో ఉత్పన్నమయ్యే సమస్యల గురించి అవగాహన కార్యక్రమాలు నిర్వహి స్తారు. ఇది గత32ఏళ్లుగా జరుగుతు న్నదే. అయిన ప్పటికీ ప్రతి ఏటా జనాభా పెరుగుతోందే తప్ప ఎక్కడా తగ్గిన దాఖలాలు లేవు. జనాభాతో పాటే తద్వారా వచ్చే సమస్యలు కూడా పెరిగిపోతు న్నాయి. భారత్‌నే తీసుకుంటే ప్యూరీసెర్చ్ సెంటర్ ఇచ్చిన నివేదిక ప్రకారం 2100 నాటికి మన దేశంలో జనాభా 1450 మిలియన్ తాకు తుందని అంచనా వేసింది.1950లో ఉన్న జనాభా 2100నాటికి చైనా జనాభాను కూడా భారత్ దాటు తుందని ప్యూ రీసెర్చ్ సెంటర్ తన నివేదికలో వెల్లడించింది. అంతేకాదు ప్రపంచ వ్యాప్తంగా అత్యంత జనాభా ఉన్న 10దేశాల్లో ఒక్క ఆఫ్రికా దేశాలే ఐదుగా ఉన్నట్లు రిపోర్టు పేర్కొంది. ప్రపంచ జనాభాలో 16శాతం భారత్ లోనే ఇక ప్రపంచ జనాభాపై ఐక్యరాజ్య సమితి ఇచ్చిన నివేదిక ప్రకారం ప్రతి ఏటా దాదాపు 83 మిలియన్ పెరుగుతోంది. ఇక 2030 నాటికి ప్రపంచ జనాభా 8.6బిలియన్ మార్కును తాకుతుందని చెప్పడంలో ఎలాంటి సందేహం లేదని ఐక్యరాజ్య సమితి చెబుతోంది.అయితే ప్రపంచ భూభాగంలో కేవలం 2శాతం భూమిని మాత్రమే కలిగి ఉండే భారత దేశం…ప్రపంచ జనాభా విషయాని కొచ్చే సరికి దాదాపు 16శాతం జనాభా మనదేశమే అకామొడేట్ చేయడం విశేషం.ఇక భారత్‌లో 35శాతం జనాభా బీహార్, ఉత్తర్ ప్రదేశ్,మహారాష్ట్ర రాష్ట్రాల్లోనే ఉన్నట్లు సమాచారం. అత్యధిక జనాభా ఉండటం వల్ల సమస్య లు కూడా అధికంగానే ఉంటాయని విశ్లేష కులు చెబుతున్నారు. అందులో ప్రధానమైన సమస్య పేదరికం అని వెల్లడిస్తున్నారు.
2050 నాటికి స్త్రీ, పురుషుల జనాభా సమానం
2050 నాటికి స్త్రీల సంఖ్య పురుషుల సంఖ్యకు సమానంగా ఉంటుందని అంచనా. 2020 లో,1950 తర్వాత మొదటిసారిగా,జనాభా పెరుగు దల రేటు సంవత్సరానికి 1శాతం కంటే తక్కువగా పడిపోయింది. ఇది రాబోయే కొన్ని దశాబ్దాల్లో, ఈ శతాబ్దం చివరి వరకు మందగిం చడం కొనసా గుతుందని అంచనా వేసింది. ప్రపం చంలోని కొన్ని ప్రాంతాలలో,అంతర్జాతీయ వలసలు జనాభా మార్పు లో ప్రధాన అంశంగా మారాయి. 2010, 2021 మధ్య పది దేశాలు1 మిలియన్ కంటే ఎక్కువ వలస దారుల నికర ప్రవాహాన్ని అనుభవించాయని అంచనా వేయబ డింది.ఈదేశాలలోచాలా వరకు,ఈ ప్రవా హాలు తాత్కాలిక శ్రామిక కదలికల కారణంగా ఉన్నాయి.భారతదేశం (-3.5మిలియన్లు), బంగ్లాదేశ్ (-2.9మిలియన్లు),నేపాల్(-1.6మిలియన్లు), శ్రీలంక (-1మిలియన్).జనాభా రెట్టింపుతో వనరులపై తీవ్ర ప్రభావం46 అతితక్కువ అభివృద్ధి చెందిన దేశాలు (Lణ్పుT) ప్రపంచంలో అత్యంత వేగంగా అభివృద్ధి చెందు తున్న దేశాలలో ఉండనున్నాయి. అనేక మంది 2023,2050 మధ్య జనాభాలో రెట్టింపు అవు తుందని అంచనా వేయబడింది, వనరులపై ఇది అదనపు ఒత్తిడిని, సస్టైనబుల్ డెవలప్‌మెంట్ గోల్స్ (SణGs) సాధనకు సవాళ్లను విసిరింది.జనాభా, స్థిరమైన అభివృద్ధి మధ్య సం బంధాన్ని వాతావరణ మార్పు, స్థిరమైన అభివృద్ధిపై ప్రత్యక్ష ప్రభావం చూపే ఇతర ప్రపంచ పర్యావరణ సవాళ్ల నేపథ్యంలో పరిగణించాలని యÖఎన్ నివేదిక పేర్కొంది. జనాభా పెరుగుదల పర్యావరణ నష్టానికి ప్రత్యక్ష కారణం కాకపోవచ్చుబీ అయితే ఇది సమస్యను మరింత తీవ్రతరం చేయవచ్చు లేదా పరిగణించ బడిన కాల పరిమితి,అందుబాటులో ఉన్న సాంకేతి కత, జనాభా, సామాజిక, ఆర్థిక సందర్భాలపై ఆధార పడిదాని ఆవి ర్భావ సమయాన్ని వేగవంతం చేయ వచ్చు.

పోక్సో చట్టం ఎవరికి చుట్టం కారాదు

చిన్న పిల్లల హక్కుల పరిరక్షణ కోసం‘లైంగిక నేరాల నుండి చిన్నపిల్లల రక్షణచట్టం,2012’ఒకశక్తివంత మైన ఆయుధం గా మలిచింది. ఈ శాసనం భారత రాజ్యాంగంలోని అధికరణ 15(3)ద్వారా,ఐక్యరాజ్యసమితి చిన్నపిల్లల హక్కుల ఒడంబడిక స్ఫూర్తితో ఉద్భవించింది.పద్దెని మిది ఏళ్లలోపు వయసున్న వారందరినీ ఈచట్టం చిన్నపిల్లలుగా గుర్తిస్తుంది.వారిపై జరిగే లైంగిక వేధింపులను అరికట్టడం దీని ప్రధాన లక్ష్యం.ఇటీవల తెలంగాణ రాష్ట్రంలో జరిగిన ఉదంతం జాతీయ మీడియా దృష్టిని ఆకర్షించింది.చట్టంకఠిన అమలు ఎంత అవసరమో ఈఘటనలు స్పష్టం చేస్తున్నాయి.చట్టంపట్ల సరైన అవగాహనలేకపోవడం వల్ల 16నుండి18ఏళ్ల మధ్య వయసున్న వారు భావోద్వేగప్రేరేపిత చర్య వల్ల నేరస్తులుగా మారుతున్నారు.పోక్సోచట్టం సమ్మతిని అంగీకరించదు.మైనర్లు ఇచ్చే అంగీకారం చట్టరిత్యా చెల్లదు.- జి ఎన్ వి సతీష్

ఇన్‌స్టాగ్రామ్ ట్రాప్ ఉదంతం
సాంకేతికత పెరిగేకొద్దీ చిన్నపిల్లలపై నేరాలు కొత్త పుంతలు తొక్కుతున్నాయి.ఇటీవల హైదరాబా ద్‌లో వెలుగులోకి వచ్చిన ఇన్‌స్టా గ్రామ్ ట్రాప్ బ్లాక్‌మెయిల్ నెట్‌వర్క్ ఉదంతాలు సమాజాన్ని ఉలిక్కి పడేలా చేశాయి.సోషల్ మీడియా వేదికగా మైనర్లను,ముఖ్యంగా ధనిక కుటుంబాలకు చెం దిన అమ్మాయిలను లక్ష్యంగా చేసుకుని, విలాస వం తమైన జీవితాన్ని ఎరగావేసి స్నేహం చేయ డం,ఆపై వారి ప్రైవేట్ వీడియోలను చిత్రీకరించి లక్షలాది రూపాయలు వసూలు చేయడం ఒక మాఫియాగా మారింది.ఈకేసుల్లో ప్రధా న నిందితులతోపాటు వారికుటుంబ సభ్యు లు కూడా పాలుపంచుకోవడం నేర ప్రవృత్తి ఎంతగా వేళ్లూనుకుందో తెలియ జేస్తోంది. సైబర్ పోక్సోనేరాల విషయంలోచట్టం మరిం త వేగంగాస్పందించాల్సిన అవసరం ఉంది.
చట్టం అధికార బలం
పోక్సో చట్టం అందరికీ సమానంగా వర్తిస్తుం దా? అనే ప్రశ్నకు ఇటీవల కేంద్ర మంత్రి కుమారుడిపై నమోదైన కేసు ఒకపరీక్షగా నిలి చింది. ఒక మైనర్ బాలికను వేధించా రనే ఆరోపణలపై కేంద్ర మంత్రి కుమారు డిపై పోక్సో కేసు నమోదైంది. అయితే,దీనికి ప్రతిగా సదరు యువకుడు తనపై హనీ ట్రాప్ జరిగిందని,రూ.5కోట్లు ఇవ్వాలని బాధితు రాలి కుటుంబం తనను బ్లాక్‌మెయిల్ చేస్తోం దని కౌంటర్ ఫిర్యాదు చేయడం ఈ కేసును సంక్లిష్టంగా మార్చింది. ముఖ్య మంత్రి ఈ కేసుపై, త్వరితగతిన విచారణ జరపాలని ఆదేశించారు.అధికారం,హోదా లేదా రాజ కీయ ప్రాబల్యం విచా రణను ప్రభావితం చేయకూడదని బాధితులతర పున సామాజిక కార్యకర్తలు డిమాండ్ చేస్తున్నారు.పోక్సో కేసు లో బాధితురాలి వయసు వివాదం ప్రధాన అంశంగా మారింది.బాధితురాలికి రెండు వేర్వేరు జనన ధృవీకరణ పత్రాలు ఉండ టంతో,ఆమె మైనరా?మేజరా?అనేదానిపై సందిగ్ధత నెలకొంది.నిందితుడి తరపు లాయ ర్లు ఈ వయసు తేడాలను హైకోర్టు ముందు ఉంచారు.
పోక్సో కేసుల్లో అరెస్టు ప్రక్రియ
పోక్సోచట్టం కింద నేరం నమోదైనప్పుడు పోలీసులు అనుసరించాల్సిన ప్రక్రియ అత్యం త కఠినంగా,స్పష్టంగా ఉంటుంది.పోక్సో కింద నమోదయ్యే నేరాలు కాగ్నిజబుల్, నాన్-బెయిలబుల్. అంటే, మేజిస్ట్రేట్ నుండి ముందస్తు వారెంట్ లేకపోయినా పోలీసులు నిందితుడిని అరెస్టు చేయవచ్చు. సమాచారం అందిన వెంటనే పోలీసులు కేసు నమోదు చేసి, దర్యాప్తు ప్రారంభించాలి. నేరం జరిగిన 24 గంటల లోపు బాధితు రాలికి వైద్య పరీక్ష లు నిర్వహించాలి. అరెస్టు చేసిన 24 గంటల లోపు నిందితుడిని ప్రత్యేక పోక్సో కోర్టు లేదా మేజిస్ట్రేట్ ముందు హాజరుపరచాలి. సాధా రణ కేసుల్లో నిందితుడు నేరం చేశాడని పోలీ సులు నిరూ పించాలి. కానీ పోక్సోలో సెక్షన్ 29 ప్రకారం, నిందితుడే తాను నిర్దోషినని నిరూపించుకోవాల్సి ఉంటుంది.
రోమియో-జూలియట్ క్లాజ్
పోక్సో చట్టం అమలులో అత్యంత చర్చనీ యాంశమైన అంశం రోమియో-జూలియట్ క్లాజ్.ఇది నేరుగా చట్టంలో ఒకసెక్షన్ కాకపో యినప్పటికీ, న్యాయస్థానాలు కౌమార దశలో ఇష్టపూర్వకంగా ఏర్పడే శారీరక సంబంధాల విషయంలో అనుసరించే విచక్షణను ఇది సూచిస్తుంది. ఇద్దరూ మైనర్లు అయి ఉండి లేదా వయస్సులో స్వల్ప వ్యత్యాసం ఉన్న ప్పుడు, వారి మధ్య పరస్పర సమ్మతితో ఏర్ప డిన సంబం ధాలను క్రూరమైన అత్యాచారాల కోణంలో చూడ కూడదని న్యాయ నిపుణులు వాదిస్తున్నారు. ఇటీవల అనేక హైకోర్టులు, ప్రేమ వ్యవహా రాల వల్ల తలెత్తే ఇటువంటి కేసుల్లో కఠిన శిక్షలు విధిస్తే యువత భవి ష్యత్తు దెబ్బతింటుందని పేర్కొన్నా యి. వయస్సు నిర్ధారణ, నేర ఉద్దేశ్యాన్ని నిశితంగా పరిశీలించి,ఇవినిజమైన లైంగిక వేధింపులు కాన ప్పుడు విచక్షణతో తీర్పులు ఇవ్వాలని సూచిం చాయి.
ప్రత్యేక కోర్టులు విచారణలోని జాప్యం
తెలంగాణ హైకోర్టు 2018లో ప్రత్యేక చైల్డ్ ఫ్రెండ్లీకో ర్టులను ప్రారంభించింది. ముఖ్యం గా 2020 ఆదేశాల ప్రకారం, మైనర్ బాధి తుల సాక్ష్యాలను సేకరించే సమయంలో కోర్టు అధికా రులు న్యాయవాదుల గౌన్లు ధరించకూడదు. ఇది చిన్నపిల్లల్లో ఆందో ళనను తగ్గించి,వారు స్వేచ్ఛగా వాంగ్మూలం ఇచ్చేందుకు దోహదపడుతుంది. కానీ,జాతీ య మీడియాలో సైతం తెలంగాణలోని కొన్ని హై-ప్రొఫైల్ కేసుల దర్యాప్తు తీరుపై విమర్శ లు వెల్లువెత్తుతున్నాయి.ఫాస్ట్ ట్రాక్ కోర్టులు పేరుకే పరిమితమై,ఏళ్ల తరబడి విచారణ సాగడం బాధి తులకు మరోరూపంలో హిం సను మిగులు స్తోంది.
బాధితులు`నిందితులు
పోక్సో కేసులలో సుమారు 90శాతానికి పైగా కేసులలో నింది తులు బాధితుల బంధువులు, పొరుగువారు లేదా కుటుంబానికి అత్యంత సన్ని హితులుగా ఉంటున్నారు. మరోవైపు,నిందితు లలో అన్ని వర్గాల వారు కనిపిస్తున్నారు. సమా జంలో గౌరవ ప్రదమైన హోదాలోఉన్న వ్యక్తులు కూడా ఈఅఘాయిత్యాలకు పాల్పడుతున్నారు. బాధితుల విషయానికొస్తే,ఆడపిల్లలతో పాటు మగపిల్లలు కూడా లైంగిక వేధింపులకు గుర వుతున్నారని,అయితే సామాజిక కారణాలవల్ల మగపిల్లల కేసులు వెలుగులోకి రావడం తక్కువని అధ్యయనాలు చెబుతున్నాయి.పెనెట్రేటివ్ సెక్సు వల్ అసాల్ట్ వంటి నేరాలకు కనీసం పదేళ్ల జైలు శిక్ష నుండి జీవిత ఖైదు వరకు శిక్షలు ఉన్నాయి. 2019 సవరణ ప్రకారం పన్నెండేళ్ల లోపు బాధి తుల విషయంలో కోర్టులు మరణశిక్ష కూడా విధిస్తాయి.ఈ చట్టం ‘ప్రెసంప్షన్ ఆఫ్ గిల్ట్ సూత్రంపై పనిచేస్తుంది. అంటే,నిందితుడే తాను నిర్దోషినని కోర్టులో నిరూ పించుకోవాలి.పోక్సో చట్టం సెక్షన్ 23 ప్రకారం,బాధితుల వివరాలను వెల్లడించడం తీవ్రమైన నేరం.మీడియా లేదా పౌరులు బాధితుల వివరాలను సామాజిక మాధ్యమా ల్లో పంచు కోవడం చట్టవిరుద్ధం.
బలహీన వర్గాల దైన్యం
బాధితుల్లో ఎక్కువ మంది సామాజికంగా, ఆర్థికంగా వెనుకబడిన వర్గాలకు చెందిన వారే ఉంటున్నారు.ఉన్నత వర్గాల వారు పరు వు కోసం కేసులను నమోదు చేయడం లేదు, మరోవైపు పేద వర్గాలకు న్యాయం అందడం గగనమవుతోంది.నిందితుల్లో అత్యధిక శాతం బాధితుల పరిచయస్తులే ఉంటు న్నారని ఎన్‌సిఆర్‌బి నివేదిక సూచిస్తోంది.
పరిష్కార మార్గాలు
ప్రభుత్వాలు కేవలం మీడియా ప్రచారం కోసం కాకుండా,వ్యవస్థా గత మార్పులకోసం పని చేయాలి.పాఠశాలల్లో లైంగిక విద్యను కేవలం మొక్కుబడిగా కాకుండా, అవగాహన కలిగించేలా చేయాలి. ఆన్‌లైన్ చైల్డ్ పోర్నో గ్రఫీని అణచి వేయడంలో ఐటిచట్టం, పోక్సో చట్టం సమన్వయంతో పనిచేస్తుంది. రాజకీయ ఒత్తిళ్లకు తలొగ్గ కుండా,బాధి తులకు న్యాయం చేకూరినప్పుడే చట్టంపై సామాన్యులకు నమ్మకం కలుగుతుంది. ప్రభుత్వం,పౌరసమాజం సమన్వయంతో పనిచేసి నప్పుడే చిన్న పిల్లలకు పూర్తి రక్షణ లభిస్తుంది. పాఠశాలల్లో గుడ్ టచ్-బ్యాడ్ టచ్ గురించి అవగాహన కల్పించాలి. రాజకీ యాలకు అతీతంగా చట్టం తన పని తాను చేసుకుపోయేలా దర్యాప్తు సంస్థలకు స్వేచ్ఛ నివ్వాలి.
ఫిర్యాదు చేయడం ఎలా? చిన్న పిల్లలపై లైంగిక వేధింపులు జరిగినప్పుడు ఏస్థానిక పోలీస్ స్టేషన్‌లో నైనా ఫిర్యాదు చేయవచ్చు లేదా 24/7 అందుబాటులో ఉండే జాతీయ చైల్డ్ హెల్ప్‌లైన్ నంబర్ 1098కు కాల్ చేయ వచ్చు. వ్యాసకర్త : లాజిక్,పాలసీ విశ్లేషకుడు

‘ఎవరో వచ్చి ఏదో చేస్తారన్న ఆశ పోయింది..’

ఆధునిక యుగంలో ప్రపంచ అభివృద్ధి కొత్త పుంతలు తొక్కుతున్నప్పటికీ కొన్ని ప్రాంతాల పరిస్థితి మాత్రం ఇంకా ఎక్కడ వేసిన గొంగళి అక్కడే అన్నట్లుగా ఉంది. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో కూడా కొన్ని గిరిజన మారు మూల ప్రాంతాల పరిస్థితులు కూడా మారకుండా అలాగే ఉండిపోయాయి. అనేక గిరిజన గ్రామాలకు, సరైన రహదారులు నేటికీ అందని కలగానే మిగిలి పోయాయి. స్వచ్ఛమైన తాగునీటి సౌకర్యం అంటే ఏమి టో తెలియని గ్రామాలు వందల సంఖ్యలో ఉన్నాయి.
పార్వతీపురం మన్యం జిల్లాలో ఆదివాసీల గ్రామాల పరిస్థితులు మారాలని శతవిధాలుగా ప్రయత్నాలు చేశారు.తమ దుస్థితిని మార్చుకు నేందుకు గుర్తించి తగిన చర్యలు తీసుకోవాలని వారు అధికారులకు ఎన్నోసార్లు విన్నవించు కున్నారు. కానీ ఎలాంటి పరిష్కారాలు లభించ లేదు. వారి ప్రయత్నం అంతా బూడిదలో పోసిన పన్నీరు లాగా అయింది.నేడో, రేపో ఎవరో వచ్చి ఏదో చేస్తారన్న ఆశ వాళ్లకు పోయింది. ప్రకృతి ఒడిలో ‘పోడు’ వ్యవసాయం ద్వారా జీవనం సాగించే గిరిజన సముదాయాలు, కొండల పైనుంచి కిందికి దిగాల్సి వచ్చిన ప్రతిసారీ తీవ్రమైన కష్టాలను ఎదుర్కొంటారు. గుమ్మలక్ష్మీపురం,పార్వతీపురం,సీతంపేట, కురుపాం గ్రామీణం,సాలూరు గ్రామాలకు చెందిన గిరిజనులు ఎవరైనా అనారోగ్యం పాలైనా,నిత్యావసరాలు సేకరించాల్సి వచ్చినా లేదా అటవీ ఉత్పత్తులను విక్రయించాలను కున్నా ఆ ప్రమాదకరమైన రాళ్లతో నిండిన దారుల గుండా ప్రయాణించడం వారికి నరకయాతనగా మారుతుంది.ఈ గ్రామాలకు రహదారుల నిర్మాణం కోసం కోట్లాది రూపా యలు మంజూరైనప్పటికీ బిల్లుల చెల్లింపులు, అటవీ శాఖ అనుమతులు, ఇతర ప్రభుత్వపర మైన అడ్డంకుల కారణంగా అసలు పనులు మాత్రం నిలిచిపోయాయి.ఫలితంగా గ్రామ స్థులే స్వచ్ఛందంగా ముందుకు వచ్చి ఆ బాధ్య తలను తమ చేతుల్లోకి తీసుకుంటున్నారు. వాళ్లు, వీళ్లు మారుస్తారు అనే ఆలోచనలను వీడి,తమ గ్రామాలను అభివృద్ధి పథంలో నడిపించేందుకు నడుం బిగించారు.తమ ప్రాంత అభివృద్ధి వైపు అడుగులు వేశారు అడవి బిడ్డలు. వీరు ఇతరులకు ఆదర్శంగా నిలుస్తున్నారు.
కొండను తొలచి రహదారికి మరమ్మతులు కురుపాం మండలంలోని ఆగంగూడ గ్రామానికి సరైన రాకపోకల రహదారి లేదు. చినుకు పడితే చాలు ఆ దారి బురదమయమై, నడవడానికి కూడా వీలులేని చిత్తడిగా మారి పోతుంది. పరిస్థితిని తమ చేతుల్లోకి తీసుకున్న గ్రామస్థులు ‘శ్రమదానం’ద్వారా ఒక కొండను తొలచి రహదారిని స్వయంగా నిర్మించుకుని మరమ్మతులు చేసుకున్నారు.
స్వచ్ఛందంగా కదిలి తొలగించిన బండరాళ్లు
సీతంపేట మండలంలోని పాకలగూడ,గజిలి, కడగండి గ్రామాలకు వెళ్లే రహదారి పూర్తిగా శిథిలావస్థకు చేరుకుంది.గ్రామస్థులు స్వచ్ఛంద శ్రమతో ఆ రహదారిలోని వివిధ భాగాల్లో రాళ్లు,కంకరను పరచి,గుంతలను పూడ్చి, వాహనాలు వెళ్లడానికి వీలుగా ఆ దారిని పున రుద్ధరించారు. అదేవిధంగా పెద్దగూడ నుంచి రంగంవలసను కలిపే రహదారి కూడా అత్యంత దయనీయ స్థితిలో ఉంది. గిరిజన నివాసులు మరోసారి స్వచ్ఛంద శ్రమతో ముందుకు వచ్చి,దారిలో అడ్డంగా ఉన్న పెద్ద పెద్ద బండరాళ్లను తొలగించి ఆ మార్గాన్ని బాగు చేశారు. రూ.70వేలు పోగుచేసి రహదారి నిర్మాణం కురుపాం మండలంలోని మారిపల్లి పంచా యతీ పరిధిలో ఉన్న చీడిమానుగూడ గ్రామా నికి రహదారి నిర్మించాలని పదే పదే చేసిన విన్నపాలు నిష్ప్రయోజనం కావడంతో గ్రామస్థులు స్వయంగా రంగంలోకి దిగాలని నిర్ణయించుకున్నారు. వారు సుమారు రూ.70 వేల నిధులను సమకూర్చుకుని ఈనెల 4వ తేదీన రహదారి నిర్మాణ పనులను ప్రారంభించారు.
20 రోజుల పాటు శ్రమించి
కొమరాడ మండలంలోని కుంతేసు పంచా యతీ పరిధిలో గిరిశిఖరపై వెలసిన బద్దిడి గ్రామానికి తాగునీటి సరఫరా పథకాన్ని ఏర్పాటు చేయాలని ఆ గ్రామస్థులు ఏళ్ల తరబడి అధికారులకు విన్నవిస్తూనే ఉన్నారు. గ్రామానికి వెళ్లడానికి సరైన రహదారి లేకపో వడంతో ఆ పథకాన్ని అమలు చేయడం అసాధ్యంగా మారింది.చివరకు గ్రామస్థులే స్వయంగా ఒకరికొకరు చేతులు కలిపారు. వారు తమ గ్రామం చుట్టుపక్కల లభించిన రాళ్లు, కంకరను సేకరించి కొంత సిమెంటును కొనుగోలు చేశారు.20రోజుల పాటు అవిశ్రాం తంగా శ్రమించి వారు 38 అడుగుల లోతు గుంత తవ్వి తమ కోసం ఒక బావిని నిర్మించుకున్నారు.
కుటుంబానికి రూ.15,000 చొప్పున విరాళం
గుమ్మలక్ష్మీపురం మండలంలో రేగిడిని కొండపై ఉన్న బయ్యాడతో కలిపే రహదారి ఎంత అధ్వాన స్థితిలో ఉందంటే కనీసం కాలినడకన వెళ్లడం కూడా కష్టంగా మారింది. ఈ ప్రాజెక్టు కోసం 2021లోనే రూ.3.35 కోట్లు మంజూరైనప్పటికీ నిర్మాణ పనులు మాత్రం ఇంకా ప్రారంభం కాలేదు. వేరే మార్గం లేక ఆ గ్రామంలో నివసించే 75 కుటుంబాలు తమ వనరులను సమకూర్చు కుని కుటుంబానికి రూ.15,000 చొప్పున విరాళంగా ఇచ్చాయి. మొత్తం రూ.11.25 లక్షల నిధులను వినియోగించి ఆ రహదారిని రాకపోకలకు అనుకూలంగా మార్చేందుకు వారు తాత్కాలిక మరమ్మతులు చేపట్టారు.
రూ.2.50 లక్షల సొంత నిధులతో
అదే విధంగా గుమ్మలక్ష్మీపురం మండలంలోనే లప్పటి నుంచి వాడబాయితో కలిపే రహదారి నిర్మాణం కోసం రూ.2.80కోట్లు మంజూర య్యాయి. అయితే పనులు ప్రారంభం కాకపో వడంతో ఆ రహదారిపై ద్విచక్ర వాహనాలు కూడా వెళ్లలేని దుస్థితి నెలకొంది.దీనికి స్పందిస్తూ ఆ గ్రామానికి చెందిన కామేశ్వర రావు అనే వ్యక్తి తన సొంత నిధుల నుంచి రూ.50,000ఖర్చు చేసి ఒకజేసీబీని అద్దెకు తీసుకుని రహదారిపై మరమ్మతులు చేయిం చారు.సాలూరు మండలంలోని దిగువ కాశాయివలసదీలో కూడా పరిస్థితి ఇందుకు భిన్నంగా ఏమీ లేదు.అక్కడి స్థానికులందరూ కలిసి సుమారు రూ.2.50లక్షలు సమ కూర్చుకుని ఆ రహదారి నిర్మాణ బాధ్యతలను స్వయంగా చేపట్టారు.ప్రభుత్వాలు మారుతున్నా నేటికీ గిరిజన గూడేల్లో తాగునీటి కష్టాలు తీరడం లేదు.అల్లూరి జిల్లా అనంతగిరి మండలం రొంపిలి పంచాయతీ మొరలోవలో గిరిజనులు గుక్కెడు నీటికోసం అష్టకష్టాలు పడుతున్నారు.“మా గ్రామానికి నీళ్లు ఇవ్వండి” అంటూ ఆ గిరిజనులు వినూత్నంగా చేతులు జోడించి మొర పెట్టుకుంటున్నారు.కొండ ప్రాంతాల్లో నివసించే తమ గోడు వినేవారు లేరా అంటూ ఆవేదన చెందుతున్నారు. నీరు ఇవ్వాలని మొక్కుకుంటూ అనంతగిరి మండ లం రొంపిలి పంచాయతీ మొరలోవ గిరిజ నులు మొర పెట్టుకుంటున్నారు.ఈక్రమంలో 12 కుటుంబాల్లో సుమారు 60మంది నివసి స్తున్నారు.జల్ మిషన్ పథకం తమకు అందు బాటులో లేదని చెప్పారు.వేసవి వచ్చిందంటే కొండ దిగువన ఉన్న రెండు కిలోమీటర్ల దూరంలో నీటి ఊటలను పట్టుకుంటూ పిల్లాపాపలతో కష్టాల పడవలసి వస్తుందని ఆవేదన చెందుతున్నారు. పలుమార్లు బిందె లతో రాళ్లు తన్నుకుని పోయి గాయాలు పాలవుతున్నామన్నారు. పశువులు కూడా ఇదే నీటిని తాగుతున్నట్లు మంచినీటి సౌకర్యం కల్పించాలని కోరుతున్నారు. వర్షాల కోసం ఎదురుచూస్తున్నామని గుక్కెడు నీటి ఊటల కోసం వెతుకుతున్నామని ఆవేదన చెందారు. వెంటనే కలెక్టర్ తమకు మంచినీటి సౌకర్యం కల్పించాలని చేతులు ఎత్తి జోడిస్తున్నారు.
మా సొంత భూమిలో పని కల్పించాలి రావికమతమండలం చీమలపాడు పంచాయతీ 16గిరిజన గ్రామాలు.570 జాబ్ కార్డు కలిగి ఉన్నారు. వేసవికాలంలో.ఎండ తీవ్రత ఎక్కువ గా ఉంది.రెండు పుట్ల పేస్ యాప్‌వల్ల. సమ యం ఎక్కువగా పడుతుంది. ఎండలో విపరీ తంగా కాస్తున్నాయి.ఫేస్ యాప్.ఒంటి పూట చేయాలి.మజ్జిగను ప్రభుత్వం సఫరా చేయాలి. మా సొంత భూమిలో ఉపాధి పనులు పెట్టాలి. గిరిజన ప్రాంతాల్లో సిగ్నల్ వ్యవస్థ సక్రమంగా లేక. రోజుకి5 గంటలో పనిచేస్తే 2 రెండు గంటలు ఫేస్ యాప్‌కి టైం సరిపోతుంది. దీనివల్ల వేసవికాలంలో తీవ్రంగా ఇబ్బందులు పడుతున్నాము.తక్షణమే ప్రభుత్వం ఫేస్ యాప్ రద్దు చేయాలి లేదా ఒంటిపోటే ఫేస్ ఆఫ్ అని పెట్టాలి.మాకు జీడి మామిడి తోటలుఉన్నాయి. మా గ్రామంలో చెరువులు ఉన్నాయి.వాటిలోనే పనులు పెట్టాలి.. గతంలో ఇద్దరు విఆర్పిలు ఉండారు. నేడు ఒక విఆర్పివల్ల పని ఒత్తిడి ఎక్కువ అవ్వడంతో.అనేక ఇబ్బందులు గురి కావాల్సి వస్తుంది.తక్షణమే రెండో విఆర్పిని పోస్ట్ భర్తీ చేయాలి.ఫేస్ ఆఫ్ వంటి పూట ఏర్పాటు చేయాలి. – జి.ఆనంద్ సునీల్ కుమార్ 

గిరిజన గురుకుల ఆశ్రమ పాఠశాలల గోడు వినరే..

అక్షరాస్యతలో బాగా వెనుకబడిన ప్రాంతాలు గిరిజన ప్రాంతాలు.అటువంటి గిరిజన ప్రాంతాలలో అక్షరాస్యత పెంచాలనే లక్ష్యంతో రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్46గిరిజనులకు విద్య,రక్షణ,సదుపాయాలు కల్పించాలని పేర్కొంది.1985 నుండి 1990 వరకు గిరిజనుల విద్యకోసం చేసినకృషి ప్రశంసించదగ్గది.క్రమేణా ఆశ్రమ,గురుకులపాఠశాలలు,గిరిజనప్రాథమిక పాఠ శాలలను నెలకొల్పి అక్షరాస్యత కోసం,విద్య కోసం సంక్షేమ హాస్టళ్లను ఏర్పాటు చేయడం జరిగింది.రాజ్యాంగంలో షెడ్యూల్ తెగలకు ప్రత్యేకమైన రక్షణలు,సదుపాయాలు కల్పించబడ్డాయి. గిరిజనులకు విద్యను అందిస్తూ వారిని అన్ని విధాలా సామాజిక వివక్షతల నుంచి,దోపిడీ నుంచి రక్షించాలని ఆర్టికల్46సూచించింది.5వషెడ్యూల్ద్వారా గిరిజన ప్రాంతాల పరిపాలన గవర్నరుకు ప్రత్యేక బాధ్యతను ఇచ్చింది.275(1)ప్రకారంషెడ్యూలు ప్రాంతాల అభివృద్ధికి కేంద్రప్రభుత్వం ప్రత్యేక నోడల్ ప్యాకేజీలను ఇవ్వాలని సూచిం చింది.రాజ్యాంగంలో పొందుపరిచిన అంశాలు నేటికీ అమలుకు నోచుకోలేదని,బాలారిష్టాలతోనే కొనసాగుతున్నాయని గిరిజన ప్రాంతాలలో జరిగే సంఘటనలే నిరూపిస్తున్నాయి.                  - కె.విజయగౌరి

మౌలిక వసతులు కీలకం
ఈనాటికీ గిరిజన ప్రాంతాల నుండి ఆసుపత్రికి రావాలంటే డోలీ మోతలు ప్రత్యేక కథనాలుగా చూస్తున్నాము. ఆ ప్రాంత ప్రజలపై గల బాధ్యతా రాహిత్యం విద్యార్థులు చదువుకునే సంక్షేమ గృహాలపై కూడా కొనసాగుతున్నది. పదేళ్ల క్రితం కురుపాం మండలం తుమ్మిక మాను గూడకు చెందిన ముగ్గురు విద్యార్థులు టంపల పాడు ఆశ్రమ పాఠశాలలో చదువుకుంటు న్నపుడు తాగునీరు లేక,మరుగుదొడ్లు లేక రోగాల బారిన పడి చనిపోయిన ఘటన నుండి తాజాగా కురు పాం మండల కేంద్రంలోగల గురుకుల బాలికల పాఠశాలలో జరిగిన ఘటన వరకు రాష్ట్రాన్ని కుది పివేశాయి. ఇద్దరు బాలికలు చని పోవడం, 138మంది పచ్చకామెర్లతో ఆసుప Ÿత్రిపాలు కావ డం సంక్షేమ హాస్టళ్ల పట్ల ప్రభుత్వ బాధ్యత ఏపాటి దో రుజువు అవుతున్నది.
ఈ ఘటనే కాదు. గిరిజన సంక్షేమ హాస్టళ్లు ఎక్కువ శాతం సౌకర్యాల లేమితో కునారిల్లుతున్నాయి. బాలికల వసతి గృహాలు సరిపడినన్ని లేక కురు పాం గురుకుల పాఠశాలల పరిస్థితి అత్యంత దయనీయంగా వుంది. పాఠాలు బోధించడానికి, బాలికలు నిద్రించడానికి, సామానులు భద్రపర చడానికి, భోజనాలు చేయడానికి అన్నింటికీ ఒకటే గదులు. 600 పైచిలుకు గల బాలికలకు కేవలం 18 మాత్రమే మరుగుదొడ్లున్నాయి. ఆరవ తరగతి నుండి ఇంటర్ వరకు క్లాసులున్న గురుకులాలు సమస్యల నిలయాలుగా ఉన్నాయి. బాలికల ఆరోగ్య పరిస్థితులను నిరంతరం పర్యవేక్షిం చేం దుకు ఒక్క ఆశ్రమ పాఠశాలలో కూడా ఎ.ఎన్. ఎం లు లేరు. గురుకులాలలో ఉన్నప్పటికీ తగిన మందులు, సౌకర్యాలు కల్పించడంలేదు. ఆశ్రమ పాఠశాలల్లో ప్రధానోపాధ్యాయులు భయపడి ఆందోళనతో స్వంత డబ్బులతో ఆరోగ్య కార్యకర్త లను నియమించుకుంటున్నారు. రెండు దశాబ్దా లుగా ఇదే పరిస్థితి కొనసాగుతున్నది.
ప్రభుత్వ వైద్య కళాశాల వసతి గృహాల్లో నీటి కష్టాలు
పాఠశాలలో మొత్తం 320 మంది విద్యార్థులు ఉన్నారు.వీరికి అక్కడ వసతి చాలడం లేదు ఇరు కు గదుల్లో కిక్కిరిసి ఉంటున్నారు. తగిన సిబ్బంది లేక గదులు శుభ్రం చేయడం లేదు.దోమలు బెడద ఎక్కువగా ఉంది.మరుగుదొడ్లు సరిపడా లేవు ఉన్నవి దారుణంగా ఉన్నాయి. పాఠశాలలలో రాజకీయాలు రాజ్యమేలుతున్నాయని విమర్శలు వినిపిస్తున్నాయి. డిప్యూటీ వార్డెన్?గా నవీన్ బాబు రెండేళ్లుగా కొనసాగుతున్నారు. రొటేషన్ పద్దతి అమలు కావడం లేదు. ఇందుకు అధికార పార్టీ నాయకుల మద్దతేనని ఆరోపణలు ఉన్నాయి. నవీన్ బాబు భార్య జీలుగుమిల్లి ఎంపీపీగా ఉన్నారు. ఇదిలా ఉండగా వసతి గృహంలో పాడైన కూరగాయలు వండి విద్యార్థులకు పెడుతున్నా రని, కనీస శుభ్రత పాటించడం లేదని మరుగు దొడ్ల పరిస్థితి మరి అధ్వానంగా ఉందని విద్యార్థు లు తల్లిదండ్రులు ఆగ్రహం వ్యక్తం చేస్తున్నారు.
పాలకులు మారుతున్నా పరిస్థితులు మారడం లేదు. వార్డెన్ పోస్టులు శాశ్వత ప్రాతిపదికన లేనం దున ఉపాధ్యా యులే డిప్యూటీ వార్డెన్ బాధ్యతలు చేపడుతున్నారు. బోధన ఒకవైపు, పిల్లల బాధ్యత మరొకవైపు చూడటం నష్టదాయకంగా ఉంది. వైద్యపరమైన సేవలు అందించడానికి ప్రత్యేకంగా శాశ్వత సిబ్బంది లోపం కూడా విద్యార్థులకు శాపంగా మారుతున్నది.విద్యార్థుల అనారోగ్య పరిస్థితులలో మెడికల్ ఖర్చు ముందస్తుగా ప్రధా నోపాధ్యాయులు,వార్డెన్లపై పడుతున్నది. ఆశ్రమ పాఠశాలలలో ఆయాలు లేరు. గిరిజన ప్రాథమిక పాఠశాలల నుండి3,4,5తరగతుల పిల్లలను ఆశ్రమ పాఠశాలలకు విలీనం చేసిన తరువాత అంత చిన్నపిల్లల ఆలనా పాలన చూసే ఆయాలు గాని,టీచర్లు గాని ప్రత్యేకంగా లేకపో వడం వలన పిల్లల మానసిక,శారీరక, విద్యాపర మైన అంశా లపై తీవ్ర ప్రభావం చూపి డ్రాపవు ట్లుగా మారు తున్నారు.అప్పటివరకు కొన్ని ఘటనల్లో వీరికి తీవ్రవ్యాధుల లక్షణాలేమీ కని పించవు.ఉన్నట్లుండి బయటపడి, అంతలోనే చని పోతున్నారు. గడిచిన 25 రోజుల్లో సెలవులకు ఇంటికి వెళ్లిన నలుగురు విద్యార్థులు ఇలానే మృతి చెందారు. ఒ అమ్మాయికి ఆయాసం,మరో అబ్బా యికి వాంతులు, ఇంకో పిల్లాడికి కడుపు నొప్పి, మరో చిన్నారికి తలనొప్పి ఇవి వారిలో కనిపించిన లక్షణాలు.గిరిజన విద్యార్థుల్లో కడుపునొప్పి,తల నొప్పి, గొంతునొప్పి,ఆయాసం,శరీరం ఉబ్బడం తదితర చిన్న చిన్న అనారోగ్య సమస్యలు బయట పడి అవిమరణాలవరకు వెళ్తున్నాయి.కొన్నేళ్లుగా గిరిజన పాఠశాలల్లో ఇలాంటిఘటనలు తరచూ జరుగుతున్నాయి. వారికి సరైన వైద్యం అందు బాటులో లేకపోవడమే ప్రధాన కారణం. గతంలో ఇలాంటి మరణాల్ని గుర్తించే వ్యవస్థ సరిగా ఉండేది కాదు.ఇటీవల దీనిని పక్కాగా నమోదు చేస్తున్నారు. చాలా ఘటనల్లో వారి మృతికి కారణాలు విశ్లేషిస్తే గుండె,కిడ్నీ వ్యాధులు, కాలేయం, ఊపిరితిత్తుల సమస్య లతో మృతి చెందినట్లు తెలుస్తుంది.ఇంకా జన్యుపర మైన సమస్యలూ ఉన్నాయి.గిరిజన విద్యార్థుల అకాల మరణాలకు కారణాలు తెలుసుకునేందుకు గిరిజన సంక్షేమశాఖ ప్రత్యేక అధ్యయనం చేయిం చడానికిమంగళగిరి ఎయిమ్స్‌ను సంప్రదించిం ది.జన్యుపరమైన సమస్యలతోనే వారు ఇలా మృతి చెందుతున్నారని వైద్యులు ప్రాథమికంగా తెలి పారు.దీనికి సమగ్ర పరీక్షలు అవసరమని చెప్తు న్నారు.ఇందుకు నలుగురు వైద్యులను కేటాయిం చారు.పైలట్ ప్రాజెక్టు అధ్యయనానికి రూ.2 కోట్లు ఖర్చవుతుందని తెలిపారు. కానీ ఈమొత్తాన్ని వెచ్చించేందుకు గిరిజన సంక్షేమశాఖ, వైద్యారోగ్య శాఖ ముందుకు రాకుండా నిధుల కోసం కేంద్రా నికి నివేదించాయి. దీంతో జాప్యం జరుగుతోంది.
దీర్ఘకాలిక వ్యాధులకు స్క్రీనింగ్ లోపం
ఈ గిరిజన బిడ్డలను పోషకాహారలోపం, రక్తహీ నత, అంటువ్యాధులు వేధిస్తున్నాయి. వారికి సోకే జన్యువ్యాధులపై సరైన వివరాలు లేవు. దీర్ఘకాలిక వ్యాధులకు స్క్రీనింగ్ లోపముంది. సికిల్‌సెల్ ఎనీమియాను గుర్తించేందుకు చేస్తున్న పరీక్షల్లో నూ ఒక వేరియంట్‌నే గుర్తిస్తున్నారు. ఇంకో ప్రమాదకర వేరియంట్ పరీక్షల్లో బయటపడట్లేదు. అలానే వీరికి జన్యు,రక్తసంబంధిత,గుండె, మెట బాలిక్ వ్యాధులను గుర్తించేందుకు అన్నిరకాల పరీక్షలు పక్కాగా చేయాలి.
గిరిజన ప్రాంతాల అభివృద్ధికి విద్య దోహద పడాలి
గిరిజన ప్రాంతాల అభివృద్ధికి ఆశ్రమ పాఠశా లలు,గురుకులాలను ఏర్పాటుచేసి గుణాత్మక విద్య ను అందివ్వాలి.తద్వారా సామాజికంగా,ఆర్థి కంగా మెరుగైన జీవన పరిస్థితులు కల్పించాలనేది ఆచరణలో జరుగుతున్నదా అనేది పరిశీలిస్తే ఆటంకాలు అనేకం. బడులు లేక, ఉన్నా బడుల్లో టీచర్లు లేక, అసంపూర్ణ భవనాలు, చాలీచాలని వసతులు కనిపిస్తున్నాయి.తాగునీటిది పెద్ద సమ స్య. ఎప్పటికప్పుడు ఆర్.ఓప్లాంట్లు మరమ్మ తులకు గురికావడం,వాటి కోసం నిధులు కేటా యించక పోవడం.ఇవన్నీ పరిశీలిస్తే గిరిజన విద్య కోసం బడ్జెట్ కేటాయింపులు తగ్గిపోవడం. దాం తో గిరిజన సంక్షేమ హాస్టళ్లలో పిల్లలు రోగాల బారినపడి పిట్టల్లా రాలిపోవడం చూస్తున్నాం. విషజ్వరాలు, పచ్చకామెర్లు, మలేరియా వంటి వ్యాధుల బారిన పడకుండా ఉండాలంటే ఈ రం గంపై నిర్లక్ష్యం తగదు.
గిరిజన బాలబాలికలకు చదువు, వసతి సౌక ర్యాలు కల్పించాలనే లక్ష్యంతో మూడవ పంచవర్ష ప్రణాళికలో ప్రభుత్వ బాలుర-బాలికల వసతి గృహాలు ప్రారంభించారు. ఎప్పుటికప్పుడు మౌలిక వసతులు కల్పించే విషయంలో బడ్జెట్ కేటాయిం పులు పెంచాలి.పెరుగుతున్న ధరలకు అనుగు ణంగా, మరమ్మతులు, వైద్య అవసరాలు, పోషక విలువలతో కూడిన మెనూచార్జీల పెంపునకు నిధులు వుండాలి. ఈ ఏడాది షెడ్యూ ల్ తెగల సంక్షేమానికి కేవలం రూ.8,159 కోట్లు మాత్రమే కేటాయించారు.పాఠశాల విద్యకు రూ.31,806కోట్లు కేటాయించారు.గిరిజన విద్యారంగానికి కేటాయింపులు తక్కువ. ఇటు వంటి పరిస్థితులలో గిరిజన సంక్షేమ హాస్టళ్లలో చదువుకుంటున్న బాలబాలికలకు ఆరోగ్యం బాలేక పోతే బాధ్యత ఎవరిది? ఇటువంటి పరిస్థి తులను ఎవరు చక్కది ద్దుతారో పాలకులే చెప్పాలి.రాజ్యాంగ పరమైన హక్కులను అమలు చేయక పోవడంతో గిరిజన ప్రాంతాలు వెనుకబడ్డాయి. పేదరికం, దోపిడీ, వెనుకబాటుతనం నుండి విముక్తి జరగాలంటే నేటితరం గిరిజన విద్యార్థు లంతా చదువుకోవాలి. సంక్షేమ హాస్టళ్లను ఆశ్ర యించే విద్యార్థులకోసం మౌలిక సౌకర్యాలు కల్పించడం ప్రభుత్వ బాధ్యత. వ్యాసకర్త : యు.టి. ఎఫ్ సీనియర్ నాయకులు

పది తర్వాత ఏమి చేయాలని ఆలోచిస్తున్నారా..?

విద్యార్థి దశలో పదోతరగతి అత్యంత కీలక మైంది.ఇటీవలే పదోతరగతి ఫలితాలు విడుదలయ్యాయి.తదనంతరం ఏకోర్సు చదవాలనే ఆలోచ నలు అనేక మందిలో మొదలయ్యాయి.చక్కగా ఆలోచించి సరైననిర్ణయం తీసుకుంటే భవిష్యత్తు బంగారుమయం అవుతుంది.విద్యార్థులు తమశక్తి సామర్థ్యాలు,అభిరుచులకు అనుగుణంగా కోర్సులను ఎంచుకోవాలని విద్యానిపుణులు సూచిస్తున్నారు.ఇంటర్మీడియట్ విద్యలో చేరేందుకు ప్రభుత్వ పరంగా ఏఏ కళాశాలలు,కోర్సులు అందుబాటులో ఉన్నాయనే వివరాలు మీకోసం.- జి.ఆనంద్ సునీల్ కుమార్

గురుకులాలు ఆహ్వానిస్తున్నాయ్ గురుకుల(రెసిడెన్షియల్) విద్యను ప్రభుత్వం ప్రతి ష్ఠాత్మకంగా తీసుకుంటోంది. ప్రవేశ పరీక్షల్లో (ఎంట్రన్స్ టెస్ట్) ఉత్తమ ఫలితాలను సాధించిన వారు వీటిలో చేరవచ్చు.ఆంగ్ల విద్యతో పాటు వసతి సౌకర్యం కూడా ఉంటుంది. ఈ గురు కులాల్లో రుచికరమైన భోజనాన్ని అందిస్తారు. కార్పొరేట్ కళాశాల తరహాలో ఎప్‌సెట్,నీట్ తదితర వాటి కోసం విద్యార్థులను సన్నద్ధం చేస్తారు.
వృత్తి విద్యా కోర్సులతో ఉపాధి
తక్కువ సమయంలో ఉపాధి అవకాశాల కోసం వృత్తివిద్యా(వొకేషనల్) కోర్సులను ఎంచుకోవటం ఉత్తమం. పదోతరగతి పాసైనవారు ఐటీఐ కాలేజీల్లో చేరవచ్చు. తమ ఆసక్తికి అనుగుణంగా కోర్సులను ఎంచుకోవచ్చు. ఐటీఐ చేసిన వారికి పరిశ్రమల్లో మంచి డిమాండ్ ఉంది. నైపుణ్యాలు ఉంటే కొలువు సంపాదించడం సులువే.
పాలిటెక్నిక్‌తో బీటెక్‌కు దగ్గరి దారి!
పాలిసెట్ ప్రవేశపరీక్షలో మంచి ర్యాంకులు సాధించినవారు పాలిటెక్నిక్ కోర్సులో చేరాలి.3 ఏళ్ల పాటు శిక్షణ తీసుకోవాలి. పూర్తిచేసిన వారు నేరుగా బీటెక్ సెకండ్ ఇయర్‌లో చేరవచ్చు. ఈ కోర్సులు పూర్తి చేసిన వారికి ప్రభుత్వ, ప్రైవేట్ రంగాల్లో ఉద్యోగావకాశాలు పుష్కలంగా లభించే అవకాశం ఉంది. మరోవైపు వ్యవసాయ పాలిటెక్నిక్ కళాశాలలు కూడా ఉన్నాయి. వ్యవసాయ రంగంపై ఆసక్తి కలిగిన విద్యార్థులు ఈ కోర్సుల్లో చేరవచ్చు. ఇది ఇంటర్మీడియట్ విద్యతో సమానం. వ్యవసాయ పాలిటెక్నిక్ కోర్సు వ్యవధి రెండేళ్లు ఉంటుంది. కోర్సు పూర్తయి నట్లయితే వ్యవసాయ విస్తరణ అధికారుల కొలువులు సాధించవచ్చు.
ఆర్జీయూకేటీ పిలుస్తోంది
పదోతరగతిలో ఉత్తమ ఫలితాలు సాధించే గ్రామీణ విద్యార్థులకు ట్రిపుల్ ఐటీ విద్య ఒక మంచి అవకాశం అని చెప్పవచ్చు. బాసరలోని రాజీవ్‌గాంధీ యూనివర్సిటీ ఆఫ్ నాలెడ్జ్ టెక్నాలజీస్ (ఆర్జీయూకేటీ)లో 6ఏళ్ల సమీకృత ఇంజినీరింగ్ కోర్సు ఉంటుంది.పదోతరగతి మార్కుల ఆధారంగా ట్రిపుల్ ఐటీల్లో ప్రవేశం పొందవచ్చు. విద్యార్థులు తమ అభిరుచులకు అనుగుణమైన కోర్సులను ఎంపిక చేసుకోవచ్చు. అన్ని సామాజికవర్గాల వారికీ వీటిలో అవకాశం ఉంటుంది.
ఏకలవ్య, ఆదర్శ స్కూల్స్
ఇంగ్లిష్ మీడియంలో ఇంటర్ విద్యనభ్యసించా లనుకునే గ్రామీణ ప్రాంత విద్యార్థులకు ఏకలవ్య, ఆదర్శ విద్యాలయాలు(మోడల్ స్కూల్‌లు) అందుబాటులో ఉన్నాయి. ఎంట్రన్స్ టెస్ట్‌లో మంచి ర్యాంకులు వస్తే వీటిలో చేరవచ్చు. సాధారణ ఇంటర్ చదువులతో పాటు వృత్తివిద్యా కోర్సులను కూడా ఇక్కడ బోధిస్తారు.
కేజీబీవీలు బాలికలకు వరం
కస్తూర్బాగాంధీ బాలికా విద్యాలయాలు విద్యార్థినులకు వరం లాంటివి అని చెప్పవచ్చు. ఈ కేజీబీవీల్లో ఇంటర్ విద్య కొనసాగుతోంది. ప్రవేశ పరీక్షలు లేకుండా పదోతరగతి ఉత్తీర్ణత సాధించిన విద్యార్థినులు వీటిలో చేరవచ్చు. ఎంపీసీ, బైపీసీ,సీఈసీ, మల్టీపర్పస్ హెల్త్ వర్కర్ (ఎంపీహెచ్‌డబ్ల్యూ) వంటి కోర్సులు ఈ కేజీబీవీల్లో అందుబాటులో ఉంటాయి.
పదో తరగతి తర్వాత ఎన్నో కోర్సులు!
వీటితో వేల సంఖ్యలో కెరియర్లకు మార్గం సుగమం చేసుకోవచ్చు. ఎంపికలో మాత్రం గుంపులో గోవింద అని, అందరు అందులో చేరుతున్నారని, స్నేహితులు చెప్పారని, అమ్మానాన్నల ఆశయమని, అవకాశాలు మెండుగా ఉన్నాయని నిర్ణయానికి రాకూడదు. ఇవేవి మీకు సరైనవి కాకపోవచ్చు. వీటి ఎంపికలో మీ ముద్ర లేకోపోవడమే ఇందుకు కారణం. మీ దారి మహోన్నతం కావాలంటే నిర్ణయం తీసుకోవాల్సింది మీరే!.ఎవరి మార్గాన్ని వారు నిర్ణయించుకునే అవకాశం పదో తరగతి తర్వాత వస్తుంది. ఉన్న వాటిలో గమ్యాన్ని చేర్చేదాన్ని ఎంచుకోవడమే ప్రధానం. ఇందుకు స్వీయ సామర్థ్యాలే కొలమానం. ప్రతి విద్యార్థీ ఎవరికి వారే ప్రత్యేకం. అందువల్ల నైపుణ్యాలు, ఆసక్తులు గుర్తించి, సరైన కోర్సు ఎంచుకుంటే మేటి భవిష్యత్తు దిశగా మొదటి అడుగు పడినట్లే!
నిర్ణయం మీదే
మీ గురించి మీకంటే ఎక్కువగా మరెవరికీ తెలీదు. స్వీయ సమీక్షే కీలకం. ఇందుకోసం మీ సామర్థ్యం, ఆసక్తులను పరిగణనలోకి తీసుకోండి. మీ బలహీనతలేమిటో గుర్తించి, వాటి ప్రకారం పది తర్వాత ఉన్న కోర్సుల జాబితాలో కొన్నింటిని వదిలేయండి. మిగిలినవాటిలో మీకు సరిపోయేది ఏదో ఎంచుకోవాలి. ఈ క్రమంలో సమగ్రత కొరవడకుండా చూసుకోండి. పది తర్వాత ఉన్న అన్ని కోర్సులు, మార్గాలపైనా అవగాహన పెంచుకోవాలి.
సరిపోయేవి ఎంచుకోవాలి
పది తరగతి పూర్తిచేసుకున్న వారికోసం ఇంటర్మీడియట్, పాలిటెక్నిక్, డిప్లొమాలు,ఐటీఐ, వొకేషనల్ కోర్సులు,ఉద్యోగాలు, ప్రత్యేక డిప్లొమాలు అందుబాటులో ఉన్నాయి. ఇవన్నీ ప్రాధాన్యం ఉన్నవే. అయితే మీకు సరిపోయేవి ఏవో మీరే గుర్తించాలి. ఉన్న వాటిలో ఏదో ఒక్కటి మాత్రమే ఎంచుకునే అవకాశం ఉంటుంది. అందువల్ల బాగా ఆలోచించి,విశ్లేషించుకుని నిర్ణయం తీసుకోవాలి.
సబ్జెక్టు రాదని మరో కోర్సు వద్దు
మ్యాథ్స్ అంటే భయం కాబట్టి బైపీసీ,సైన్స్‌పై ఆసక్తి లేక సీఈసీ ఇలా వేరే కోర్సులు తీసుకుంటే రాణించలేరు.ఎందుకంటే బైపీసీ తీసుకోవడానికి మ్యాథ్స్ రాకపోవడం కారణం కాకూడదు. సైన్స్ అంశాల్లో పట్టు లేదు, అందుకే ఆర్ట్స్ కోర్సుల్లో చేరాలని నిర్ణయించుకోవద్దు. ఏఅంశాల్లో ప్రావీణ్యం ఉందో గుర్తించి,సంబంధిత కోర్సులు ఎంచుకోవాలి. ఒక సబ్జెక్టులో ఆసక్తి, ప్రావీణ్యం లేదనే కారణంతో ఇంకో కోర్సు ఎంచుకోవద్దు. అన్ని కోణాల్లోనూ ఆలోచించి నిర్ణయానికి రావాలి.
ఎవరికోసం కోర్సులు వద్దు
చదువులో రాణించలేని ఎక్కువమంది విద్యార్థులు చెప్పే ప్రధాన కారణం ఫలానా వాళ్ల ఒత్తిడితో ఇష్టం లేకుండా ఈకోర్సులో చేరి నష్టపోయానని అంటారు. అందువల్ల తెలిసినవాళ్లు, బంధువులు సూచించారనో,స్నేహితులతో కలిసి ఉండొచ్చనో, ఎక్కవ డబ్బులు సంపాదించవచ్చనో, సులువుగా ఉత్తీర్ణత సాధించవచ్చనో, ఎక్కువ మంది చేరుతు న్నారనో ఇలాంటి కారణాలతో కోర్సు, గ్రూపులను ఎంచుకోవద్దు. చేరిన కోర్సులో రాణించాల్సిన బాధ్యత మీదేనని మర్చిపోవద్దు. అందుకే ఎవరి భవిష్యత్తుని వాళ్లే నిర్ణయించుకుని కెరియర్ సౌధాన్ని నిర్మించుకోవాలి. పిల్లల సామర్థ్యాన్ని పరిగణనలోకి తీసుకుని తల్లిదండ్రులు వారికి సరిపోయే కోర్సులను ఎంపిక చేయాలి. వ్యక్తిగత ఆశయాలను రుద్దితే భవిష్యత్తులో ఇద్దరికీ సమస్యే. కొన్నిసార్లు తీవ్ర ఒత్తిడితో అనుకోని పరిణామాలూ ఎదుర్కోవాల్సి రావచ్చు. పిల్లలపై వ్యక్తిగత ఆశయా లను రుద్దకూడదు. ఆసక్తి లేకుండా, తల్లిదండ్రుల ఇష్ట ప్రకారమే చదవాల్సి వస్తే వాళ్లు ఒత్తడికి గురవుతారు.
ఈ షార్ట్ టర్మ్‌కోర్సులు నేర్చుకుంటే సూపర్ బెనిఫిట్స్! :
సాంకేతిక నైపుణ్యాలు, ఆరోగ్య సంరక్షణ సేవలు కలయికగా రూపొం దించిన కోర్సు ఇది. హైదరా బాద్, విజయవాడ ల్లోని గవర్నమెంట్ డెంటల్ మెడికల్ ఎడ్యు¹ ¿షన్‌తో పాటు పలు ప్రైవేటు దంత వైద్య కాలేజీలు రెండేళ్ల కోర్సును అంది స్తున్నాయి. డెంటల్ ప్రోథెస్టిక్స్,అసిస్ట్ డెంటిస్ట్, ల్యాబ్ పరికరాల నిర్వహణ లాంటి నైపుణ్యాలను శిక్షణలో భాగంగా నేర్పుతారు. కోర్సు పూర్తి చేసిన వారికి డెంటల్ ల్యాబ్‌లు, క్లినిక్‌ల్లో ఉద్యోగ అవకాశాలు ఉంటాయి. ఇందులో అనుభవం గడించి, విద్యార్హత పెంచుకుంటే సొంతంగా ప్రాక్టీస్ ప్రారంభించవచ్చనని విద్యవేత్తలు సూచిస్తున్నారు.
ఆకర్షించే స్టాక్ ట్రేడింగ్
ప్రస్తుతం అనూహ్యంగా పెరుగుతూ, అందరినీ ఆకర్షిస్తున్న రంగం స్టాక్ మార్కెట్ అప్‌స్టాక్, జెరోదా,ఫైనాన్షియల్ ట్రేడింగ్ లాంటి కొత్తతరం ట్రేడింగ్ కంపెనీల రాకతో ఆన్‌లైన్‌లో స్టాక్స్ కొనడం,అమ్మడం, పెట్టుబడి పెట్టడం ఈజీ అయిపోయింది. నేటి ట్రెండ్‌కు తగినట్లుగా యువతరానికి ట్రేడింగ్ ప్రాథమిక అంశాలు, ఫైనాన్షియల్ ప్లానింగ్, పెట్టుబడుల విశ్లేషణ నేర్పే కోర్సులు అందుబాటులో వచ్చాయి. (నేషనల్ ఇనిస్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఫైనాన్సియల్ మార్కెట్ (ఎనఐఎఫఎం) సంస్థతో పాటు యుడెమీ, జెరోదా వర్సిటీ లాంటి ఆన్‌లైన్ వేదికల్లోనూ స్వల్పకాల సర్టిఫికేట్ కోర్సులున్నాయి.స్టాక్ ట్రేడింగ్‌లో ప్రాథమిక అంశాల నుంచి నష్టభయం నియం త్రణ, పోర్ట్‌ఫోలియో నిర్మాణం వరకు అన్ని అంశాలు నేర్పుతారు. ఈ నైపుణ్యాలతో ఫైనాన్స్ సంస్థల్లో ఎంట్రీలెవల్ ఉద్యోగాలను అందుకోవచ్చు లేదా సొంత అవకాశాలను సృష్టించుకోవచ్చనని కెరియర్ కౌన్సెలర్లు చెబుతున్నారు.
దూసుకొస్తున్న గిగ్ ఉద్యోగాలు
నేటి యువతరాన్ని గిగ్ రంగం అమితంగా ఆకట్టుకుంటూ మంచి అవకాశాలు చూపుతోందని విద్యా నిపుణులు పేర్కొంటున్నారు. ఇవి టాస్క్ బేస్డ్? ఉద్యోగాలు (నిర్ణీత పని ఆధారితం). అమెజాన్ ప్లెక్స్, స్విగ్గీ, అర్బన్ కంపెనీ లాంటివన్నీ గృహోపకరణాలు, అలంకరణ సేవలు, డ్రైవింగ్, సరకు డెలివరీ, ఎలక్ట్రానిక్ పరికరాల మరమ్మత్తులో నైపుణ్యం ఉన్నవారిపైనే ఆధారపడతాయి. ఈ రంగాన్ని ప్రభుత్వాలు కూడా గుర్తించి ప్రోత్సహిస్తున్నాయని నిపుణులు వివరిస్తున్నారు. ఇందుకు అనుగుణంగా ఆంధ్రప్రదేశ్ స్టేట్ స్కిల్ డెవలప్‌మెంట్ కార్పొరేషన్ తెలంగాణ అకాడమీ ఫర్ స్కిల్ అండ్ నాలెడ్జ్ (TASఖ) ఉచితంగా స్వల్పకాల శిక్షణ ఇస్తున్నాయి. ప్రాథమిక ఐటీ సేవలు, మొబైల్ ఫోన్ రీపేర్, డిజిటల్ మార్కెటింగ్ లాంటి కోర్సులు నేర్పిస్తూ గిగ్ రంగానికి పనికొచ్చేలా మారుస్తున్నాయి.

ఉన్నత విద్యకు దూరమౌతున్నదళిత,బహుజన విద్యార్థులు

2026-27 విద్యా సంవత్సరం నుంచి దేశ వ్యాప్తంగా వివిధ యÖనివర్సిటీలు, ఉన్నత విద్యా సంస్థలలో పీహెచ్‌డీ ప్రవేశాలకు జాతీయ అర్హత పరీక్ష (నెట్) నిర్వహించాలనడం యÖనివ ర్సిటీల స్వయం ప్రతిపత్తిని ధ్వంసం చేయడమే. ఆయా వర్శిటీలు సొం తంగా నిర్వహించే ప్రవేశ పరీక్ష స్థానంలో నెట్‌ను నిర్వహిం చాలంటూ దళిత, బహుజన విద్యార్థులను ఉన్నత విద్యకు దూరం చేసే కులోన్మాద కుట్రలను విద్యార్థి లోకం తిప్పి కొట్టాలి.- (ఎం.వి.బాబు)
మార్చి 13వతేదీన న్యూఢిల్లీలో యÖని వర్సిటీ గ్రాంట్స్ కమిషన్ ఉన్నత స్థాయి సమావేశం జరిగింది. ఈ సమావేశంలో వివిధ యÖనివర్సి టీలు సొంతంగా నిర్వహించే పీహెచ్‌డీ ప్రవేశ పరీక్ష స్థానంలో జాతీయస్థాయిలో ఏక పరీక్ష (నెట్) ను ప్రవేశపెట్టారు. ఈ నూతన పరీక్ష విధా నంలో నెట్‌ను మÖడు కేటగిరీలుగా విభజించారు. అందు లోని 1వకేటగిరీలో జూనియర్ రీసెర్చ్ ఫెలోషిప్, అసిస్టెం ట్ ప్రొఫెసర్ ఉద్యోగానికి అర్హత ఇచ్చారు. 2వ కేటగిరిలో ఫెలోషిప్ ఇవ్వకుండా అసిస్టెంట్ ప్రొఫెసర్ ఉద్యోగానికే అర్హత ఇచ్చారు. ఇక 3వ కేటగిరిలో ఫెలోషిప్ గాని, అదేవిధంగా అసిస్టెంట్ ప్రొఫెసర్ ఉద్యోగానికి అర్హత ఇవ్వకుండా పీహెచ్‌డీ కోర్సుల్లో చేరేందుకు మాత్రమే అర్హత ఇచ్చారు. దాన్ని కూడా ఏడాదికే పరిమితం చేశారు. నెట్ పరీక్ష ఇంగ్లీష్, హిందీ భాషల్లో ఉండటంతో దక్షిణ భారతదేశ విద్యార్థులు పరీక్షల్లో అధిక మార్కులు సాధించలేరు. దీంతో కేటగిరి-1లో వీరు ఫెలోషిప్ పొందలేరు. అసిస్టెంట్ ప్రొఫెసర్ ఉద్యోగానికి అర్హత కూడా కోల్పోతారు. వివిధ యÖనివర్సిటీల్లో ఏటా పీహెచ్‌డీ ఖాళీలు భర్తీ చేసేందుకు తప్పనిసరి గా పరీక్షలు నిర్వహించాలనే విధానం లేకపోవడం వల్ల యÖజీ నెట్‌లోని 3వ కేటగిరి సాధించినప్ప టికీ విద్యార్థులు ఏడాది కాల పరిమితి నిబంధన వల్ల కనీసం అడ్మిషన్ కూడా పొందలేని పరిస్థితి ఏర్పడనున్నది.
గ్రామీణ ప్రాంత విద్యార్థులు,రాష్ట్ర భాషలు, మాతృభాషలలో చదువుకున్న విద్యార్థులు, పేద, దళిత, బహుజన విద్యార్థులు పట్టణాల్లోని ప్రైవేట్, కార్పొరేట్ కళాశాలలో ఇంగ్లీష్ భాషలో చదివే విద్యార్థులకు పోటీ ఇవ్వలేని పరిస్థితి ఏర్పడు తున్నది. అనేక కష్టనష్టాలు, అణచివేతకు, అవమా నాలకు గురై పీజీ వరకు చదువుకున్న దళిత, బహుజన విద్యార్థులు ఈనిర్ణయంతో ఉన్నత విద్యా సంస్థల నుంచి గెంటివేయబడుతారనేది నూటికి నూరుపాళ్లు వాస్తవం. పార్లమెంట్ ఎన్నికల కోడ్ వచ్చిన తర్వాత ఈ విషయాన్ని బహిర్గతం చేసిన యÖజీసీ సంస్థ విద్యార్థుల ఆందోళనలను ఎలక్షన్ కోడ్ పేరుతో అణచివేసే ఉద్దేశంతోనే చేసింది. కొత్త విద్యా విధానం-2020 అమలులో భాగం గానే ఈ ఏకపరీక్ష విధానాన్ని ప్రవేశపెడుతున్నా మని ఈసందర్భంగా ప్రకటించిన యÖజీసీ తొందరలోనే తన అస్తిత్వాన్ని కోల్పోయి రద్దయ్యే పరిస్థితి కూడా ఉన్నది. కొత్త విద్యా విధానంలోనే యÖజీసీని రద్దు చేయాలని, ఆస్థానంలో కేంద్ర విద్యా మంత్రిత్వ శాఖ ఆధ్వర్యంలో నడిచే హయ్యర్ ఎడ్యుకేషన్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ ఇండియా (హెచఈసీఐ) ఏర్పాటు చేయాలని ఉంది.గత కొన్నేండ్లుగా ఎంతో మంది పేదవిద్యార్థులకు ఉపకార వేతనాలు అందించిన యÖజీసీని కూడా కనుమరుగు చేసే పరిస్థితి నేడు నెలకొన్నది.ఈ దేశ పాలకులు అనుస రించిన విధానాలతో ఇప్పటికే భారత విద్యా విధా నంలో కొందరికే విద్య అనే పరిస్థితికి నెట్టివేయ బడింది. విద్య కాషాsTÖకరణ, ప్రైవేటీకరణ, కార్పొరేటీకరణతో పూర్తి కేంద్రీకరణకు పూను కున్నది. ప్రధాని మోదీ నాయకత్వంలో ఈ పదేండ్ల కాలంలో విద్యావ్యవస్థ భ్రష్టుపట్టిపోయింది. ఏక పరీక్ష విధానాన్ని వెనక్కి తీసుకోవాలని డిమాండ్ చేస్తూ దేశవ్యాప్తంగా పోరాడేందుకు విద్యార్థులు ముందుకురావాలి.పీజీపూర్తి చేసి ఎంఫిల్, పీహెచ్ ఎ ప్రవేశాలు పొందిన మైనారిటీ విద్యార్థులకు ఆర్థిక వెసులుబాటులేకపోవడం ఇబ్బందికరంగా మారింది. ఈఆటంకాన్ని తొలగించడానికి 2009 లో అప్పటి యÖపీఏ ప్రభుత్వం ‘మౌలానా అబుల్ కలాంఆజాద్ జాతీయ ఫెలోషిప్ణపేరిట ఉపకార వేతనాలను ప్రవేశ పెట్టింది. వీటితో లబ్ధిపొందు తున్నవారు ఇతర ఉపకార వేతనాలు కూడాఅందు కుంటున్నారనే నెపంతో మోదీ ప్రభుత్వంవీటిని ఈ మధ్య రద్దు చేసేసింది. దేశానికి తొలివిద్యా శాఖ మంత్రిగా పనిచేసిన మౌలానా అబుల్ కలాం ఆజాద్ ముస్లిం కావడం, అల్పసంఖ్యాక వర్గాలలో సహజంగా ముస్లింలే అధికంగా ఉంటారు కనకే మోదీ ప్రభుత్వం వీటిని రద్దు చేసినట్టుకనిపిస్తోంది.దేశ జనాభాలో 14. 2శాతం మంది ముస్లింలు ఉంటే,కళాశాలలు, విశ్వవిద్యాలయాలలో చేరే ముస్లిం విద్యార్థులు 5.5శాతం మాత్రమే ఉన్నారు.దేశజనాభా లో 16.5శాతం ఉన్న షెడ్యూల్డ్ కులాల వారిలో ఉన్నత విద్య అభ్యసిస్తున్నవారు 14.7శాతం ఉన్నారు. 2019లో ఉన్నత విద్య గురించి నిర్వహించిన సర్వేలో ఈ విషయం వెల్లడైంది.
అదే కారణమా?..
ప్రభుత్వ గణాంకాల ప్రకారం2018-19లో మౌలానా ఆజాద్ పేరిట నెలకొల్పిన ఉపకార వేత నాలలో1000మంది వినియోగించుకుంటే అందు లో 733 మంది ముస్లింలే కావడం సహజంగానే మోదీ సర్కారుకు అభ్యంతరకరమై ఉండొచ్చు.ఈ ఉపకార వేతనాలను రద్దు చేసినందుకు విద్యా సంస్థల లోపల,వెలుపల తీవ్ర నిరసన వ్యక్తం అవు తోంది. ప్రభుత్వ నిర్ణయం అల్పసంఖ్యాక వర్గాల, ముఖ్యంగా ముస్లింల విద్యావకాశాలను దెబ్బ తీయడానికేనని ప్రత్యేకంగా చెప్పనక్కర్లేదు. పని గట్టుకుని బీజేపీ ప్రభుత్వం ఈనిర్ణయం తీసు కుందని నిర్ధారణకు రావడానికి ప్రత్యేక పరిశోధన అనవసరం.12వ తేదీన వందలాది మంది విద్యా ర్థులు దిల్లీలో నిరసనకు దిగారు. పోలీసులు వారం దరినీ స్టేషను తీసుకెళ్లి కొన్ని గంటల తరవాత వదిలేశారు. రాజ్య సభలో కాంగ్రెస్ సభ్యుడు ఇమ్రాన్ ప్రతాప్‌గఢీ, బహుజన సమాజ్ పార్టీకి చెందిన డానీష్ అలీ, మజ్లిస్కు చెందిన ఇంతియాజ్ జలీల్ ఈ అంశాన్ని లేవనెత్తారు. అల్పసంఖ్యాక వర్గాలవారి వెనుకబాటు తనాన్ని రూపుమాపడానికి 2005లో అప్పటి యÖపీఏ ప్రభుత్వం దిల్లీ హైకోర్టు ప్రధాన న్యాయమÖర్తిగా పనిచేసిన రాజీందర్ సచార్ నేతృత్వంలో ఓకమిటీ ఏర్పాటు చేసింది.ఈ కమిటీ 2006లో సమర్పించిన నివేదికలో ముస్లింలు సామాజికంగా,విద్యాపరంగా, ఆర్థికంగా ఇతర మతాలవారితో పోలిస్తే బాగా వెనుకబడి ఉన్నారని తేలింది. కొందరు ముస్లింల పరిస్థితి దళితుల కన్నా హీనంగా ఉందని సచార్ కమిటీ పేర్కొంది. మైనారిటీల పరిస్థితి అధ్వానం 2001 జనాభా లెక్కల ప్రకారం దేశంలో 20 యేండ్లకు పైబడినవారిలో ఏడు శాతం మంది ఉన్నత విద్యను అభ్యసిస్తున్నారు. ముస్లింలలో నాలుగు శాతం మాత్రమే ఉన్నారని సచార్ కమిటీ నివేదిక ఆందోళన వ్యక్తం చేసింది. అవకాశాలు తక్కువగా ఉన్న ఇతర వర్గాలవారితో పోల్చి చూసినా ముస్లింల పరిస్థితి అధ్వానంగా ఉందనివివరించింది.ఆ కమి టీ సిఫారసుల పర్యవసానంగానే మౌలానా ఆజాద్ జాతీయ ఉపకార వేతనాల పథకం అమలులోకి వచ్చింది.ఇది ముస్లింలకేకాక అల్పసంఖ్యాక మతా లవారందరికీ వర్తిస్తుంది. మైనారిటీ విద్యార్థులు ఒకటికన్నా ఎక్కువ ఉపకార వేతనాలు అందు కుంటున్నందున మౌలానా ఆజాద్ పథకాన్ని రద్దు చేస్తున్నామని కేంద్ర మంత్రి స్మృతి ఇరానీ ప్రకటిం చారు.విద్యార్థులకు వివిధ పథకాల కింద ప్రయో జనం పొందే అవకాశంఉన్నా ఒక ఉపకార వేత నం మాత్రమే అందిస్తున్నారు. మౌలానా ఆజాద్ పథకాన్ని ఎక్కువగా వినియోగించుకుంటున్నది పీహెచఎ పరిశోధక విద్యార్థులే. వారికి జూనియర్ రీసెర్చ్ ఫెలోషిప్ వినియోగించుకునే అవకాశం ఉంది. అయితే, ఇది ప్రతిభ ఉన్నవారికే వర్తిస్తుంది. మౌలానా ఆజాద్‌పథకం రద్దు చేశారు గనక ఇతర మైనారిటీ వర్గాలవారు పరిశోధనలు కొనసాగించే అవకాశం మందగిస్తుంది.
పరిశోధన మీద ఆసక్తి ఉన్నవారికి ఉపకార వేతనాలు అందితే ఉద్యోగావ కాశాలను కూడా వదులుకుని ఉన్నత విద్య కొనసా గించగలుగు తారు.లేకపోతే ఉన్నత విద్య కొన సాగించ గలుగుతారు. లేకపోతే ఉన్నత విద్య ఆర్థిక స్థోమత ఉన్నవారికే పరిమితం అవుతుంది. క్రమక్రమంగా అమలు చేసిమౌలానా ఆజాద్ పథకం రద్దుచేయక ముందుకూడా యÖజీసీ ఈ పథకం కింద దరఖా స్తులు ఆహ్వానించడాన్ని తగ్గించింది.ఈ పథకం కింద ఆఖరుసారి దరఖా స్తులు ఆహ్వానించింది 2018లోనే. 2020 మార్చి లోక్సభలో ప్రశ్న అడిగితే అప్పటి మైనారిటీ వ్యవహారాల శాఖ మంత్రి ముఖార్ అబ్బాస్ నఖ్వీ ‘మార్గదర్శకాలు ఖరారు చేస్తున్నాం్ణఅని చెప్పి తప్పించుకున్నారు.‘జాతినిర్మాణం్ణ ‘జాతీయ భద్రత్ణ పేర పౌరసత్వ సవరణచట్టం (సీఏఏ) లాంటి వాటి ద్వారా ఇదివరకే ముస్లింలను అణగదొక్కడం కొనసాగుతూనే ఉంది. విద్యారంగంలో, ముఖ్యం గా ఉన్నత విద్యారంగంలో అనేక కారణాలతో ముస్లింలు ఇప్పటికే షెడ్యూల్డు కులాలు, షెడ్యూల్డు జాతుల వారికన్నా ఎక్కువగా వెనుకబడి పోయారు. అలాంటప్పుడు ఉన్న పథకాలను కూడా రద్దు చేస్తుంటే ముస్లిం వెనుకబాటుతనం మరింత పెరు గక తప్పదు.2.76శాతం మంది ముస్లింలే ఉన్నత విద్యఅభ్యసించగలుగుతున్నారు. ఇప్పటికే పరాయి వారుగా మారిపోయిన వారిని మిగతా సమాజా నికి మరింత దూరంచేసే కుట్ర జరగడం దురదృష్ట కరం.
సంక్షోభంలో వసతి గృహాలు
‘సిబ్బంది కొరత, అధికారుల పర్యవేక్షణ లోపం, శిధిలావస్థలో ఉన్న భవనాలు అనేక చోట్ల దర్శన మిచ్చాయి. సిబ్బంది లేకపోవడంతో అధ్యా పకులే అన్ని పనులు చేయాల్సిన దుస్థితి. ప్రభుత్వం ఒక విద్యార్థికి ఇచ్చే 30 రూపాయలలో గ్యాస్, మ్యాన్ పవర్ కోసం 8 రూపాయలు ఖర్చవుతున్నాయి. మిగిలిన 22 రూపాయలతో టిఫిన్,లంచ్,స్నాక్స్, డిన్నర్, రెండు సార్లు టీ,వారానికి రెండుసార్లు నాన్ వెజ్,ఐదు రోజులు ఎగ్ ఇవ్వాలి.ఇది సాధ్యం కాక నిర్వాహకులు తక్కువ రేటు ఉన్న కూరగాయలతో చేసిన కూరలు,నీళ్లపప్పు,పురుగుల అన్నం పెడుతు న్నారు.పరిశుభ్రత లేనికిచెన్,రాత్రి మిగిలిన పదా ర్థాలు పొద్దున వాడుతున్నారు.
ఇప్పటికైనా ప్రభు త్వం సంక్షేమహాస్టళ్లలో సమÖల మార్పులు చేయాలి.్ణ పేద బడుగు బలహీన వర్గాల విద్యార్థులు ఆర్థిక వెనుకబాటు కారణంగా విద్యకు దూరం కాకూడదనే ఉన్నత ఆలోచనతో రూపొందించిన ప్రభుత్వ సంక్షేమ వసతి గృహాలు నిర్లక్ష్యానికి గురవు తున్నాయి. తెలంగాణ ప్రభుత్వం వాటిని నరకకూ పాలుగా మారుస్తోంది. గ్రామీణ విద్యార్థుల బంగా రు భవిష్యత్తుకు బాటలు వేయాల్సిన సాంఘిక సంక్షేమ,గిరిజన సంక్షేమ, గురుకుల, మైనా రిటీ వసతి గృహాలు సంక్షేమానికి దూరమై సంక్షో భంలో కొట్టుమిట్టాడుతున్నాయి. ఇటీవల జరుగుతున్న వరుస సంఘటనలే ఇందుకు నిదర్శనం. స్వరా ష్ట్రంలో విద్యా రంగానికి పెద్దపీట వేస్తారని కేజీ నుంచి పీజీ వరకు అన్ని వసతులతో కూడిన నాణ్యమైన విద్య అందిస్తారని తెలంగాణ సమాజం ఆశించినా అది కార్యరూపం దాల్చకపోగా, మరింత నిర్వీర్య మైంది. పాఠశాల నుంచి యÖనివర్సిటీ స్థాయి వరకు హాస్టళ్లలో నాణ్యమైన భోజనం అందక, కనీస మౌలిక సౌకర్యాలు లేక విద్యార్థులు అవస్థలు పడుతున్నారు. వసతిగృహలకు ప్రభుత్వం నిధులు కేటాయించక పోవడం, వార్డెన్, వంట మనుషులు,ఇతర సిబ్బంది నియామకాలు చేపట్టక పోవడం,సరైన సమయంలో దుప్పట్లు,బట్టలు ఇతర వస్తువులు అందించక పోవడంతో ఇబ్బందులు పడుతున్నారు.
హామీని విస్మరించి..
కేజీ టూ పీజీ మిషన్లో భాగంగా దళిత, గిరిజన, బహుజన విద్యార్థుల బంగారు భవిష్యత్తుకు బాటలు వేయడానికి సకల సౌకర్యాలతో నాణ్యమైన విద్యను అందించడానికి గురుకులాలను ఏర్పాటు చేస్తున్నామని ప్రకటనలు గుప్పించారు. ప్రచార అర్బాటాలతో గురుకులాల ఏర్పాటు చేశారు. వాటి అభివృద్ధిని మాత్రం అటకెక్కించారు. సరిపడా నిధులను కేటాయించలేదు. పక్కా భవనాలు నిర్మిం చలేదు. ఖాయిలా పడిన ఇంజనీరింగ్ కళాశాలు, ఇతర కళాశాల భవనాలను కోట్ల రూపాయలతో అద్దెకు తీసుకుని గురుకులాలను నడిపిస్తున్నారు. హైదరాబాద్ మహా నగరంలో సరూర్ నగర్, ఇతర అనేక ప్రాంతాలలో అపార్ట్మెంట్లలో నిర్వహి స్తున్నారంటే పరిస్థితి గురుకులాలు ఎలా ఉందో అవగతమవు తుంది.అద్దెచెల్లింపులలోనూ ఎలాంటి ప్రామాణికత, నియమ నిబంధనలు లేకపోవడంతో స్థానిక ప్రజా ప్రతినిధులు, అధికారులు చేతివాటం ప్రదర్శిస్తున్నారనే ఆరోపణలూ ఉన్నాయి. అధికారుల పర్యవేక్షణ లేమి, సిబ్బంది తప్పిదాలు, నాణ్యతలేని, గడువు ముగిసిన సరుకులతో తయారు చేసిన ఆహారం విషపూరితం కావడం వంటి ఘట నలు జరిగి విద్యా ర్థులు ప్రాణాపాయ స్థితిలో ఆస్పత్రులలో చేరుతు న్నారు. అయినా ప్రభుత్వం బాధ్యులపై చర్యలకు ఉపక్రమించడం లేదు.
ఇప్పటికీ దొడ్డు బియ్యమే..
వసతిగృహాలతో పాటు,పాఠశాల మధ్యాహ్న భోజనానికి సన్నబియ్యం అందిస్తామని ప్రభుత్వ పెద్దలు ప్రకటించారు. ప్రగతిభవన్లో ముఖ్యమంత్రి మనువడు తినే భోజనానికి సమంగా హాస్టల్ విద్యార్థుల భోజనం ఉంటుందని ఊకదంపుడుఉపన్యాసలిచ్చారు. కొద్ది రోజులే సన్న బియ్యం పంపించి, తరువాత పురుగులతో కూడినముక్క పట్టిన దొడ్డు బియ్యమే సరఫరా చేస్తున్నారు. విద్యార్థుల ప్రాణాలతో చెలగాటమాడుతున్నారు. ఆదిలాబాద్ సరూర్నగర్,సిదిపేట,వరంగల్. నిర్మల్,గద్వాల సహా పలు జిల్లాలలో కలుషిత నీరు తాగలేమని,పురుగులతో కూడిన భోజనం తినలే మని బాలికలు రోదిస్తూ రోడ్లపైకి వచ్చారు. జగి త్యాల, సిద్ధిపేట, భూపాలపల్లి సహా పలు హాస్టల్స్లో ఫుడ్ పాయిజన్ కావడంతో విద్యార్థులు ఆసుపత్రి పాలయ్యారు.గౌలిదొడ్డి గురుకులంలో విద్యార్థి ఆత్మహత్య చేసుకోవడం, బాసర ట్రిపుల్ ఐటీ సహా పలు వసతిగృహాల భవనాల పెచ్చులూడి విద్యార్థు లకు గాయాలవ్వడం, ఉస్మానియా యÖనివర్సిటీ గర్ల్స్ హాస్టల్ కిచెన్లో పాము కాటుతో సిబ్బంది మృతి చెందడం, ఆలేరు మైనారిటీ హాస్టల్లో విద్యార్థి నులపై లైంగిక వేధింపులు ఇలా అనేక సమస్యలు వెంటాడుతూనే ఉన్నాయి. హాస్టల్స్ అంటేనే విద్యార్థులు, తల్లిదండ్రులు భయాందోళన చెందే పరిస్థితి దాపురించింది.
ఎందుకీ నిర్లక్ష్యం?…
రాష్ట్రవ్యాప్తంగా ఉన్న సుమారు 2,500 గురుకుల సంక్షేమ వసతి గృహాలలో ఐదు లక్షల మంది విద్యార్థులు చదువుకుంటున్నారు. ఇంత పెద్ద మొత్తంలో ఉన్న పేద విద్యార్థుల విషయంలో ప్రభు త్వం ఎందుకు నిర్లక్ష్యంగా వ్యవహారిస్తోందనేది అంతు చిక్కనిప్రశ్న.ఈ నేపథ్యంలో ఏబీవీపీ బృం దం వసతిగృహాల సందర్శించింది. సిబ్బంది కొరత, అధికారుల పర్యవేక్షణ లోపం,శిధిలావస్థలో ఉన్న భవనాలు అనేకచోట్ల దర్శనమిచ్చాయి. సిబ్బంది లేకపోవడంతో అధ్యాపకులే అన్ని పనులు చేయాల్సిన దుస్థితి. ప్రభుత్వం ఒక విద్యార్థికి ఇచ్చే 30రూపా యలలో గ్యాస్, మ్యాన్ పవర్ కోసం 8 రూపాయలు ఖర్చవుతున్నాయి.మిగిలిన 22 రూపాయలతో టిఫిన్,లంచ్,స్నాక్స్, డిన్నర్, రెండు సార్లు టీ,వారానికి రెండుసార్లు నాన్ వెజ్, ఐదు రోజులుఎగ్ ఇవ్వాలి. ఇది సాధ్యం కాక నిర్వాహ కులు తక్కువ రేటు ఉన్న కూరగాయలతో చేసిన కూరలు, నీళ్ల పప్పు, పురుగుల అన్నం పెడుతు న్నారు. పరిశుభ్రత లేని కిచెన్, రాత్రి మిగిలిన పదార్థాలు పొద్దున వాడుతున్నారు. ఇప్పటికైనా ప్రభుత్వం సంక్షేమ హాస్టళ్లలో సమÖల మార్పులు చేయాలి. ఖాళీగా ఉన్న సిబ్బంది నియా మకాలు చేపట్టాలి. తగిన వసతుల కోసం సరిపడా నిధులు కేటాయించాలి.శానిటరీ అధికారులు నిత్యం పర్య వేక్షించాలి.పక్కా భవనాలు నిర్మించాలి.మెస్ చార్జీలు పెంచాలి.
`(వ్యాసకర్త: పీడీఎసఎఫ్, తెలంగాణ రాష్ట్ర అధ్యక్షులు)

1 2 3 … 15