Category: తీరు-Teeru

జీవ వైవిద్యానికి జంతువులే జీవనాడి

జంతువులంటే ఇష్టం లేని వారు అరుదు. ఇంట్లో పెంచుకునే సాధు జంతువుల నుంచి అడవుల్లో సంచరించే వన్య ప్రాణుల వరకు ప్రతి జీవికీ ప్రకృతిలో ఒక ప్రత్యేకమైన స్థానం ఉంది. మనిషి జీవనంతోనూ జంతు జాలం విడదీ యరాని సంబంధాన్ని కలిగి ఉంది. అయితే అభివృద్ధి పేరుతో అడవులను నరికివేయడం, సహజ ఆవాసాలను ఆక్రమించడం, నీటి వనరులను కలుషితం చేయడం,వేట,అక్రమ రవాణా వంటి చర్యల కారణంగా ఎన్నో జంతు జాతులు ప్రమాదంలో పడుతున్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో జంతువుల పట్ల మనిషి బాధ్యత, వాటి హక్కులు, సంక్షేమం, సహజ ఆవాసాల పరిరక్షణపై అవగా హన కల్పించేందుకు ప్రతి ఏడాది అక్టోబర్ 4న ప్రపంచ జంతు దినోత్స వాన్ని నిర్వహిస్తున్నారు.
ఎందుకు అక్టోబర్ 4?
అక్టోబర్ 4వతేదీ క్రైస్తవ సంప్రదా యంలో జంతువులు,ప్రకృతిపై ప్రేమకు ప్రతీక గా భావించే సెయింట్ ఫ్రాన్సిస్ ఆఫ్ అస్సిసి పండుగ దినం.ఆయన జీవులన్నింటిపట్ల కరు ణ,ప్రకృతిపట్ల గౌరవాన్ని ప్రబోధించిన వ్యక్తిగా గుర్తింపు పొందారు.ఈనేపథ్యంలో జంతు సంక్షేమానికి సంబంధించిన కార్యక్రమాలకు ఆరోజునుప్రత్యేకదినంగా ఎంచుకున్నారు. అయితే ప్రపంచ జంతు దినోత్సవ చరిత్రను పరిశీలిస్తే దీని ఆరంభం అంతకంటే ముందే కనిపిస్తుంది.జర్మనీకి చెందిన రచయిత, జంతు సంక్షేమ కార్యకర్త హెన్రిక్ జిమ్మర్‌మాన్ 1925 లో బెర్లిన్‌లో జంతువుల కోసం ప్రత్యేక దినోత్స వాన్ని నిర్వహించేందుకు కృషి చేశారు. ప్రారం భంలో మార్చి24నకార్యక్రమం నిర్వహించగా, అనంతరం అక్టోబర్ 4నఈ దినోత్సవాన్ని నిర్వ హించే సంప్రదాయం విస్తరించింది. 19 31 లో ఇటలీలోని ఫ్లోరెన్స్‌లో జరిగిన జంతు పరిరక్షణకు సంబంధించిన అంతర్జాతీయ సమావేశంలో అక్టోబర్ 4ను ప్రపంచ జంతు దినోత్సవంగా పాటించే ఆలోచనకు మరింత ప్రాధాన్యం లభించింది. కాలక్రమేణా ఈ రోజు ప్రపంచంలోని అనేక దేశాలకు విస్తరించింది.
జంతువులపై హక్కు ఎవరిది?
మనిషికి చట్టపరమైన హక్కులు ఉన్నట్లే జంతు వుల సంక్షేమానికి కూడా చట్టపరమైన రక్షణ ఉంది. జంతువులను హింసించకూడదు, అక్ర మంగా వేటాడకూడదు, వాటి సహజ జీవనాన్ని ధ్వంసం చేయకూడదు.వన్యప్రాణులను సంర క్షించేందుకు అనేక చట్టాలు,రక్షిత ప్రాంతాలు, అభయారణ్యాలు,జాతీయ పార్కులు ఏర్పాటు చేశారు.అయినా జంతువులపై హింసకు సం బంధించిన ఘటనలు తరచూ వెలుగు చూస్తూ నే ఉన్నాయి. మరోవైపు అడవి జంతువులు జనావాసాల్లోకి వచ్చినప్పుడు మనుషులు భయంతో వాటిపై దాడి చేసే పరిస్థితులు కూడా కనిపిస్తున్నాయి.అయితే ఇక్కడ ఒకప్రశ్న తప్పని సరిగా తలెత్తు తుంది.జంతువు మనిషి ఆవా సంలోకి వచ్చిందా?లేక మనిషేజంతువు ఆవా సంలోకి వెళ్లాడా?ఈ ప్రశ్నకు సమాధానం కోసం మన అభివృద్ధి విధానాలను పరిశీలిం చాల్సిన అవసరం ఉంది.
ఆవాసాలను కోల్పోతున్న వన్యప్రాణులు
అడవుల నరికివేత, గనుల తవ్వకాలు, రహదా రులు, పరిశ్రమలు, పట్టణ విస్తరణ, వ్యవసా య భూముల పెరుగుదల వంటి అనేక కారణా లతో వన్యప్రాణుల సహజ ఆవాసాలు క్రమం గా తగ్గుతున్నాయి.అడవుల్లో ఆహారం,నీరు అందుబాటులో లేకపోవడం కూడా జంతువు లను మానవ నివాస ప్రాంతాల వైపు నడిపి స్తోంది.ఏనుగులు గ్రామాల్లోకి రావడం,చిరు తలు పట్టణశివార్లలో కనిపించడం,అడవి పందులు పంట పొలాల్లోకి రావడం వంటి ఘటనలను కేవలం ‘జంతువుల దాడులు’గా చూడటం సమస్యకు పూర్తి పరిష్కారం కాదు. వాటి వెనుక ఉన్న ఆవాసాల నష్టం, అడవుల విభజన,నీటి వనరుల తగ్గుదల,ఆహార కొరత వంటి కారణాలను కూడా పరిశీలించాలి.
జంతువుల రక్షణ అంటే ప్రకృతి రక్షణే
ప్రకృతిలో ప్రతి జీవికి ఒక పాత్ర ఉంది. పర్యా వరణ వ్యవస్థలో జంతువులు కీలకమైన భాగం. కొన్ని జంతువులు విత్తనాల వ్యాప్తికి తోడ్పడితే, మరికొన్ని ఆహార గొలుసులో సమతుల్యతను కాపాడతాయి.ఒకజాతి అంతరించిపోవడం చివరికి మొత్తం పర్యావరణ వ్యవస్థపై ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంది.ఇప్పటికే ప్రపంచ వ్యాప్తంగా అనేక జంతు జాతులు అంతరించి పోయాయి.మరెన్నోజాతులు అంతరించే ప్రమా దంలో ఉన్నాయి. ఈ పరిస్థితిలో జంతువులను కాపాడటం అంటే కేవలం జంతు ప్రేమికుల బాధ్యత కాదు.మనిషి భవిష్యత్తును కాపాడు కోవాల్సిన బాధ్యత కూడా.
ప్రేమతో పాటు బాధ్యత కూడా
ప్రపంచ జంతు దినోత్సవం సందర్భంగా జంతువులను ప్రేమించాలని చెప్పడం మాత్ర మే సరిపోదు. వాటి సహజ ఆవాసాలను కాపా డటం,నీటి వనరులను సంరక్షించడం, అక్రమ వేటను అరికట్టడం, జంతువులపై క్రూరత్వాన్ని నిరోధించడం,గాయపడిన జంతువులకు చికిత్స అందించడం,పిల్లల్లో చిన్ననాటి నుంచే జీవులపట్ల కరుణను పెంపొందించడం అవస రం. పట్టణాల్లో వీధి కుక్కలు,పిల్లులు, పక్షులు వంటి జీవులపట్ల కూడా మానవత్వంతో వ్యవ హరించాలి.అదే సమయంలో మానవ భద్రత ను కూడా దృష్టిలో ఉంచుకుని శాస్త్రీయ పద్ధతు ల్లో సమస్యలకు పరిష్కారాలు కనుగొనాలి.
ప్రకృతి మనది మాత్రమే కాదు
భూమి మనుషులకోసం మాత్రమే కాదు. మన తోపాటు అనేక కోట్ల జీవజాతులు ఈ భూమిపై జీవిస్తున్నాయి.మనిషి తన అవసరాల కోసం ప్రకృతిని వినియోగించు కోవచ్చు.కానీ దాని పరిమితులను దాటితేదాని ప్రభావం చివరికి మనిషిపైనే పడుతుంది.జంతువుల ఆవాసా లను కాపాడటం,అడవులను రక్షించడం,నీటి వనరులను సంరక్షించడం, జీవ వైవిధ్యాన్ని పరి రక్షించడం.ఇవన్నీ కలిపే ప్రపంచ జంతు దినోత్సవం అసలు సందేశం.అక్టోబర్ 4న ఒక్క రోజు జంతువులను గుర్తుచేసుకోవడం కాదు. ఏడాది పొడవునా ప్రతి జీవి మనుగడ హక్కును గౌరవించడమే నిజమైన జంతు దినోత్సవం. మూగజీవాలకు మాటలు లేకపో వచ్చు.కానీ వాటికీ జీవించే హక్కు ఉంది.వాటి ఆవాసాలను కాపాడటం మన బాధ్యత.వాటి మనుగడను కాపాడితేనే మన ప్రకృతి మనుగడలో ఉంటుం ది.మానవుడికి,జంతువులకు మధ్య ఉన్న అవి నాభావ సంబంధాన్ని ఈ దినోత్సవం తెలియ జేస్తుంది.ఈరోజున జంతు సంక్షేమ ప్రచారా లతోపాటు జంతు పరిరక్షక శిబిరాలను ప్రారం భించడం, జంతు సంరక్షణకు నిధులు సేకరిం చడం వంటి కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తారు.- జి.ఆనంద్ సునీల్ కుమార్ 

స్వచ్ఛతలో విశాఖ సత్తా

విశాఖపట్నం: స్వచ్ఛత, పర్యావరణ పరిరక్షణ పరిరక్షణలో విశాఖ తన సత్తా చాటింది.విశాఖపట్నం పోర్టు అథారిటీ మరోసారి తన ప్రత్యేకతను చాటుకుంది. దేశంలోని పోర్టుల్లో తనదైన ముద్ర వేసిన విశాఖ పోర్టు..తాజాగా జాతీయ స్థాయిలో ‘స్వచ్ఛ పఖ్వాడ అవార్డు’ను సొంతం చేసుకుంది. కేంద్ర ప్రభుత్వం నిర్వహించిన ఈ ప్రతిష్టాత్మక కార్యక్ర మంలో పరిశ్రమల విభాగంలో విశాఖ పోర్టు ప్రథమ స్థానంలో నిలిచింది.
జాతీయ స్థాయిలో గుర్తింపుకేంద్ర ప్రభుత్వం చేపడుతున్న ‘స్వచ్ఛ భారత్ మిషన’లో భాగంగా ప్రతి ఏడాది వివిధ రంగాల్లో స్వచ్ఛత కార్యక్రమాలను సమర్థంగా అమలు చేసిన సంస్థలకు ‘స్వచ్ఛ పఖ్వాడ’ అవార్డు లను అందజేస్తున్నారు. ఈ క్రమంలో దేశ వ్యాప్తంగా భారీ పోటీ నెలకొన్నప్పటికీ.. విశాఖ పోర్టు తన సమర్థవంతమైన స్వచ్ఛత కార్యక్రమాలతో అగ్రస్థానాన్ని దక్కించు కుంది.ముంబయిలో నిర్వహించిన జాతీయ స్థాయి అవార్డు కార్యక్రమంలో కేంద్ర ఓడరేవులు,షిప్పింగ్,జలమార్గాలశాఖ మంత్రి సర్బానంద సోనోవాల్ చేతుల మీదుగా విశాఖ పోర్టు అథారిటీ ఛైర్మన్ డాక్టర్ ఎం.అంగముత్తు అవార్డును స్వీక రించారు.ఈ సందర్భంగా డాక్టర్ ఎం. అంగముత్తు మాట్లాడుతూ..పర్యావరణ పరిరక్షణ,పరిశుభ్రతకు విశాఖ పోర్టు ఎల్లప్పుడూ అధిక ప్రాధాన్యం ఇస్తోందని తెలిపారు. స్వచ్ఛత మిషన్ కార్యక్రమా లను ప్రణాళికాబద్ధంగా,సమర్థవం తంగా అమలు చేయడంవల్లే ఈ ప్రతిష్టాత్మక అవార్డు సాధ్యమైందన్నారు.ఈ అవార్డు పర్యావరణ పరిరక్షణతోపాటు స్థిర మైన పోర్టు కార్యకలాపాల నిర్వహణలో విశాఖ పోర్టు నాయకత్వానికి మరింత బలం చేకూర్చిందని పేర్కొన్నారు.
రెండో సారి రాష్ట్రస్థాయి స్వచ్ఛ ఆంధ్ర అవార్డులు అందుకున్న జీవీఎంసీ.
“స్వచ్ఛ మున్సిపాలిటీస” కేటగిరీలో మహావిశాఖనగర పాలక సంస్థ(జీవీఎంసీ)కి రాష్ట్రస్థాయి అవార్డు రెండోసారి లభించింది. అలాగే“స్వచ్ఛ గవర్నమెంట్ ఆఫీసెస” కేటగిరీలో కూడా జీవీఎంసీకి రాష్ట్రస్థాయి పురస్కారం జీవీఎంసీ కమిషనర్ కమిషనర్ కేతన్ గార్గ్ రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి నారా చంద్రబాబు నాయుడు చేతుల మీదగా అందుకున్నారు.అలాగే ‘స్వచ్ఛత వారియర్స’ కేటగిరీలో జీవీఎంసీ వెస్ట్ జోన్ వై.నాగ రాజుకు రాష్ట్రస్థాయి అవార్డు లభించింది. విశాఖ నగర ప్రజల భాగస్వామ్యం,పారిశుధ్య కార్మికుల సేవలు,అధికారులు,సిబ్బంది సమష్టి కృషికి లభించిన గుర్తింపు అని కమిషర్ కొనియాడారు.మహాత్మా గాంధీ జయంతిని పురస్కరించుకుని విజయవాడ లో ఏ-కన్వెన్షన్ వేదికగా నిర్వహించిన “స్వర్ణాంధ్ర-స్వచ్ఛాంధ్ర” అవార్డుల ప్రదానోత్సవ కార్యక్రమంలో “స్వచ్ఛ ఆంధ్ర అవార్డ్స్-2026”కు సంబంధించి జీవీఎంసీ రెండు ప్రతిష్టాత్మక రాష్ట్రస్థాయి అవార్డులను అందుకుంది. ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర ముఖ్య మంత్రి నారా చంద్రబాబు నాయుడు చేతుల మీదుగా జీవీఎంసీ కమిషనర్ కేతన్ గార్గ్ ఈ అవార్డులను స్వీకరించారు.మూడు లక్షలకు పైబడిన జనాభా కలిగిన పట్టణ స్థానిక సంస్థల విభాగంలో “స్వచ్ఛ మున్సి పాలిటీస” కేటగిరీలో జీవీఎంసీ రాష్ట్రస్థాయి అవార్డును అందుకోగా, “స్వచ్ఛ గవర్న మెంట్ ఆఫీసెస” కేటగిరీలోనూ జీవీఎంసీ రాష్ట్రస్థాయి అవార్డును అందుకుంది. ఈ అవార్డుల ప్రదానోత్సవ కార్యక్రమంలో జీవీఎంసీ కమిషనర్ కేతన్ గార్గ్‌తో పాటు జీవీఎంసీ అదనపు కమిషనర్ పల్లి నల్లన య్య, జీవీఎంసీ వెస్ట్ జోన్ జోనల్ కమిషనర్ బి .హేమావతి పాల్గొన్నారు.అదేవిధంగా “స్వచ్ఛత వారియర్స” కేటగిరీలో జీవీఎంసీ వెస్ట్ జోన్‌కు చెందిన వై.నాగరాజు రాష్ట్ర స్థాయి అవార్డును ముఖ్యమంత్రి చేతుల మీదుగా అందుకున్నారు.ఈ సందర్భంగా జీవీఎంసీ కమిషనర్ కేతన్ గార్గ్ మాట్లా డుతూ, జీవీఎంసీకి లభించిన ఈ రాష్ట్ర స్థాయి స్వచ్ఛ ఆంధ్ర అవార్డులు విశాఖ నగర ప్రజల భాగస్వామ్యం,పారిశుధ్య కార్మికుల నిరంతర సేవలు,అధికారులు, ఉద్యోగులు,స్వచ్ఛత వారియర్స్ సమష్టి కృషికి లభించిన గుర్తింపని పేర్కొన్నారు. నగరాన్ని పరిశుభ్రంగా,ఆరోగ్యకరంగా ఉం చేందుకు క్షేత్రస్థాయిలో నిరంతరం సేవలం దిస్తున్న పారిశుధ్య కార్మికుల కృషి ఈ విజ యానికి ఎంతో కీలకమని పేర్కొంటూ, వారికి ప్రత్యేక అభినందనలు తెలిపారు. “స్వచ్ఛ గవర్నమెంట్ ఆఫీసెస” కేటగిరీలో జీవీఎంసీకి రాష్ట్రస్థాయి అవార్డు లభించడం జీవీఎంసీ ప్రధాన కార్యాలయంతో పాటు కార్యాలయ పరిసరాల్లో పరిశుభ్రత,పారిశుధ్య నిర్వహణకు ఇస్తున్న ప్రాధాన్యతకు నిదర్శనమని కమిషనర్ తెలిపారు. పరిశుభ్రమైన వాతావరణంలో ప్రజలకు మెరుగైన పౌర సేవలు అందించాలనే లక్ష్యంతో అధికారులు, ఉద్యోగులు బాధ్యతతో పనిచేస్తున్నారని పేర్కొన్నారు.రాష్ట్ర ముఖ్య మంత్రి నారా చంద్రబాబు నాయుడు విజన్-2047 లక్ష్యాలకు అనుగుణంగా, స్వచ్ఛ ఆంధ్ర కార్పొరేషన్ ఆధ్వర్యంలో నిర్వహిస్తున్న “స్వర్ణాంధ్ర-స్వచ్ఛాంధ్ర” కార్య క్రమాల ద్వారా ప్రజల్లో పరిశుభ్రత, పారిశుధ్యం,పర్యావరణ పరిరక్షణపై మరింత అవగాహన, బాధ్యత పెరుగుతోందని కమిష నర్ పేర్కొన్నారు.ప్రజల భాగస్వామ్యంతో పరిశుభ్రమైన,ఆరోగ్యకరమైన ఆంధ్రప్రదేశ్ నిర్మాణానికి జీవీఎంసీ తనవంతు బాధ్యతను సమర్థవంతంగా నిర్వర్తిస్తూ, విజన్-2047 లక్ష్యాల సాధనకు నిరంతరం కృషి చేస్తుం దని తెలిపారు.జీవీఎంసీకి ఈ ప్రతిష్టాత్మక రాష్ట్రస్థాయి అవార్డులు రావడానికి కృషి చేసిన అధికారులు,ఉద్యోగులు,పారిశుధ్య కార్మికులు,స్వచ్ఛత వారియర్స్,స్వచ్ఛంద సంస్థలు,వివిధ సంఘాలతో పాటు విశాఖ నగర ప్రజలందరికీ కమిషనర్ అభినంద నలు,కృతజ్ఞతలు తెలియజేశారు. ఈ అవా ర్డులను మరింత బాధ్యతగా స్వీకరించి, విశాఖను మరింత పరిశుభ్రమైన,పచ్చని, ఆరోగ్యకరమైన నగరంగా తీర్చిదిద్దేందుకు సమష్టిగా కృషిచేయాలని కమిషనర్ పిలుపునిచ్చారు.
విశాఖను ప్రపంచ స్థాయికి తీసుకెళ్లాలి : ` జిల్లా కలెక్టర్ ఎం.అభిషిక్త్ కిశోర్
విశాఖపట్నాన్ని దేశంలోనే అత్యుత్తమ నగరంగా తీర్చిదిద్దడంతో పాటు, ప్రపంచ స్థాయి పరిశుభ్రత ప్రమాణాలను సాధించే దిశగా ప్రజలు, ప్రజాప్రతినిధులు, అధికా రులు సమష్టిగా కృషి చేయాలని ఎంపీ శ్రీ భరత్,జిల్లా కలెక్టర్ ఎం.అభిషిక్త్ కిశోర్ పిలుపునిచ్చారు. గాంధీ జయంతిని పురస్క రించుకుని శుక్రవారం వీఎంఆర్డీఏ చిల్డ్రన్ ఏరీనాలో నిర్వహించిన స్వచ్ఛాంధ్ర అవా ర్డుల జిల్లా స్థాయి పురస్కార ప్రదానోత్స వంలో వారు మాట్లాడారు. మహాత్మా గాంధీ జయంతి రోజున స్వచ్ఛత కోసం కృషి చేసిన వ్యక్తులు, సంస్థలను సత్కరించడం ఎంతో సంతోషంగా ఉందన్నారు.అవార్డులు అందుకుంటున్న విజేతలందరూ సమాజా నికి, జిల్లాకు స్ఫూర్తిగా నిలుస్తున్నారని అభినందించారు.విశాఖపట్నంలో ఆధునిక పారిశుధ్య విధానాలు,మెకనైజ్డ్ శానిటేషన్, వేస్ట్ టు ఎనర్జీ ప్లాంట్‌తో పాటు సముద్రం లో వ్యర్థాలను తొలగించే ఆధునిక పరిక రాలు అందుబాటులో ఉన్నాయని జిల్లా కలెక్టర్ తెలిపారు. సుమారు రెండు దశాబ్దాలుగా నగరంలో ఆధునిక పారిశుధ్య విధానాలు అమలవుతున్నాయని చెప్పారు. అయితే కేవలం పారిశుధ్య కార్మికుల కృషి తోనే ప్రపంచస్థాయి పరిశుభ్రత సాధ్యం కాదంటూ ప్రతి ఒక్కరూ తమ ఇంటిని, వీధిని పరిశుభ్రంగా ఉంచుకోవడమే స్వచ్చ Ûతకు అసలైన మార్గమని స్పష్టం చేశారు. 24 గంటలూ పారిశుధ్య సిబ్బంది పని చేసినా,మరిన్ని వేస్ట్ టు ఎనర్జీ ప్లాంట్లు ఏర్పాటు చేసినా ప్రజల ప్రవర్తనలో మార్పు రాకపోతే ఆశించిన ఫలితం సాధ్యం కాద న్నారు.విశాఖను రాబోయే రెండు,మూడు సంవత్సరాల్లో జపాన్ స్థాయి పరిశుభ్రత ప్రమాణాలకు తీసుకెళ్లే లక్ష్యంతో పనిచేయా లన్నారు. జపాన్‌లో చిన్న కాగితం ముక్కను కూడా బహిరంగ ప్రదేశంలో వేయకుండా ప్రజలు పాటించే క్రమశిక్షణను ఆదర్శంగా తీసుకోవాలన్నారు. విశాఖపట్నం ఇప్పటికే దేశంలోని అత్యుత్తమ నగరాల్లో ఒకటిగా ఉందని, రాబోయే రోజుల్లో గ్లోబల్ సిటీగా ఎదగాలంటే పరిశుభ్రతలోనూ ప్రపంచ స్థాయి ప్రమాణాలను సాధించాల్సిన అవ సరం ఉందని పేర్కొన్నారు.
స్వచ్ఛతను ప్రతి పౌరుడూ సామాజిక బాధ్యతగా భావించాలి: ఎంపీ శ్రీ భరత్
స్వచ్ఛత కేవలం ప్రభుత్వ బాధ్యత కాదని, ప్రతి పౌరుడు సామాజిక బాధ్యతగా స్వీకరించినప్పుడే పరిశుభ్రమైన నగరం సాధ్యమవుతుందని ఎంపీ ఎం.శ్రీభరత్ అన్నారు. ప్రజల భాగస్వామ్యంతో స్వచ్ఛత కార్యక్రమాలను మరింత సమర్థవంతంగా ముందుకు తీసుకెళ్లాలని పిలుపునిచ్చారు. పరిశుభ్రత,పర్యావరణ పరిరక్షణపై ప్రజల్లో అవగాహన పెంచడంతో పాటు స్వచ్ఛతను నిత్యజీవితంలో భాగంగా మార్చుకోవాలని సూచించారు.
కార్మికులపై పూర్తి భారం వేయొద్దు : ఎమ్మెల్యే వెలగపూడి
విశాఖపట్నంలో సుమారు 20లక్షల జనా భాకు పరిమిత సంఖ్యలోనే పారిశుధ్య కార్మికులు ఉన్నారని తూర్పు నియోజకవర్గ ఎమ్మెల్యే వెలగపూడి రామకృష్ణబాబు అన్నారు. నగర పరిశుభ్రత బాధ్యతను కేవలం పారిశుధ్య కార్మికులపైనే వదిలేయ కుండా ప్రతి పౌరుడు తన వంతు బాధ్యత ను నిర్వర్తించాలని కోరారు.ఇళ్ల నుంచి తడి, పొడిచెత్తను సేకరించేందుకు వచ్చే క్లాప్ వాహనాలకు చెత్తను అందించడంలో ప్రజ లు నిర్లక్ష్యం చేయవద్దన్నారు.ఇళ్ల నుంచి రోడ్లపైకి చెత్త, ప్లాస్టిక్ సంచులు విసరకూ డదని సూచించారు.తుఫానులు,వర్షాలు వంటి ప్రతికూల పరిస్థితుల్లోనూ పారిశుధ్య సిబ్బంది, రెవెన్యూ సిబ్బంది అందిస్తున్న సేవలను అభినందించారు.ప్రశాంతమైన నగరం,మహిళలకు భద్రత కలిగిననగరంగా విశాఖకు మంచి పేరుందని,అదే విధంగా పరిశుభ్రతలోనూ అగ్రస్థానంలో నిలిచేం దుకు ప్రజల సహకారం అవసరమన్నారు.
68 మంది, సంస్థలకు అవార్డులు జిల్లా స్థాయి స్వచ్ఛాంధ్ర అవార్డుల కార్యక్ర మంలో వివిధ విభాగాల్లో 68 మంది వ్యక్తులు, సంస్థలకు పురస్కారాలు ప్రధానం చేశారు.రాష్ట్ర, జిల్లా స్థాయిలో అవార్డులు అందుకుంటున్న విజేతలను అతిథులు అభినందించారు. –జి.ఆనంద్ సునీల్ కుమార్ 

పోషకాహార లోపం భావి తరాలకు శాపం

దేశంలో పోషకాహార లోపం అనేది అత్యంత తీవ్రమైన ఆరోగ్య సమస్యల్లో ఒకటిగా ఉంది. ముఖ్యంగా గర్భిణులు, బాలింతలు, అయిదేళ్ల లోపు పిల్లలు దీనివల్ల ఎక్కువగా ప్రభావితమవు తున్నారు. ప్రస్తుతం మన దేశం ఆర్థికాభివృద్ధిలో గణనీయమైన పురోగతి సాధించి,ప్రజలందరికీ ఆరోగ్య సదుపాయాలు కల్పిస్తున్నప్పటికీ పోషకా హారాన్ని అందించడంలో మాత్రం ఇంకా వెనుకబడే ఉన్నట వివిధ అధ్యయనాలు పేర్కొంటున్నాయి.దీని కారణంగా ఎదుగుదల లోపించడం, రక్తహీనత, తక్కువ బరువు లాంటివి దేశాన్ని పట్టిపీడిస్తున్నాయి. వీటిని అధిగమించేందుకు ప్రభుత్వం అనేక చర్యలు చేపట్టి వివిధ పథకాలు, కార్యక్రమాలను అమలు చేస్తోంది. వీటిపై పోటీపరీక్షారికి అవగాహన ఉండాలి.

గ్రామీణ,పట్టణ అసమానతలు: గ్రామీణ ప్రాం తాలతోపోలిస్తే పట్టణ ప్రాంతాల్లో సాధార ణంగా మెరుగైన పోషకాహార ఫలితాలు ఉం టాయి.అక్కడ ఉండే మౌలికసదుపాయాలతో పాటు సరైన పారిశుద్ధ్యం,ఆహార సంరక్షణ సౌక ర్యాలు దీనికి ప్రధానకారణం.గ్రామాల్లో ఆరో గ్య సంరక్షణ సదుపాయాలు లేకపోవడం, నిరక్షరాస్యత,సంప్రదాయ పోషకాహార పద్ధతు లపై ఆధారపడటం లాంటి సవాళ్లు అధికం ఉన్నాయి.
ప్రాంతీయ వైవిధ్యాలు: కేరళ,తమిళనాడు లాంటికొన్ని రాష్ట్రాలు బలమైన ప్రజారోగ్య వ్యవస్థలు,సంక్షేమ కార్యక్రమాల అమలు ద్వారా పోషకాహార లోపాన్ని చాలావరకు తగ్గిం చాయి. ఆర్థికంగా వెనుకబడిన బిహార్, ఝార్ఖం డ్,ఉత్తర్ ప్రదేశ్ లాంటి రాష్ట్రాల్లోని ప్రజలు అధికపోషకాహార లోపంతో బాధపడుతున్నారు. లింగ అసమానతలు: లింగ ఆధారిత వివక్ష
కారణంగా కొన్ని ప్రాంతాల్లో ఆడపిల్లలు పోషకాహార లోపంతో బాధపడుతున్నారు. ఈ అసమానతలు బాలికల పోషకాహార, ఆరోగ్య సంరక్షణ అవసరాలను ప్రత్యేకంగా పరిష్క రించే కార్యక్రమాలఆవశ్యకతను తెలుపుతాయి.
ప్రభుత్వ పథకాలు/ కార్యక్రమాలు : మన దేశంలో పోషకాహార, సమతౌల్య ఆహార లోపా నికి ప్రధాన కారణం పేదరికం. తగినంత ఆదా యం లేక,ఆహార పదార్థాలు కొనలేక అనేక మంది తీవ్ర ఆకలితో బాధపడుతున్నారు.
భారతదేశంలోని గిరిజన వర్గాలలో పోషకా హార లోపం అత్యంత తీవ్రంగాఉందని ఇటీవలి గణాంకాలు వెల్లడిస్తున్నాయి.సగటు వ్యాప్తి రేట్ల ప్రకారం,దాదాపు 43.8%గిరిజన పిల్లలు తక్కువ బరువుతో,43.2% మంది ఎదుగుదల లోపంతో, మరియు 29.6% మంది క్షీణతతో బాధపడుతున్నారు.ముఖ్యంగా బలహీన గిరి జన సమూహాలు మరింత తీవ్రమైన పోషకాహార లోపాలను ఎదుర్కొంటున్నాయి; దీనికి తోడు అధిక స్థాయిలో ఉన్న రక్తహీనత మరియు తరచుగా వచ్చే ఇన్ఫెక్షన్లు ఈ సమస్య ను మరింత తీవ్రతరం చేస్తున్నాయి
కీలక పోషకాహార లోప సూచికలుతక్కువ బరువు: ఐదేళ్లలోపు గిరిజన పిల్లలలో సుమారు 43% నుండి 45% మంది దీని బారిన పడు తున్నారు, ఇది జాతీయ సగటుల కంటే గణనీ యంగా ఎక్కువ.ఎదుగుదల లోపం (దీర్ఘకాలిక పోషకాహార లోపం43% కంటే ఎక్కువ మంది గిరిజన యువతపై దీని ప్రభావం ఉంటుంది, ఇది దీర్ఘకాలిక పోషకాహార లోపాన్ని మరియు పరిమితమైన నిలువు పెరుగుదలను సూచి స్తుంది.క్షీణత (తీవ్రమైన పోషకాహార లోపం): దాదాపు 30% చిన్నపిల్లల ఆరోగ్యంపై దీని ప్రభావం ఉంటుంది. వీరు ఆకస్మిక ఆహార కొరత లేదా కాలానుగుణ అనారోగ్యాలకు గురయ్యే అవకాశం ఉంది.రక్తహీనత మరియు సూక్ష్మపోషకాల లోపాలు పునరుత్పత్తి వయస్సులో ఉన్న గిరిజన మహిళలలో 60% కంటే ఎక్కువ మంది మరియు అధిక శాతం పిల్లలు తీవ్రమైన రక్తహీనతతో బాధపడు తున్నారు
దేశంలోని గిరిజన పిల్లల్లో పోషకాహార లోపం: దేశంలోని గిరిజన పిల్లల్లోదాదాపుసగం మంది తక్కువ బరువు,ఎదుగుదల లోపంతో బాధ పడుతున్నట్లు అధ్యయనం వెల్లడి.భారత దేశంలోని గిరిజన సమాజాలకు చెందిన పిల్ల ల్లో పోషకాహార లోపం తీవ్ర స్థాయిలో ఉన్నట్లు తాజా సిస్టమాటిక్ రివ్యూ, మెటా-అనాలిసిస్ వెల్లడించింది. దేశవ్యాప్తంగా అందుబాటులో ఉన్న పరిశోధనలను సమగ్రంగా విశ్లేషించిన ఈ అధ్యయనం,గిరిజన పిల్లల్లో లిలితక్కువ బరువు, ఎదుగుదల లోపం,ఎముకల క్షీణత/సన్నబారడం వంటి సమస్యలు ఆందోళనకర స్థాయిలో ఉన్నాయని స్పష్టం చేసింది. ఈ అధ్య యనం ప్రధానంగా భారతదేశంలోని గిరిజన పిల్లల్లో పోషకాహార లోపం ఎంతమేర ఉందో అంచనా వేయడం, ఇప్పటికే అందుబాటులో ఉన్న ఆధారాలను ఒకచోట చేర్చి విశ్లేషించడం లక్ష్యంగా నిర్వహించారు.1,606 అధ్యయనా ల్లో 58మాత్రమే అర్హత సాధించాయి.గిరిజన పిల్లల్లో తక్కువ బరువు, ఎదుగుదల లోపం, వేస్టింగ్‌కు సంబంధించిన ప్రాబల్యాన్ని నివేదిం చిన అధ్యయనాలను పరిశీలించారు. మొత్తం 1,606 అధ్యయనాలు గుర్తించగా, నిర్ణయిం చిన అర్హత ప్రమాణాలను కేవలం 58అధ్య యనాలు మాత్రమే పూర్తి చేశాయి.
ఈఅధ్యయనాల ఫలితాలను కలిపి విశ్లేషిం చేందుకు లిఇన్వర్స్ వేరియన్స్ పద్ధతిలిను ఉపయోగించారు. వివిధ అధ్యయనాల మధ్య కనిపించిన వ్యత్యాసాలను పరిగణనలోకి తీసుకుని లిరాండమ్ ఎఫెక్ట్స్ మోడల్‌లి ద్వారా సమగ్ర ప్రాబల్యాన్ని అంచనా వేశారు. దాదాపు సగం మంది పిల్లలు తక్కువ బరువుతో మెటా-అనాలిసిస్‌లో వెలుగులోకి వచ్చిన గణాంకాలు పరిస్థితి తీవ్రతను స్పష్టంగా తెలియజేస్తు న్నాయి.భారతదేశంలోని గిరిజన పిల్లల్లో తక్కు వ బరువు ఉన్నవారి సమగ్ర ప్రాబల్యం 43.78 శాతంలిలిగా నమోదైంది.95శాతం విశ్వస నీయ పరిధి (్పుశీఅfఱdవఅcవ Iఅtవతీఙaశ్రీ) 38.80 నుంచి 48.83శాతం మధ్య ఉంది.అంటే, సగ టున ప్రతి100మంది గిరిజన పిల్లల్లో దాదాపు 44మంది తక్కువ బరువుతో ఉన్నట్లు అంచనా. అదే విధంగా,ఎదుగుదలలోపం43.16 శాతం గా నమోదైంది. దీని 95శాతం విశ్వసనీయ పరిధి 39.10 నుంచి 47.26శాతం మధ్య ఉంది.ఇది పిల్లల వయసుకు తగిన ఎత్తు లేక పోవడాన్ని సూచిస్తుంది. ముఖ్యంగా దీర్ఘకాలిక పోషకాహార లోపం, పదేపదే వచ్చే అనారోగ్యా లు, పేదరికం, సరైన ఆహారం అందకపోవడం వంటి కారణాలతో పిల్లల ఎదుగుదల దెబ్బతిన వచ్చు.
ప్రతి ముగ్గురు-నలుగురిలో ఒకరికి వేస్టింగ్
గిరిజన పిల్లల్లో వేస్టింగ్ ప్రాబల్యం 29.58 శాతంగా నమోదైంది.95 శాతం విశ్వస నీయ పరిధి 25.59 నుంచి 33.73 శాతం వరకు ఉంది.అంటే సుమారు ప్రతి 100మంది గిరి జన పిల్లల్లో 30మంది వరకు వారి ఎత్తుకు తగిన బరువు లేకుండా, తీవ్రమైన లేదా ఇటీ వ పోషకాహార లోపానికి గురయ్యే ప్రమా దంలో ఉన్నారు.వేస్టింగ్ పిల్లల తక్షణ ఆరోగ్యా నికి ప్రమాదకరమైన పరిస్థితి. ఇది రోగనిరోధక శక్తిని బలహీనపరచడంతో పాటు తీవ్రమైన అనారోగ్యాలు, అభివృద్ధిలో వెనుకబాటుతనం, మరణాల ప్రమాదాన్ని పెంచుతుంది.
ప్రాంతాల మధ్య భారీ వ్యత్యాసాలు
అధ్యయనాల్లో గణనీయమైన హెటిరోజీనిటీ కనిపించింది. అంటే వివిధ పరిశోధనల్లో పోష కాహార లోపం శాతం ఒకే విధంగా లేదు.దీనికి అధ్యయనాల రూపకల్పన, పరిశోధన జరిగిన భౌగోళిక ప్రాంతం, పిల్లల ఎంపిక విధానం, పోషక స్థితిని కొలిచిన పద్ధతులు వంటి అనేక అంశాల్లో ఉన్న తేడాలు కారణమై ఉండవచ్చని పరిశోధకులు భావించారు.భారతదేశంలోని గిరిజన సమాజాలు ఒకే విధమైన సామాజిక, ఆర్థిక పరిస్థితుల్లో లేవు.కొండ ప్రాంతాలు, అడ వులు, దూరప్రాంతాల్లో నివసించే సమూహా లకు ఆరోగ్య కేంద్రాలు, పాఠశాలలు, మార్కె ట్లు,రవాణా సౌకర్యాలు అందుబాటులో ఉం డటం కూడా భిన్నంగా ఉంటుంది. అందువల్ల పోషకాహార లోపానికి కారణాలు, దాని తీవ్రత కూడా ప్రాంతాన్ని బట్టి మారవచ్చు.
పేదరికం నుంచి భౌగోళిక అడ్డంకుల వరకు
గిరిజన పిల్లల్లో పోషకాహార లోపాన్ని కేవలం ఆహారం అందకపోవడమనే ఒకే కారణంతో అర్థం చేసుకోవడం సరైంది కాదు. పేదరికం, ఆరోగ్య సేవలకు పరిమిత ప్రాప్యత, దూరప్రాం తాల్లో నివాసం, రవాణా సమస్యలు, స్వచ్ఛమైన నీరు-పారిశుధ్య సౌకర్యాల కొరత, ఆరోగ్యంపై అవగాహన లోపం వంటి అనేక అంశాలు కలిసి పిల్లల పోషక స్థితిని ప్రభావితం చేస్తాయి.
ముఖ్యంగా భౌగోళికంగా మారుమూల ప్రాం తాల్లో నివసించే గిరిజన కుటుంబాలకు ప్రభు త్వ ఆరోగ్య,పోషకాహార కార్యక్రమాలు అందు బాటులోకి రావడంలో అనేక అడ్డంకులు ఉంటాయి.ఆరోగ్య కేంద్రం చేరుకోవడానికి ఎక్కు వ దూరం ప్రయాణించాల్సి రావడం, రవాణా ఖర్చులు,కుటుంబ ఆర్థిక పరిస్థితి వంటి అంశా లు చికిత్సను ఆలస్యం చేయవచ్చు.
సాధారణ పరిష్కారాలు సరిపోవు
ఈ అధ్యయనం సూచించే ముఖ్యమైన అంశం ఏమిటంటే..గిరిజన పిల్లల్లో పోషకాహార లోపా న్ని తగ్గించడానికి దేశవ్యాప్తంగా ఒకే రక మైన చర్యలు చేపట్టడం కంటే స్థానిక అవస రాలకు అనుగుణమైన లక్ష్యిత కార్యక్రమాలు అవసరం. పిల్లలకు అవసరమైన పోషకాహార సప్లిమెంట్లు అందించడంతో పాటు, ఆరోగ్య సేవలు వారి నివాస ప్రాంతాలకు చేరేలా చూడాలి. మారు మూల ప్రాంతాల్లో మొబైల్ ఆరోగ్య సేవలు, గ్రామస్థాయి పోషకాహార పర్యవేక్షణ,తల్లి-శిశు ఆరోగ్య సేవలు మరింత బలోపేతం చేయా ల్సిన అవసరం ఉంది. అదే సమయంలో గిరి జన కుటుంబాల ఆర్థిక పరిస్థితిని మెరుగు పరిచే సామాజిక భద్రతా చర్యలు కూడా కీలకం. పేదరికాన్ని తగ్గించకుండా పోషకా హార లోపాన్ని శాశ్వతంగా పరిష్కరిం చడం కష్టం.
పోషకాహారం మాత్రమే కాదు సంపూర్ణ ఆరోగ్య దృక్పథం అవసరం
గిరిజన పిల్లల్లో పోషకాహార లోపాన్ని తగ్గించా లంటే లిలిపోషకాహార సప్లిమెంటేషన్, ఆరోగ్య సేవలకు అందుబాటు, పరిశుభ్రమైన తాగు నీరు,పారిశుధ్యం,తల్లి-శిశు ఆరోగ్యం, విద్య, సామాజిక-ఆర్థిక సహాయంలిలి వంటి అంశా లను సమగ్రంగా అమలు చేయాలి.ప్రత్యేకంగా జీవితంలోని తొలి సంవత్సరాలు పిల్లల శారీ రక, మానసిక ఎదుగుదలకు అత్యంత కీలకం. ఈ దశలో తగిన పోషకాహారం అందకపోతే ఎదుగుదల లోపం వంటి సమస్యలు దీర్ఘకాలం కొనసాగవచ్చు.అందువల్ల గిరిజన ప్రాంతాల్లో పోషకాహార కార్యక్రమాల అమలును కేవలం లబ్ధిదారుల సంఖ్యతో కాకుండా లిలిపిల్లల నిజ మైన పోషక స్థితిలో వస్తున్న మార్పులతోలిలి అంచనా వేయాలి.
అత్యవసర చర్యలు అవసరం
ఈ సిస్టమాటిక్ రివ్యూ,మెటా-అనాలిసిస్ భారత దేశంలోని గిరిజన పిల్లల్లో పోషకాహార లోపం ఎంత తీవ్రమైన ప్రజారోగ్య సమస్యగా ఉందో స్పష్టంగా చూపిస్తోంది.తక్కువ బరువు 43.78 శాతం,ఎదుగుదలలోపం43.16శాతం, వేస్టిం గ్ 29.58 శాతంలిలి అనే గణాంకాలు తక్షణ చర్యల అవసరాన్ని తెలియజేస్తున్నాయి.గిరిజన సమాజాల ప్రత్యేక పరిస్థితులను అర్థం చేసు కుని,వారికి చేరువగా ఆరోగ్య-పోషకాహార సేవలను అందించడం,పేదరికాన్ని తగ్గించడం, భౌగోళిక అడ్డంకులను అధిగమించడం, పిల్ల లకు లక్ష్యిత పోషకాహార సహాయం అందిం చడం అత్యవసరం. గిరిజన పిల్లల పోషకాహా రం మెరుగుపడకుండా సమగ్ర భారత పోషకా హార లక్ష్యాన్ని సాధించడం సాధ్యం కాదు. ప్రతి గిరిజన బాలుడికి ఆరోగ్యకరమైన ఎదుగుద లకు అవసరమైన ఆహారం,ఆరోగ్య సేవలు, సురక్షితమైన జీవన పరిస్థితులు అందేలా చూడ టం ప్రజారోగ్య వ్యవస్థకు అత్యంత ప్రాధాన్యత కావాలి.– జి ఎస్ ఎన్ సతీష్ 

పోలవరం నీరు ప్రజలకా..డెటా సెంటర్లకా?

విశాఖ ప్రాంతంలో స్థానిక ప్రజలను సంప్రదించకుండా ప్రభుత్వం అనుమతిస్తున్న భారీ డేటా సెంటర్లకు అవసరమైన నీటిని పోలవరం ప్రాజెక్టు నుంచి కేటాయించడం వల్ల భవిష్యత్తులో తీవ్ర నీటి సంక్షోభం ఏర్పడే ప్రమా దం ఉందని మాజీ కేంద్ర ఇంధనశాఖ కార్య దర్శిఈ.ఏ.ఎస్.శర్మ ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు. విశాఖప్రజలనీటి అవసరాలను దృష్టిలో పెట్టు కుని డేటా సెంటర్లకు ఇచ్చిన అనుమతులను ప్రభుత్వం పునఃపరిశీలించాలని కోరారు.డేటా సెంటర్ల నీటి వినియోగంపై తాను ఆగష్టు12, 15తేదీల్లో ముఖ్యమంత్రి నారా చంద్రబాబు నాయుడుకు రెండు లేఖలు రాసి నట్లు శర్మ తెలిపారు.డేటా సెంటర్లకు ఏటా 3.5టీఎంసీల నీరు మాత్రమే అవసరమని,ఈఅంశంపై కొం దరు అనవసర విమర్శలు చేస్తున్నారని ముఖ్య మంత్రి పేర్కొన్న నేపథ్యంలో,విశాఖ ప్రజల తరఫున తన అభ్యంతరాలను ఆలేఖల్లో వివ రించినట్లు చెప్పారు.

6,500 మెగావాట్ల డేటా సెంటర్లకు ఎంత నీరు?
రాష్ట్ర శాసనసభలో ఇటీవల డేటా సెంటర్లపై జరిగిన చర్చలో ఉత్తరాంధ్రలో 6,500 మెగావాట్ల సామర్థ్యం కలిగిన డేటా సెంటర్లకు ప్రభుత్వం అనుమతులు ఇచ్చిందని, వాటికి అవసరమైన సుమారు 3టీఎంసీల నీటిని పోల వరం నుంచి ఉత్తరాంధ్ర పరిశ్రమలకు కేటా యించిన వాటా నుంచి అందించవచ్చని ప్రభు త్వం పేర్కొన్న విషయాన్ని శర్మ ప్రస్తావించారు. అయితే అమెరికాలో గూగుల్ నిర్మించిన డేటా సెంటర్ల నీటి వినియోగాన్ని పరిశీలిస్తే, శీతలీ కరణ కోసం ఒక యూనిట్ విద్యుత్ వినియోగా నికి కనీసం 1.8లీటర్ల నీరు అవసరమవు తుందని తెలిపారు.ఈ లెక్కన 6,500 మెగా వాట్ల డేటా సెంటర్లకు కనీసం 3.74 టీఎంసీల నీరు అవసరమయ్యే అవకాశం ఉందని పేర్కొన్నారు.
ఇప్పుడే 74 ఎంఎల్‌డీ నీటి లోటు
ప్రస్తుతం విశాఖ నగర ప్రజల రోజువారీ నీటి అవసరం సుమారు 400ఎంఎల్‌డీ,అంటే 5.16 టీఎంసీలుగా ఉందని శర్మ తెలిపారు. స్థానిక రిజర్వాయర్లలో సిల్ట్ పేరుకుపోవడం, ముడసర్లోవ,మేఘాద్రిగెడ్డ రిజర్వాయర్ల సామర్థ్యం తగ్గడం, ఏలేరు కాలువ సామర్థ్యం తగ్గిపోవడం వంటి కారణాలతో ప్రస్తుతం ప్రజ లకు సుమారు 326ఎంఎల్‌డీ(4.2 టీఎంసీ లు) నీరు మాత్రమే అందుతోందన్నారు. అంటే ఇప్పటికే రోజుకు సుమారు74ఎంఎల్‌డీ (0. 95టీఎంసీ) నీటి కొరత ఉందని పేర్కొన్నారు. 2040 నాటికి విశాఖ ప్రజల నీటి అవసరం లిలి726 ఎంఎల్‌డీ (9.37 టీఎంసీలు)లిలికు చేరుకునే అవకాశం ఉందని, పోలవరం నీటిని లెక్కలోకి తీసుకోకపోతే అప్పటికి సుమారు 400 ఎంఎల్‌డీ (5.16టీఎంసీలు) నీటి లోటు ఏర్పడే ప్రమాదం ఉందని హెచ్చరించారు.
పరిశ్రమలకు ఇప్పటికే దాదాపు మొత్తం నీటి వాటా
విశాఖ ప్రాంతంలో నీటి సమస్య, పారిశ్రామిక కాలుష్యాన్ని దృష్టిలో పెట్టుకుని గతంలో కొత్త పరిశ్రమలకు అనుమతులు ఇవ్వకూడదనే నిర్ణయం తీసుకున్నప్పటికీ, పారిశ్రామిక వర్గాల ఒత్తిడితో ఆ నిర్ణయాన్ని వెనక్కి తీసుకున్నారని శర్మ విమర్శించారు.2019 జనవరిలో అప్పటి ప్రభుత్వం పోలవరం ఎడమ కాలువ, పురుషో త్తపట్నం ఎత్తిపోతల పథకం ద్వారా ఉత్తరాంధ్ర జిల్లాలకు నీటిని అందించేందుకు బాబూ జగ్జీవన్ రామ్ ఉత్తరాంధ్ర సుజల స్రవంతి (దీజీ=USS) ప్రాజెక్టును మంజూరు చేసిందని తెలిపారు.ఈపథకంద్వారా సుమారు 30 లక్షల మంది ఉత్తరాంధ్ర ప్రజల తాగునీటి అవస రాలకు,అలాగే 8లక్షల ఎకరాల వ్యవసా య భూములకు సాగునీటికి నీటిని కేటాయించిన ట్లు పేర్కొన్నారు.పరిశ్రమలకు మిగిలిన వాటా లో 5.34 టీఎంసీలు కేటాయించినట్లు తెలి పారు.అయితే దీజీ=USS మంజూరు తర్వాత HP్పుL విస్తరణ,బల్క్ డ్రగ్, ఇతర రసాయన పరిశ్రమలు,ఆర్సెలర్ మిట్టల్ స్టీల్ ప్లాంటు తదితర పరిశ్రమలకు నీటి లభ్యతను తగినంత గా పరిగణనలోకి తీసుకోకుండా అనుమతులు ఇచ్చారని శర్మ అన్నారు.ఈపరిశ్రమలకు అవస రమయ్యే నీరు సుమారు 5టీఎంసీలు కాగా, పరిశ్రమల కోసం కేటాయించిన5.34 టీఎం సీలలో కేవలం 0.34టీఎంసీలు మాత్రమే మిగులుతాయని వివరించారు.
ప్రజల నీటిని డేటా సెంటర్లకు మళ్లించడం సబబేనా?
ప్రభుత్వం పేర్కొంటున్న లెక్కల ప్రకారం 6, 500 మెగావాట్ల డేటా సెంటర్లకు అవసర మయ్యేనీరు సుమారు3.74టీఎంసీలు అయితే, ప్రస్తుతం అందుబాటులో ఉన్న 0.34 టీఎం సీలతో ఆ అవసరాన్ని తీర్చడం సాధ్యం కాదని శర్మ అన్నారు.మిగిలిన సుమారు 3.4టీఎం సీల నీటిని డేటా సెంటర్లకు మళ్లిస్తే,ఉత్తరాం ధ్రలోని సుమారు 12లక్షల మంది ప్రజల నీటి అవసరాలపై ప్రభావం పడే ప్రమాదం ఉందని పేర్కొన్నారు. ప్రజల తాగునీటి అవసరాలకు కేటాయించిన వనరులను భారీ డేటా సెంట ర్లకు మళ్లించడం ఎంతవరకు సమంజసమో ప్రభుత్వం ఆలోచించాలని కోరారు.రూ.7.61 లక్షల కోట్ల రాయితీలు..ఉద్యోగాలు మాత్రం పరిమితమే.6,500 మెగావాట్ల డేటా సెంట ర్లకు రాష్ట్ర ప్రభుత్వం సుమారు రూ.1.43 లక్షల కోట్ల విలువైన రాయితీలు ఇస్తుండగా, కేంద్ర ప్రభుత్వం సుమారు రూ.6.18లక్షల కోట్ల మేర రాయితీలు ఇస్తున్నట్లు శర్మ పేర్కొన్నారు.ఇంత భారీ స్థాయిలో ప్రజా వనరు లను రాయితీల రూపంలో వినియోగిస్తున్న ప్పటికీ,స్థానిక ప్రజలకు లభించే ఉద్యోగ అవకా శాలు పరిమితంగానే ఉండే అవకాశం ఉం దన్నారు.ఈ మొత్తం వ్యయంలో కనీసం ఒక శాతం నిధులను ఉత్తరాంధ్రలో విద్య, వైద్యం, సాగునీటి ప్రాజెక్టులు,ఇతర సామాజిక సంక్షేమ కార్యక్రమాలకు వినియోగిస్తే,ఈప్రాంత ప్రజల జీవన ప్రమాణాలను గణనీయంగా మెరుగు పరచవచ్చని సూచించారు.
పోలవరి నీటి వెనుక నిర్వాసిత ఆదివాసీల త్యాగం ఉంది
కేంద్ర,రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు పోలవరం ప్రాజెక్టుపై సుమారు రూ.30,437కోట్లు ఖర్చు చేస్తున్నా యని శర్మ గుర్తుచేశారు. ఈప్రాజెక్టు కారణంగా లక్షకు పైగా ఆదివాసీలు నిర్వాసితులవుతున్నా రని, షెడ్యూల్డ్ ప్రాంతాల్లో వారికి ఉన్న రాజ్యాంగపరమైన హక్కులు కూడా ప్రభావిత మవుతున్నాయని ఆవేదన వ్యక్తం చేశారు.తగిన నష్టపరిహారం అందకుండానే అనేక సందర్బా Ûల్లో భూములు కోల్పోవాల్సి వస్తున్న ఆదివాసీల త్యాగాలతో పోలవరం నిర్మితమవుతోందని పేర్కొన్నారు.“పోలవరం నుంచి వచ్చే ప్రతి నీటి బొట్టులో నిర్వాసితులైన ఆదివాసీ కుటుంబాల బాధ,త్యాగం ఉంది. అలాంటి నీటిని లక్షల కోట్ల డాలర్ల లాభాలు ఆర్జించే బహుళజాతి సంస్థల డేటా సెంటర్లకు అత్యంత చౌకగా కేటా యించడం ఎంతవరకు సమంజసం?” అని శర్మ ప్రశ్నించారు.
డేటా సెంటర్లపై పునఃపరిశీలన అవసరం
విశాఖ ఇప్పటికే నీటి సమస్యను ఎదుర్కొం టున్న నేపథ్యంలో డేటాసెంటర్లకు భారీగా నీటి ని కేటాయించే నిర్ణయాలపై ప్రభుత్వం సమ గ్రంగా పునఃపరిశీలన చేయాలని శర్మ కోరారు. ప్రభుత్వంలోని రాజకీయ నాయకులు, అధికా రులు తాను ప్రస్తావించిన అంశాలను, ముఖ్యం గా భవిష్యత్తులో విశాఖ, ఉత్తరాంధ్ర ప్రజలపై పడే నీటి ప్రభావాన్ని సమగ్రంగా పరిశీలిం చినట్లు కనిపించడం లేదని అన్నారు. “పోలవ రం ప్రాజె క్టును అమెరికా డేటా సెంటర్లకోసం నిర్మిం చలేదు.ఉత్తరాంధ్ర ప్రజల తాగునీరు, సాగునీటి అవసరాలను విస్మరించి ఆనీటిని డేటా సెంటర్లకు మళ్లించడం సమర్థనీ యం కాదు. ప్రజల ప్రయోజనాలను ముందుగా ఉంచి ప్రభుత్వం తన నిర్ణయాలను పునః పరిశీలించాలి” అని ఈ.ఏ.ఎస్.శర్మ కోరారు
ప్రభుత్వం ఒక శ్వేతపత్రం విడుదల చేయాలి
డేటా సెంటర్లకు నీరుఎలా కేటాయించ బోతు న్నారు?రోజువారీ,వార్షిక నీటిఅవసరం ఎంత? ఆనీరు ఏ ప్రాజెక్టు నుంచి వస్తుంది? ఇప్పటికే ఉన్న పరిశ్రమలకు కేటాయింపులు ఎంత?2040నాటికి ప్రజల అవసరాలకు ఎంత నీరు మిగులుతుంది?ఈ ప్రశ్నలకు ప్రభు త్వం బహిరంగంగా సమాధానం ఇవ్వాలి.డేటా సెంటర్లకు నీటి కేటాయింపుపై పూర్తి వివరా లతో శ్వేతపత్రం విడుదల చేయడం అవస రం.అలాగే స్థానిక ప్రజలతో, నిపుణులతో, నీటి రంగ నిపుణులతో సంప్రదింపులు జరిపిన తర్వాతే తుది నిర్ణయం తీసుకోవాలి.
విశాఖకు నీరు సరిపోకపోతే డేటా సెంటర్లకు నీరు ఎందుకు?ఉత్తరాంధ్ర ప్రజల భవిష్యత్తు నీటి భద్రతకు హామీ లేకపోతే భారీ నీటి వినియోగ పరిశ్రమలకు అనుమతులు ఎందుకు? పజల వనరులను రాయితీల రూపంలో ఇస్తున్నప్పుడు ప్రజలకు దక్కేది ఏమిటి?అభివృద్ధి కావాలి.పెట్టుబడులు రా వాలి.పరిశ్రమలు రావాలి. కానీ ప్రజల దాహం తీర్చలేని అభివృద్ధి నమూనా మాత్రం ప్రశ్నిం చబడాల్సిందే.విశాఖ భవిష్యత్తు కేవలం డేటా సెంటర్ల భవిష్యత్తు కాదు. అది లక్షలాది ప్రజల జీవన భద్రతకు సంబంధించిన విషయం. పోలవరి నీటిలో ప్రతి బొట్టుకూ ఒక ప్రజా ప్రయోజనం ఉంది.ఆబొట్టును ఎవరికి వ్వా లన్న నిర్ణయంలో ప్రజల హక్కే మొదటి ప్రమా ణం కావాలని ఈ.ఏ.ఎస్.శర్మ సీఎంకు రాసీన రెండు లేఖల్లో పేర్కోన్నారు.
(విశ్రాంతి ఐఏఎస్ అధికారి ఈఎఎస్‌శర్మ రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి నారా చంద్రబాబుకు రాసీన లేఖలు ఆధారంగా..)

ఉన్నత విద్యకు దూరమౌతున్నదళిత,బహుజన విద్యార్థులు

2026-27 విద్యా సంవత్సరం నుంచి దేశ వ్యాప్తంగా వివిధ యÖనివర్సిటీలు, ఉన్నత విద్యా సంస్థలలో పీహెచ్‌డీ ప్రవేశాలకు జాతీయ అర్హత పరీక్ష (నెట్) నిర్వహించాలనడం యÖనివ ర్సిటీల స్వయం ప్రతిపత్తిని ధ్వంసం చేయడమే. ఆయా వర్శిటీలు సొం తంగా నిర్వహించే ప్రవేశ పరీక్ష స్థానంలో నెట్‌ను నిర్వహిం చాలంటూ దళిత, బహుజన విద్యార్థులను ఉన్నత విద్యకు దూరం చేసే కులోన్మాద కుట్రలను విద్యార్థి లోకం తిప్పి కొట్టాలి.- (ఎం.వి.బాబు)
మార్చి 13వతేదీన న్యూఢిల్లీలో యÖని వర్సిటీ గ్రాంట్స్ కమిషన్ ఉన్నత స్థాయి సమావేశం జరిగింది. ఈ సమావేశంలో వివిధ యÖనివర్సి టీలు సొంతంగా నిర్వహించే పీహెచ్‌డీ ప్రవేశ పరీక్ష స్థానంలో జాతీయస్థాయిలో ఏక పరీక్ష (నెట్) ను ప్రవేశపెట్టారు. ఈ నూతన పరీక్ష విధా నంలో నెట్‌ను మÖడు కేటగిరీలుగా విభజించారు. అందు లోని 1వకేటగిరీలో జూనియర్ రీసెర్చ్ ఫెలోషిప్, అసిస్టెం ట్ ప్రొఫెసర్ ఉద్యోగానికి అర్హత ఇచ్చారు. 2వ కేటగిరిలో ఫెలోషిప్ ఇవ్వకుండా అసిస్టెంట్ ప్రొఫెసర్ ఉద్యోగానికే అర్హత ఇచ్చారు. ఇక 3వ కేటగిరిలో ఫెలోషిప్ గాని, అదేవిధంగా అసిస్టెంట్ ప్రొఫెసర్ ఉద్యోగానికి అర్హత ఇవ్వకుండా పీహెచ్‌డీ కోర్సుల్లో చేరేందుకు మాత్రమే అర్హత ఇచ్చారు. దాన్ని కూడా ఏడాదికే పరిమితం చేశారు. నెట్ పరీక్ష ఇంగ్లీష్, హిందీ భాషల్లో ఉండటంతో దక్షిణ భారతదేశ విద్యార్థులు పరీక్షల్లో అధిక మార్కులు సాధించలేరు. దీంతో కేటగిరి-1లో వీరు ఫెలోషిప్ పొందలేరు. అసిస్టెంట్ ప్రొఫెసర్ ఉద్యోగానికి అర్హత కూడా కోల్పోతారు. వివిధ యÖనివర్సిటీల్లో ఏటా పీహెచ్‌డీ ఖాళీలు భర్తీ చేసేందుకు తప్పనిసరి గా పరీక్షలు నిర్వహించాలనే విధానం లేకపోవడం వల్ల యÖజీ నెట్‌లోని 3వ కేటగిరి సాధించినప్ప టికీ విద్యార్థులు ఏడాది కాల పరిమితి నిబంధన వల్ల కనీసం అడ్మిషన్ కూడా పొందలేని పరిస్థితి ఏర్పడనున్నది.
గ్రామీణ ప్రాంత విద్యార్థులు,రాష్ట్ర భాషలు, మాతృభాషలలో చదువుకున్న విద్యార్థులు, పేద, దళిత, బహుజన విద్యార్థులు పట్టణాల్లోని ప్రైవేట్, కార్పొరేట్ కళాశాలలో ఇంగ్లీష్ భాషలో చదివే విద్యార్థులకు పోటీ ఇవ్వలేని పరిస్థితి ఏర్పడు తున్నది. అనేక కష్టనష్టాలు, అణచివేతకు, అవమా నాలకు గురై పీజీ వరకు చదువుకున్న దళిత, బహుజన విద్యార్థులు ఈనిర్ణయంతో ఉన్నత విద్యా సంస్థల నుంచి గెంటివేయబడుతారనేది నూటికి నూరుపాళ్లు వాస్తవం. పార్లమెంట్ ఎన్నికల కోడ్ వచ్చిన తర్వాత ఈ విషయాన్ని బహిర్గతం చేసిన యÖజీసీ సంస్థ విద్యార్థుల ఆందోళనలను ఎలక్షన్ కోడ్ పేరుతో అణచివేసే ఉద్దేశంతోనే చేసింది. కొత్త విద్యా విధానం-2020 అమలులో భాగం గానే ఈ ఏకపరీక్ష విధానాన్ని ప్రవేశపెడుతున్నా మని ఈసందర్భంగా ప్రకటించిన యÖజీసీ తొందరలోనే తన అస్తిత్వాన్ని కోల్పోయి రద్దయ్యే పరిస్థితి కూడా ఉన్నది. కొత్త విద్యా విధానంలోనే యÖజీసీని రద్దు చేయాలని, ఆస్థానంలో కేంద్ర విద్యా మంత్రిత్వ శాఖ ఆధ్వర్యంలో నడిచే హయ్యర్ ఎడ్యుకేషన్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ ఇండియా (హెచఈసీఐ) ఏర్పాటు చేయాలని ఉంది.గత కొన్నేండ్లుగా ఎంతో మంది పేదవిద్యార్థులకు ఉపకార వేతనాలు అందించిన యÖజీసీని కూడా కనుమరుగు చేసే పరిస్థితి నేడు నెలకొన్నది.ఈ దేశ పాలకులు అనుస రించిన విధానాలతో ఇప్పటికే భారత విద్యా విధా నంలో కొందరికే విద్య అనే పరిస్థితికి నెట్టివేయ బడింది. విద్య కాషాsTÖకరణ, ప్రైవేటీకరణ, కార్పొరేటీకరణతో పూర్తి కేంద్రీకరణకు పూను కున్నది. ప్రధాని మోదీ నాయకత్వంలో ఈ పదేండ్ల కాలంలో విద్యావ్యవస్థ భ్రష్టుపట్టిపోయింది. ఏక పరీక్ష విధానాన్ని వెనక్కి తీసుకోవాలని డిమాండ్ చేస్తూ దేశవ్యాప్తంగా పోరాడేందుకు విద్యార్థులు ముందుకురావాలి.పీజీపూర్తి చేసి ఎంఫిల్, పీహెచ్ ఎ ప్రవేశాలు పొందిన మైనారిటీ విద్యార్థులకు ఆర్థిక వెసులుబాటులేకపోవడం ఇబ్బందికరంగా మారింది. ఈఆటంకాన్ని తొలగించడానికి 2009 లో అప్పటి యÖపీఏ ప్రభుత్వం ‘మౌలానా అబుల్ కలాంఆజాద్ జాతీయ ఫెలోషిప్ణపేరిట ఉపకార వేతనాలను ప్రవేశ పెట్టింది. వీటితో లబ్ధిపొందు తున్నవారు ఇతర ఉపకార వేతనాలు కూడాఅందు కుంటున్నారనే నెపంతో మోదీ ప్రభుత్వంవీటిని ఈ మధ్య రద్దు చేసేసింది. దేశానికి తొలివిద్యా శాఖ మంత్రిగా పనిచేసిన మౌలానా అబుల్ కలాం ఆజాద్ ముస్లిం కావడం, అల్పసంఖ్యాక వర్గాలలో సహజంగా ముస్లింలే అధికంగా ఉంటారు కనకే మోదీ ప్రభుత్వం వీటిని రద్దు చేసినట్టుకనిపిస్తోంది.దేశ జనాభాలో 14. 2శాతం మంది ముస్లింలు ఉంటే,కళాశాలలు, విశ్వవిద్యాలయాలలో చేరే ముస్లిం విద్యార్థులు 5.5శాతం మాత్రమే ఉన్నారు.దేశజనాభా లో 16.5శాతం ఉన్న షెడ్యూల్డ్ కులాల వారిలో ఉన్నత విద్య అభ్యసిస్తున్నవారు 14.7శాతం ఉన్నారు. 2019లో ఉన్నత విద్య గురించి నిర్వహించిన సర్వేలో ఈ విషయం వెల్లడైంది.
అదే కారణమా?..
ప్రభుత్వ గణాంకాల ప్రకారం2018-19లో మౌలానా ఆజాద్ పేరిట నెలకొల్పిన ఉపకార వేత నాలలో1000మంది వినియోగించుకుంటే అందు లో 733 మంది ముస్లింలే కావడం సహజంగానే మోదీ సర్కారుకు అభ్యంతరకరమై ఉండొచ్చు.ఈ ఉపకార వేతనాలను రద్దు చేసినందుకు విద్యా సంస్థల లోపల,వెలుపల తీవ్ర నిరసన వ్యక్తం అవు తోంది. ప్రభుత్వ నిర్ణయం అల్పసంఖ్యాక వర్గాల, ముఖ్యంగా ముస్లింల విద్యావకాశాలను దెబ్బ తీయడానికేనని ప్రత్యేకంగా చెప్పనక్కర్లేదు. పని గట్టుకుని బీజేపీ ప్రభుత్వం ఈనిర్ణయం తీసు కుందని నిర్ధారణకు రావడానికి ప్రత్యేక పరిశోధన అనవసరం.12వ తేదీన వందలాది మంది విద్యా ర్థులు దిల్లీలో నిరసనకు దిగారు. పోలీసులు వారం దరినీ స్టేషను తీసుకెళ్లి కొన్ని గంటల తరవాత వదిలేశారు. రాజ్య సభలో కాంగ్రెస్ సభ్యుడు ఇమ్రాన్ ప్రతాప్‌గఢీ, బహుజన సమాజ్ పార్టీకి చెందిన డానీష్ అలీ, మజ్లిస్కు చెందిన ఇంతియాజ్ జలీల్ ఈ అంశాన్ని లేవనెత్తారు. అల్పసంఖ్యాక వర్గాలవారి వెనుకబాటు తనాన్ని రూపుమాపడానికి 2005లో అప్పటి యÖపీఏ ప్రభుత్వం దిల్లీ హైకోర్టు ప్రధాన న్యాయమÖర్తిగా పనిచేసిన రాజీందర్ సచార్ నేతృత్వంలో ఓకమిటీ ఏర్పాటు చేసింది.ఈ కమిటీ 2006లో సమర్పించిన నివేదికలో ముస్లింలు సామాజికంగా,విద్యాపరంగా, ఆర్థికంగా ఇతర మతాలవారితో పోలిస్తే బాగా వెనుకబడి ఉన్నారని తేలింది. కొందరు ముస్లింల పరిస్థితి దళితుల కన్నా హీనంగా ఉందని సచార్ కమిటీ పేర్కొంది. మైనారిటీల పరిస్థితి అధ్వానం 2001 జనాభా లెక్కల ప్రకారం దేశంలో 20 యేండ్లకు పైబడినవారిలో ఏడు శాతం మంది ఉన్నత విద్యను అభ్యసిస్తున్నారు. ముస్లింలలో నాలుగు శాతం మాత్రమే ఉన్నారని సచార్ కమిటీ నివేదిక ఆందోళన వ్యక్తం చేసింది. అవకాశాలు తక్కువగా ఉన్న ఇతర వర్గాలవారితో పోల్చి చూసినా ముస్లింల పరిస్థితి అధ్వానంగా ఉందనివివరించింది.ఆ కమి టీ సిఫారసుల పర్యవసానంగానే మౌలానా ఆజాద్ జాతీయ ఉపకార వేతనాల పథకం అమలులోకి వచ్చింది.ఇది ముస్లింలకేకాక అల్పసంఖ్యాక మతా లవారందరికీ వర్తిస్తుంది. మైనారిటీ విద్యార్థులు ఒకటికన్నా ఎక్కువ ఉపకార వేతనాలు అందు కుంటున్నందున మౌలానా ఆజాద్ పథకాన్ని రద్దు చేస్తున్నామని కేంద్ర మంత్రి స్మృతి ఇరానీ ప్రకటిం చారు.విద్యార్థులకు వివిధ పథకాల కింద ప్రయో జనం పొందే అవకాశంఉన్నా ఒక ఉపకార వేత నం మాత్రమే అందిస్తున్నారు. మౌలానా ఆజాద్ పథకాన్ని ఎక్కువగా వినియోగించుకుంటున్నది పీహెచఎ పరిశోధక విద్యార్థులే. వారికి జూనియర్ రీసెర్చ్ ఫెలోషిప్ వినియోగించుకునే అవకాశం ఉంది. అయితే, ఇది ప్రతిభ ఉన్నవారికే వర్తిస్తుంది. మౌలానా ఆజాద్‌పథకం రద్దు చేశారు గనక ఇతర మైనారిటీ వర్గాలవారు పరిశోధనలు కొనసాగించే అవకాశం మందగిస్తుంది.
పరిశోధన మీద ఆసక్తి ఉన్నవారికి ఉపకార వేతనాలు అందితే ఉద్యోగావ కాశాలను కూడా వదులుకుని ఉన్నత విద్య కొనసా గించగలుగు తారు.లేకపోతే ఉన్నత విద్య కొన సాగించ గలుగుతారు. లేకపోతే ఉన్నత విద్య ఆర్థిక స్థోమత ఉన్నవారికే పరిమితం అవుతుంది. క్రమక్రమంగా అమలు చేసిమౌలానా ఆజాద్ పథకం రద్దుచేయక ముందుకూడా యÖజీసీ ఈ పథకం కింద దరఖా స్తులు ఆహ్వానించడాన్ని తగ్గించింది.ఈ పథకం కింద ఆఖరుసారి దరఖా స్తులు ఆహ్వానించింది 2018లోనే. 2020 మార్చి లోక్సభలో ప్రశ్న అడిగితే అప్పటి మైనారిటీ వ్యవహారాల శాఖ మంత్రి ముఖార్ అబ్బాస్ నఖ్వీ ‘మార్గదర్శకాలు ఖరారు చేస్తున్నాం్ణఅని చెప్పి తప్పించుకున్నారు.‘జాతినిర్మాణం్ణ ‘జాతీయ భద్రత్ణ పేర పౌరసత్వ సవరణచట్టం (సీఏఏ) లాంటి వాటి ద్వారా ఇదివరకే ముస్లింలను అణగదొక్కడం కొనసాగుతూనే ఉంది. విద్యారంగంలో, ముఖ్యం గా ఉన్నత విద్యారంగంలో అనేక కారణాలతో ముస్లింలు ఇప్పటికే షెడ్యూల్డు కులాలు, షెడ్యూల్డు జాతుల వారికన్నా ఎక్కువగా వెనుకబడి పోయారు. అలాంటప్పుడు ఉన్న పథకాలను కూడా రద్దు చేస్తుంటే ముస్లిం వెనుకబాటుతనం మరింత పెరు గక తప్పదు.2.76శాతం మంది ముస్లింలే ఉన్నత విద్యఅభ్యసించగలుగుతున్నారు. ఇప్పటికే పరాయి వారుగా మారిపోయిన వారిని మిగతా సమాజా నికి మరింత దూరంచేసే కుట్ర జరగడం దురదృష్ట కరం.
సంక్షోభంలో వసతి గృహాలు
‘సిబ్బంది కొరత, అధికారుల పర్యవేక్షణ లోపం, శిధిలావస్థలో ఉన్న భవనాలు అనేక చోట్ల దర్శన మిచ్చాయి. సిబ్బంది లేకపోవడంతో అధ్యా పకులే అన్ని పనులు చేయాల్సిన దుస్థితి. ప్రభుత్వం ఒక విద్యార్థికి ఇచ్చే 30 రూపాయలలో గ్యాస్, మ్యాన్ పవర్ కోసం 8 రూపాయలు ఖర్చవుతున్నాయి. మిగిలిన 22 రూపాయలతో టిఫిన్,లంచ్,స్నాక్స్, డిన్నర్, రెండు సార్లు టీ,వారానికి రెండుసార్లు నాన్ వెజ్,ఐదు రోజులు ఎగ్ ఇవ్వాలి.ఇది సాధ్యం కాక నిర్వాహకులు తక్కువ రేటు ఉన్న కూరగాయలతో చేసిన కూరలు,నీళ్లపప్పు,పురుగుల అన్నం పెడుతు న్నారు.పరిశుభ్రత లేనికిచెన్,రాత్రి మిగిలిన పదా ర్థాలు పొద్దున వాడుతున్నారు.
ఇప్పటికైనా ప్రభు త్వం సంక్షేమహాస్టళ్లలో సమÖల మార్పులు చేయాలి.్ణ పేద బడుగు బలహీన వర్గాల విద్యార్థులు ఆర్థిక వెనుకబాటు కారణంగా విద్యకు దూరం కాకూడదనే ఉన్నత ఆలోచనతో రూపొందించిన ప్రభుత్వ సంక్షేమ వసతి గృహాలు నిర్లక్ష్యానికి గురవు తున్నాయి. తెలంగాణ ప్రభుత్వం వాటిని నరకకూ పాలుగా మారుస్తోంది. గ్రామీణ విద్యార్థుల బంగా రు భవిష్యత్తుకు బాటలు వేయాల్సిన సాంఘిక సంక్షేమ,గిరిజన సంక్షేమ, గురుకుల, మైనా రిటీ వసతి గృహాలు సంక్షేమానికి దూరమై సంక్షో భంలో కొట్టుమిట్టాడుతున్నాయి. ఇటీవల జరుగుతున్న వరుస సంఘటనలే ఇందుకు నిదర్శనం. స్వరా ష్ట్రంలో విద్యా రంగానికి పెద్దపీట వేస్తారని కేజీ నుంచి పీజీ వరకు అన్ని వసతులతో కూడిన నాణ్యమైన విద్య అందిస్తారని తెలంగాణ సమాజం ఆశించినా అది కార్యరూపం దాల్చకపోగా, మరింత నిర్వీర్య మైంది. పాఠశాల నుంచి యÖనివర్సిటీ స్థాయి వరకు హాస్టళ్లలో నాణ్యమైన భోజనం అందక, కనీస మౌలిక సౌకర్యాలు లేక విద్యార్థులు అవస్థలు పడుతున్నారు. వసతిగృహలకు ప్రభుత్వం నిధులు కేటాయించక పోవడం, వార్డెన్, వంట మనుషులు,ఇతర సిబ్బంది నియామకాలు చేపట్టక పోవడం,సరైన సమయంలో దుప్పట్లు,బట్టలు ఇతర వస్తువులు అందించక పోవడంతో ఇబ్బందులు పడుతున్నారు.
హామీని విస్మరించి..
కేజీ టూ పీజీ మిషన్లో భాగంగా దళిత, గిరిజన, బహుజన విద్యార్థుల బంగారు భవిష్యత్తుకు బాటలు వేయడానికి సకల సౌకర్యాలతో నాణ్యమైన విద్యను అందించడానికి గురుకులాలను ఏర్పాటు చేస్తున్నామని ప్రకటనలు గుప్పించారు. ప్రచార అర్బాటాలతో గురుకులాల ఏర్పాటు చేశారు. వాటి అభివృద్ధిని మాత్రం అటకెక్కించారు. సరిపడా నిధులను కేటాయించలేదు. పక్కా భవనాలు నిర్మిం చలేదు. ఖాయిలా పడిన ఇంజనీరింగ్ కళాశాలు, ఇతర కళాశాల భవనాలను కోట్ల రూపాయలతో అద్దెకు తీసుకుని గురుకులాలను నడిపిస్తున్నారు. హైదరాబాద్ మహా నగరంలో సరూర్ నగర్, ఇతర అనేక ప్రాంతాలలో అపార్ట్మెంట్లలో నిర్వహి స్తున్నారంటే పరిస్థితి గురుకులాలు ఎలా ఉందో అవగతమవు తుంది.అద్దెచెల్లింపులలోనూ ఎలాంటి ప్రామాణికత, నియమ నిబంధనలు లేకపోవడంతో స్థానిక ప్రజా ప్రతినిధులు, అధికారులు చేతివాటం ప్రదర్శిస్తున్నారనే ఆరోపణలూ ఉన్నాయి. అధికారుల పర్యవేక్షణ లేమి, సిబ్బంది తప్పిదాలు, నాణ్యతలేని, గడువు ముగిసిన సరుకులతో తయారు చేసిన ఆహారం విషపూరితం కావడం వంటి ఘట నలు జరిగి విద్యా ర్థులు ప్రాణాపాయ స్థితిలో ఆస్పత్రులలో చేరుతు న్నారు. అయినా ప్రభుత్వం బాధ్యులపై చర్యలకు ఉపక్రమించడం లేదు.
ఇప్పటికీ దొడ్డు బియ్యమే..
వసతిగృహాలతో పాటు,పాఠశాల మధ్యాహ్న భోజనానికి సన్నబియ్యం అందిస్తామని ప్రభుత్వ పెద్దలు ప్రకటించారు. ప్రగతిభవన్లో ముఖ్యమంత్రి మనువడు తినే భోజనానికి సమంగా హాస్టల్ విద్యార్థుల భోజనం ఉంటుందని ఊకదంపుడుఉపన్యాసలిచ్చారు. కొద్ది రోజులే సన్న బియ్యం పంపించి, తరువాత పురుగులతో కూడినముక్క పట్టిన దొడ్డు బియ్యమే సరఫరా చేస్తున్నారు. విద్యార్థుల ప్రాణాలతో చెలగాటమాడుతున్నారు. ఆదిలాబాద్ సరూర్నగర్,సిదిపేట,వరంగల్. నిర్మల్,గద్వాల సహా పలు జిల్లాలలో కలుషిత నీరు తాగలేమని,పురుగులతో కూడిన భోజనం తినలే మని బాలికలు రోదిస్తూ రోడ్లపైకి వచ్చారు. జగి త్యాల, సిద్ధిపేట, భూపాలపల్లి సహా పలు హాస్టల్స్లో ఫుడ్ పాయిజన్ కావడంతో విద్యార్థులు ఆసుపత్రి పాలయ్యారు.గౌలిదొడ్డి గురుకులంలో విద్యార్థి ఆత్మహత్య చేసుకోవడం, బాసర ట్రిపుల్ ఐటీ సహా పలు వసతిగృహాల భవనాల పెచ్చులూడి విద్యార్థు లకు గాయాలవ్వడం, ఉస్మానియా యÖనివర్సిటీ గర్ల్స్ హాస్టల్ కిచెన్లో పాము కాటుతో సిబ్బంది మృతి చెందడం, ఆలేరు మైనారిటీ హాస్టల్లో విద్యార్థి నులపై లైంగిక వేధింపులు ఇలా అనేక సమస్యలు వెంటాడుతూనే ఉన్నాయి. హాస్టల్స్ అంటేనే విద్యార్థులు, తల్లిదండ్రులు భయాందోళన చెందే పరిస్థితి దాపురించింది.
ఎందుకీ నిర్లక్ష్యం?…
రాష్ట్రవ్యాప్తంగా ఉన్న సుమారు 2,500 గురుకుల సంక్షేమ వసతి గృహాలలో ఐదు లక్షల మంది విద్యార్థులు చదువుకుంటున్నారు. ఇంత పెద్ద మొత్తంలో ఉన్న పేద విద్యార్థుల విషయంలో ప్రభు త్వం ఎందుకు నిర్లక్ష్యంగా వ్యవహారిస్తోందనేది అంతు చిక్కనిప్రశ్న.ఈ నేపథ్యంలో ఏబీవీపీ బృం దం వసతిగృహాల సందర్శించింది. సిబ్బంది కొరత, అధికారుల పర్యవేక్షణ లోపం,శిధిలావస్థలో ఉన్న భవనాలు అనేకచోట్ల దర్శనమిచ్చాయి. సిబ్బంది లేకపోవడంతో అధ్యాపకులే అన్ని పనులు చేయాల్సిన దుస్థితి. ప్రభుత్వం ఒక విద్యార్థికి ఇచ్చే 30రూపా యలలో గ్యాస్, మ్యాన్ పవర్ కోసం 8 రూపాయలు ఖర్చవుతున్నాయి.మిగిలిన 22 రూపాయలతో టిఫిన్,లంచ్,స్నాక్స్, డిన్నర్, రెండు సార్లు టీ,వారానికి రెండుసార్లు నాన్ వెజ్, ఐదు రోజులుఎగ్ ఇవ్వాలి. ఇది సాధ్యం కాక నిర్వాహ కులు తక్కువ రేటు ఉన్న కూరగాయలతో చేసిన కూరలు, నీళ్ల పప్పు, పురుగుల అన్నం పెడుతు న్నారు. పరిశుభ్రత లేని కిచెన్, రాత్రి మిగిలిన పదార్థాలు పొద్దున వాడుతున్నారు. ఇప్పటికైనా ప్రభుత్వం సంక్షేమ హాస్టళ్లలో సమÖల మార్పులు చేయాలి. ఖాళీగా ఉన్న సిబ్బంది నియా మకాలు చేపట్టాలి. తగిన వసతుల కోసం సరిపడా నిధులు కేటాయించాలి.శానిటరీ అధికారులు నిత్యం పర్య వేక్షించాలి.పక్కా భవనాలు నిర్మించాలి.మెస్ చార్జీలు పెంచాలి.
`(వ్యాసకర్త: పీడీఎసఎఫ్, తెలంగాణ రాష్ట్ర అధ్యక్షులు)

కులం కొలత..జాతికి కొరత

దేశం వెనుకబాటుతనానికి,జాతిదాస్య శృం ఖలాల్లో మగ్గిపోవడానికి కుళ్లిపోయిన కుల వ్యవస్థే కారణమని బాబా సాహెబ్ అంబేడ్కర్ కుండ బద్దలు కొట్టారు.నాడు దేశరాజకీయాలను శాసిస్తున్న వ్యక్తు లను ఢీకొట్టారు.‘పని విభజన’ముసుగులో వేల సంవ త్సరాలుగా కొన్ని కులాలను అణగదొక్కుతున్న విష యాన్ని అంగీకరించి,దాన్ని సరిదిద్దేందుకు నడుం కట్టక తప్పని పరిస్థితిని నాటిరాజకీయ పక్షాలకు కల్పించారు.అణగారినవర్గా విముక్తికిదారులు వేశారు. ఈప్రయాణంలో భాగంగా ఆయన భారతీయ సమా జంలో కులం సృష్టిస్తున్న విధ్వంసాన్ని సమగ్రంగా విశ్లేషిస్తూ 1936లో ఒకశక్తిమంతమైన పుస్తకం రాశా రు. కుల నిర్మూలన(ఎన్హిలేషన్ ఆఫ్ క్యాస్ట్) అనే ఈ పుస్తకం నిజానికి లాీVAర్‌లో జరిగిన ఓ సమావే శంలో చేయాల్సిన ప్రసంగం.కులం పట్ల అంబేడ్కర్ అభిప్రాయాలు ఇందులో బలంగా వ్యక్తమయ్యాయి. ప్రసంగంలో కులానికి సంబంధించిన అంశాల సంక్షిప్త పాఠం….
శ్రమ విభజన బూటకం
కుల వ్యవస్థను సమర్ధించే వాళ్లు చాతుర్వర్ణ విభజనను ‘శ్రమ విభజన’ పద్ధతితో పోలుస్తున్నారు. అన్ని నాగరిక వ్యవస్థల్లోనూ ‘శ్రమ విభజన’ ఉందని దబాయిస్తున్నారు.కులాలవారీ విభజన-శ్రమ విభజన ఒక్కటి కాదు.భారతదేశంలో కులాల పేరుతో శ్రామి కుల మధ్య అసహజమైన, దాటలేని అడ్డుగోడలు కట్టారు. ఇలా ఏనాగరక సమాజంలోనూ లేదు. సమా జంలో కొందర్నిపై అంచెలో, కొందర్ని కింది అంచెలో పెట్టి దాన్ని శాశ్వత వారసత్వంగా మార్చారు. ఇది స్వచ్చంద విభజనకాదు. సహజ స్వభావాలను, అభిరు చుల్ని బట్టి చేసింది కాదు. ఒక వ్యక్తిని తన వృత్తిని ఎంపిక చేసుకోగలిగే స్థాయికి అభివృద్ధి చేసినపుడే అతని సామాజిక,వ్యక్తిగత సామర్థ్యాలు వ్యక్తమవు తాయి.కుల వ్యవస్థలో దీనికి అవకాశమే లేదు. జీవిత కాలం చేయాల్సిన పనులను, వృత్తులను పుట్టుక ఆధా రంగా ముందే కేటాయిస్తారు. స్వభావ సిద్ధ సామ ర్థ్యాలను బట్టి పనులు అప్పగించరు. ఇది వినాశకర పద్ధతి. ఏరంగంలోనైనా తరచూ ఆధునికీకరణ జరు గుతూ ఉంటుంది. దాంతో కొన్ని వృత్తులు విలువను కోల్పోతాయి. కాలాన్ని బట్టి వృత్తులు మార్చుకొనే స్వేచ్చ లేకపోతే బతుకుదెరవు అసాధ్యమవుతుంది. పరిస్థితులను బట్టి, శక్తి సామర్థ్యాలను బట్టి వృత్తులలో సర్దుబాట్లు జరగకుండా కుల వ్యవస్థ అడ్డుకోవడమే దేశంలో నేటి నిరుద్యోగ సమస్యకు ప్రధాన కారణం. కులం ప్రమాదకర వ్యవస్థ కుల వ్యవస్థలో వ్యక్తి ఇష్టానిష్టాలతో సంబంధం లేదు. అభిరుచికి స్థానం లేదు. అంతా కర్మ సిద్ధాంతంపై ఆధారపడి ఉంది. ఇష్టం లేకున్నా బలవంతంగా కొన్ని పనులు చేయాల్సి వస్తోంది.చాలా వృత్తులను హిందూ సమాజం హీన మైనవిగా పరిగణిస్తోంది. దాంతో ఆయా వృత్తుల్లోని వారు తమ పనిపట్ల అత్యంత ఏహ్య భావాన్ని కలిగి వున్నారు. మనిషి హృదయం కానీ, బుర్ర కానీ పెట్ట కుండా పని చేయాల్సి వస్తోంది. సాంఘికంగా ఉన్నత స్థాయిలో ఉన్న కొందరు వక్ర బుద్ధులు స్వప్ర యోజనంకోసం కల్పించిన సంఘ వ్యవస్థే నేటి కుల వ్యవస్థ. దీనికి ఏ విధమైన శాస్త్రీయ ప్రమాణంకుల వ్యవస్థ దేశ ఆర్థిక సామర్థ్యాన్ని పెంచలేదు. జాతిని సమున్నతీకరించలేదు. నిజానికి అది హిందువులను విచ్ఛిన్నం చేసింది. నైతికంగా పతితుల్ని చేసింది. హిందూ అనేదే విదేశీ పదం. మహ్మదీయులు తాము వేరే అని చెప్పుకొనేందుకు ఇక్కడి వారికి హిందువులని పేరు పెట్టారు. మహ్మదీయ దండయాత్రకు ముందు ఏ సంస్కృత గ్రంథంలోనూ హిందూ పదం కనిపిం చదు.ఈ డే ప్రజలకు ఎప్పుడూ తాము ఒక జాతి ప్రజలమన్న భావన లేదు. ఇది కేవలం కొన్ని కులాల సముదాయం.ప్రతీ కులానికి తాము బతకడమే లక్ష్యం, పరమార్థం.ఎప్పుడైనా హిందూ-ముస్లిం కొట్లాట వచ్చినపుడు తప్ప మరోకులంతో సంబంధం ఉండదు. ప్రతీ కులం ఇతర కులాలకు దూరంగా ఉండటం ద్వారా తన ప్రత్యేకతను నిలబెట్టుకోవాలను కుం టుంది. కులంలోనే వివాహాలు చేసుకుంటారు. హిందువును కన్నంలో బతికే ఎలకతో పోల్చవచ్చు. జాతీయ చైతన్యం లేదు.ఉన్నది కుల చైతన్యం మా త్రమే.
సమాజాన్ని కులమే విడదీస్తోంది
వివిధ కులాల వారు ఒకే పండుగను చేసు కుంటున్నారు. అయితే, ఆసారూప్యం వారిని ఒక్కటిగా ఉంచలేక పోతోంది.ఏవ్యక్తి అయినా ఉమ్మడి కార్య కలాపాల్లో స్వేచ్ఛగా పాల్పంచుకోవాలి. ఇతరులను ఉద్రేకపరచే భావోద్వేగాలు అతన్ని ఉత్తేజపరచాలి. ఉమ్మడి కార్యకలాపాల్లో అతన్ని భాగస్వామిని చేయా లి.ఉమ్మడి సమాజం జయాపజయాలు తనవేనని భావించేట్లు ఉండాలి.ఇదే వ్యక్తులందర్నీ కలిపి సమా జంగా బంధించగల సూత్రం.హిందువుల్లో కుల వ్యవస్థ ఉమ్మడి కార్యకలాపాలను అడ్డుకుంటోంది. తద్వారా ఏకీకృత జీవనం గల సమాజంగా ఏర్ప డటాన్ని, ఒకే సమాజానికి చెందిన వారమన్న భావన కలగడాన్ని నిరోధిస్తుంది.చాతుర్వర్ణ వ్యవస్థ వల్లే తరత రాలుగా హిందూ సమాజం ఒడిదుడుకులను తట్టు కొని మనుగడ సాగిస్తూ వచ్చిందని కొందరు సంతృప్తి వ్యక్తం చేస్తుంటారు. తరాల తరబడి లొంగిపోయి, రాజీపడి బతకడం కూడా బతకడమేనా? ఆజీవనంలో నాణ్యత ఏదీ ? ఉప కులాలను ఎదగనివ్వరు.ఉప కులాల మధ్యా పరస్పర సంబంధాలు విషతుల్యం అయ్యాయి.మహారాష్ట్ర బ్రాహ్మణ కులంలో అనేక ఉప కులాలున్నాయి. బ్రాహ్మణులు,ఇతర కులా ల మధ్య విభేదాలు ఎంత తీవ్రంగా ఉన్నాయో, బ్రాహ్మ ణ ఉప శాఖల మధ్యా అంతే ఘోరంగా ఉన్నాయి. ఎక్కడైతే ఒక వర్గానికి స్వప్రయోజనాలు ఉంటాయో అక్కడ వాటిని కాపాడుకోవడానికి ఆవర్గం వాళ్లు ఇతర వర్గాలక దూరంగా ఉంటారు. ఈసంఘ వ్యతి రేక తత్వం,ఈ స్వప్రయోజన రక్షణ తత్వం దేశాల మధ్య ఎంత ప్రస్ఫుటంగా కనబడుతుందో కులాల మధ్యా అదే స్థాయిలో కనిపిస్తుంది. ప్రతీ కులం తమ స్వప్రయోజనాలను రక్షించుకోవడం కోసం తక్కిన కులాలతో నిరంతర పోరాటం చేస్తూ విడివిడి గుంపు లుగానే ఉంటున్నాయి.
కులం కోసం బాధ్యత గాలికి
దేశంలో కోట్లమంది ఆదిమవాసులు ఉన్నా రు. వేల ఏళ్లనాటి నాగరికత అని గొప్పలు చెప్పుకొనే ఈ దేశంలో ఆదిమ వాసులు ఇంకా దుర్భర అనాగరక పరిస్థితుల్లో జీవిస్తున్నారు.వారిలో కొందరిని నేర జాతులుగా పరిగణిస్తున్నారు. దీనికి హిందువులు సిగ్గు పడటం లేదు. కనీసం వారిని నాగరికులుగా మార్చడానికి, గౌరవ ప్రదమైన వృత్తుల్లోకి తీసుకు రావడానికి ప్రయత్నమే చేయలేదు. జన్మ సిద్ధమైన బుద్ధి మాంద్యమే కారణమని చెప్పడానికి ప్రయత్ని స్తారు. ఆదిమవాసుల కోసం క్రైస్తవ ధార్మిక సంస్థలు చేస్తున్నది హిందువు చేయగలిగే వాడా? వాళ్లను నాగ రికుల్ని చేయడమంటే ముందు నీవాళ్లుగా భావిం చాలి. వాళ్ల మధ్య జీవించాలి.వాళ్లలో సహానుభూతిని పెంపొందించాలి. ప్రేమించాలి. హిందువుడికి ఇది ఎలా సాధ్యం అవుతుంది?హిందువుకు కులాన్ని కాపాడుకోవడమే ముఖ్యం.
మారితే ఏ కులంలో చేరాలి?
హైందవం కూడా ఒకప్పుడు క్రైస్తవం లాగే మత ప్రచారానికి పాల్పడింది. లేదంటే ఇంతటి విశాల భూభాగంలో హిందూమతం విస్తరించి ఉండేది కాదు. కుల వ్యవస్థ ఏర్పడటంతోనే మత ప్రచారానికి తెర పడింది. కుల వ్యవస్థ ఉన్నచోట మతంలోకి రావడం కుదరదు.మతం మార్చుకున్న వారికి సంఘంలో లభించే స్థానం కూడా ముఖ్యమైన విషయమే. ఈనాడెవరైనా హిందూ మతం స్వీకరించదలచుకుంటే ఏ కులంలో చేర్చుకోవాలి?ఏదో ఒక క్లబ్బులో చేరినట్లు ఏదో ఒక కులంలో చేరడానికి లేదు. కులంలో పుట్టిన వారికే కుల సభ్యత్వం. కొత్తవారిని కులంలో చేర్పించే అధికారం ఈ భూమ్మీద ఎవరికీ లేదు. ఇతర మతాల వారిని కలుపుకొని తనను విస్తరించుకొనే అవకాశం హిందువులకు లేకపోవడానికి కారణం కుల వ్యవస్థే. దాన్ని రూపు మాపనంత వరకు ఇతర మతాల్లో వెళ్లిన వాళ్లను తిరిగి తీసుకొచ్చే శుద్ధి కార్యక్రమమÖ అర్థరహి తం,నిరర్థకం.హిందువుల్లోని కులాలకు,ఇతర మతా ల్లోని కులాలకు తేడా ఉంది.ముస్లిములు, సిక్కుల్లో అన్ని కులాలను కలిపి ఉంచేఉమ్మడి అంశాలున్నాయి. హిందువు విషయం అలా కాదు.కులం కూడా చెప్పా ల్సిందే. కులానికి అదనపు పవిత్రత లేదు.
సంస్కర్తలను పుట్టనివ్వరు
మతాచారాలను, కులం కట్టుబాట్లను వ్యతిరేకించే వారిని సాంఘిక జీవనం నుంచి వెలివేస్తు న్నారు.ఇదిచావుతో సమానం.దీనికి భయపడే సంస్కర ణాభిలాషులు కూడా కులం కట్టుబాట్లతో రాజీ పడి పోతున్నారు.కులంహిందువుల ప్రజాసేవాసక్తిని చంపేసింది.గొప్పతనం కలిగినవాడు తనకులం వాడై తేనే హిందువు అతని నాయకత్వాన్ని అంగీకరిస్తాడు.
తిరగబడతాడనే భయం
చాతుర్వర్ణ విధానం అత్యంత ప్రమాదకరమైన వ్యవస్థ. బ్రాహ్మణులు జ్ఞానాన్ని అభివృద్ధి చేస్తారు. క్షత్రియులు ఆయుధాలు పట్టుకొని రాజ్య రక్షణ భారం వహిస్తారు.వైశ్యులు వ్యాపారం చూసుకుంటారు. శూద్రులు ఈ మÖడు వర్గాలకు సేవకులుగా పని చేస్తారు.వినడానికి ఇది ‘పనిసేవకులుగా పని చేస్తారు. వినడానికి ఇది పనివిభజన’ లాగే ఉంటుంది. శూద్రు లు విద్య,రక్షణ,సంపాదన కోసం కష్టపడా ల్సిన అవసరం లేదని, వారి యోగ క్షేమాల్ని మొదటి మÖడు వర్గాలు చూసుకుంటాయని మనువాదులు తీయగా చెబుతుంటారు. వారి అసలు ఉద్దేశం శూద్రుణ్ణి తొక్కి పట్టి ఉంచడమే. మనుధర్మ శాసనాలను మించిన దుష్ట శాసనాలు ప్రపంచంలో మరెక్కడా లేవు. ప్రపంచ మంతటా సాంఘిక విప్లవాలు వచ్చినా భారతదేశంలో రాలేదంటే కారణం ఇదే. దిగువ కులాలు చదువు కోలేక పోవడం వల్లే విముక్తిని గురించి ఆలోచించే శక్తిని కోల్పోయాయి. ఐరోపాలోనూ పీడిత ప్రజలు ఎన్నడూ ఇంత నిస్సహాయంగా లేరు. వారిచేతుల్లో ఎప్పుడూ ఆయుధం ఉంది. భారతదేశంలో కేవలం మౌర్యుల కాలంలోనే కింది కులాలు రాజకీయ అధి కారాన్ని అనుభవించాయి. అప్పుడే చాతుర్వర్ణ వ్యవస్థ ధ్వంసమై పోయింది. శూద్రులు రాజులయ్యారు. ఎప్పుడో శివాజీకి నాటిబ్రాహ్మణులు చేసిన అగౌర వాన్నికడుపులో పెట్టుకొని నేటికీబ్రాహ్మణేతరులు వారిని క్షమించలేకున్నారు.
కాయస్థులు తమపూర్వీకులపై అప్పటి బ్రాహ్మ ణులు వేసిన అభాండాలను దృష్టిలో పెట్టుకొని ఇప్ప టికీ వారిని క్షమించలేకున్నారు. కుల వ్యవస్థ వల్లే తరాలు మారినా గత కలహాలు అలా రగులుతు న్నాయి. జాతి ఏకీకరణకు అడ్డంకిగా నిలుస్తున్నాయి. కులం అక్కర లేని ఆదర్శప్రాయ సమాజం స్వాతం త్య్రం,సమానత్వం,సౌభ్రాతృత్వం పునాదుల మీద ఆధా రపడి నిలుస్తుంది. సమాజంలో ఒక మÖల మార్పు జరిగితే అది అన్ని మÖలల ప్రతిఫలిస్తుంది. మానవు లందరిలో సాంఘిక సోదరత్వం ఉంటుంది. కుల నిర్మూలనకు సరైనమార్గం వర్ణాంతర వివాహాలే. రక్త సమ్మిశ్రణ ఒక్కటే మానవుల్లో అన్యోన్య అనుబంధ భావాన్ని, బాంధవ్యాలను కలిగిస్తుంది. అట్టి బంధు భావ ప్రభావం లేనిదే కులం కల్పించిన విభేదాలను, వివక్షను రూపుమాపలేం.వివిధ కులాల మధ్య స్నేహానుబంధాలను కలిగించాలంటే ఆయా కులాల వ్యక్తుల నడుమ రక్త సంబంధాలను కల్పించక తప్పదు. – జి.ఎ.సునీల్ కుమార్

భూకంపాలు ఎందుకు వస్తాయి?

మార్చి 28న మయన్మార్‌లో..
ఈ తరహాలోనే మార్చి 28న మయన్మార్‌లో రిక్టర్ స్కేల్‌పై 7.7తీవ్రతతో వచ్చిన భూకంపం పెను విధ్వంసాన్ని సృష్టించింది. ఇప్పటి వరకూ కనీసం 1700 మంది ప్రాణాలు కోల్పోగా..దాదాపు 4 వేల మంది గాయపడ్డారు. అయితే, శిథిలాల కింద ఎంత మంది చిక్కుకున్నారో లెక్కేలేదు. భూకంపం సంభ వించి నాలుగు రోజుల గడిచిపోవడంతో శిథిలాల కింద చిక్కుకున్న మృతదేహాలు కుళ్లిపోయి.. దుర్గంధం వెదజల్లుతోంది.దీంతో భారీ యంత్రాలు సాయం లేకుండానే స్థానికులు..ఉత్త చేతులతోనే శిథిలాలను తొలగించేందుకు ప్రయత్నాలు చేస్తున్నారు.మయన్మార్‌లోని రెండో అతిపెద్ద నగరం మండేలాలో భూకంప విలయం తీవ్రంగా ఉంది. అక్కడ ప్రజలు వీధుల్లోనే నిద్రలేని రాత్రులు గడుపు తున్నారు.వరుస భూకంపాలు వారికి కంటిమీద కునుకులేకుండా చేస్తున్నాయి. ఆతర్వాత కూడా 5.1 తీవ్రతతో భూకంపం సంభవించింది. దీంతో సహా యక చర్యలు తీవ్ర ఆటంకం ఏర్పడుతోంది. అయితే, మయన్మార్ భూకంప విధ్వంసాన్ని ఉపగ్రహ ఫోటోలు కళ్లకుకడుతున్నాయి.రోడ్లు, విమానాశ్రయాలు, వంతె నలు, భవనాలు సహా మౌలిక సదుపాయాలు ఏంతలా ధ్వంసమయ్యాయే చూపుతున్నాయి.
మరోవైపు,భూకంపంవల్ల థాయ్‌లాండ్ రాజ ధాని బ్యాకాంక్‌లో నిర్మాణ భవనం కుప్పకూలిన ఘటనలో చిక్కుకున్న వారిని బయటకు తీసేందుకు రెస్క్యూ కొనసాగుతోంది.కానీ, వారు ప్రాణాలతో ఉండే అవకాశాలు చాలా తక్కువని బ్యాంకాక్ పోలీసులు తెలిపారు. ఇప్పటివరకు శిథిలాల నుంచి బయటకు తీసిన వారిలో ఎవరూ ప్రాణాలతో లేరని చెప్పారు. పూర్తిగా తొలగించేందుకు కనీసం రెండు నెలల పడు తుందని వెల్లడించారు.ఇక,థాయ్‌లాండ్‌లో ఇప్పటి వరకు17మంది చనిపోగా..మరో 32మంది గాయాల పాలయ్యారు.కానీ, నిర్మాణంలో ఉన్న భవనం కూలిన ఘటనకు సంబంధించి అక్కడ పనిచేస్తున్న 83 మంది ఆచూకీ గల్లంతయ్యింది.
మారుతున్న భూకంప జోన్లు
ఇలా ఉండగా,భారత దేశంలోని భూకంప జోన్లు మారనున్నాయి. ప్రస్తుతం ఐదు జోన్లుండగా.. వాటి సంఖ్య ఆరుకు పెరగనుంది.1962లో తొలిసారి జియోలాజికల్ సర్వే ఆఫ్ ఇండియా ఐదు జోన్లను ఏర్పాటు చేయగా..భారత ప్రమాణాల బ్యూరో (బీఐఎస్) 1970,1984లో కొన్ని మార్పులు చేసి, జోన్ల పరిధిలోని ప్రాంతాలను మార్చింది. 2002లో ‘ఐఎస్ 1893:2002’పేరుతో వాటిని అభివృద్ధి చేసింది.అప్పటి నుంచి భూమి లోపల ఫలకాల కదలిక లో వేగం(యాక్సలరేషన్) పెరుగుతూ.. ఎన్నో మార్పు లు చోటుచేసుకున్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో..భూభౌతిక శాస్త్రవేత్తలు,జియోలాజికల్ సర్వే ఆఫ్ ఇండియా నిపుణులు, భూకంపాల పరిశోధకులు, బీఐఎస్ అధికా రులతో కొత్త జోన్ల ఏర్పాటుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం ఓ కమిటీని నియమించింది.
అంకెలా? ఆంగ్ల వర్ణమాలా?
ప్రస్తుతం ఉన్న జోన్లు రోమన్ నంబర్లలో ఉన్నాయి. జోన్-5లో అత్యంత ప్రమాదకరమైన భూకంపాలు సంభవించే ప్రాంతాలుండగా..జోన్-2లో అత్యల్ప ప్రభావం ఉంటుంది.కొత్త జోన్లకు ఇదేవిధంగా రోమన్ నంబర్లను వాడాలా?పాత-కొత్త మధ్య అయోమ యాన్ని తొలగించేందుకు ఆంగ్లవర్ణమాలలోని ఏ, బీ,సీ,డీ,ఈ,ఎఫ్‌లను వాడాలా?అనేదానిపై ఇంకా చర్చలు జరుగుతున్నాయని ఈ కమిటీలోని ఓ అధి కారి చెప్పారు. ఈ అంశం మినహా.. ఏ జోన్ పరిధి లోకి ఏయే ప్రాంతాలు వస్తాయి? అనే దానిపై బీఐఎస్ రూపొందించిన‘ఐఎస్ 1893:2025’ని కమిటీ ఖరారు చేసిందని వివరించారు. ప్రమాదకర ఆరో జోన్‌లో ఎగువ హిమాలయాలు, శివాలిక్ శ్రేణులు ఉన్నాయని తాజా మ్యాప్ చెబుతోంది. వీటితోపాటు.. గుజరాత్ రాష్ట్రంలోని కచ్ ప్రాంతం, మహారాష్ట్రలోని కొన్ని ప్రాంతాలు,కొంకణ్ ఈజోన్‌లో ఉన్నాయి. హిమాలయాల్లోని జమÖ్మకశ్మీర్, హిమాచల్ ప్రదేశ్, నేపాల్‌తో సరిహద్దులను పంచుకుంటున్న ఉత్తరప్రదేశ్, బిహార్‌లోని పలు ప్రాంతాలు, ఈశాన్య రాష్ట్రాలు, అండమాన్ దీవులు ఇదే జోన్‌లో ఉన్నాయి. భూగర్భం లో ఫలకాల కదలికకు సంబంధించిన యాక్సలరేషన్ ఈప్రాంతాల్లో 5జీ(గ్రావిటీ)గా ఉంటుంది.ఈ ప్రాం తాల్లో భూగర్భంలో ఫాల్ట్స్ కారణంగా భూకంప తీవ్రత ఎక్కువగా ఉంటుందని,అంతర్-ఫలకల ప్రాంతం కావడంతో నష్టం తీవ్రంగా ఉంటుందని సెంట్రల్ బిల్డింగ్ రీసెర్చ్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ డైరెక్టర్ ప్రదీపకుమార్ వివరించారు.
ఐదో జోన్ కొంత భాగమే
పాత జోన్-5లో భూగర్భ ఫలకాల యాక్సలరేషన్ 0.36జీగాఉండేది.కొత్త జోన్-5లో ఈవేగం 0. 333జీగా ఉన్నట్లు సమాచారం.దిగువ హిమాల య ప్రాంతాల్లోని గంగామైదానాలు కొంత వరకు ఐదో జోన్‌లోకి వస్తాయి. ఇక్కడ కూడా రివర్స్, స్ట్రైట్‌స్లిప్ ఫాల్ట్స్ ఉన్నా..వాటి యాక్సలరేషన్ తక్కువగా ఉంటుంది. రాజస్థాన్, పంజాబ్, ఢిల్లీ, ఉత్తరప్రదేశ్, బిహార్, పశ్చిమబెంగాల్, గుజరాత్ రాష్ట్రాల్లోని కొన్ని ప్రాంతాలు ఈ జోన్‌లో ఉంటాయి. 0.233 గ్రావిటీ ఉండే ప్రాంతాలనుజోన్-4లో చేర్చారు. ఇక్కడ భూకంపాలు వచ్చినా.. తీవ్రత తక్కువగా ఉంటుంది. ఈ జాబితాలో న్యూఢిల్లీ, ఎన్‌సీఆర్-ఢిల్లీ, పట్నా, కోల్‌కతా నగరాలున్నాయి.
జోన్-3లో కీలక నగరాలు
జోన్-3(0.125జీ)లో లఖ్‌నవూ, పట్నా లోని కొన్ని ప్రాంతాలు,రాంచీ,భువనేశ్వర్,డామన్,ముంబై, ఏ| Óలోని అమరావతి,చెన్నై,పుదుచ్చేరి ఉన్నాయి. ఈ ప్రాం తాల్లో భూకంపాల తీవ్రత తక్కువగా ఉంటుందని నిపుణులు చెబుతున్నారు. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని కోస్తాంధ్ర ప్రాంతాలు,తెలంగాణలోని భద్రాచలం,తమిళ నాడు లోని థేని, కేరళలోని శబరిమల, పెరియార్ అడవులు కూడా ఈ జోన్‌లోనే ఉన్నాయి.
జోన్-2లో తెలంగాణ
తెలంగాణ రాష్ట్రంలో ఒక్క భద్రాచలం మినహా.. మిగతా ప్రాంతాలన్నీ గత జోన్లలో మాదిరిగానే జోన్-2లో ఉన్నాయి. ఇక్కడ భూగర్భంలో ఫలకం కదలిక 0.075 గ్రావిటీతో ఉంటుంది. ఈకారణంగా పెద్దగా ఆస్తి,ప్రాణనష్టం ఉండవని శాస్త్రవేత్తలు వివరిస్తు న్నారు. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని రాయలసీమ, ఉత్తరాంధ్ర, కర్ణాటకలోని 99%ప్రాంతాలు, కేరళలోని గురు వాయÖర్ ఈ జోన్‌లోనే ఉన్నాయి.
మహా విపత్తు
భూకంపంమనిషి జ్ఞానాన్ని పరిహసించే ప్రకృతి విపత్తు.‘మానవ అహంకారం ప్రపంచాన్ని త్యాగం చేస్తుందా? ఆడంబరమైన గృహాల పట్ల దాని కోరికను తీర్చుకోడానికి? బట్టతలలా వున్న ఆ గోళాన్ని సుదూర అంతరిక్షం చూస్తుందా? ఇప్పుడు ఆ భూమాత చెప్పేది నాకు వినబడుతోంది/నన్ను ఒకప్పుడు భూమి అని పిలిచేవారు/కానీ ఇప్పుడు,ఆనందం లేకుండా ఏడుస్తు న్నాను/ చెట్లు లేని గోళం ఇకపై భూమి కాదు’ అం టారు కవి గర్విట్.మయన్మార్,థారులాండ్‌ను రెండు భారీ భూకంపాలు వణికించాయి.మరోసారి భూప్ర కంపనలు రావడంతో ప్రజలు భీతిల్లారు. రిక్టార్ స్కేల్ మీద ఈ భూకంపాల తీవ్రత 7.7,6.8గా నమో దైందని నేషనల్ సెంటర్ ఫర్ సెస్మాలజీ వెల్లడించింది. ఈ పెను విపత్తులో మృతుల సంఖ్య పదివేలు దాటే అవకాశం వుందని అమెరికా ఏజెన్సీ హెచ్చరించింది. పెద్దఎత్తున ఆస్తి, ప్రాణ నష్టం సంభవించడంతోపాటు, వందల సంఖ్యలో భారీ భవనాలు, ప్రార్థనాలయాలు, సాధువుల మఠాలు పేకమేడల్లా కుప్పకూలాయి.
‘భూకంపాలు ప్రజలను చంపవు భవనాలు చంపుతాయి’ అంటాడు జపాన్‌కు చెందిన ప్రసిద్ధ ఆర్కిటెక్ట్ షిగేరు బాన్. ప్రకృతిని మనం గౌరవించ నంత కాలం ఇలాంటి వైపరీత్యాలు తప్పవు. భూ వైజ్ఞానిక పరిశోధనల ప్రకారం..టిబెట్ పీఠభూమి ప్రాంతంలో సంక్లిష్టమైన టెక్టానిక్ పలకలపై వున్నందున మయన్మార్‌కు భూకంప ముప్పు ఎక్కువ. ఇక్కడి టెక్టానిక్ పలకలు ఏటా 0.7అంగుళాల చొప్పు న పరస్పర వ్యతిరేక దిశలో కదులుతున్నాయి. ఫలి తంగా పుట్టుకొచ్చే ఒత్తిడి భూకంపాలుగా మారుతుం టుంది. ఇక్కడ దశాబ్దానికొక్క భారీ భూకంపం నమోదవుతోంది.
‘భూమాతకు గర్భశోక భారం భూకంపం’ అంటారో కవి. ప్రకృతి వైపరీత్యాల నుంచి బయట పడటానికి సంసిద్ధత కీలకం. అటువంటి శోకభారాన్ని అనుభవిస్తోన్న మయన్మార్ ప్రజలకు ‘మనమందరం ఒక తాటిపై నిలబడి, ఈ విలయాన్నుంచి బయటపడి భవిష్యత్తును పునర్నిర్మించుకోవాల్సి వుందని’ ఆ దేశ ప్రధాని మన్ విన్ పిలుపునిచ్చారు. సాయపడే ప్రతి చేయి, ప్రతి చిన్న కార్యాచరణ కూడా ఈ సమయంలో ఎంతో విలువైనవి. ప్రపంచమంతా తమ ఔదార్యం చూపాల్సిన సమయమిది. మయన్మార్‌కు గతంలో భూకంపాలను చవిచూసిన చరిత్ర వున్నప్పటికీ, తగిన సంసిద్ధత లేకపోవడం,పేలవమైన నిర్మాణాలు,ముందస్తు హెచ్చరిక వ్యవస్థలు, తగినంత అవగాహన లేకపో వడం కూడా ఇంత భారీ నష్టానికి కారణమైంది. స్థానిక ప్రభుత్వం అంతర్జాతీయ సమాజం సహకా రంతో మయన్మార్‌ను పునర్మిర్మించాలి. ప్రకృతి మళ్లీ దాడి చేసినప్పుడు ప్రజలను రక్షించగల సామర్థ్యం, సంసిద్ధతను మయన్మార్ ఏర్పరచుకోవాలి.– గునపర్తి సైమన్

గిరిజనం..ఒడుదొడుకుల జీవనం

కొండకోనల్లో ప్రకృతి ఒడిలో జీవనం సాగించే గిరిజనుల ఆచార వ్యవహారాలు భిన్నంగా ఉంటాయి. జీవవైవిధ్య పరిరక్షణలో వారు కీలకంగా నిలుస్తారు. ప్రపంచీకరణ, పర్యావరణ మార్పుల వల్ల ఆదివాసుల జీవితాలు తీవ్ర ఒడుదొడుకులకు లోనవుతున్నాయి. మౌలిక వసతులు కరవై తీవ్ర వెనకబాటులో వారు కొట్టుమిట్టాడుతున్నారు.
ప్రపంచవ్యాప్తంగా 90 దేశాల్లో యాభై కోట్ల మంది దాకా ఆదివాసులు ఉన్నారు. ప్రపంచ జనాభాలో వారు కేవలం అయిదు శాతం లోపే. కానీ, ఏడు వేల దాకా భాషలు వారు మాట్లాడతారు. అయిదు వేల విభిన్న సంస్కృతులను ఆచరిస్తున్నారు. వారి జీవన విధానం పర్యావరణ అనుకూలంగా ఉంటుంది. వాతావరణ మార్పులు, అటవీ నిర్మూలన, కాలుష్యం తదితరాలు ఆదివాసుల జీవితాలను పోనుపోను సంక్లిష్టంగా మారుస్తున్నాయి. ప్రపంచీకరణ ప్రభావం వారి సంస్కృతిని దెబ్బతీస్తోంది. ఈ క్రమంలో ఆదివాసుల
సమస్యలపై అవగాహన కల్పించేందుకు ఐక్యరాజ్య సమితి విద్యా, శాస్త్రీయ, సాంస్కృతిక సంస్థ (యునెస్కో) ఏటా అంతర్జాతీయ ఆదివాసుల దినోత్సవాన్ని నిర్వహిస్తోంది. అనాదిగా ఆదివాసులు తమ హక్కులకు దూరమై సమస్యల సుడిలో కొట్టుమిట్టాడుతున్నారు. ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో ఆదివాసీ యువత తమ అస్తిత్వాన్ని, సాంస్కృతిక వారసత్వాన్ని, తమ పూర్వీకుల భూములపై హక్కులను గుర్తించాలని డిమాండు చేస్తోంది.ఇన్నాళ్లూ తమకు జరిగిన అన్యాయాన్ని ఎలుగెత్తి చాటుతూ తమ ప్రజల ఉజ్జ్వల భవిష్యత్తు కోసం నినదిస్తోంది. ఈ క్రమంలో స్వీయ నిర్ణయాధికారం కోసం మార్పు ప్రతినిధులుగా ఆదివాసీ యువత అనే నినాదంతో ఈ ఏడాది ఐరాస పలు కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తోంది.
హక్కులకు దూరం
భూగోళంపై దాదాపు 20శాతం భూభాగంలో ఆదివాసులు నివసిస్తున్నారు. అయితే, ప్రపంచవ్యాప్తంగా 80శాతం జీవవైవిధ్యం, 40శాతం రక్షిత అటవీ ప్రాంతాలు, పర్యావరణం, సహజ వనరుల పరంగా కీలక ప్రదేశాలు వారు నివసించే చోటే ఉన్నాయి. పుడమి, జీవ వైవిధ్య పరిరక్షణలో ఆదివాసుల పాత్ర కీలకమైంది.
ఆదివాసుల హక్కులకు రక్షణ కావాలి
ఆదివాసుల జీవన విధానం పర్యావరణం,అడవులు,అక్కడ ఉండే సహజ వనరులు మొదలైన వాటితో ముడిపడి ఉంది.కానీ నవీన సమాజం వారి హక్కుల నుండి దూరం చేసే సంక్షోభం నుంచి వీరిని రక్షించాల్సిన అనివార్యత ఎంతైనా ఉంది.కానీ ఆదిమజనుల హక్కులు,వాటి రక్షణే ధ్యేయంగా,ఆదివాసీల హక్కుల రక్షణకు,వారి అభివృద్ధికి తోడ్పాటు అందిస్తూ ఐక్యరాజ్య సమితి స్థానిక ప్రజలపై కొనసాగుతున్న హింస,దుర్వినియోగం మీద 2006 జూన్‌ 29న ప్రపంచ మానవ హక్కుల కౌన్సిల్‌ ఆదివాసీ హక్కుల రక్షణకై ఒక తీర్మాణం జరగాలని సూచించింది.అప్పుడు మానవ హక్కుల కౌన్సిల్‌,యూఎన్‌ఓలు కలసి ఆదివాసీల హక్కుల రక్షణకు తీర్మానించాయి.ఈ తీర్మాణం ప్రకారం జనరల్‌ అసెంబ్లీ 2007 సదస్సులో ప్రతి ఏటా సెప్టెంబర్‌ 13తేదీన ప్రపంచ ఆదివాసీ హక్కుల దినంగా జరుపుకోవాలని ప్రకటించింది.దీనిని వర్కింగ్‌ గ్రూప్‌ సమావేశంలో చర్చించి ఆదివాసుల హక్కులు,భాషలు,సంస్కృతి, సాంప్రదాయాలు,ఆదివాసీలు వివక్ష నుండి స్వతంత్రత పొంది శాశ్వతంగా స్వేచ్ఛ పొందడానికి అమలు చేయాల్సిన ముఖ్య అంశాలను వెల్లడిరచింది. ప్రపంచంలోని ఆదివాసీలను విశ్వమానవులుగా గుర్తించనప్పుడు,వారికున్న ప్రత్యేక హక్కులను రక్షణ కల్పించాల్సిన బాధ్యతను ఈ హక్కుల దినోత్సవం గుర్తించింది.
భూతాపం ప్రభావాన్ని తొలుత ఎదుర్కొంటోంది ఆదివాసులే. పర్యావరణ మార్పుల వల్ల వరదలు, తుపానులు ఆదివాసుల భూములు, ఆవాసాలను దెబ్బతీస్తున్నాయి. కరవులు, ఎడారీకరణ వల్లఅడవులు క్షీణిస్తున్నాయి. కార్చిచ్చులు పచ్చదనాన్ని హరిస్తున్నాయి. ఆదివాసుల ప్రాంతాల్లో ఆయా అభివద్ధి ప్రాజెక్టులతో పాటు మైనింగ్‌ కార్యకలాపాలూ పెద్దయెత్తున సాగుతున్నాయి. దానివల్ల తరాలుగా జీవనం సాగిస్తున్న మాతృభూమికి వారు దూరం కావాల్సి వస్తోంది. ఇండియాలో 10.47 కోట్ల ఆదివాసీ జనాభా ఉంటుందని అంచనా. భారత్లో 90శాతం ఆదివాసులు అటవీ ప్రాంతాల్లో జీవనం సాగిస్తున్నారు. సాగు, వేట, అటవీ ఉత్పత్తులు వారి జీవనాధారం. ఇండియాలో 705 ఆదివాసీ సమూహాలను అధికారికంగా షెడ్యూల్డ్‌ తెగలుగా గుర్తించారు. దేశీయంగా గిరిజన గ్రామాలను రాజ్యాంగంలోని అయిదో షెడ్యూల్లో చేర్చారు. ఆంధ్రప్రదేశ్‌ లాంటి చోట్ల పెద్దసంఖ్యలో ఆదివాసులు ఉన్న వందల గ్రామాలను అయిదో షెడ్యూల్లో చేర్చకపోవడం వల్ల అసలైన గిరిజనులకు రాజ్యాంగ పరమైన హక్కులు దక్కడంలేదు. నిరక్షరాస్యత, పేదరికం, మౌలిక వసతుల కొరతతో సతమతం అవుతున్నారు. గిరిజన ప్రాంతాల్లో ఒకటో తరగతిలో నమోదైన పిల్లల్లో 40శాతమే పదో తరగతి దాకావస్తున్నట్లు ఆదివాసుల అభివృద్ధి నివేదిక నిరుడు వెల్లడిర చింది. దేశీయంగా 46శాతం ఆదివాసులు దారిద్య్రరేఖకు దిగువన జీవిస్తున్నారని గతంలోనే పలు అధ్యయనాలు తెలియజెప్పాయి. సరైన వైద్య వసతుల లేమి కారణంగా ఆదివాసీ ప్రాంతాల్లో నవజాత శిశువుల మరణాలు జాతీయ సగటుతో పోలిస్తే 63శాతం అధికంగా ఉన్నట్లు అధికారిక నివేదికలే తేటతెల్లం చేస్తున్నాయి.
సంక్షేమ చర్యలు
అత్యంత వెనకబడిన ఆదివాసీ తెగలవారు (పీవీటీజీలు) దేశీయంగా 26 లక్షలకు పైగా ఉన్నారు. వీరు కనీస వసతులకు నోచుకోక అత్యంత దుర్భరంగా జీవనం సాగిస్తున్నారు. ఆదివాసుల సంక్షేమం, అభివృద్ధి కోసం ప్రభుత్వాలు పలు చట్టాలు చేస్తున్నా, పథకాలు ప్రారంభిస్తున్నా క్షేత్రస్థాయిలో సరైన ఫలితాలు ఉండటం లేదు. ఇటీవల పార్లమెంటు ఆమోదించిన అటవీ పరిరక్షణ సవరణ బిల్లు తమ హక్కులకు తూట్లు పొడుస్తుందని గిరిజనులు ఆందోళన వ్యక్తంచేస్తున్నారు. కొన్ని చోట్ల ఓట్ల కోసం పార్టీలు మైదాన ప్రాంతాల్లో జీవించేవారు, ఇతర వర్గాలను షెడ్యూల్‌ తెగల జాబితాలో చేర్చాలని చూస్తున్నాయి. దీనివల్ల మణిపుర్‌ వంటి చోట్ల ఘర్షణలు తలెత్తుతున్నాయి. ఆదివాసుల జీవితాల్లో నిజమైన అభివృద్ధి నెలకొంటేనే దేశం ప్రగతి పథంలో పయనిస్తున్నట్లు. పాలకులు ఈ విషయాన్ని గుర్తించి వారి సంక్షేమానికి చిత్తశుద్ధితో పటిష్ఠ చర్యలు తీసుకోవాలి. గిరిజన ప్రాంతాల్లో విద్య, వైద్యం, రహదారులు, తాగునీరు తదితర మౌలిక వసతుల కల్పనకు నడుం కట్టాలి. అప్పుడే దేశీయంగా ఆదివాసుల బతుకు చిత్రం మారడానికి మార్గం సుగమమవుతుంది.`ఎం.వేణు
46 రకాల హక్కులను కల్పించి..
ఈ కమిటీ గుర్తించిన ముఖ్యమైన అంశాలు రాజకీయ,సామాజిక, ఆర్థిక సాధికారత,సంస్కృతి, సాంప్రదాయాలు, చరిత్ర, వేదాంత శాస్త్రం, వారసత్వ భూమి హక్కులు, స్థానిక వనరులు, అలాగే అన్ని రకాల వివక్షలు మొదలైన వారి హక్కులను రక్షించాల్సిన అవసరం ఉందని, వాటినిగౌరవిస్తూ ప్రచారం చేయాల్సిన అవసరం ఉందనిసమావేశంలో తీర్మానించిన అంశాలను వెల్లడిరచిన అంతర్జాతీయ మానవ హక్కుల కౌన్సిల్ను అనుసరిస్తూఅంతర్జాతీయ ఆదివాసీ హక్కుల దినోత్సవంగా గుర్తించడం జరిగింది. ఈ డిక్లరేషన్లో మొత్తం 46ప్రకరణలు పొందు పరిచారు.ఈ 46 ప్రకరణలలోఆదివాసీలు ప్రపంచ మానవ హక్కుల చట్టం ప్రకారం, ఆదివా సీలు స్వేచ్చగా మానవహక్కులు,ప్రాథమిక హక్కులు పొందాలి. ఇందులో ఎలాంటి వివక్ష చూపించొద్దని, అలాగే ఆదివాసీలు సంకల్పంతో వారి ఇష్ట ప్రకారం రాజకీయ,ఆర్థిక,సామాజిక, సాంస్కృతిక రంగాల్లో అభివృద్ధి చెందొచ్చు. వీరు స్వయం ప్రతిపత్తి, స్వయంపాలనను స్థానిక అంశాలతో నిర్వహించుకోవచ్చువనరులను సైతం ఇష్టరీతిలో వినియోగించుకోవచ్చు. వారి చట్టాలను బలోపేతం చేసుకోవచ్చు. ఆదివాసీ 2 దేశంలో నివసిస్తున్నప్పటికీ ఆదేశ పౌరసత్వం పొందే హక్కు కల్పించారు. వారి హక్కులపై, సంస్కృతిపై, సంప్రదాయాలపై, భూములపై దోపిడీ జరగకుండా బాధ్యతాయుతమైన యంత్రాంగాన్ని ఆయా రాష్ట్రాలే కల్పించాలి.
ఉమ్మడి తెలుగు రాష్ట్రాల్లో మన ఆదివాసీ సమాజాలకు ఆగస్టు 9 ఆదివాసీ దినోత్సవం గురించి తెలిసినంతగా ఆదివాసీ హక్కుల దినం గురించి తెలియక పోవడానికి కారణం నేటి ప్రభుత్వాల అలసత్వం. ఐక్యరాజ్య సమితి సూచన మేరకు దేశమంతటా ఆదివాసీల హక్కులకు ఆయా రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు రక్షణ కల్పించాలి. వీటి గురించి వివరించేందుకు ఆధార్‌ సొసైటీ, ఏ ఈ డబ్ల్యూ సి ఏ,ఆదివాసీ సమన్వయ మంచ్‌ సంయుక్తంగా భద్రాచలంలో జాతీయ సదస్సు నిర్వహిస్తుంది.-జి.ఎన్‌.వి.సతీష్‌

గిరిజనులు`భూమి హక్కుల పరిరక్షణ

  • భూమి హక్కులు
  • భూమి హక్కులను రక్షించడం
  • రిజర్వేషన్లు, వివక్ష, దురాగతాలను నివారించడం
  • గిరిజన భూములను నిర్వచించడంలో స్పష్టతను పెంచడం
  • రక్షణ చర్యలను సరిగ్గా అమలు చేయడం
    భారతదేశం అత్యంత వైవిధ్యమైన గిరిజన జనాభాకు సాక్ష్యంగా ఉంది. ప్రతి తెగకు దాని స్వంత లక్షణం మరియు స్వభావం ఉంటుంది, తత్ఫలితంగా వేరే చికిత్స అవసరం.ఉదాహరణకు,మధ్య దేశం లేదా పశ్చిమ భారతదేశంలోని స్థానిక ప్రజల జీవితం మరియు పరిస్థితులు ఈశాన్య భారతదేశం మరియు అండమాన్‌లలోని తెగల స్థితికి భిన్నంగా ఉంటాయి. స్వాతంత్య్రానంతర భారత పరిపాలన దాని గిరిజన జనాభాను బాగా చూసుకున్నట్లు కనుగొనబడిరది. (ష్ట్ర్‌్‌జూం://షషష.సశీషఅ్‌శీవaత్‌ీష్ట్ర.శీతీస్త్ర.ఱఅ/అవషం/వఅఙఱతీశీఅఎవఅ్‌/్‌తీఱపaశ్రీ-తీఱస్త్రష్ట్ర్‌ం-ఱఅ-ఱఅసఱa-aతీవ-a స్త్రతీవవ-జూఱష్‌బతీవ-వఞజూవత్‌ీం-62230)
    1.భారతదేశంలో 18 రాష్ట్రాలలో విస్తరించి ఉన్న 100మిలియన్లకు పైగా గిరిజనులు ఉన్నారు. కొన్ని రాష్ట్రాలలో గిరిజన సమూహాలు మెజారిటీగా ఉన్నప్పటికీ (ఉదా. ఈశాన్య రాష్ట్రాలు), షెడ్యూల్డ్‌ ప్రాంతాలు మరియు గిరిజన ప్రాంతాలు అని పిలువబడే చిన్న మండలాల్లో ఇతర రాష్ట్రాలలో గిరిజన సమూహాలు ఉన్నాయి. కేంద్ర మరియు రాష్ట్ర చట్టాల ద్వారా అమలు చేయబడిన గిరిజన జనాభా చికిత్సకు సంబంధించి భారతదేశం గణనీయమైన తనిఖీలు మరియు సమతుల్యతలను కలిగి ఉంది.
    స్వదేశీ సమూహాలకు చట్టం ప్రకారం రక్షణ
    భారతరాజ్యాంగం గిరిజనప్రయోజనాలను, ముఖ్యంగా వారి స్వయంప్రతిపత్తి,వారి భూమిపై హక్కులను కాపాడటానికి ప్రయత్నిస్తుంది.(భారత రాజ్యాంగంలోని షెడ్యూల్‌ 5డ 6) ఇది దేశీయ సమూహాలను దోపిడీ నుండి రక్షిం చడానికి మరియు వారి భూమిపై వారి హక్కులను పొందటానికి ఆదేశాలతో కూడిన సమగ్ర పథకాన్ని అందిస్తుంది. భారతదేశంలోని చాలా స్థానిక సమూ హాలను సమిష్టిగా షెడ్యూల్డ్‌ తెగలు (ఆర్టికల్‌ 342 (1అండ్‌2), భారత రాజ్యాంగం)
    3.భారత రాజ్యాంగం ప్రకారం స్వయం నిర్ణయా ధికార హక్కుకు హామీ ఇవ్వబడిరది. (పార్ట్‌శ, భారత రాజ్యాంగం)
    4.2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం, భారతదేశంలోని షెడ్యూల్డ్‌ తెగలు భారతదేశ జనాభాలో దాదాపు 8.6శాతంఉన్నారు5.భారతదేశంలోని షెడ్యూల్డ్‌ తెగలకు చెందిన చాలా మంది సభ్యులు తమ జీవనోపాధి కోసం అడవులపై నేరుగా ఆధారపడి ఉన్నారు. సంవత్సరాల పోరాటం, వివక్ష,హింస తర్వాత,భారత ప్రభుత్వం 2006లో షెడ్యూల్డ్‌ తెగలు మరియు ఇతర సాంప్రదాయ అటవీ నివాసుల (అటవీ హక్కుల గుర్తింపు) చట్టం ద్వారా అటవీ నివాస తెగల ప్రాథమిక హక్కులను క్రోడీకరిం చింది (అటవీ హక్కుల చట్టం`2006).
    భారతదేశంలోని షెడ్యూల్డ్‌ తెగలు అత్యంత అణగారిన జనాభాలో ఉన్నాయి. భారతదేశంలోని షెడ్యూల్డ్‌తెగల భూమిహక్కులను రక్షించడానికి పరిరక్షించడానికి,ఈకొత్త చట్టం ద్వారా వారికి అనేక హక్కులు కల్పించబడ్డాయి.
    భారతదేశంలోని స్వదేశీ ప్రజల భూమి హక్కులు
    అటవీ హక్కులచట్టం కింద గిరిజనులకు అందించబడిన హక్కులు భారతదేశంలోని స్థానిక ప్రజలచే అడవులలో భూమిని కలిగి ఉండటం, దోపిడీ చేయడం మరియు నివాసంపై వ్యక్తిగత మరియు సమాజ యాజమాన్యాన్ని పొందేందుకు ప్రయత్ని స్తాయి. ఈ హక్కులు తరతరాలుగా ఈ భూములలో నివసిస్తున్న మరియు గతంలో అలాంటి హక్కులు లేని అటవీ నివాసితుల షెడ్యూల్డ్‌ తెగలు మరియు ఇతర సాంప్రదాయ అటవీ నివాసులకు ఉంటాయి. షెడ్యూల్డ్‌ తెగ,ఇతర సాంప్రదాయ అటవీ నివాసులు అనే అటవీ నివాసం అంటే ఏమిటి? భారత చట్టం ప్రకారం,అటవీ నివాసి షెడ్యూల్డ్‌ తెగ అంటే భారత చట్టం ప్రకారం ఒక ప్రాంతంలో షెడ్యూల్డ్‌ తెగలుగా జాబితా చేయబడిన తెగల సమాజ సభ్యులు. ఇంకా, ఇతర సాంప్రదాయ అటవీ నివాసులు కూడా అటవీ హక్కుల చట్టం కింద హక్కులను పొందేందుకు అర్హులు. ఇతర సాంప్రదాయ అటవీ నివాసులలో 13-12-2005 కి ముందు మూడు తరాలు (75 సంవత్సరాలు) అటవీ భూమిలో నివసించిన మరియు వారి జీవనోపాధి అవసరాల కోసం అటవీ భూమిపై ఆధారపడిన సభ్యులు లేదా సంఘాలు ఉన్నాయి. ఇతర సాంప్రదాయ అటవీ నివాసులు అటువంటి దావాను స్థాపించడానికి ఆధారాలు జనాభా గణన, సర్వేలు,మ్యాప్‌లు, నిర్వహణ ప్రణాళికలు మొదలైన ప్రజా పత్రాలు, ప్రభుత్వం అధికారం ఇచ్చిన గుర్తింపు పత్రాలు, న్యాయపరమైన మరియు పాక్షిక-న్యాయ రికార్డులు,ఇల్లు,గుడిసెలు వంటి భౌతిక లక్షణాలు, పెద్దల ప్రకటన మొదలైనవి.(నియమం13,ఖీRA నియమాలు) ఈ ఆధారాలలో ఏవైనా రెండిరటిని దావాను స్థాపించడానికి సమర్పించవచ్చు.అటవీ నివాస షెడ్యూల్డ్‌ తెగలు మరియు ఇతర సాంప్రదాయ అటవీ నివాసుల హక్కులు
    8 (సెక్షన్‌ 3,అటవీ హక్కుల చట్టంభూమి వినియోగం స్థానిక ప్రజలకు అనేక హక్కులు ఉన్నాయి, ముఖ్యంగా వారి భూమిని ఆక్రమించడం,ఉపయో గించడం గురించి. షెడ్యూల్డ్‌ తెగలు మరియు ఇతర సాంప్రదా య నివాసితులు అటవీ భూమిని దాని వ్యక్తిగత లేదా సాధారణ స్వాధీనంలో నివాసం కోసం కలిగి ఉండ టానికి మరియు నివసించడానికి అర్హులు. షెడ్యూల్డ్‌ తెగ లేదా ఇతర సాంప్రదాయ అటవీ నివాసితులలోని ఏ సభ్యుడైనా తమ జీవనోపాధి కోసం భూమిని స్వయం సాగుకోసం ఉపయోగించుకునే హక్కు కూడా ఉంది.
    సమాజ హక్కులు
    సాంప్రదాయ అటవీ నివాసులునిస్తార్‌ లేదా ఏ పేరుతో నైనా వారి సమాజ హక్కులను అమలు చేసు కునే హక్కునుకలిగి ఉంటారు,అలాంటి సమాజ హక్కు లను ప్రకటించవచ్చు,రాచరిక రాష్ట్రాలు,జమీం దారీ, ఇలాంటి పాలనలలో ఉపయోగించే వాటితో సహా. కొన్ని అటవీ ఉత్పత్తులపై యాజమాన్యం
    గిరిజన గ్రామంలో,వెలుపల సాంప్రదాయ కంగా సేకరించే చిన్న అటవీ ఉత్పత్తులపై కూడా అటవీ నివాసులకు యాజమాన్య హక్కు ఉంది.ఈ హక్కు అటువంటి ఉత్పత్తులను సేకరించడం,ఉప యోగించడం పారవేయడం వరకు విస్తరించింది. అటువంటి సందర్భాలలో చిన్న అటవీ ఉత్పత్తులలో వెదురు,బ్రష్‌వుడ్‌,తేనె,మైనం, ఆకులు, ఔషధ మొక్కలు మూలికలు,వేర్లు వంటి మొక్కల నుండి ఉద్భవించే కలప కాని అటవీ ఉత్పత్తులు కూడా ఉంటాయి.
    సమాజ హక్కులు
    నివాసితులు చేపలు,నీటి వనరుల ఇతర ఉత్పత్తులను ఉపయోగించడంతో పాటు పాస్టోరల్‌ కమ్యూనిటీల సాంప్రదాయ కాలానుగుణ వనరులను పొందడం వంటి ఇతర సమాజ హక్కులకు కూడా అర్హులు. స్థానిక ప్రజల హక్కులు వారి ఆవాసాల కమ్యూనిటీ పదవీకాలానికి అలాగే స్థానిక అధికారం లేదా రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ద్వారా పట్టాలు లేదా లీజులు లేదా గ్రాంట్ల ను మార్చడానికి కూడా విస్తరిస్తాయి. ఇంకా,ఒక భూమి లేదాగ్రామం ఒకభాగం అటవీ హక్కుల చట్టం కింద చేర్చబ డనిచోట,షెడ్యూల్డ్‌ తెగలు ఇతర సాంప్ర దాయ అటవీ నివాసులు పరిపాలనా రికార్డుల ప్రయో జనంకోసం అన్ని అటవీ గ్రామా లను రెవెన్యూ గ్రామా లుగా స్థిరపడటానికి మరియు మార్చడానికి హక్కును కల్పిస్తుంది.ఏకారణం చేతనైనా ఏదైనా కమ్యూనిటీ అటవీ వనరులను రక్షించి, పరిరక్షిస్తున్న తెగలు అటవీ నివాసుల విషయంలో, అటువంటి అటవీ వనరులను రక్షించడానికి, పునరుత్పత్తి చేయడానికి లేదా సంరక్షిం చడానికి స్థానిక సమూహాలకు హక్కు ఉంది.
    జీవవైవిధ్యంపై హక్కులు
    జీవవైవిధ్యం లేదా సాంస్కృతిక వైవిధ్యానికి సంబంధిం చిన సాంప్రదాయ జ్ఞాన హక్కులను లేదా సమాజంగా జీవవైవిధ్యం లేదా మేధో సంపత్తిని పొందే హక్కును కూడా తెగలు కలిగి ఉన్నారు.చట్టంలో ప్రత్యే కంగా జాబితా చేయని ఇతర హక్కులుచట్టంలో జాబి తా చేయబడిన ఏవైనా హక్కులు గిరిజన సమూ హాల విభిన్న అవసరాలను తీర్చనప్పుడు, వారు ఆచారంగా అనుభవిస్తున్న ఏదైనా సాంప్రదాయ హక్కును అనుభ వించవచ్చు, అడవి జంతువును వేటాడటం లేదా బంధించడం లేదా వాటి శరీరంలోని కొంత భాగాన్ని తీయడం వంటి సాంప్రదాయ హక్కు తప్ప.-(ఆర్యన్‌ మోహింద్రూ)

    మహా భూతం …ప్లాస్టిక్‌

    పర్యావరణానికి వ్యర్ధాలు పెద్ద సమస్యగా మారింది. మహాసముద్రాలు,నదుల నుండి..చిన్న చెరువుల సహా చెత్తా చెదారంతో నిండి పోతున్నాయి. దీంతో పర్యావరణానికి భారీ నష్టం కలుగుతుంది. వ్యర్థాల ఉత్పత్తి, వ్యాప్తికి అనేక కారణా లున్నాయి. ఈ వ్యర్ధాలను ఎదుర్కోవడానికి ప్రకృతి ప్రేమికులు, ప్రభుత్వాలు అనేక తీవ్రమైన ప్రయత్నాలు చేస్తు న్నారు. కానీ ఇప్పటికీ ఖచ్చితమైన ఫలితాలు దక్కలేదు. విస్తృతంగా వ్యర్థాలు పర్యావరణంలో కలిసి పోతున్నాయి.వ్యర్థాలు చాలా రకా లుగా ఉన్నాయి. వీటిని గుర్తిం చడం సాధ్యం కాదు. అటువంటి పరిస్థితిలో ఏ రకమైన వ్యర్థాలు ఎక్కువ నష్టాన్ని కలిగిస్తాయి ..ఏవి తక్కువ నష్టాన్ని కలిగిస్తాయో తెలుసుకోవడం చాలా కష్టం. వ్యర్థాలను గుర్తిం చేందుకు వివిధ స్థాయిల్లో ప్రయత్నాలు జరుగుతున్నాయి.-గునపర్తి సైమన్‌


    వాడేస్తాం..పడేస్తాం…ఇలావాడేస్తూ పడేస్తూ, సగటున ప్రతివ్యక్తి ఒక పాలిథిన్‌ సంచిని చెత్త బుట్ట పాలు చేసినా రోజుకి వందకోట్లపైమాటే? అవన్నీ ఎక్కడికెళ్తాయి? ఏమైపోతాయి.మట్టిలో, నీళ్ళలో,ఎడారిలో,అడవుల్లో,కొండల్లో,గుట్టల్లో, ఎక్కడపడితే అక్కడ తిష్టవేస్తున్నాయి.ఆవ్యర్థం కొండలా పేరుకుపోయి,కొండచిలువలా మానవ జాతిని మింగేస్తోంది.సౌలభ్యంగా ఉందని, చవగ్గా వస్తోందని, మహా తేలికని,మడత పెట్టుకోవచ్చని మురిసిపోతున్న మనం రాబోయే కష్టాల సంగతే పట్టించుకోకుండా మితిమీరి ప్లాస్టిక్‌ని వాడుతున్న ఫలితంగా ‘జనాభా విస్పో టనం కన్నా పెను ఉత్పాతంలా గుండెల మీద కుంపటిలా ప్లాస్టిక్‌ వినియోగం తయారైంది. రోజూ అన్ని అవసరాల కోసం కుగ్రామం నుండి మహానగరం వరకు ప్రతిరోజు విపరీతంగా ప్లాస్టిక్‌ వినియోగిస్తున్నారు. ఒక ప్లాస్టిక్‌ సంచి భూమిలో కలవాలంటే కొన్ని వందల ఏళ్ళు పడుతుందనేది శాస్త్రీయంగా నిరూపించబడ్డ నిజం. మార్కెట్‌ ఆధారిత లాభాపేక్షతో కూడిన వినిమయ సంస్కృతి వల్లే భూవాతావరణం ధ్వం సమైంది. మన అవసరాలను తీర్చుకునే క్రమం లో ప్రకృతి నియమాలకు లోబడి వ్యవహరించ డమనే ఆలోచన మనకుండాలి.పర్యావరణానికి భంగం కలుగకుండా ఈ భూగోళాన్ని తర్వాతి తరాలకు అందించే దృష్టితో,సమ కాలీన అవసరాలను తీర్చుకునే విధమైన సుస్థిర అభివృద్ధి నమూనా రూపొందించు కోవాలి.జీవితంలో ప్లాస్టిక్‌ నిత్యావసర వస్తువులలో ఒకటిగా మారిపోయింది.ఉద యం నిద్రలేచింది మొదలు మళ్ళీ రాత్రి పడుకునే వరకు ఇంటా,బయటా ఎన్నో అవస రాల కోసం ప్లాస్టిక్‌పై ఆధారపడు తున్నాం. టూత్‌ బ్రష్‌లు,వాటర్‌ బాటిల్స్‌,టిఫిన్‌ బాక్స్‌లు,ప్లేట్లు,గ్లాసులు, షాంపులు, పాలు, వంట నూనె ప్యాకెట్లు, తలనూనె,ఔషధాల డబ్బాలు, పిల్లల పాలసీసాలు..ఇలా ప్రతి వస్తువు ప్లాస్టిక్‌తో తయారైనవే.ఆశ్చర్యమే మంటే ప్రజల ఆరోగ్యాన్ని కాపాడే హాస్పిట ల్స్‌లో కూడా సెలైన్‌ బాటిల్స్‌, రక్తం భద్రపరచే సంచులు, ఇంజక్షన్‌ సీసాలు, సిరంజిలు కూడా ప్లాస్టిక్‌తో తయారైనవే. పర్యా వరణం,ప్రజా రోగ్యం ముప్పుకలిగించే వాటిల్లో ప్లాస్టిక్‌ ముఖ్యమైనదని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నా, ప్లాస్టిక్‌ వినియోగంపై అవగాహనఉన్నా కూడా నిర్లక్ష్యం,బద్దకంవల్ల విపరీతంగా అడ్డూఅదుపు లేకుండా ప్లాస్టిక్‌ వాడుతున్నాం.
    ప్లాస్టిక్‌ ఎలా హానికరం?
    ప్లాస్టిక్‌లో కృత్రిమ రంగులు,రసాయనాలు, పిడ్‌మెంట్లు, ప్లాస్టిసైజర్లు, ఇతర మూలకాలు వినియోగిస్తారు. ఇవి రకరకాల క్యాన్సర్‌ కారకాలు. ఈ ప్లాస్టిక్‌ సంచుల్లో ఆహార పదార్థాలు ప్యాకింగ్‌ చేసినపుడు ఇందులోఉండే కాల్షియం, సీసం వంటి ధాతువులు ఆహారంలో చేరి ప్రజల ఆనారోగ్యానికి కారణమవుతాయి. ఈ ప్లాస్టిక్‌తో తయారైన ఉత్పత్తులను బయట పారేయడంవల్ల చాలా పర్యావరణ సమస్యలు తలెత్తుతాయి.ఈ ప్లాస్టిక్‌ వస్తువులను పశువులు తింటే వాటికి ప్రాణహాని కలుగుతుంది. ప్లాస్టిక్‌ వ్యర్థాలు పశువుల జీర్ణాశయాల్లోకి చేరి వాటికి తీవ్ర ఆరోగ్య సమస్యలొస్తాయి. భారత్‌లో ఏడాదికి 65లక్షల టన్నుల ప్లాస్టిక్‌ వినియోగం జరుగుతున్నది. గత 50 ఏళ్ళలో 20రెట్లు ప్లాస్టిక్‌ వినియోగం పెరిగింది.కాని ఇందులో 5శాతం మాత్రమే రీసైకిల్‌ జరుగుతున్నది.ప్యాకింగ్‌ రంగంలో మొత్తం ఉత్పత్తి అయిన ప్లాస్టిక్‌లో 40శాతం వాడుతున్నారు. ఒక కవరు రీసైక్లింగ్‌ అయ్యే ఖర్చులో 50కొత్త కవర్లు తయారుచేసుకోవచ్చు. ప్యాకింగ్‌ రంగంలో వాడే ప్లాస్టిక్‌లో 90శాతం వ్యర్థాలుగా మారుతున్నాయి. ఏటా 80లక్షల టన్నుల ప్లాస్టిక్‌ వ్యర్థాలు సముద్రంలోకి చేరుతు న్నాయి.2030నాటికి సముద్రాలలో ప్లాస్టిక్‌ వ్యర్థాలు రెట్టింపు అయి 2050నాటికి నాలుగిం తలు అవుతుందని ‘వరల్డ్‌ఎకనామిక్‌ఫోరం’ సర్వే నివేదికలు చెబుతున్నాయి.2029నాటికి 1టన్ను సముద్ర చేపలకు 3టన్నుల ప్లాస్టిక్‌ పేరుకు పోతుందని ఈ సర్వే చెబుతున్నది.
    ప్రజారోగ్యం, పారిశుద్ధ్యంపరంగా..
    అధిక ప్లాస్టిక్‌ వినియోగం వల్ల మగవారిలో బిపి,షుగర్‌,శ్వాస,గుండెపోటు వ్యాధులు పెరుగు తున్నాయని, ఆడవారిలో మెనోపాజ్‌, థైరాయిడ్‌, షుగర్‌, గర్భకోశవ్యాధులు పెరుగు తున్నాయని వైద్యులంటున్నారు. జీవక్రియల అభివృద్ధిలో కీలకపాత్ర పోషించే హార్మోన్ల పనితీరుపై ప్లాస్టిక్‌లో ఉండే ‘ధాలైడ్‌ఈస్టర్‌’ అనే రసాయనం తీవ్రప్ర భావం చూపుతుంది.ప్లాస్టిక్‌ అనేది‘’కాక్‌ టెయిల్‌ ఆఫ్‌ కెమికల్స్‌’అంటారు. ఎందుకంటే ప్లాస్టిక్‌లో భారలోహాలు, క్రిమిసంహారిణిలు, పెస్టిసైడ్స్‌, పాలిసైక్లిక్‌ ఆరోమాటిక్‌ హైడ్రోకార్బన్‌లు (పిఎహెచ్‌లు) పాలీక్లోరినేటెడ్‌ బైఫినాల్స్‌ (పిహెచ్‌ బిలు) మిధనల్‌, సైక్లోహెక్సేన్‌,హెప్టేన్‌ల లాంటి సాల్వెంట్‌లుబీ పోటాషియం పర్‌సల్ఫేట్‌, బెంజా యిల్‌ పెరాక్సైడ్‌ లతో పాటు ట్రైబ్యూటాల్టిన్‌, జింకాక్సైడ్‌,కాపర్‌క్లోరైడ్‌ లాంటి ఉత్ప్రేర కాలుబీ బ్రోమినేటెడ్‌ ఫ్లేమ్‌ రిటార్డంట్స్‌ (పియండిఇ) పాలేట్స్‌,సీసం సంయోగాలు, పాలిక్లోరి నేటెడ్‌ బిస్పినాల్స్‌(పిసిబిలు),బిస్పినాల్‌ లాంటి రసాయనా లు ప్లాస్టిక్‌లో ఉంటాయి. ఇవి అంత స్రావీ వ్యవస్థపై వినాళగ్రంథుల స్రవనాలపై దుష్పలితాలు చూపుతాయి.ఈ రసాయనాలన్నీ సముద్ర జీవ రాశులపై, మానవుల శ్వాస కోశంపై, చర్మంపై ప్రతికూల ప్రభావాలు చూపుతాయి. ఒకటన్ను పాలథిన్‌ సంచులు తయారు చేయాలంటే 11బ్యారెళ్ళ చమురు అవసరం అవు తుంది. ఆ లెక్కన ప్రపంచ చమురు సంక్షోభానికి పాలథిన్‌ కూడా ఓకారణమే.పాలథిన్‌ సంచి సగటు జీవిత కాలం 5నిమిషాలకంటే తక్కువ. ఒకసారి వాడి పడేసే వారే అధికం.గ్రామాలలోని వీధులనుండి మొదలు మహానగరాల వరకు ఇపుడు సిమెంట్‌ రోడ్లేస్తున్నారు.కాంక్రిట్‌ జంగిల్స్‌ను తలపించే నగరాల్లో ప్లాస్టిక్‌ వ్యర్థాలు భూసారాల్లో చేరి నీటిని భూమిలోకి ఇంకనీయ కుండా అడ్డుకుం టాయి. నగరాలలో 2సెం. మీవర్షం పడితే చాలు అక్కడ నీళ్ళు నిల్వ ఉంటు న్నాయి. మురుగు నీటి వ్యవస్థలు స్థంబించిపోతు న్నాయి.వీటికి ముఖ్య కారణం ప్లాస్టిక్‌ వ్యర్థాలే. పైపుల్లో ప్లాస్టిక్‌ వ్యర్థాలు ఇతర చెత్త పేరుకుపోయి అవి మూసుకుపోతున్నాయి.దీంతో రోడ్లు జలమ య మవుతున్నాయి.ట్రాఫిక్‌ సమస్యలేర్పడుతు న్నాయి.ఓమోస్తరు నగరాలలో కిలోమీటర్ల కొద్దీ, మహా నగరాలలో వందల కిలోమీటర్ల మేర నాలా లుంటాయి.ఈనాలాల చుట్టు పక్కల నివాసంఉండే ప్రజలంతా,ప్లాస్టిక్‌ ఇతర వ్యర్థాలను ఈ నాలాల్లో పారపోస్తుంటారు. ప్లాస్టిక్‌ సంచులు భారీ స్థాయిలో పేరుకుపోయి నాలాలు మూసుకుపోతు న్నాయి.ప్లాస్టిక్‌ వ్యర్థాలను బయటకు తీసే యం త్రాంగం సరిపోను లేకపోవడంవల్ల కుంటలు, చెరువుల ఉనికి ప్రశ్నార్థకం అవుతున్నాయి.ప్లాస్టిక్‌ సంచుల్లో నిల్వ ఉంచి వాడే ఆహారంవల్ల వ్యాధులు వస్తున్నాయి. ఇండ్లల్లో, కార్యాలయాల్లో, బేకరీ లలో,హోటళ్ళలో ఆహారాన్ని వేడి చేయ డానికి మైక్రోవేవ్‌ ఓవెన్లు వాడు తుంటారు. ప్లాస్టిక్‌ పాత్రల్లో ఆహారంపెట్టి ఈ ఓవెన్లలో పెడతారు. ఇలా చేయడంవల్ల పదార్థాలు వేడవడంతో పాటు ప్లాస్టిక్‌పాత్ర లోని ‘’బిస్‌పినాల్‌’ పదార్థంకరిగి ఆహారంతో కలసిపోతుంది.ఇలా క్యాన్సర్‌,ఉదర కోశ వ్యాధు లకు అంకురార్పణ జరుగుతుంది. అందుకే ఓవెన్‌లలో ప్లాస్టిక్‌ పాత్రల బదులు బోరోసి లికేట్‌,గ్లాస్‌,సిలికోవ్‌తో తయారై అధిక ఉష్ణో గ్రతను తట్టుకోగల పాత్రలు వాడడం మంచిది.

    1 2 3 … 14