Category: మార్పు-Marpu

ఉత్తరాంధ్ర,ఉభయ గోదావరి జిల్లాలో తుఫాన్ కారణంగా భారీ వర్షాలు కురవగా రాష్ట్రంలోని మిగిలిన ఇతర జిల్లాల్లో పలు ప్రాంతాల్లో వర్షాలు కురుస్తున్నాయి. అయితే ఈ వర్షాలతో రైతులు సంతోషం వ్యక్తం చేసినప్పటికీ పంటలు పూర్తిగా చేతికి వచ్చేందుకు సరిపోవని, మరింతగా కుర వాలని ఆకాంక్షిస్తున్నారు. ‘సూపర్ ఎల్‌నినో’ ప్రభావంవల్ల ఖరీఫ్ సీజన్ తీవ్రంగాదెబ్బతింది.సాధారణ స్థాయి లతో పోలిస్తే రాష్ట్రంలో సాగు విస్తీర్ణం 21 లక్షల ఎకరాల మేర తగ్గింది. అడపాదడపా కురిసిన వర్షాల సమయంలో వేసిన పంట లు తీవ్రమైన ఎండల కారణంగా వాడి పోయాయి.పత్తి, కంది పంటల విషయం లో రైతులు ఆశలు వదులుకోవాల్సిన పరిస్థి తిని ఎదుర్కొంటున్నారు. సాగునీటి వ్యవస్థ లు,చెరువుల ఆఖరి భాగంలో ఉన్న పొలా లకు నీరు అందకపోవడంతో వరి పంటలు కూడా ఎండిపోతున్నాయి. – (విజయ కుమార్ )
రాష్ట్రవ్యాప్తంగా497మండలాల్లో వర్షపాతం లోపం నమోదు కాగా 125 మండలాలు కరువు పరిస్థితులను ఎదుర్కొంటున్నాయి. కేవలం 66మండలాల్లో మాత్రమే సాధా రణ వర్షపాతం నమోదైంది.ముఖ్యంగా 11 జిల్లాల్లోని ఏఒక్క మండలంలోనూ సాధా రణ వర్షపాతం నమోదు కాలేదు.అయితే బంగా ళాఖాతంలో ఏర్పడిన అల్పపీడనం కార ణంగా గత ఐదు రోజులుగా కురుస్తున్న వర్షాలు కొంత ఉపశమనాన్ని ఇస్తాయని రైతులు ఆశి స్తున్నారు.తక్కువ వర్షపాతం,తీవ్రమైన ఎండల కలయిక వల్ల,చాలా వరకు పంటలు ఇప్ప టికే వాడిపోవడం ప్రారంభించాయి. దీనివల్ల పెట్టిన పెట్టుబడిని తిరిగి పొందే అవకా శాలు చాలా తక్కువగా ఉన్నాయి.
వ్యాపక పంట నష్టం : రాష్ట్రవ్యాప్తంగా 60లక్షల ఎకరాల్లో వ్యవసాయ పంటలు సాగు చేశారు. ఇందులో వరిసాగు 31లక్షల ఎకరాల్లో జరి గింది.గోదావరి డెల్టా, కృష్ణా డెల్టాలోని కొన్ని ప్రాంతాల్లో సాగుజరిగింది.కృష్ణా డెల్టాలో సాగు కు పట్టిసీమ ప్రాజెక్ట్ నుంచి నీరు లభిం చింది. సాధారణసాగు విస్తీర్ణంలో కేవలం 84% మేర మాత్రమే వరినాట్లు పడ్డాయి.ఈవిస్తీర్ణంలో కూడా నీటి కొరత కారణంగా ఆఖరి భాగంలో ఉన్న పొలాల్లో నేల బీటలు వారింది. ఇటీవలి వర్షాలు కొంత ఊరటని చ్చినప్పటికీ పంట కోత దశ వరకు నీటి సరఫరా కొనసాగితే తప్ప మంచి దిగుబడి సాధించడం అనిశ్చి తిగానే ఉంది.కృష్ణా నదికి నీటి ప్రవాహం లేకపోవడంవల్ల,నాగార్జున సాగర్ ఆయ కట్టు పరిధిలో వరినాట్లు వేయలేదు. సాధా రణ సాగు విస్తీర్ణంతో పోలిస్తే,పల్నాడు జిల్లాలో 29% ప్రకాశం జిల్లాలో 30% విస్తీర్ణంలో మాత్ర మే వరిసాగు జరిగింది. రాయలసీమ జిల్లాల్లో కూడా వరిసాగు గణ నీయంగా తగ్గింది.బోరుబావులు ఎండి పో వడంతోకొన్నిచోట్ల వరినారు వాడిపోతోంది. 10లక్షల ఎకరాల్లో పత్తిని సాగుచేసినప్ప టికీ, మొక్కలు సరిగ్గా పెరగలేదు.అవి కేవలం ఒకటి నుంచి ఒకటిన్నర అడుగుల ఎత్తులోనే ఆగిపోయాయి. కొన్ని ప్రాంతాల్లో పంట పూర్తిగా ఎండిపోయింది.ఇటీవలి వర్షాలు పత్తి దిగుబడిపై రైతుల్లో కొంత ఆశను కలిగించాయి.దాంతో వారు ఇప్పుడు ఎరువులు వేస్తున్నారు. అయితే వర్షాలు మళ్లీ కురవకపోతే వారు తమ పెట్టుబడిని కోల్పో యే ప్రమాదం ఉంది.కందులు సాగు చేసిన 7.13లక్షలఎకరాలలో,90%పంట ఎండి పోయింది.ప్రస్తుత వర్షాలు కురిసి నప్పటికీ పంట చేతికి వచ్చే అవకాశం తక్కువగానే ఉంది.రైతులు నర్సరీలలో మిరప నారును పెంచి నాటారు.నాటడానికి ట్యాంకర్ల ద్వారా నీటిని కూడా తరలించారు.కానీ తీవ్ర మైన ఎండలవల్ల మొక్కలు ఎండి పోతు న్నాయి. దీనివల్ల రైతులు కొత్త నారును తెచ్చి నాటాల్సి వస్తోంది. ఇటీవలి వర్షాలు కొంత అనుకూల పరిస్థితులను కల్పించినప్పటికీ, సాగునీటి ప్రాజెక్టులలోకి నీటి ప్రవాహం లేకపోవడంతో మిరప సాగుకునీటిని ఎక్కడి నుంచి సమకూర్చుకోవాలనే ప్రశ్న రైతులను ఆందోళనకు గురి చేస్తోంది.
ఉద్యాన పంటలకు క్లిష్ట సమయం: రాష్ట్ర వ్యాప్తంగా 8.91లక్షల హెక్టార్లలో సాగు చేసిన ఉద్యాన పంటల పరిస్థితి అనిశ్చి తంగా ఉంది. అనేక ప్రాంతాల్లోని తోటలు ఇప్పటికే ఎండిపోవడం ప్రారంభించాయి. వాటిని కాపాడుకోవడానికి రైతులు ట్యాంకర్ల ద్వారా నీటిని అందిస్తున్నప్పటికీ,ఫలితాలు అంతంతమాత్రంగానే ఉన్నాయి. ఈ పంట లకు సాగునీటి సదుపాయం కల్పించడానికి ప్రభుత్వం రూ.190.70కోట్లు కేటాయిం చింది.మామిడి తోటలకు రక్షణ నీటి తడు లు అందించడానికి అత్యధికంగారూ. 99. 78కోట్లు అవసరమవుతాయని అంచనా.
21.28లక్షల ఎకరాలు సాగుకు నోచు కోలేదు:
రాష్ట్రవ్యాప్తంగా 21.28లక్షల ఎకరాల సాగు యోగ్యమైన భూమి ఖాళీగా ఉండి పోయిం ది.వర్షాలు కురిస్తే, ఈభూముల్లో ప్రత్యా మ్నాయ పంటలను వేయాల్సి ఉంటుంది. దీనికి అనుకూలంగా రాయితీ ధరలకు విత్త నాలను అందించడానికి ప్రభుత్వం ఇటీవల అదనంగా రూ.90కోట్ల బడ్జెట్‌ను మంజూ రు చేసింది. పచ్చిరొట్ట ఎరువు విత్తనాలను 80% రాయితీతో,అలాగే శనగవిత్త నాలను 25%నుంచి 50%వరకు రాయితీతో అందించనున్నారు. సాధారణ ఖరీఫ్ సాగు విస్తీర్ణంతో పోలిస్తే, ప్రకాశం జిల్లాలో 18%, మార్కాపురంలో 29%,అన్నమయ్యలో 29%,అనకాపల్లిలో 31%,చిత్తూరులో 33%,విశాఖపట్నం జిల్లాలో 44% భూమిలో మాత్రమే పంటలు వేశారు.
గత రెండు రోజులుగా కొంతఉపశమనం:
గత రెండు రోజులుగా కురిసిన భారీ వర్షాలు ఎండిపోతున్న బత్తాయి,మామిడి దానిమ్మ చెట్లకు ప్రాణం పోశాయి.ఈవర్షం కురవక పోయి ఉంటే, ఆఉద్యాన పంటలపై ఆశలు పూర్తిగా వదులుకోవాల్సి వచ్చేది.ఉమ్మడి అనం తపురం, చిత్తూరు, కడప, కర్నూలు జిల్లాలతో పాటు ప్రకాశం జిల్లాలోనూ ఉపరితల ప్రవా హానికి సరిపడా గణనీయమైన వర్షపాతం నమోదైంది.
50 ఏళ్లుగా వ్యవసాయం-ఇలాంటి కరవు ఎప్పుడూ చూడలేదంటున్న రైతులు
ఎల్‌నినో పడగ విప్పింది. వరుణుడి జాడ కని పించడం లేదు. భూగర్భ జలాలు అడుగంటు తున్నాయి. కాలువల నుంచి నీరు ఆశించలేని దుస్థితిలో పల్నాడు జిల్లా రైతుల పరిస్థితి అగమ్యగోచరంగా తయారైంది. పత్తి పండేలా కనిపించడం లేదు. మిరప వల్ల డబ్బు మిగిలే మాట అటు ఉంచితే, పెట్టుబడి కూడా వచ్చేలా లేదని ఆవేదన చెందుతున్నారు.
ఎల్‌నినో సెగతో పల్నాడు జిల్లా రైతులు అల్లాడి పోతున్నారు.తీవ్రవర్షాభావ పరిస్థితులతో ఖరీఫ్ సాగు చాలా కష్టంగా సాగుతోంది.చాలా మంది మాగాణిలో వరి, మెట్ట భూముల్లో పత్తి, మిరప పంటలు వేశారు.లోటు వర్షపాతం,ఎండల తీవ్రత,భూగర్భ జలాల క్షీణత వల్ల వేలాది ఎక రాల్లో సాగుచేసిన పత్తి,మిరప పంటలు దారు ణంగా తయారయ్యాయి.
ఆశాజనకంగా లేని దిగుబడి:
నీటి జాడ లేక పత్తి పంట నిలువునా ఎండి పోతుంది. సాధారణంగా పత్తి ఏపుగా పెరిగితే, ఎకరాకు10నుంచి12క్వింటాళ్ల దిగుబడి వస్తుంది.కానీ ప్రస్తుతంపత్తి మొక్క మోకాళ్ల ఎత్తుకే పరిమితమైంది.దిగుబడి ఏమాత్రం ఆశాజనకంగా లేదు.పూత దశలోనేపూలు రాలి పోతున్నాయి.ఎకరాకు కనీసం2క్వింటాళ్లు పండే పరిస్థితి కూడాలేదని రైతులు చెబుతు న్నారు.మరోవైపు తెల్లదోమ,పేనుబంక, తామర పురుగులు వంటి రసం పీల్చే పురుగులు పంటను చుట్టుముడుతున్నాయని రైతులు చెబుతున్నారు.అడపాదడపా వర్షాలు పడ టంతో రైతులు ధైర్యం చేసి మిరప పంట వేశారు. ఆ తర్వాత వానల్లేక, బోర్లలో నీరు అడుగంటిపోవడం, గరిష్ట ఉష్ణోగ్రతల వల్ల మొక్కలు వాడిపోతున్నాయి.పెట్టుబడి భారీ గా పెట్టామని,పంట చేతికొచ్చే పరిస్థితి కని పించడం లేదని రైతులు ఆవేదన వ్యక్తం చేస్తున్నారు.“వర్షాలు లేక పత్తి మొక్కలు బత కడమే కష్టంగా మారింది. పంట చేతికొచ్చే వరకు నమ్మకం లేకుండా పోయింది.50 ఏళ్లుగా వ్యవసాయం చేస్తున్నా ఇలాంటి కరవు పరిస్థితి ఎప్పుడూ చూడలేదు. మిర్చి పంట కూడా ఇదే పరిస్థితిలో ఉంది. పెట్టిన పెట్టుబడి తిరిగి వస్తుందో లేదో తెలియడం లేదు.కొంతమంది లక్షలు ఖర్చుపెట్టి బావు లు తీసి కూడా నష్టపోయామని రైతులు వాపోతున్నారు.
పంట చేతికొచ్చే వరకు నమ్మకం లేదు: వర్షాభావంతో పత్తి, మిర్చి పంటలు తీవ్రం గా దెబ్బతింటుండటంతో రైతులు తీవ్ర ఆం దోళనకు గురవుతున్నారు. నాలుగు ఎకరా ల్లో పత్తిసాగు చేసిన రైతులు ఎకరానికి సుమారు రూ.30వేల పెట్టుబడితో పాటు రూ.20 వేలకౌలు చెల్లించామని,వర్షాలు లేక మొక్కలు బతకడమే కష్టంగా మారిం దని వాపోతున్నారు.మరోవైపు క్వింటా పత్తిని రూ.6-7 వేలకే కొనుగోలు చేస్తుండటంతో గిట్టుబాటు లేదంటున్నారు.50ఏళ్లుగా వ్యవ సాయం చేస్తున్నా ఇలాంటి కరవు పరిస్థి తులు ఎప్పుడూ చూడలేదని రైతులు చెబుతు న్నారు. మిర్చి రైతులు కూడా పంట చేతి కొచ్చే వరకు నమ్మకంలేదని,పెట్టుబడి ఖర్చు లైనా వస్తే చాలనుకునే పరిస్థితి నెలకొందని ఆవేదన వ్యక్తం చేస్తున్నారు.

ప్రస్తుత డిజిటల్ యుగంలో నగదు రహిత లావాదేవీలువేగంగా పెరిగిపోయాయి.షాపింగ్ మాల్స్,కిరాణా షాపులు,ఆన్‌లైన్ కొనుగోళ్ల నుంచి చివరికి టీషాపుల వరకు అందరూ యూపీఐ,క్రెడిట్ కార్డులు, డెబిట్ కార్డులు లేదా స్వైపింగ్ మెషీన్ల ద్వారా చెల్లింపులు చేస్తున్నారు.ఈడిజిటల్ చెల్లింపుల ప్రక్రియ వెనుక మర్చంట్ డిస్కౌంట్ రేట్(ఎం డీఆర్) అనే కీలకమైన రుసుము ముడిపడి ఉంది.వ్యాపారులు,బ్యాంకులు,పేమెంట్ గేట్వేల మధ్య జరిగే ఆర్థికచక్రంలో మర్చంట్ డిస్కౌంట్ రేట్కీ లక పాత్ర పోషిస్తుంది.యూపీఐ లావాదేవీలపైఛార్జీలు లేదా మర్చంట్ డిస్కౌంట్ రేట్ ఛార్జీలు విధించేందుకు కేంద్రం సిద్ధమవుతున్నతరుణంలో వినియోగదారుల్లోఆందోళన నెలకొంది.రూ.2000దాటి పేమెం ట్లు చేస్తే ఛార్జీలు పడతాయనే భయాందోళన వినియోగదారుల్లో నెలకొంది.రూ.2,000కు మించిన యూపీఐ లావాదేవీలపై అక్టోబర్ 15 నుంచి 0.4శాతం మర్చంట్ డిస్కౌంట్ రేట్ వసూలు చేయనున్న నేపథ్యంలోఈఎండీఆర్ గురించి పూర్తి వివరాలు తెలుసుకుందాం..-(ప్రదీప్ కుమార్)

ఎండీఆర్ ఎలా పనిచేస్తుంది? ఓ విని యోగదారుడు దుకాణంలో వస్తువును కొను గోలు చేసికార్డు లేదా డిజిటల్ విధానంలో డబ్బులు చెల్లించినప్పుడు ఆపేమెంట్ సురక్షి తంగా జరిగేందుకు బ్యాంకులు, నెట్వర్క్ ప్రొవై డర్లు, పేమెంట్ గేట్‌వేలు కలిసి పనిచేస్తాయి. ఆ సేవలను అందించినందుకుగాను ఆయా సంస్థలు వ్యాపారి నుంచి కొంత శాతాన్ని రుసు ముగా వసూలు చేస్తాయి. ఆమొత్తాన్నే మర్చం ట్ డిస్కౌంట్ రేట్(ఎండీఆర్) అంటారు. ఉదా హరణకు ఒక్కశాతం ఎండీఆర్ అంటే.. కస్ట మర్ చెల్లించినరూ.1000లో రూ.10బ్యాంకు లకు రుసుముగా వెళ్లి..వ్యాపారి ఖాతాలో రూ.990మాత్రమే జమ అవుతాయి. ఆ 10 రూపాయలు వ్యాపారి మాత్రమే భరించాల్సి ఉంటుంది. దాంతో వినియోగదారుడికి ఎలాం టి నష్టం జరగదు.

అయితే పెద్ద వ్యాపార సంస్థలు ఎండీఆర్ ఛార్జీ లను సులువుగా భరించగలిగే అవకాశం ఉన్నప్పటికీ..తక్కువ లాభం మార్జిన్లతో పనిచేసే చిరువ్యాపారులకు ఈరుసుములు కాస్త భారం గా మారే అవకాశం ఉంది.అయితే సురక్షిత మైన పేమెంట్ల నిర్వహణ,సైబర్ భద్రత పెంచడం,డిజిటల్ నెట్‌వర్క్‌ను నిర్వహిం చేందుకు బ్యాంకులకు ఈఎండీఆర్ ఆదా యం అత్యవసరమని ఉన్నతాధికారులు పేర్కొంటున్నారు. సమర్థవంతమైన ఎండీఆర్ విధానం ద్వారా డిజిటల్ ఆర్థిక వ్యవస్థ బలో పేతం కావడమే కాకుండా నగదు రహిత సమాజం దిశగా అడుగులు పడతాయని అభిప్రాయపడుతున్నారు.
ఎంత ఛార్జీలు?..
ఇద్దరు వ్యక్తుల మధ్య జరిగే పర్సన్ టు పర్సన్ నగదు బదిలీలకు ఎలాంటి ఎండీఆర్ ఉండదు.కొత్త ఎండీఆర్ విధానం ప్రకారం రూ.2,000కు మించిన పర్సన్-టు-మర్చం ట్ లావాదేవీలపై 0.4శాతం ఎండీఆర్ విధి స్తారు.రూ.2 వేలలోపు జరిగే యూపీఐ లావా దేవీలపై ఎలాంటి ఎండీఆర్ ఛార్జీలు వర్తిం చవు. ఒక్కో లావాదేవీకి గరిష్టంగా రూ.300 మాత్రమే ఎండీఆర్ వర్తిస్తుంది.అంటే రూ. 75వేలు పైబడిన లావాదేవీలన్నింటికీ రూ.300మాత్రమే కట్ అవుతుంది.ఈ ఎండీఆర్ ఛార్జీలను వ్యాపారులే భరించాలి. నెలకూ రూ.లక్షవరకు యూపీఐ క్యూఆర్ కోడ్ ద్వారా ఆదాయం పొందే చిన్న వ్యాపారులకు ఎండీఆర్ నుంచి మినహాయింపు ఉంది. టెలి కాం,రైల్వేలు,పెట్రోల్,ఇన్సూరెన్స్,పబ్లిక్ యుటి లిటీ బిల్లులకు శాతంతో సంబంధం లేకుండా కేవలం రూ.5ఫ్లాట్ ఛార్జ్ మాత్రమే ఉంటుంది.
కస్టమర్ల నెత్తిన పెడతారు..
ఈఎండీఆర్ వినియోగదారుల నెత్తిన పడే ప్రమాదంపై తీవ్రఆందోళన నెలకొంది. విని యోగదారులతో పాటు వ్యాపార వర్గాల్లో కూడా ఆందోళన వ్యక్తం అవుతోంది.అదనపు ఖర్చును కస్టమర్ల నుంచే వసూలు చేస్తామని కొందరు వ్యాపారు చెబుతుండగా..మరికొందరు యూపీఐ పేమెంట్లకు బదులుగా మళ్లీ నగదు చెల్లింపులను ప్రోత్సహించే అవకాశం ఉందని పేర్కొంటున్నారు.ఈక్రమంలో వస్తువులు, సేవ ల ధరలుకూడా పెరిగే అవకాశముందని భయాందోళనలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. దీంతో పాటు యూపీఐ చెల్పింపుల వ్యవస్థపై కూడా భారీ దెబ్బ పడే అవకాశం ఉందని ఆందోళ నలు వ్యక్తమవుతున్నాయి.అయితే చాలా మంది చిన్న వ్యాపారులకు, యూపీఐ వినియోగ దారులకు అసలు ఎండీఆర్(మర్చంట్ డిస్కౌం ట్ రేట్) అంటే అసలు అవగాహనే లేదు. ఈ తరుణంలో వారికి దీనిపై అవగాహన కల్పిం చాల్సి ఉంది.
అవగాహన కల్పిస్తారా?
ఈకొత్త మర్చంట్ డిస్కౌంట్ రేట్ విధానం గురించి చాలామంది వ్యాపారులకు కనీసం అవగాహన లేదు. ఏ లావాదేవీలకు వర్తిస్తుంది, వేటికి వర్తించదు అనేఅంశాలపై వ్యాపారు లతోపాటు వినియోగదారులకు కేంద్ర ప్రభు త్వం పేమెంట్ అగ్రిగేటర్లతో కలిసి అవగా హన కార్యక్రమాలు నిర్వహించాలి.వ్యాపారులకు కొత్త ఛార్జీల విధానాన్ని క్షుణ్ణంగా వివరించి అనవసర గందరగోళం లేకుండా చూడాలి. అవగాహన కార్యక్రమాల గురించి ఇదివరకే కేంద్రప్రభుత్వం ప్రకటించిన సంగతి తెలిసిందే.
7 ఉచిత లావాదేవీలకు ఛార్జీ చెల్లించాల్సిన అవసరం లేదు..
పర్సన్ టు పర్సన్: ఒకరి బ్యాంకు ఖాతా నుంచి మరొకరి బ్యాంక్ ఖాతాకు నేరుగా డబ్బులు పంపే పర్సన్ టు పర్సన్ లావాదేవీలకు జీరో ఎండీఆర్ వర్తిస్తుంది. ఎలాంటి లిమిట్ లేదు. ఇతరుల నుంచి మీ బ్యాంకు ఖాతాకు నగదు బదిలీ చేసిన ఎలాంటి ఛార్జీలు వర్తించవు. చిరు వ్యాపారులకు చేసే పేమెంట్స్: క్యూఆర్ కోడ్ స్కాన్ చేసిన కిరాణా దుకాణం,స్థానిక వ్యాపారులకు చేసే పేమెంట్లపై నెలకు రూ.లక్ష వరకు ఎలాంటి ఛార్జీలు పడవు.ఎండీఆర్ కేవ లం వ్యాపారులే చెల్లిస్తారని గుర్తుంచు కోవాలి. రూ.2000వేలలోపు వాలెట్ చెల్లింపు: పేటీఎం, ఫోన్ పే లేదా ఇతర ప్రీపెయిడ్ వాలెట్ల నుంచి రూ.2 వేల లోపు జరిపే వాలెట్ చెల్లింపులపై ఎండీఆర్ ఛార్జీలు వర్తించవు. ప్రభుత్వ సేవలకు లావాదేవీలు:ప్రభుత్వ ట్యాక్సులు,చలానాలు, సేవలకు యూపీఐద్వారా చేసే చెల్లింపులు ఆన్ లైన్ ఈ-కామర్స్ ఆర్డర్లు: అమెజాన్, ఫ్లిప్‌కార్ట్ వంటి సైట్లలో చేసే యూపీఐ లావా దేవీలకు ఎలాంటి ఎండీఆర్ ఛార్జీలు పడవు. యూపీఐ ఆటోపే: బిజినెస్ బిల్లులు,ఓటీటీ సబ్ స్క్రిప్షన్లు,సిప్‌ల కోసం షెడ్యూల్ చేసుకునే ఆటో పేలపై ఎలాంటి ఛార్జీలు పడవు.
రూ.2 వేల లోపు పర్సన్ టూ మర్చంట్: బడా వ్యాపారులకు చేసే పర్సన్ టూ మర్చంట్ యూపీఐ లావాదేవీలు రూ.2వేలలోపు ఉచి తం.ఆపైన చేసే లావాదేవీలపై మర్చంట్ డిస్కౌంట్ రేట్ ఛార్జీలను వ్యాపారులే చెల్లిం చాల్సి ఉంటుంది.
కేంద్రం నిఘా
కేంద్రం త్వరలో వసూలు చేసే ఎండీఆర్ విని యోగదారుల నెత్తిన పడే ప్రమాదం ఉందనే ఆందోళన నెలకొన్న తరుణంలో..వ్యాపారి లావాదేవీలను నిత్యం పర్యవేక్షించాలని కేంద్ర ప్రభుత్వం నిర్ణయం తీసుకుంది.వ్యాపారులు మర్చంట్ డిస్కౌంట్ రేట్ ఛార్జీలను వినియో గదారుల ఖాతానుంచి వ్యాపారి వసూలు చేయ కుండా కేంద్రం భారీ చర్యలను చేపడుతోంది. అక్టోబర్ 15నుంచి అమలు కానున్న విధా నంపై కేంద్ర ప్రభుత్వం నిఘాను ఏ మేరకు పెట్టనుందో వేచి చూడాల్సిందే.
యూపీఐ ఉచితంగా ఉండాలి.. ఛార్జీలు విధిస్తే డిజిటల్ ఇండియాకి అర్థం లేదు..
దేశంలో యూనిఫైడ్ పేమెంట్స్ ఇంటర్‌ఫేస్ (UPI)ద్వారా జరిగే లావాదేవీలపై ఎలాంటి రుసుములు విధించకూడదని..మరికొన్నేళ్ల పాటు సున్నా ఫీజు విధానాన్ని కొనసాగిం చాలని నీతి ఆయోగ్ మాజీ వైస్-ఛైర్మన్ రాజీవ్ కుమార్ ప్రభుత్వానికి సూచించారు.దేశంలో కరెన్సీ-జీడీపీ నిష్పత్తి స్పష్టంగా తగ్గుముఖం పట్టే ధోరణి కనిపిచే వరకు యథాతథ స్థితిని కొనసాగించి..ఆతర్వాతే ఫీజుల అంశంపై సమీక్ష జరపాలని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు. పీటీఐ వార్తా సంస్థతో మాట్లాడిన ఆయన.. ఏ రకమైన లావాదేవీల విలువ పైనైనా వ్యాపారుల నుండి రుసుము వసూలు చేయడాన్ని తాను సమర్థించడం లేదని..యూపీఐని విస్తృత సాను కూల ప్రయోజనాలు కలిగించే ఒక ‘ప్రజా ప్రయోజన’ (Pubశ్రీఱc Gశీశీd) సేవగా ప్రభుత్వం పరిగణించాలని స్పష్టం చేశారు.
యూపీఐ డిజిటల్ మౌలిక సదుపాయాల నిర్వ హణకు ప్రభుత్వ ఖజానాపై దాదాపు రూ. 20, 000 కోట్ల భారం పడుతున్నప్పటికీ, డిజిటల్ లావాదేవీల వల్ల దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థకు చేకూరే మొత్తం ప్రయోజనాలు ఆ ఖర్చు కంటే చాలా ఎక్కువ అని రాజీవ్ కుమార్ వివరించారు. ప్రస్తుతం యూపీఐలో 96 శాతం లావాదేవీలు రూ.2,000 కంటే తక్కువ విలువ కలిగినవే అయినప్పటికీ,మొత్తం లావాదేవీల విలువ పరంగా చూస్తే 66శాతం లావాదేవీలు 2,000 కంటే ఎక్కువగా ఉంటున్నాయని తెలిపారు. ఇలాంటి తరుణంలో వ్యాపారులపై స్వల్ప రుసుము విధించినా, వ్యాపారులు తిరిగి నగదు లావాదేవీల (్పుasష్ట్ర Tతీaఅsactఱశీఅs) వైపు మళ్లే ప్రమాదం ఉందనే ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు. డిజిటల్ చెల్లింపుల వ్యవస్థ మరింత పటిష్టం కావడానికి ఉచిత సేవలను కొనసాగించడమే శ్రేయస్కరమని పేర్కొన్నారు.
మరోవైపు ఆరేళ్ల పాటు ఉచిత సేవలు అందిం చిన తర్వాత..అక్టోబర్ 15 నుండి రూ. 2,000 పైబడిన వ్యక్తి-నుండి-వ్యాపారి (P2వీ) లావా దేవీలపై 0.4శాతం మర్చంట్ డిస్కౌంట్ రేటు (వీణ=) వసూలు చేయనున్నట్లు ప్రభుత్వం గతంలో ప్రకటించింది.అయితే రోజువారీ వ్యక్తి గత చెల్లింపులు, చిన్న లావాదేవీలకు ఈ రుసు ముల నుండి మినహాయింపు ఉంటుంది. అలాగే,రూ.75,000 లేదా అంతకంటే ఎక్కువ విలువైన చెల్లింపులకు గరిష్ట వీణ= పరిమితిని రూ.300గా నిర్ణయించారు. రైల్వేలు, టెలికాం, ఇన్సూరెన్స్,ఇంధనం మరియు వ్యవసాయ రంగాల వంటి తక్కువ లాభదాయక రంగా లలో రూ.2,000 పైబడిన ప్రతి లావాదేవీకి రూ.5 స్థిరమైన వీణ= మాత్రమే వర్తిస్తుంది. ఇవి మొత్తం P2వీ లావాదేవీల విలువలో 17 శాతం,పరిమాణంలో 46శాతం వాటాను కలిగి ఉన్నాయి.ఈ రుసుముల విధింపుపై రాజకీ యంగా తీవ్ర దుమారం రేగగా.. కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ స్పష్టతనిచ్చింది.మర్చంట్ డిస్కౌంట్ రేటు (వీణ=) అనేది కేవలం వ్యాపా రుల చెల్లింపుల వ్యవస్థకు సంబంధించి విధిం చే రుసుము మాత్రమేనని, సాధారణ వినియో గదారుల (Usవతీs)పై ఎలాంటి రకమైన భారం పడదని తేల్చి చెప్పింది.ప్రజలు ఎటువంటి నెలవారీ పరిమితులు లేదా టైర్ ఆధారిత పరి మితులు లేకుండా అపరిమిత ఉచిత యూపీఐ సేవలను ఎప్పటిలాగే పొందుతారని మంత్రిత్వ శాఖ తన ప్రకటనలో వివరించింది.
యూపీఐ ఎంత పెద్ద వ్యవస్థగా మారింది?
యూపీఐ విస్తృతి ఇప్పుడు భారత డిజిటల్ ఆర్థిక వ్యవస్థకు కీలకమైన స్థాయికి చేరింది. చీP్పుI గణాంకాల ప్రకారం 2026 ఆగస్టులో యూపీఐద్వారా 24,508.96 మిలియన్ అంటే సుమారు 24.51బిలియన్ లావాదే వీలు జరిగాయి.వాటి మొత్తం విలువ రూ.29, 82,355.95కోట్లు. అదే నెలలో యూపీఐతో అనుసంధానమైన బ్యాంకుల సంఖ్య 752గా ఉంది.అంటే రోజువారీ జీవితంలో యూపీఐ ఎంతగా కలిసిపోయిందో ఈగణాంకాలే చెబు తున్నాయి.ఇలాంటి విస్తృతవ్యవస్థలో ధర విధా నంలో చిన్న మార్పు కూడా వ్యాపారులు, బ్యాం కులు,పేమెంట్ యాప్‌లు,చివరికి వినియో గదారులపై ప్రభావంచూపే అవకాశం ఉంది.
కార్పొరేట్ ఆధిపత్యంపై చర్చ
యూపీఐ మార్కెట్‌లో పెద్ద పేమెంట్ యాప్ లకు గణనీయమైన వాటా ఉంది.అధిక విలు వైన లావాదేవీలపై వీణ=ద్వారా ఆదాయం ఏర్పడటం వల్ల పెద్ద పేమెంట్ ప్లాట్ ఫారమ్ లకు కూడా కొత్త ఆదాయ ప్రవాహం ఏర్పడే అవకాశం ఉందని మార్కెట్ విశ్లేషణలు సూచి స్తున్నాయి. అదే సమయంలో చిన్న పేమెంట్ సంస్థలు,బ్యాంకులు,వ్యాపారులకు దీని ప్రభా వం ఎలా ఉంటుందన్నది అమలు తర్వాతే స్పష్టమవుతుంది.ఇది కేవలం “చార్జీ వస్తుందా లేదా?”అనే ప్రశ్న కాదు.లిలియూపీఐ అభివృద్ధి ఖర్చును ఎవరు భరించాలి? ఆదాయం ఎవరికి వెళ్లాలి? చిన్న వ్యాపారులు, వినియోగదారుల ప్రయోజనాలు ఎలా రక్షించాలి? అన్నది అస లు చర్చ.
ముందున్న అసలు ప్రశ్న
అక్టోబర్ 15 నుంచి అమల్లోకి వచ్చే వీణ=తో యూపీఐ పూర్తిగా“పెయిడ్ సిస్టమ”గా మారడం లేదు. P2P చెల్లింపులు,రూ.2,000వరకు అర్హతగల మర్చంట్ చెల్లింపులు,అర్హతగల చిన్న వ్యాపారులకు మినహాయింపులు కొనసా గుతు న్నాయి.అయినప్పటికీ ఇప్పటివరకు ఉచితంగా ఉన్న అధిక విలువైన మర్చంట్ చెల్లింపులకు ధర నిర్ణయించడం ఒక కొత్త దశకు నాంది.ఈ మార్పు వల్ల వ్యవస్థకు అవసరమైన నిర్వహణ ఆదాయం లభిస్తుందా?చిన్నవ్యాపారులపై భా రం ఎంతవరకు ఉంటుంది?వినియోగదారు లకు పరోక్షంగా ఖర్చు బదిలీ అవుతుందా? డిజిటల్ చెల్లింపుల వినియోగంపై ప్రభావం ఎంత?పెద్ద పేమెంట్ సంస్థల మార్కెట్ వాటా లు మరింత పెరుగుతాయా?ఈ ప్రశ్నలకు సమాధానాలు కాలమే చెప్పాలి.యూపీఐని ప్రజల సౌకర్యంగా,సమగ్ర డిజిటల్ మౌలిక వేదికగాకొనసాగించాలంటే ఆదాయం,నిర్వ హణవ్యయం,చిన్నsవ్యాపారాల రక్షణ,విని యోగదారుల ప్రయోజనం,పోటీ ఈఐదు అం శాల మధ్య సమతుల్యతే కీలకం.

విశాఖపట్నం, సెప్టెంబర్ 3:
నగరంలో పారిశుద్ధ్య నిర్వహణలో ఎటు వంటి అలసత్వాన్ని సహించేది లేదని, ప్రజ లకు మెరుగైన పారిశుద్ధ్య సేవలు అందేలా అధికారులు నిరంతరం క్షేత్రస్థాయిలో పర్య వేక్షించాలని జీవీఎంసీ కమిషనర్ కేతన్ గార్గ్ ఆదేశించారు.రానున్న స్థానిక సంస్థల ఎన్నికలకు సంబంధించి పోలింగ్ స్టేషన్ల గుర్తింపు,మౌలిక సదుపాయాల కల్పన ప్రక్రి యను కూడా వేగవంతం చేయాలని సూచించారు. గురువారం క్షేత్రస్థాయి పర్యటనలో భాగంగా నార్త్ జోన్ పరిధిలోని 45,48వ వార్డుల్లో షాదీఖానా,ఎన్జీవోస్ కాలనీ,కేంద్రీయ విద్యాలయం,సోనియా గాంధీ కాలనీ తదితర ప్రాంతాల్లో నార్త్ జోన్ జోనల్ కమిషనర్ బి.రాముతో కలిసి కమిషనర్ పర్యటించారు.48వ వార్డులో డోర్ టు డోర్ వ్యర్థాల సేకరణ,రోడ్లు, కాలు వల పరిశుభ్రత,వీధి దీపాలు,తాగునీటి సరఫరా తదితర మౌలిక సదుపాయాలను పరిశీలించారు. స్థానిక ప్రజలతో నేరుగా మాట్లాడి పారిశుద్ధ్యం,తాగునీటి సరఫరాపై ఆరా తీశారు.ఎటువంటి ఇబ్బందులు లేవని ప్రజలు తెలియజేయగా,ఇళ్ల వద్దనేతడి,పొడి వ్యర్థాలను వేరుచేసి ప్రతిరోజూ వ్యర్థాల సేక రణ వాహనాలకు అందించాలని,పరిసరా లను పరిశుభ్రంగా ఉంచుకోవడంతో పాటు తాగునీటిని వృథా చేయకుండా పొదుపుగా వినియోగించుకోవాలని కమిషనర్ సూచిం చారు.అనంతరం 48వ వార్డులో పారిశుద్ధ్య కార్మికుల హాజరు పట్టికను పరిశీలించిన కమిషనర్, ఒక శాశ్వత పారిశుద్ధ్య కార్మి కురాలితో పాటు నలుగురు పొరుగు సేవల సిబ్బంది దీర్ఘకాలంగా విధులకు గైర్హాజరవు తున్నట్లు గుర్తించారు.విధులకు సక్రమంగా హాజరుకాని శాశ్వత పారిశుద్ధ్య కార్మికు రాలిపై నిబంధనల మేరకు తగిన చర్యలు తీసుకోవాలని జోనల్ కమిషనర్‌ను ఆదేశిం చారు.పర్యటనలో పలు ప్రాంతాల్లో రోడ్ల పక్కన చెట్ల కొమ్మలు పేరుకుపోయి ఉండ టాన్ని గమనించిన కమిషనర్ వాటిని వెంటనే తొలగించాలని ఆదేశించారు. విద్యుత్ వైర్లకు అడ్డుగా ఉన్న కొమ్మలను ఈపీడీసీఎల్ సిబ్బంది తొలగించి అక్కడే ఉంచినట్లు అధికారులు వివరించగా, ఈపీడీసీఎల్ అధికారులతో సమన్వయం చేసుకొనిచెట్ల కొమ్మలు,ఇతర వ్యర్థాలను ఎప్పటికప్పుడు తరలించేలా చర్యలు చేపట్టాలని జోనల్ కమిషనర్‌కు సూచిం చారు.రానున్న స్థానిక సంస్థల ఎన్నికలకు సంబంధించి పోలింగ్ స్టేషన్ల గుర్తింపు, అక్కడ అందుబాటులో ఉన్న మౌలిక సదుపాయాలపై కమిషనర్ ప్రత్యేకంగా సమీక్షించారు.షాదీఖానా,కేంద్రీయ విద్యా లయం,ఎన్జీవోస్ కాలనీ ప్రభుత్వ ఉన్నత పాఠశాల,ఎలిమెంటరీ స్కూల్,భారతీయ విజ్ఞాన కేంద్రం తదితర ప్రాంతాల్లో ప్రతిపాదించిన పోలింగ్ స్టేషన్ల ప్లాన్ కాపీలను పరిశీలించారు. అవసరానికి అనుగుణంగా కొత్త పోలింగ్ స్టేషన్లను గుర్తించాలని, సాధ్యమైనంత వరకు సంబంధిత వార్డుల పరిధిలోనే పోలింగ్ స్టేషన్లు ఉండేలా కార్యాచరణ చేపట్టాలని వార్డు ప్లానింగ్ కార్యదర్శులను ఆదేశిం చారు. పోలింగ్ స్టేషన్లలో అవసరమైన మౌలిక సదుపాయాల కల్పనకు ముందస్తు ప్రణాళిక సిద్ధం చేయాలని,ఈ ప్రక్రియపై జోనల్ కమిషనర్లు ప్రత్యేక దృష్టి సారిం చాలని సూచించారు. – జి.ఆనంద్ సునీల్ కుమార్ 

విశాఖపట్నం ప్రతినిధి : ప్రజల సమస్యలను పరిష్కరించి, వారిలో సంతృప్తి స్థాయిని పెంచ డమే ప్రజా ఫిర్యాదుల పరిష్కార వేదిక. ఈవేదిక ను మరింత విస్తరించి గ్రామ/వార్డుస్థాయికి చేరువ చేయడానికి విశాఖ జిల్లా కలెక్టర్ కృషి చేస్తున్నారు.ప్రజలు ప్రభుత్వ కార్యాలయాలకు వెళ్లి తమ సమస్యలను చెప్పుకోవడమా? లేక ప్రభుత్వం ప్రజల వద్దకు వెళ్లి వారి సమస్యలను తెలుసుకోవడమా?నిజానికి… మంచి పాలనకు కొలమానం ప్రభుత్వ కార్యాలయాల సంఖ్య కాదు.ప్రజల సమస్యలు ఎంత సులభంగా విన బడుతున్నాయి?అవి ఎంత వేగంగా పరిష్కాs Áమవుతున్నాయి? అనే విషయాలే ప్రామాణికం. ఈఆలోచనకు మరింత బలం చేకూర్చేలా విశాఖపట్నం జిల్లాలో ప్రజా ఫిర్యాదుల పరి ష్కార వ్యవస్థను గ్రామ,వార్డు స్థాయికి మరింత చేరువ చేసే కీలక నిర్ణయం తీసుకున్నారు. ఇకపై జిల్లాలోని అన్ని స్వర్ణ గ్రామం,స్వర్ణ వార్డు కార్యాలయాల్లో ప్రతిరోజూ పీజీఆరఎస్ నిర్వహించ నున్నారు.జిల్లా కలెక్టర్ ఎం.అభిషిక్త్ కిశోర్ అధి కారులకు ఇచ్చిన ఈఆదేశం వెనుక ఉన్న ప్రధాన ఉద్దేశం ఒక్కటే ప్రజల సమస్యలకు ప్రభుత్వం మరింత చేరువ కావాలి.
రెండు గంటలు..ఒక పెద్ద మార్పుకు నాంది
ప్రతి రోజు మధ్యాహ్నం 3 గంటల నుంచి 5 గంటల వరకు స్వర్ణ గ్రామం,స్వర్ణ వార్డు కార్యా లయాలు ప్రజల సమస్యలను వినేందుకు అందుబాటులో ఉంటాయి.ఈ రెండు గంటలు సాధారణ కార్యాలయ సమయం కాదు.తమ సమస్యను ఎవరికి చెప్పాలో తెలియని ఒక వృద్ధుడికి ఇవి ఆశాకిరణం కావచ్చు.ఒక ప్రభు త్వ పథకం అందక ఇబ్బంది పడుతున్న కుటుం బానికి ఇవి ఒక పరిష్కార మార్గం కావచ్చు. భూమి,పెన్షన్,రేషన్, విద్య,పారిశుధ్యం,మౌలిక వసతులు లేదా ఇతర ప్రభుత్వ సేవలకు సంబం ధించిన సమస్యతో తిరుగుతున్న ఒక సామాన్యు డికి ఇవి ప్రభుత్వాన్ని నేరుగా కలిసే అవకా శంగా మారవచ్చు.ప్రజలు తమ సమస్యను చెప్పేందుకు మండల కేంద్రానికి, జిల్లా కార్యా లయానికి లేదా వివిధ శాఖల కార్యాలయాలకు పదేపదే వెళ్లాల్సిన అవసరం లేకుండా వారి ప్రాంతంలోనే సమస్యను నమోదు చేసి,పరిష్కార ప్రక్రియను ప్రారంభించడం ఈ విధానంలోని ప్రధాన ఉద్దేశం.అర్జీ తీసుకోవడం కాదు పరిష్కారం వరకు బాధ్యత
ప్రజా ఫిర్యాదుల పరిష్కార వ్యవస్థలో అత్యంత కీలకమైన అంశం ఫిర్యాదును స్వీకరించడం కాదు.అది పరిష్కారమయ్యే వరకు దాని వెంట నడవడం.ఈవిషయాన్నే జిల్లా కలెక్టర్ స్పష్టంగా నిర్దేశించారు.ప్రజల నుంచి స్వీకరించే ప్రతి అర్జీని పీజీఆరఎస్‌లో నమోదు చేయాలి. సం బంధిత శాఖకు పంపించాలి. అక్కడితో బాధ్యత ముగిసిందని భావించకుండా, సమస్య పరిష్కార మయ్యే వరకు నిరంతరం పర్యవేక్షించాలి.ఇదే ఈ వ్యవస్థను ఒక సాధారణ ఫిర్యాదు స్వీకరణ కార్యక్రమం నుంచి బాధ్యతాయుతమైన ప్రజా సేవా వ్యవస్థగా మారుస్తుంది.ఎందుకంటే ఒక అర్జీకి నంబర్ ఇవ్వడం సులభం.కానీ ఆ అర్జీ వెనుక ఉన్న మనిషి సమస్యను అర్థం చేసుకుని పరిష్కారం చూపించడం అసలైన పరిపాలనా బాధ్యత.పాలన ఎంత ఉన్నత స్థాయిలో ఉన్నా దాని ప్రభావం చివరికి కనిపించేది గ్రామం/వార్డులోనే.ఒకకుటుంబం జీవితంలోనే. అం దుకే గ్రామ,వార్డు స్థాయిలో ప్రభుత్వ సేవలను మరింత అందుబాటులోకి తీసుకురావాలన్న లక్ష్యంతో అధికారులు సమన్వయంతో పనిచేయాలని కలెక్టర్ సూచించారు.
సంక్షేమ పథకం అర్హుడికి చేరిందా?
ప్రభుత్వ సేవకోసం దరఖాస్తు చేసిన వ్యక్తి సమ స్య పరిష్కారమైందా?ఒకకుటుంబానికి అవ సరమైన ధ్రువపత్రం అందిందా? స్థానికంగా ఎదురవుతున్న సమస్యకు సంబంధితశాఖ స్పం దించిందా?ఇలాంటి ప్రశ్నలకు సమాధా నం చెప్పగలిగే స్థాయిలో గ్రామ,వార్డు యంత్రాం గం పనిచేయాల్సిన అవసరం ఉంది. అందుకే పీజీఆరఎస్‌ను కేవలం ఫిర్యాదుల పెట్టెగా కాకుండా, ప్రజలుప్రభుత్వం మధ్య నేరుగా అను సంధానం చేసే వారధిగా చూడాల్సిన అవసరం ఉంది.ప్రజలు చెప్పే ప్రతిసమస్యలో ఒక ప్రాం తం ఎదుర్కొంటున్న వాస్తవ పరిస్థితి దాగి ఉం టుంది.ఒకే రకమైన సమస్య పదేపదే వస్తుంటే, అది వ్యక్తిగత సమస్య మాత్రమే కాదు… వ్యవస్థ లో ఎక్కడో ఒకలోపం ఉందనే సంకేతం. అందుకే పీజీఆరఎస్ ద్వారా వచ్చే ఫిర్యాదులు ప్రభుత్వానికి కేవలం పరిష్కరించాల్సిన అర్జీలు మాత్రమే కాకుండా,పాలనను మెరుగు పర చేందుకు అవసరమైన సమాచారంగా కూడా ఉపయోగపడతాయి.ప్రజలు ఏమి కోరుకుంటు న్నారు?ఎక్కడ సమస్య ఉంది?ఏశాఖలో ఆల స్యం జరుగుతోంది?ఏసేవ ప్రజలకు సులభం గా అందడం లేదు?ఏసమస్యకు తక్షణ జోక్యం అవసరం?ఈ ప్రశ్నలకు సమాధానాలను పీజీఆర్ ఎస్ మరింత స్పష్టంగా అందించగలదు.
అధికారులకు పరీక్ష… ప్రజలకు నమ్మకం
ప్రతిరోజూ పీజీఆరఎస్ నిర్వహించాలన్న నిర్ణయం అధికార యంత్రాంగానికి కూడా ఒక బాధ్యతను పెంచుతుంది.ప్రజలు చెప్పిన సమస్యను వినడం మాత్రమే కాదు.దానిని నమోదు చేయాలి. సంబంధిత అధికారికి చేరవేయాలి.పరిష్కారానికి గడువు నిర్ణయించాలి.పురోగతిని పరిశీలించాలి. చివరకు సమస్య పరిష్కారమైందా లేదా అన్నది నిర్ధారించాలి.ఇలాంటి నిరంతర పర్యవేక్షణ ఉం టేనే ప్రజల్లో ప్రభుత్వంపై విశ్వాసం పెరుగు తుంది.ఎందుకంటే ప్రజలకు కావాల్సింది హామీలు కాదు…ఫలితం.అర్జీ స్వీకరించామని చెప్పడం కాదు…సమస్య పరిష్కరించామని చెప్పగలగడం.
ప్రజా సంతృప్తే అసలైన విజయం
ప్రభుత్వ కార్యక్రమాల విజయాన్ని ఎన్నిఅర్జీలు స్వీకరించామనే సంఖ్యతో మాత్రమే కొలవలేం. ఎన్నిసమస్యలు పరిష్కరించాం?ఎంత వేగంగా పరిష్కరించాం?పరిష్కారం పొందిన ప్రజలు ఎంత వరకు సంతృప్తి చెందారు?అనే అంశాలే అసలైన కొలమానం.ఈ దిశగా అధికారులు పనిచేయాలని జిల్లా కలెక్టర్ స్పష్టం చేశారు. ప్రజల సమస్యలకు ప్రాధాన్యత ఇవ్వడంతో పాటు, ప్రజా సంతృప్తిని సాధించే విధంగా పీజీఆరఎస్‌ను సమర్థవంతంగా అమలు చేయాలని ఆదేశించారు.
పాలనకు కొత్త చిరునామా
ఒకప్పుడు ప్రభుత్వ కార్యాలయం అంటే ప్రజలు వెళ్లాల్సిన ప్రదేశం.ఇప్పుడు మారుతున్న పాలనా విధానంలో ప్రభుత్వ కార్యాలయం అంటే ప్రజ లకు అందుబాటులో ఉండాల్సిన సేవా కేంద్రం.ఈ మార్పు కేవలం కార్యాలయాల స్థాయిలో జరగకూడదు. ఆలోచనలో కూడా జరగాలి.అధికారిప్రజల మధ్య దూరం తగ్గాలి. ఫిర్యాదు పరిష్కారం మధ్య సమయం తగ్గాలి. ప్రభుత్వం ప్రజల మధ్య నమ్మకం పెరగాలి.స్వర్ణ గ్రామం, స్వర్ణ వార్డు కార్యాలయాల్లో ప్రతిరోజూ నిర్వహించనున్న పీజీఆరఎస్ ఈ మార్పుకు ఒక ఆచరణాత్మక రూపం.
ప్రతిరోజూ రెండు గంటలు…
ప్రజల కోసం కేటాయించిన రెండు గంటలు. వారి సమస్యలను వినేందుకు రెండు గంటలు. వారి అర్జీలను నమోదు చేసేందుకు రెండు గంటలు.అంతకంటే ముఖ్యంగా…ప్రభుత్వం తమతో ఉందనే నమ్మకాన్ని ప్రజల్లో నింపేం దుకు రెండు గంటలు.ప్రజల సమస్య వినిపించే చోటే ప్రజాస్వామ్యం బలపడుతుంది.ఆ సమ స్యకు పరిష్కారంలభించే చోటే పాలనకు అర్థం వస్తుంది.అందుకే…ప్రజల గడప వద్దకు పాలన చేరినప్పుడే పాలన ప్రజల జీవితాల్లో మార్పుగా కనిపిస్తుంది.స్వర్ణ గ్రామం…స్వర్ణ వార్డు కార్యాల యాల్లో ప్రతిరోజూ పీజీఆరఎస్ నిర్వహించా లన్న నిర్ణయం ఆమార్పు దిశగా మరో ముఖ్య మైన అడుగు. – జి.ఆనంద్ సునీల్ కుమార్ 

దీర్ఘకాలంపాటు వర్షం లేకపోవడం,పంటలు పండక పోవడం,ప్రజలకు,పశువులకు ఆహారకొరత,మంచినీటి కొరత ఏర్పడటాన్ని కరువుగా పేర్కొంటారు.స్వాతంత్య్రం వచ్చిన తొలిరోజులలో పెద్దలుడొక్కల కరువు గురించి చెప్పు తునేవారు. బ్రిటీష్ పాలకులు ప్రజలను పట్టించుకోకపోవడంతో ప్రజలుమట్టి జాపకానుకొని తాగినట్లు చెప్పుకునేవారు. స్వాతంత్య్రానంతరం 52లో రాయలసీమ కరువు ఏర్పడింది.ఆనాటి భారత ప్రభుత్వం రాయలసీమ కరువును గుర్తించ టానికి, సహాయ చర్యలు చేపట్టడానికి నిరాక రించింది.దానికై ప్రజలు పెద్ద ఎత్తున పోరాడి కరువు ప్రకటింప చేసుకున్నారు.

కరువు నిబంధనలు – నష్టపరిహారాలు
1966లో దేశ వ్యాపితంగా కరువు ఏర్పడింది. భారత ప్రభుత్వం కరువు నిబంధనలు రూపొందించింది. సాధారణ వర్షపాతం కన్నా 25 శాతం తక్కువ వర్షం కురవటం, పంటల సాగు విస్తీర్ణం 50శాతం తగ్గటం, పంటల దిగు బడులు 33శాతం తగ్గటం కరువు నిబంధ నలుగా పేర్కొన్నారు. కరువు ప్రకటించాలంటే వర్షపాతంతో పాటు మరొక నిబంధన వర్తిం చాలని షరతు ప్రకటించారు. వర్షాన్ని లెక్కించ టానికి విధానం రూపొందించారు. 24 గంట లలో రంగున్నర మిల్లీమీటర్ల వర్షపాతం పడితే ఒక వర్షపు రోజు కింద లెక్క, అటువంటి వర్షం 21రోజులు పడకపోతే తేలికపాటి కరువు గాను,29రోజులు కురవకపోతే తక్కువ కరుపు గాను,12 రోజులు దాటితే తీవ్ర కరువుగాను పరిగణించేవారు. కరువు ప్రకటించగానే ప్రభు త్వం తీసుకోవాల్సిన సహాయడం చర్యల క్రింద పలలు ఉసారు కల్పించడం, ప్రజలకు,పశువులకు తాగునీరు సరఫరా చేయటం,పశుగ్రాసం సరఫరా చేయటం, ఉచిత రేషన్ ఇవ్వ టం,అంజలి కేంద్రాలు నిర్వహించడం, రైతుల రుణాలు రీ షెడ్యూల్ చేయటం,పేదలకు వినియోగ రుణాలు ఇవ్వడం తదితర కార్య క్రమాలు చేపట్టాలి.
బిజెపి ప్రభుత్వం తెచ్చిన చట్టాలు
2016లో దేశంలో తిరిగి కరువు పరిస్థితులు నెలకొన్నాయి. కేంద్ర ప్రభుత్వం కరువు విధా నాలను పునః పరిశీలించింది.“వేదాస” పేరుతో కొత్త నిబంధనలు ప్రకటించింది. విజువలై జేషన్ ఆఫ్ ఎర్త్ అబ్జర్వేషన్ డేటా అండ్ ఆర్కైనల్ సిస్టమ్ అనే విధానాన్ని ప్రకటించింది. ఈ విధానంలో గతంలో ఉన్న మూడు నిబంధ నలకు తోడు నీటి నిల్వలను కూడా పరిశీలిం చాలని చేర్చింది. వీటిలో కనీసం మూడు అంశాలు ఉంటేనే కరువుగా గుర్తించాలని పేర్కొన్నది. భూమిపైన, భూమి లోపల ఉన్న నీటి నిల్వలను భూమిలో ఉన్న తేమ శాతాన్ని పరిగణలోకి తీసుకోవాలని పేర్కొన్నది. వ్యవసా యం రాష్ట్ర ప్రభుత్వ అజమాయిషి లోనిది. కావున రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు కరువు ప్రాంతాలను నిర్ణయించి పంపితే,కేంద్రం పరిశీలించి ఆమో దం తెలుపుతుందని పేర్కొంది. రాష్ట్ర ప్రభు త్వాలు నివేదికలు పంపిన అనంతరం కేంద్ర బృందాలు పర్యటించి, క్షేత్ర స్థాయిలో పరిశీలన చేసి నిర్ధారించిన తరువాత కేంద్ర ప్రభుత్వం ఆమోదిస్తుంది. ప్రకృతి వైపరీత్యాల నిధి నుండి కొంత సహాయం చేస్తుంది. కేంద్రదళాలు పర్య టనకు రెండు నుండి నాలుగు మాసాల సమ యం పట్టేది. అప్పటికీ ఖరీఫ్ సీజన్ ముగిసి రబీ సీజన్ ప్రారంభమయ్యేది.ఇది ఒక తంతు గా మారింది.
ప్రైవేటు బీమా కంపెనీల లాభాల కోసం
కేంద్ర ప్రభుత్వం 2016లో ప్రధానమంత్రి ఫసల్ బీమా యోజన పథరం ప్రవేశ పెట్టింది. దిగుబడి ఆధారిత పంటల బీమా, పర్యావరణ ఆధారిత పంటల బీమా పథకాలను కలిపి ఒకే చట్టం వేసింది. బీమా పథకం అమలుకు వది ప్రైవేటు ప్రైవేటు సంస్థలకు అప్పగించింది. 2019లో ప్రైవేటు బీమా కంపెనీలు వ్యవసా య శాఖ ఉద్యోగులు రూపొందించిన కరువు అంచనాలను అంగీకరించేది లేదని, శాటిలైట్ సమాచారం ద్వారా సేకరించే విధానం ప్రవేశ పెట్టాలని పేచీ పెట్టాయి.కేంద్ర ప్రభుత్వం అందుకు అంగీకరించింది.ఈ కాలంలో ప్రైవేటు బీమా కంపెనీలు, రూ.24 వేల కోట్ల లాభాలు పోగేసుకున్నాయి.రైతులకు చెల్లిం చింది స్వల్పం.
ప్రస్తుతం ఇండియన్ స్పేస్ రీఛార్జ్ ఆర్గనైజేషన్ (ఇస్రో) వారు రూపొందించిన స్పేస్ అప్లికేషన్ సెంటర్ ద్వారా సమాచారం సేకరించే విధా నం చేపట్టింది. స్వల్ప వర్షపాతం కలిగిన రాయలసీమలో విత్తనాలు మొలకెత్తని భూమి ఎంత శాతం, మొలకెత్తివా గిడసవారి వేలకు అంటుకుపోయిన విస్తీర్ణం ఎంత శాతం? మొల కొత్తి ఎండిపోయిన పంట ఎంత శాతం? అనేది ఎలా నిర్ధారిస్తారో అంతు పట్టదు, రాయ లసీమలో భూగర్భ జలాలు అడుగంటుతున్న వార్తలు వస్తున్నాయి. శాటిలైట్ సమాచారంలో పృక్ష సమాచారం ప్రకారం పంటలు వేయక పోయినా అటవీ వృక్షాలు, హార్టికల్చర్ వంటలు పచ్చని వాతావరణం చూపిస్తాయి. ఇప్పుడు వర్షాభావానికి గురైన పండ్ల తోటలు అబ్బుపడి ఏడాది పొడవునా పూత పూయటం,పూత నిలపటం,పిందె కట్టడం, కాపు నిలపటం అన్ని దశలలోనూ బలహీనంగా ఉంటాయి. ఇవన్నీ శాటిలైట్ ద్వారా తెలియవు. ప్రత్యక్షంగా తీసుకోవాల్సిన వివరాలు.
నష్టపరిహారాలకు తిలోదకాలు
కేంద్ర ప్రభుత్వం 2025లో ప్రకృతి వైపరీత్యాల చట్టానికి సవరణలు చేసింది. గీత చట్టంలోని 12,13,61 క్లాజులను తొలగించింది. సెక్షన్ 12లో బాధితులను అదుకోవటానికి ఉన్న నిబంధనలు తొలగించారు.13లో పంటలు కోల్పోయిన రైతాంగానికి రుణాలు రీషెడ్యూల్ చేసే చాప్టర్‌ను తొలగించారు.61వరాజు ప్రకారం మహిళలకు, షెడ్యూల్ కులాలకు వివక్ష చూపకుండా పరిహారం ఇవ్వాలనే నిబం ధన తొలగించారు.ఈచట్టం అమలులోకి వస్తే వంట నష్టపరిహారాలు, రుణాల రీ షెడ్యూలు హుళక్కే, పంటల బీమా మాత్రమే దిక్కు. రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఇచ్చారు. రైతాంగం నారుమళ్ళు పోయటం, భూమిని కేంద్ర ప్రభుత్వం కరువు విధానాలను పునః పరిశీలించింది. “వేదాస” పేరుతో కొత్త నిబంధనలు ప్రకటించింది. “విజువలైజేషన్ ఆఫ్ ఎర్త్ అబ్జర్వేషన్ డేటా అండ్ ఆర్కెవల్ సిస్టమ”అనే విధానాన్ని ప్రకటిం చింది. ఈ విధానంలో గతంలో ఉన్న మూడు నిబంధనలకు తోడు నీటి నిల్వలను కూడా పరిశీలించాలని చేర్చింది. వీటిలో కనీసం మూడు అంశాలు ఉంటేనే కరువుగా గుర్తించా లని పేర్కొన్నది. భూమిపైన, భూమి లోపల ఉన్న నీటి నిల్వలను భూమిలో ఉన్న తేమ శాతా న్ని పరిగణలోకి తీసుకోవాలని పేర్కొన్నది. వ్యవసాయం రాష్ట్ర ప్రభుత్వ అజమాయిషి లోనిది. కావున రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు కరువు ప్రాం తాలను నిర్ణయించి పంపితే, కేంద్రం పరిశీ లించి ఆమోదం తెలుపుతుందని పేర్కొంది. రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు నివేదికలు పంపిన అనం తరం కేంద్ర బృందాలు పర్యటించి, క్షేత్ర స్థాయి లో పరిశీలన చేసి నిర్ధారించిన తరువాత కేంద్ర ప్రభుత్వం ఆమోదిస్తుంది. ప్రకృతి వైపరీత్యాల నిధి నుండి కొంత సహాయం చేస్తుంది. కేంద్ర దగాలు పర్యటనకు రెండు నుండి నాలుగు మాసాల సమయం పట్టేది. అప్పటికే ఖరీఫ్ సీజన్ ముగిసి రబీ సీజన్ ప్రారంభమయ్యేది.
ఇది ఒక తంతుగా మారింది.
రైతాంగానికి బీమా ప్రీమియం చెల్లించమని పదేపదే చెప్పొంది.గత ప్రభుత్వం ఉచిత పం టల బీమా పథకం ప్రవేశపెట్టి రెండు సంవ త్సరాలు అమలు చేసింది.ఈ ప్రభుత్వం ఉచి త బీమా పడతాన్ని రద్దు చేసింది. గత రెండు సంవత్సరాల నుండి బీమా చెల్లంచిన వారికి బీమా ఇచ్చిన దాఖలాలు లేవు. ఫలితంగా రైతులు ఆసక్తి చూపటంలేదు. చెల్లించాలని ప్రభుత్వ పెద్దలు పడే పదే చెప్తున్నారు.
ముందుచూపు లేని ఫలితం
ఈ ఏడాది కేరళంకు రుతుపవనాలు ఆల స్యంగా వచ్చాయి. అప్పటికీ ముందు నుండీ ‘ఎల్సెనో ప్రభావం గురించి శాస్త్రవేత్తలు చెబు తూనే ఉన్నారు. అయినా మన మన రాష్ట్ర రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి కృష్ణా, గోదావరి డెల్టాలకు ముందుగా నీరు వదులుకామని,ఒక నెల ముం దుగానే నాట్లు వేస్తే నవంబర్,డిసెంబర్ మాసా లలో వచ్చే తుఫానులకు ముందే వరి కోతలు పూర్తి చేసుకోవచ్చని, ముందుగా నారుమళ్ళు పోసుకోమని రైతులకు పిలుపు సిద్ధం చేయ టం,గట్లు వేయటం,నగైనా పనులు పూర్తి చేశారు. బోర్లు ఉన్న రైతులు నాట్లు వేశారు. కొందరు రైతులు భూమిని దున్ని ఎద పెట్టారు. కొందరు గింజలు చల్లి పొడి కప్పం కప్పారు. జూలై చివరి నాటికి కృష్ణా డెల్టాలో వరి నాట్లు వేయవద్దని, ప్రత్యామ్నాయపంటలు వేసుకో మని ముఖ్యమంత్రి ప్రకటించారు. రైతాంగాన్ని గందరగోళంలోకి నెట్టారు. అంతర్జాతీయ నీటి యాజమాన్యం ఇన్ స్టిట్యూట్ వారు చెప్పిన వివరాల ప్రకారం భారత ప్రభుత్వం నెలకొల్పిన“సుఖ రక్షణ్ ‘అడ్వెర్ సిస్టమ్ ఈఏడాది వర్షపాతం అతి తక్కువగా ఉంటుందని మే 22వ తేదీనే సమా చారం ఇచ్చిందని పేర్కొంది.“సుఖ రక్షక్ దేశం లోని 22 భారతీయ భాషలలో ఈ విషయం ప్రకటించినట్లు అంతర్జాతీయ నీటి యాజ మాన్య ఇన్ స్టిట్యూట్ వారు పేర్కొన్నారు. అయి నా మనరాష్ట్ర ప్రభుత్వం ప్రత్యామ్నాయ పంటల వైపు సిద్ధం చేయకపోవటం దుర దృష్టం, ఇందుకు రాష్ట్ర ప్రజానీకం మూల్యం చెల్లిం చాల్సి వస్తున్నది.
నిర్వహణ భారంగా రైతువేదికలు
రైతు వేదికలు అలంకారప్రాయంగా మారా యి.రాష్ట్ర వ్యాప్తంగా రైతులకు వ్యవసాయ దారులకు సస్యరక్షణ చర్యలు కోసం కావాల్సిన సలహాలు,సూచనలు అందించాలనే లక్ష్యంతో గత ప్రభుత్వం 2021లో వీటిని ఏర్పాటు చేసింది.కానీ వీటి నిర్వహణకు సక్రమంగా నిధులు విడుదల కాక అధికారులు ఇబ్బంది పడుతున్నారు.నిధుల కొరతతో విద్యుత్ బిల్లు లు,పారిశుధ్య ఖర్చులూఅధికారులపైనే.. నెలకు రూ.9 వేల హామీ అమలు కాని వైనం అన్నదాతలకు అందు బాటులో ఉండి వ్యవ సాయ సలహాలు,సూచనలు అందించాలనే లక్ష్యంతోనిర్మించిన రైతువేదికలు ప్రస్తుతం నిర్వ హణ భారంతో కొట్టుమిట్టాడుతున్నాయి. ప్రభుత్వం నెలనెలా నిర్వహణ ఖర్చుల కోసం రూ.9వేలు ఇస్తామని ప్రకటించినా, నాలు గేళ్లు గా నిధులు విడుదల చేయకపో వడంతో వ్యవ సాయ విస్తరణ అధికారులే సొంత ఖర్చులతో నిర్వహణ చేపట్టాల్సిన పరిస్థితి నెలకొంది. ముఖ్యంగా విద్యుత్ బిల్లులు, మంచినీరు, పారిశుధ్యం, స్టేషనరీ, శిక్షణ కార్యక్రమాలు, కాపలాదారుల ఖర్చులు అధికా రులకు తలకు మించిన భారంగా మారాయి. దీంతో రైతువేదికల ఏర్పాటు లక్ష్యం నీరుగారు తోంది. 2021లో కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల నిధులతో క్లస్టర్ల వారీగా రైతువేదికలను నిర్మిం చారు. ఒక్కో వేదికకు సుమారు రూ.22లక్షలు వెచ్చిం చారు. ఒక్కో రైతువేదికకు వ్యవసాయ విస్తరణ అధికారిని నియమించి,ఉదయం, సాయం త్రం రైతులకు అందుబాటులో ఉండేలా ఏర్పాట్లు చేశారు. మిగతా సమయాల్లో వారు క్షేత్రస్థా యిలో పర్యటిస్తూ రైతులకు సాగు పద్ధతులు, ఆధునిక సాంకేతికత, పంటలపై సలహాలు,సూచనలు అందించాల్సి ఉంటుంది. అధికా రులు రైతులకు అందుబాటులో ఉం డేందుకు వేదికల్లో వసతి,ఫర్నిచర్, శిక్షణ కార్య క్రమాల కోసం కుర్చీలు,మైకులు తదితర సౌక ర్యాలు కల్పించారు.అయితే నిర్వహణకు ప్రభు త్వం ఇచ్చినహామీలు మాత్రం అమలుకు నోచు కోలేదు. పారిశుధ్యం,ఇతర పనుల కోసం సహా యకుడిని నియమిస్తామని చెప్పినా ఆహామీ అమలు కాలేదు. ఊరికి దూరంగా ఉన్న రైతు వేదికల్లో విలువైన సామగ్రిచోరీకి గురికా కుం డా వ్యవసాయ విస్తరణ అధికారులే తమ సొం త ఖర్చుతో వాచ్‌మెన్లను నియమించుకున్న సందర్భాలున్నాయి.
నాలుగేళ్లుగా నిధుల్లేవు
రైతువేదికల్లో మంచినీరు, విద్యుత్, పారిశుధ్యం తదితర నిర్వహణ ఖర్చుల కోసం నెలకు రూ.9 వేల చొప్పున ఇస్తామని ప్రభుత్వం ప్రకటిం చింది.2022 ఏప్రిల్ నుంచి ఆగస్టు వరకు ఐదు నెలలకు ఒక్కో రైతువేదికకు రూ.45 వేలు మాత్రమే విడుదలయ్యాయి. ఆ తర్వాత ఇప్పటి వరకు నిధులు విడుదల కాలేదని అధికారులు చెబుతున్నారు. జిల్లాలో 70రైతువేదికలు ఉం డగా,ఒక్కో కేంద్రానికి సుమారు రూ.2.70 లక్షల చొప్పున నిర్వహణ బకాయిలు పేరుకు పోయాయి.
సొంత డబ్బులతో భారం
నిధులు రాకపోవడంతో గత్యంతరం లేక వ్యవసాయ విస్తరణ అధికారులే నెలవారీ ఖర్చులు భరిస్తున్నారు.ఒక్కో రైతువేదికకు విద్యు త్ చార్జీల కోసం సుమారు రూ.1,000,స్టేష నరీ, జిరాక్స్‌లకు రూ.1,000,శిక్షణ కార్యక్ర మాలకు రూ.2,500, తాగునీటికి రూ.500, పరిశుభ్రత,కాపలాదారుల కోసం సుమారు రూ.3,000వరకు ఖర్చవుతోందని వారు చెబు తున్నారు.విద్యుత్ బిల్లులు సకాలంలో చెల్లిం చకపోతే సరఫరా నిలిపివేస్తుండటంతో తప్ప నిసరి పరిస్థితుల్లో తామే బిల్లులు చెల్లించాల్సి వస్తోందని ఆవేదన వ్యక్తం చేస్తున్నారు. మరుగు దొడ్ల నిర్వహణకు కూడా నిధులు లేకపోవ డంతో ఆ ఖర్చునూ తామే భరించాల్సి వస్తోం దని చెబుతున్నారు. సమస్యను ఉన్నతాధికారుల దృష్టికి తీసుకెళ్లినా ప్రభుత్వం నుంచి నిధులు రావడం లేదని,తామే భరించుకోవాలని సూచి స్తున్నారని వాపోతున్నారు.రైతులకు నిరంతరం సేవలందించాల్సిన రైతువేదికల నిర్వహణను ప్రభుత్వం గాలికొదిలేయకుండా,పెండింగ్ నిధులను విడుదల చేయడంతో పాటు నెలవారీ నిర్వహణ ఖర్చులను సకాలంలో మంజూరు చేయాలని వ్యవసాయ విస్తరణ అధికారులు కోరుతున్నారు.అన్నదాతలకు అందుబాటులో ఉండేందుకు ఏర్పాటు చేసిన రైతువేదికల నిర్వ హణ వ్యవసాయ విస్తరణ అధికారులకు తలకు మించిన భారంగా మారింది. గత ప్రభుత్వం రైతువేదికలను నిర్మించింది కానీ నిర్వహణకు నెలనెలా డబ్బులు ఇవ్వడం లేదు. దీంతో కనీ సం విద్యుత్ చార్జీలు చెల్లించే పరిస్థితి లేదు. వ్యవసాయ రంగంలో ఆధునిక పద్ధతులు, పంటల సాగులో వారికి అవసరమయ్యే సల హాలు,సూచనలు ఇవ్వడానికి 2021లో కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల నిధులతో క్లస్టర్ల వారిగా రైతు వేదిక లకు నిర్మించారు.ఒక్కో రైతువేదికకు రూ.22లక్షలతో నిర్మించారు.ఒక్కో వేదికకు వ్యవసాయ విస్తరణ అధికారిని నియమిం చారు.వారు రోజు ఉదయం,సాయంత్రం వేదిక ల్లో అన్నదాతలకు అందుబాటులో ఉంటూ మిగితా సమయాల్లో క్షేత్ర సందర్శన చేసి కర్షకు లకు సలహాలు,సూచనలు అందించాల్సి ఉం టుంది. వ్యవసాయ అధికారులు రైతులకు అందుబాటులో ఉండేందుకు వీలుగా వేదికలో వసతి కల్పించారు.ప్రత్యేకంగా ఫర్నిచర్‌ను సమకూర్చారు.శిక్షణ కార్యక్రమాలకు అవస రమైన కుర్చీలు,మైకు వంటివి ఏర్పాటు చేశా రు.వీటిని వ్యవసాయ శాఖతో పాటు ఇతర శాఖలు కూడా వినియోగించుకున్నాయి. ఊరికి దూరంగా నిర్మించిన వీటిలో పారిశుధ్య తదితర పనులకు సహాయకుడిని నియమిస్తా మని చెప్పిన ప్రభుత్వం ఆమాట మరిచి పోయింది. రైతువేదికల్లోని విలువైన సామగ్రి దొంగల పాలవుతుండడంతో వ్యవసాయ విస్త రణ అధికారులే తమ స్వంత ఖర్చుతో వాచ్‌మెన్ల ను నియమించుకున్నారు.ఆతర్వాత జరిగిన అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం అధికా రంలోకి రావడంతో ప్రస్తుతం వాటి నిర్వహణ గాలికొదిలేసింది.రైతువేదికల్లో మంచినీరు, విద్యుత్, పారిశుధ్యం వంటి నిర్వహణ ఖర్చుల నిమిత్తం ప్రతీ నెల రూ.9వేలు ఇస్తామని ప్రభు త్వం ప్రకటించింది. కానీ నాలుగేళ్లుగా నిధులు విడుదల చేయకపోవ డంతో పలు ప్రాంతాల్లో సంబధిత అధికారులు కొందరు వారి వేతనం నుంచి నెల ఖర్చులు చెల్లించారు. 2022ఏప్రిల్ నుంచి 2022ఆగస్టు వరకు ఐదు నెలలకు గాను ఒక్కో రైతువేదికలకు గాను రూ.45వేలు అందించింది. మొత్తం మోయలేని భారంగా మారిందని వాపోతున్నారు. ప్రభుత్వం నిధులు మంజూరు చేయాలని కోరుతున్నారు.-(వై.కేశవరావు)

రాష్ట్ర వ్యాప్తంగా సింగిల్ యూజ్ ప్లాస్టిక్‌ను నిషే ధించాలని నిర్ణయించిన రాష్ట్ర ప్రభుత్వం అందుకు తగ్గట్టుగా మహా విశాఖ మునిపల్ కార్పోరేషన్ సంస్థ(జీవీఎంసీ)గత రెండేళ్ల నుంచి పక డ్బందీగా కార్యాచరణ ప్రారంభించింది. ప్రాంతాలవారీగా పలు దశల్లో ప్లాస్టిక్ నిషేధాన్ని అమల్లోకి తీసుకు వస్తోంది. ప్లాస్టిక్ కవర్లు నీటి వనరుల్లో కలిసి వాటి అవశేషాలు మానవ దేహంలోకి వెళ్తున్నాయని ఫలితంగా క్యాన్సర్ బారిన పడుతున్నారని ప్రజలకు అవగాహణ కల్పిస్తున్నారు. ప్రభుత్వ ఆదేశాల మేరకు ప్రజల ఆరోగ్య పరిరక్షణ, పర్యావరణ పరి రక్షణ కోసం ప్లాస్టిక్ వినియోగాన్ని నిషేధానికి జీవీఎంసీ పకడ్బంధీగా చర్యలు తీసుకుంటున్నారు. గత ఏడాది జూన్ 5 నుంచి రాష్ట్ర వ్యాప్తంగా సింగిల్ యూజ్ ప్లాస్టిక్‌ను నిషేధించేందుకు చర్య లు చేపట్టాం. ప్రతి నెల ఒక థీమ్‌ని పెట్టుకొని కొన సాగిస్తున్నాం. ప్రస్తుతం ప్రజలు ప్లాస్టిక్ వాడకాన్ని అధికంగా వినియోగిస్తున్నారు. ఇది ఒక్కసారిగా పూర్తి అయ్యే కార్యక్రమం కాదు. అందుకే అంచెలు అంచెలుగా ప్రణాళికలు చేస్తున్నాం.” – కేతన్ గార్గే,కమీషనర్,జీవీఎంసీ.
‘సింగిల్ యూజ్ ప్లాస్టిక్ వాడకండి.. ప్రకృతిని కాపాడండి’ సింగిల్ యూజ్ ప్లాస్టిక్ కారణంగా దరిత్రితో పాటు, ప్రకృతి పెను విపత్తును ఎదుర్కొంటున్న దని దీనిని దృష్టిలో ఉంచుకుని ప్రతి ఒక్కరూ సింగిల్ యూజ్ ప్లాస్టిక్‌ను నిషేధించాలని మహా విశాఖ నగర పాలక సంస్థ (జీవీఎంసీ)పిలుపునిచ్చింది. సింగిల్ యూజ్ ప్లాస్టిక్ వల్ల ప్రపంచం పెను ప్రమాదంలో చిక్కు కుందని,దీనివల్ల వాతావరణ,జల,భూమి కాలుష్యాలు ఏర్పడుతున్నాయి. మానవ తప్పిదాలు,వివాదాల వల్ల మనుషులతో పాటు,జంతుజాలానికి కూడా ప్రమాదం ఏర్పడుతోంది.ప్లాస్టిక్ వినియోగం అనంతరం డీకం పోస్టు చేయకపోవడం వల్ల ఇది భూమితో పాటు, ప్రకృతిని నాశనం చేస్తుస్తోంది. దీని నుండి బయట పడేందుకు ప్రతి ఒక్కరు పెద్ద ఎత్తున మొక్కలు నాటి దరిత్రిని సంరక్షించు కోవాల్సిన బాధ్యత ఉందని జీవీ ఎంసీ కమిషనర్ కేతన్ గార్గె’ పిలుపు నిచ్చారు.
మొక్కలు నాటి సంరక్షించడంతో పాటు, ప్లాస్టిక్ వాడకాన్ని తగ్గించడం, ఒకవేళ వాడినట్లైతే తిరిగి దానిని వినియోగించడం, రీసైకిల్ చేయడం వంటి వాటిపై దృష్టి సారించాలని, ఈ నినాదం ప్రతి గృహానికి వెళ్లేలా చూడాల్సిన బాధ్యత ప్రతి ఒక్కరిపై ఉంది. అప్పుడే మనం భూమిని, ప్రకృతిని కాపాడగలుగుతామన్నారు.సింగిల్ యూజ్ ప్లాస్టిక్ నిషేధంలో భాగంగా ప్రతి ఒక్కరూ బయటికి,లేదా మార్కెట్‌కు వెళ్లేటప్పుడు తప్పని సరిగా కాటన్ చేతి సంచులు వాడాలని, ప్లాస్టిక్ వాటర్ బాటిల్‌కు బదులు స్టీల్ లేదామట్టి బాటిల్స్ వాడడం,ప్లాస్టిక్ మెటీరియల్ వాడకుండా చూడా లని,ఈ విషయంపై అన్ని చోట్ల అవగాహన కల్పిం చాలని తెలిపారు .రాష్ట్ర ప్రభుత్వం అత్యంత ప్రతి ష్టాత్మకంగా చేపట్టిన ప్రజాపాలన-ప్రగతి ప్రణాళి కలో భాగంగా అన్నిచోట్ల సింగిల్ యూజ్ ప్లాస్టిక్ నిషేధం ప్రకృతిని కాపాడే అంశంపై పెద్ద ఎత్తున నగరంలో ప్రచారం నిర్వహిస్తున్నారు..ప్రతి ఒక్కరూ ప్రకృతిని కాపాడుకునే ప్రయత్నం చేయా లని,అప్పుడే మనం అనుకున్న అందమైన జీవితా న్ని గడపగలుగుతారని భావిస్తున్నారు.
రైతు బజార్లో ప్లాస్టిక్ ప్రత్యామ్నాయాలపై అవగా హన కార్యక్రమం.
పర్యావరణహిత వస్తువుల వినియోగంతో ప్లాస్టిక్ వ్యర్థాలకు స్వస్తి పలుకుదాం.సింగిల్ యూజ్ ప్లాస్టిక్ వినియోగం పర్యావరణానికి తీవ్ర హానికర మని,ప్రతి ఒక్కరూ ప్లాస్టిక్ వినియోగాన్ని పూర్తిగా తగ్గించి పర్యావరణహిత ప్రత్యామ్నాయాలను ఉపయోగించాలని జీవీఎంసీ చీఫ్ మెడికల్ ఆఫీ సర్ ఆఫ్ హెల్త్ డాక్టర్ ఈ.ఎన్.వి.నరేష్ కుమార్ పేర్కొన్నారు. సోమవారం ఆయన తూర్పు జోన్ పరిధిలో ప్లాస్టిక్ వ్యర్థాల నియంత్రణ,పర్యావరణ పరిరక్షణపై ప్రజల్లో అవగాహన పెంపొందిం చేందుకు వార్డు నెం.23 పరిధిలోని సీతమ్మధార రైతు బజార్లో “ప్లాస్టిక్ వినియోగాన్ని స్వస్తి పలు కుతూ ప్రత్యామ్నాయ వస్తువులను వినియోగిం చాలని అవగాహన కార్యక్రమం” నిర్వహించారు. ఈ సందర్భంగా మార్కెట్ వ్యాపారులు, దుకాణ దారులు, స్థానిక ప్రజలకు సింగిల్ యూజ్ ప్లాస్టిక్ వల్ల కలిగే హానికర ప్రభావాలపై అవగాహన కల్పించారు. ప్లాస్టిక్ క్యారీ బ్యాగులకు బదులుగా వస్త్ర సంచులు, నార సంచులు, పేపర్ బ్యాగులు, స్టీల్ కంటైనర్లు, బయోడిగ్రేడబుల్ ప్లేట్లు మరియు కప్పులను వినియోగించాలని సూచించారు. మార్కెట్ ప్రాంతాల్లో ప్లాస్టిక్ వ్యర్థాల ఉత్పత్తిని తగ్గించి, సుస్థిరమైన పర్యావరణ పరిరక్షణకు ప్రతి ఒక్కరూ సహకరించాలని కోరారు. పరిశుభ్రమైన, ఆరోగ్యకరమైన నగర నిర్మాణానికి పర్యావరణ హిత అలవాట్లు ప్రతి ఒక్కరూ అలవరుచు కోవాలని తెలిపారు.స్వచ్ఛ సర్వేక్షన్ 2025-26లో విశాఖ నగరం పరిశుభ్ర నగరంగా,ప్లాస్టిక్ రహిత నగరంగా, పర్యావరణహిత నగరంగా దేశంలోనే ప్రథమ స్థానం పొందేందుకు వ్యాపారులు, కొనుగోలు దారులు ,ప్రజలు సహకరించాలని సీఎంహెచ్ కోరారు.- జి.ఆనంద్ సునీల్ కుమార్ 

ఆంధ్రప్రదేశ్,తెలంగాణ రాష్ట్రాలలో కార్మికుల కనీస వేతనాలు వారు పనిచేసే రంగం (నైపుణ్యంలేని,సెమీ-స్కిల్డ్,నైపుణ్యం కలిగిన, అత్యంత నైపుణ్యం కలిగిన) మరియుప్రాంతాల (జోన్-1,జోన్-2 మొదలైనవి)ఆధారంగా నిర్ణయించబడతాయి.
కనీస వేతనాల వివరాలు ఇలా.. :
ఆంధ్రప్రదేశ్ ఏప్రిల్ 2026 నుండి అమల్లోకి వచ్చిన సవరణల ప్రకారం,షాపులు మరియు వాణిజ్య సంస్థలలో (ఉదాహరణకు జోన్-II పరిధిలో) కనీస వేతనాలు నెలకు 12,317 (హెల్పర్) నుండి 14,504 (మేనేజర్,జోన్-I) వరకు ఉన్నాయి. తాజా సవరణల పూర్తి పట్టికను Ascవఅt H= AP వీఱఅఱఎuఎ ఔaస్త్రవs ద్వారా పరిశీలించ వచ్చు.రాష్ట్రంలో మార్పులు: ఆంధ్రప్రదేశ్ కనీస వేతనాల చట్టం ప్రకారం ఏడాదికి రెండుసార్లు వేతనాలు (VణA)సవరించబడ తాయి.తెలంగాణ తెలంగాణ ప్రభుత్వం జూన్ 1,2026 నుండి అమల్లోకి వచ్చేలా కోటి 11లక్షల మంది కార్మికుల కనీస వేతనాలను పెంచుతూ కొత్త విధానాన్ని ప్రకటించింది.
కార్మికులకు కనీస వేతనాలు పెంచుతూ రెండు తెలుగు రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు ప్రకటించడం హర్హణీయం. ఉమ్మడి రాష్ట్రంలో ప్రకటించిన పధ్నాలుగు సంవత్సరాల తరువాత ఆరాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఇప్పుడీ ప్రకటన వెలువరించింది. తెలంగాణలోని ఒక కోటి పదకొండు లక్షల మంది కార్మికులకు ప్రయోజనం కలుగుతుంది కనుక ఈ నిర్ణయం విస్తృత ప్రభావం వేస్తుంది. కనీస వేతనం పెంచుతూ ప్రకటించడం బాగానేవుంది కానీ ఆపెంపుదల శాస్త్రీయంగా లేదన్నది వాస్తవం.ఈ పధ్నాలుగేళ్లలో పెరిగిన ధరలతో పోల్చితే ఈపెంపుదల స్వల్పమే! కనీస వేతనాలను తెలంగాణ రాష్ట్రంలో 3జోన్లుగా, వేతనాలను 4క్యాటగిరీలుగా విభజించి ప్రకటించారు. అందులోనూ శాస్త్రీయత కొరవడింది. ఆయా జోన్లలో అన్ని రంగాల్లో ఒకే రీతిలో పెంచడంవల్ల గతంలో ఎంప్లాయ్ మెంట్‌లో వివిధ రకాల పనులకు ఆయా రకాలుగా ఉన్న పద్ధతి లేకుండా పోతుందని ఆందోళన వ్యక్తమవుతోంది. కనీస వేతనాల పెంపుదల సందర్భంగా కరువుభత్యం గురించి ప్రస్తావించకపోవడంతో కార్మికులు ఆందోళన చెందుతున్నారు. పెరిగిన వేతనాలు కూడా 4 క్యాటగిరీల్లో ఒక్క అన్‌స్కిల్డ్ వర్కర్లకు తప్ప మిగతా వారికి బేసిక్ కరువుభత్యం కలుపుకుని ఇప్పటికే వస్తున్న జీతానికి,పెరిగిన దానికి పెద్ద తేడా ఏమీ లేకపోవడం గమనార్హం.తెలంగాణ కాంట్రాక్టు లేబర్ జీవో నెం 11ప్రకారం ఇప్ప టికే కార్మికులు రూ.13,098 నుంచి రూ. 23,683 వరకు వేతనాలు పొందుతున్నారు. దీన్ని బట్టి చూస్తే ప్రభుత్వం పెంచింది పెద్దగా ఏమీ లేదు కదా! తెలంగాణ జీవో 4లో స్కిల్డ్ కార్మికుడికి వేతనం రూ.19,572 ఉండగా సీఎం ప్రకటించిన వేతనం రూ.18,500 మాత్రమే! గతంతో పోలిస్తే రూ.1072 తగ్గింది.ఇప్పటి వరకు అనుసరించాల్సిన ఏ ప్రామాణికాన్ని కూడా పరిగణనలోకి తీసుకోలేదని కార్మిక సంఘాలు చేస్తున్న విమర్శ సత్య దూరం కాదు.పెరిగిన ధరలు, 1948 కనీస వేతనాల చట్టం,డాక్టర్ ఆక్ట్రాయ్ ఫార్ములా,సుప్రీంకోర్టు తీర్పులకు అనుగుణంగా వేతనాలు లెక్కిస్తే రూ.32 వేలు వస్తుంది. అయినప్పటికీ కార్మిక సంఘాలు కనీస వేతనం రూ.26 వేలు ఉండాలని డిమాండ్ చేస్తున్నాయి. కార్మిక సంఘాల డిమాండ్లను పరిగణనలోకి తీసుకొని తెలంగాణ ప్రభుత్వం ప్రకటించిన కనీస వేతనాలను సవరించాలి. పొరుగు రాష్ట్రం చేసింది చూసి అయినా ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ప్రభుత్వం కార్మికులకు కనీస వేతనాలు వెంటనే ప్రకటించడం కనీస ధర్మం. ఇక్కడ 72షెడ్యూల్డ్ పరిశ్రమల్లో 50లక్షల మందికి పైగా కార్మికులకు ఈకనీస వేతనాలు వర్తిస్తాయి.ఉమ్మడి రాష్ట్రంలో ప్రకటించినదే తప్ప ఇక్కడ టిడిపి లేదా వైసిపి పాలకులు ఏనాడూ వాటిని పట్టించుకోలేదు.టిడిపి కూటమి సర్కారు ఇప్పుడైనా మేలుకోవడం అవసరం. ఇప్పటికే అన్ని నిత్యావసర సరుకు లతో పాటు ధరలన్నీ పెరిగి కార్మికుల బతు కులు దుర్భరంగా మారాయి. వాస్తవ పరిస్థితి గుర్తించి వెంటనే కనీస వేతనాలు పెంచాలి. దేశ రాజధాని ప్రాంతంలోని నోయిడా పారిశ్రా మిక కార్మికుల ఆందోళన గురించి ఒకసారి గుర్తుకు తెచ్చుకుంటే కనీస వేతన పెంపు ప్రకటన ఆవశ్యకత ఏమిటో పాలకులకు బోధపడుతుంది.అంతేగాక పొరుగున వున్న హర్యానా సర్కారు వేతన పెంపు ప్రకటన వెల్లడించాక ఉత్తరప్రదేశ్‌లోని యోగి ప్రభు త్వం బండ రాయిలా మిన్నకుండడం కడుపు మండి వున్న కార్మికుల ఆగ్రహానికి ఆజ్యం పోసింది. కార్మికుల ఆగ్రహం కట్టలు తెంచు కున్న తీరు జ్ఞప్తికి తెచ్చుకుంటే సర్కారు పెద్దల్లో కదలిక వస్తుంది.ఈ రెండు నెలల్లో యుద్ధం పేరిట భారాలు మరింత పెరిగాయి. ఈ నేపథ్యాన్ని పరిగణన లోకి తీసుకోవడంతో పాటు పొరుగు రాష్ట్రం ప్రకటించిన దాంట్లోని లోపాలను సవరించి తాజాగా కనీస వేతనా లను ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం వెంటనే ప్రకటిం చాలి.ఆలస్యం అనర్ధదాయకం అని గుర్తెర గాలి. లేనిపక్షంలో కార్మికుల ఆందోళనలకు లేదా వ్యక్తమయ్యే ఆగ్రహానికి రాష్ట్ర ప్రభుత్వమే పూర్తి బాధ్యత వహించాల్సి ఉంటుంది. నిరం తరం స్పీడ్ ఆఫ్ డూయింగ్ బిజినెస్ లేదా పెట్టుబడుల ఆకర్షణ జపం చేస్తూ కార్పొరేట్ల చుట్టూ ప్రదక్షిణలు చేస్తున్న పాలకులు శ్రమ జీవుల గురించి కొద్దిగానైనా పట్టించుకోరా? వెంటనే కనీస వేతన పెంపు ప్రకటన చేసి విజ్ఞత ప్రదర్శించండి.
పేరు వేతనాల పెంపు.. జరిగింది తగ్గింపు
రాష్ట్రంలో కాంట్రాక్ట్,ఔట్‌సోర్సింగ్ కార్మికుల కనీస వేతనాలను భారీస్థాయిలో పెంచుతు న్నట్లు ముఖ్యమంత్రి రేవంత్‌రెడ్డి ఈనెల 21న ప్రకటించారు. పెరిగిన కనీస వేతనాలను జూన్ 1నుంచి అన్ని సంస్థలకు అమలు చేస్తామని,ఇది అమలు జరిగేలా కార్మిక శాఖ అధికారులు చర్యలు తీసుకోవాలని ఆదేశాలు ఇచ్చామని సీఎం పేర్కొన్నారు.రాష్ట్రంలో ఉన్న 73షెడ్యూల్ ఎంప్లాయిమెంటులోగల కోటి11 లక్షల మంది కాంట్రాక్ట్, ఔట్‌సోర్సింగ్ కార్మి కులు,వారి కుటుంబాలకు మేలు జరుగను న్నది.అయితే,ప్రభుత్వం ప్రకటించిన కనీస వేతనాల పెంపు అసంబద్ధంగా,అన్యాయంగా ఉందనేది అర్థమవుతున్నది.1948 నాటి కనీస వేతనాల చట్టం,కార్మిక సంఘాల డిమాండ్లు, 1991నాటి సుప్రీంకోర్టు ఆదేశాలు,డాక్టర్ ఆండ్రాయిడ్ ఫార్ములా,రోజురోజుకూ పెరుగు తున్న నిత్యావసర సరుకుల ధరలను కూడా ప్రభుత్వం పరిగణనలోకి తీసుకోలేదు.సర్కార్ నిర్ణయంతో కనీస వేతనాల పెంపువల్ల రాష్ట్రం లోని అన్నిరంగాల్లో పనిచేసే కాంట్రాక్ట్, ఔట్‌సోర్సింగ్ కార్మికులకు లాభం చేకూరక పోగా తీరం నష్టం చేస్తుందనేది వాస్తవం. కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం అధికారంలోకి వచ్చి రెండున్నరేండ్లు దాటింది.ఎన్నికల సందర్భంగా ఆ పార్టీ రాష్ట్ర అధ్యక్షుడిగా ఉన్న రేవంత్‌రెడ్డి తమ ఎన్నికల ప్రణాళికలో కార్మికులకు ఇచ్చిన హామీల అమలుకు ఎంతమాత్రం సిద్ధం కాలేదని విశదమవుతున్నది.కార్మికుల కరువు భత్యం కనీస వేతనాల్లో కలిపే ఆలోచన సైతం చేయలేదు.బీఆరఎస్ హయాంలో అన్‌స్కిల్డ్ కార్మికులకు కనీస వేతనం రూ.1,809గా నిర్ణయించి కరువుభత్యం (డీఏ)పాయింట్ ఒక్కింటికి రూ.12గా నిర్ణయించింది. కనీస వేతన సలహా బోర్డు సిఫార్సులను పరిగణన లోకి తీసుకున్నది. దీని ప్రకారం 2021 జూన్ 25న కేసీఆర్ సర్కార్ ఐదు జీవోలను జారీ చేసింది. కానీ ప్రస్తుత పాలకులు రెండున్న రేండ్ల కాలంలో గెజిట్ కూడా విడుదల చేయకుండా వదిలివేశారు.కాంగ్రెస్ సర్కార్ ఇప్పుడు కనీస వేతనాన్ని రూ.14వేలకు కుదించటమే కాకుండా, డీఏ పాయింట్లను పరిగణనలోకి తీసుకోలేదు.ఈనిర్ణయం రాష్ట్రవ్యాప్తంగా ఉన్న కోటి పది లక్షల మంది కాంట్రాక్టు, ఔట్‌సోర్సింగ్ కార్మికులకు అన్యాయం చేయటమే అవుతుంది. ప్రభుత్వ వైఖరి పెట్టుబడిదారులు,యాజమాన్యాలకు మేలు చేసేదిగా ఉన్నదని స్పష్టమవుతున్నది. పెంచిన వేతనాల్లో పెరుగుదల లేకుండా ఉండటమే కాకుండా ప్రస్తుతం పొందుతున్న కనీస వేతనాలపై రూ.8,444 వరకు కార్మికుడు నష్టపోతున్న పరిస్థితి నెలకొన నున్నది.కార్మికులను మభ్యపెట్టేందుకు కాంగ్రెస్ సర్కార్ పూనుకుంటున్నది.నిజంగా కార్మికుల వేతనాల పెంపునకు చిత్తశుద్ధితో కృషిచేయాలని భావిస్తే కార్మిక సంఘాలు, సంబంధిత అధికారులతో చర్చించాలి. ప్రస్తుతం అమలు జరుగుతున్న వేతనాలు, పెరుగుతున్న నిత్యావసర సరుకుల ధరలు, కార్మికుల జీవన ప్రమాణాలను గుర్తించటం ద్వారా సరైన నిర్ణయం తీసుకొని ఉండాల్సి ఉన్నది. కానీ ఈ దిశగా ప్రభుత్వం ప్రయత్నా లు చేయకపోవటంతో కనీస వేతనాలను పెంచాలనే నిజాయితీతో కూడిన ఆలోచన ఎంతమాత్రం లేదని స్పష్టమవు తున్నది. వాస్తవానికి నిత్యావసర సరుకుల ధరల పెరు గుదల,కార్మికుల జీవన ప్రమాణాలు, సుప్రీం కోర్టు ఆదేశాలను పరిగణనలోకి తీసుకున్న ప్పుడు కార్మికుల కనీస వేతనం రూ.32 వేలుగా నిర్ణయించాల్సి ఉంటుంది.కార్మిక సంఘాలన్నీ కనీస వేతనం రూ.26వేలు ఇవ్వాలనే డిమాండ్‌ను న్యాయబద్ధ మైనదిగా తీసుకొని ప్రభుత్వం అంగీకరించాల్సి ఉంటుం ది.కేంద్ర ప్రభుత్వం నిర్ణయించిన ప్రకారం ఇప్పటికే అమలు జరుగుతున్న వేతనాల్లో కనీస వేతనంగా రూ.28,444 చెల్లిస్తున్నారు.- గునపర్తి సైమన్ 

వరి విశ్వవ్యాప్తంగా వందల కోట్ల మంది ప్రజలకు నిత్యం కడుపునింపే అమృతం.ఇక తెలుగు రాష్ట్రాలైన తెలంగాణ,ఆంధ్రప్రదేశ్‌లలో ఎన్ని చిరుతిళ్లు ఇతర చల్లని పానీయాలు తాగినా కాస్తంత వరి అన్నంతో భోజనం చేస్తేనే కడుపు నిండిన సంతృప్తికర భావన కలుగుతుంది.జీవకోటి ప్రాణాలు నిలుపు తున్న వరిలో ఇప్పుడు అత్యంత విషపూరిత ఆర్సెనిక్ మÖలకం స్థాయిలు ఎక్కువ అవుతున్నట్లు తాజా అధ్యయనం ఒకటి చేదు నిజాన్ని బయటపెట్టింది.యథేచ్ఛగా జరుగుతున్న మానవ కార్యకలాపాలు,అడవుల దహనం,శిలాజ ఇంధనాల వాడకంతో వాతావరణ మార్పులు సంభవిస్తున్నాయి.ఇప్పడీ వాతావరణ మార్పుల విపరిణామాలు వరి పంటలపై పడుతున్నాయని స్పష్టమైంది.వాతావరణంలో ఉష్ణోగ్రతలు పెరిగి, కార్బన్‌డయాక్సైడ్,కర్బన్ ఉద్గారాల స్థాయిలు పెరగడంతో వాటి కారణంగా పొల్లాల్లో మట్టి,నీటి నుంచి ఆర్సెనిక్ మÖలకం అత్యధికంగా వరిధాన్యంలోకి చేరుతోంది. విషాల రారాజుగా పేరొందిన ఆర్సెనిక్ పాళ్లు వరిలో పెరిగితే ఆరోగ్యంపై దాని దురష్పభావాలు దారుణంగా ఉంటాయి.ఆర్సెనిక్‌స్థాయి పెరిగిన వరి అన్నాన్ని ఆహారంగా తీసుకుంటే చర్మ,ఊపరితిత్తుల సంబంధిత క్యాన్సర్లతోపాటు ఎన్నో రకాల తీవ్ర ఆరోగ్య సమస్యలు మనిషిని చుట్టుముట్టడం ఖాయం.రక్తసరఫరా,రోగ నిరోధక వ్యవస్థలు, కాలేయం, మÖత్రపిండాలు, మÖత్రాశయం, చర్మం,ప్రొస్టేట్ గ్రంథి వంటి శరీర భాగాలపై తీవ్ర ప్రభావం చూపుతుంది.హృద్రోగ సమస్యలతో పాటు మధుమేహవ్యాధి ప్రబలే ప్రమాదముంది. గర్భిణీల్లో పిండం సరిగా ఎదగకపోవడం,అకాల మరణాలు సంభవించే ముప్పు ఉంది.వాతావరణ మార్పుల కారణంగా వాతావరణంలోని వెలువడు తున్న అధిక కర్బన్ ఉద్గారాలు,ఉష్ణోగ్రతల పెరుగు దలతో అమృతాహారం కాస్తా విషాహారంగా మారుతున్న వైనాన్ని శాస్త్రవేత్తలు వివరించారు. కొలంబియా విశ్వవిద్యాలయంలోని పరిశోధకుల బృందం చేసిన ఈఅధ్యయనం ఫలితాలు ‘లాన్సెట్ ప్లానిటరీ హెల్త’జర్నల్‌లో ప్రచురితమయ్యాయి.
అకర్బన ఆర్సెనిక్ మరింత ప్రమాదం..
ఆర్సెనిక్ కర్బన్,అకర్బన రూపాల్లో సహజంగానే నేలపొరలో ఉంటుంది.మానవునికి అకర్బన ఆర్సెనిక్‌తో పోలిస్తే అకర్బన ఆర్సెనిక్‌తో ముప్పు చాలా ఎక్కువ.వరిపంట మడల్లో నీటితో నింపి నప్పుడు మట్టిలోని ఆర్సెనిక్ వరినాట్లద్వారా వరిధాన్యంలోకి చేరుతుంది.అధ్యయనంలో భాగంగా పదేళ్లపాటు చైనాలో వేర్వేరు వాతావరణ పరిస్థితుల్లో సాగుచేస్తున్న 28రకాల వరి వంగడాలపై శాస్త్రవేత్తలు పరిశోధన చేశారు.
వాతావరణ మార్పుల వల్ల ఉష్ణోగ్రత పెరిగిన ప్పుడు, వాతావరణంలో కార్భన్డేయాక్సైడ్ స్థాయిలు పెరిగినప్పుడు ఆర్సెనిక్ శోషణ స్థాయిలూ పెరుగుతున్నాయి. దీంతో వరి ధాన్యంలో ఆర్సెనిక్ స్థాయిలు ఎక్కువవుతున్నాయి. ఇలాగే కొనసాగితే ఒక్క చైనాలోనే వరి అన్నం తినడం వల్ల 1.93 కోట్ల క్యాన్సర్ కేసులు పెరుగుతాయని న్యూయా ర్కోలో ని కొలంబియా వర్సిటీలోని వాతావరణ ఆరోగ్య శాస్త్ర సహాయ అధ్యాపకులు,ఈ పరిశోధ నలో సహ రచయిత లెవీస్ జిస్కా చెప్పారు. ఉష్ణో గ్రత మరో 2డిగ్రీల సెల్సియస్ పెరిగితే మరో పాతికేళ్లలో వాతావరణంలో కార్బన్ డయాక్సైడ్ ప్రతి 10 లక్షలకు 200పాళ్లు ఎక్కువవుతుందని పేర్కొన్నారు.
మతలబు అంతా వరిమళ్లలోనే..
వేల సంవత్సరాల క్రితం వరిసాగు లేదు. అక్కడక్కడా పెరిగిన వరికంకుల నుంచే వరిధాన్యాన్ని సేకరించి వండుకుని తిన్నారు. ఆ వరిమొక్కల మొదళ్ల వద్ద ఎలాంటినీరు నిల్వ ఉండేదికాదు. ఇప్పుడు నాగరిక సమాజంలో మడులు కట్టి నీటిని నిల్వచేసి వరిసాగు చేస్తున్నారు. వరి మొక్కల మొదళ్ల వద్ద పూర్తిగా నీరు ఉంటుంది.దీంతో మట్టిలో సహజ ఆక్సిజన్ ఉండదు. దీంతో మొక్క వేర్ల వద్ద అనఎరోబిక్ బ్యాక్టీరియా శక్తి సంగ్రహణ కోసం ప్రత్యామ్నా యంగా ఆర్సెనిక్ అణువులను లాగేస్తుంది. అలా గతంలో పోలిస్తే ఆర్సెనిక్ వరిధాన్యంలోని వచ్చి చేరుతోంది. కాలుష్యం, తదితర మానవ ప్రేరేపిత వాతావరణ మార్పుల కారణంగా నేలలో కర్బన ఉద్గారాలు పెరిగి, ఉష్ణోగ్రత ఎక్కువై ఈ ఆర్సెనిక్ సంగ్రహణ రేటు పెరుగుతోంది.
అరికట్టే మార్గాలున్నాయి
వరిధాన్యంలోని ఆర్సెనిక్ వంట ద్వారా ఒంటిలోకి చేరకుండా అడ్డుకునే చిట్కాలున్నాయి.బ్రౌన్ రైస్తో పోలిస్తే తెల్ల బియ్యంలో పోషకాలు తక్కువ. అలాగే ఆర్సెన్ పాళ్లు కూడా తక్కువే. అందుకే బ్రౌన్రైస్ బదులు తెల్ల అన్నం తింటే కాస్త దీని ముప్పు నుంచి తప్పించుకోవచ్చు.ఇతర రకాలతోపోలిస్తే బాస్మతి రకం బియ్యంలోనూ ఆర్సెనిక్ తక్కువగా ఉంటుంది. ఆగ్నేయాసియా, అమెరికా, యÖరప్ దేశాల్లోని రకాలతో పోలిస్తే తూర్పు ఆఫ్రికాలో దొరికే వరిలో ఆర్సెనిక్ తక్కువగా ఉంటోంది. అప్పటికే మరుగుతున్న నీటిలో 11 బియ్యాన్ని పోసి ఉడకబెట్టండి. ఒక ఐదు నిమిషాల తర్వాత ఆ నీటినంతా పారబోయండి. తర్వాత మళ్లీ కొత్తగా నీళ్లు జతచేసి అన్నం వండండి. గంజి వార్చకండి”అని బ్రిటన్లోని షెఫీల్డ్ యÖనివర్సిటీ పరిశోధకులు చెప్పారు. వండటానికి ముందు బియ్యాన్ని బాగా కడగండి. తర్వాత ఒక పాలు బియ్యానికి, ఆరు పాళ్ల నీటిని జతచేసి వండండి” అని బ్రిటన్ ఆహార ప్రమాణాల ప్రాధికార సంస్థ సూచించింది.
బ్రౌన్ రైస్ కంటే తెల్ల అన్నమే మంచిది !
“బ్రౌన్ రైస్లో అకర్బన ఆర్సెనిక్ ఎక్కువగా ఉం టుంది. తెల్ల అన్నంలో ఇది తక్కువగా ఉంటుంది. విషపూరిత ఆర్సెనిక్ కోణంలో చూస్తే ఆహారంగా బ్రౌన్ రైస్ కంటే పాలిష్ చేసిన తెల్ల అన్నమే మంచిది” అని శాస్త్రవేత్తలు చెప్పారు. తెల్ల అన్నంతో పోలిస్తే ముడి అన్నం, బ్రౌన్ రైస్ మంచివి అంటూ జనం కొత్తపోకడలో వెళుతున్న ఈ తరుణంలో శాస్త్రవేత్తలు తెల్ల అన్నమే ఉత్తమ మని చెప్పడం గమనార్హం. వరిధాన్యంలో ఆర్సెనిక్ స్థాయిని తేల్చేందుకు ప్రపంచంలో విస్తృతస్థాయిలో జరిగిన తొలి అధ్యయనం ఇది” అని బెల్ఫాస్ట్లోని క్వీన్స్ యÖనివర్సిటీ బయోలాజికల్ సైన్సెస్ విభాగ ప్రొఫెసర్ ఆండ్రూ మెహార్గ్ చెప్పారు.

రంగు, రుచి, వాసన ఉండదు.ఆర్సెనిక్ విషపూరిత మైనదని ప్రాచీన మానవులకు కూడా తెలుసు. ఇది ఎలాంటి రంగు, రుచి, వాసన ఉండదు. ప్రాచీనకాలంలో రోమ్, యÖరప్ దేశాల్లో శత్రువులను చంపేసేందుకు ఆర్సెనిక్ను ఇచ్చేవారని కథలు కథలుగా చెప్పేవారు. అయితే అత్యల్ప స్థాయిలో దీనిని తీసుకుంటే వెంటనే ఎలాంటి ప్రభావం చూపించదుగానీ స్లో పాయిజన్లా పనిచేసి దీర్ఘకాలంలో శరీరంపై తీవ్ర దుష్పభావాలను చూపిస్తుంది. అకర్బన ఆర్సెనిక్ అణువులు మానవశరీరంలోని జీవఅణువులతో అత్యంత సులభంగా బంధం ఏర్పర్చుకుంటాయి.కర్బన ఆర్సెనిక్ సహజంగా శిలలు, నేలల్లో ఉంటుంది.
అకర్బన ఆర్సెనిక్ ఎక్కువగా గనుల తవ్వకం, బొగ్గును కాల్చడం ఇతర పారిశ్రామిక కార్యక లాపాల వల్ల వాతావరణంలోకి చేరుతుంది. ఇది నీటిలో కరుగుతుంది. పారిశ్రామిక వ్యర్థాలు నదీజలాల్లోకి పారి ఆ నీటితో పండించే పంటల ద్వారా మానవ శరీరాల్లోకి చేరుతోంది. దక్షిణ అమెరికా, దక్షిణ, మధ్యాసియా దేశాల్లోని భూగర్భజలాల్లోనూ అకర్బన ఆర్సెనిక్ ఉంటోంది. అమెరికాలో దాదాపు 21 లక్షల మంది ప్రజలు ఇలా అకర్బన ఆర్సెనిక్ ఉన్న నీటినే తాగుతు న్నారు. ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ నిర్దేశించిన పరిమితులను దాటిన ఆర్సెనిక్ ఉన్న జలాలనే ప్రపంచవ్యాప్తంగా 14కోట్ల మంది జనం తాగుతున్నారు.ప్రపంచంలో అత్యధికంగా తినే ధాన్యమైన బియ్యం,వాతావరణ ఉష్ణోగ్రత పెరగడం,కార్బన్ డయాక్సైడ్ ఉద్గారాలు పెరగడం వలన మానవ ఆరోగ్యానికి ప్రమాదకరంగా మారబోతుందని కొత్త పరిశోధన వెల్లడిం చింది.ఈఅధ్యయనం ది లాన్సె ట్ ప్లానెటరీ హెల్త్ జర్నల్‌లో ప్రచురించ బడింది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా బిలియన్ల మంది ప్రతిరోజూ బియ్యాన్ని తింటున్నారు. ఇది అభివృద్ధి చెందు తున్న దేశాల్లో ఎక్కువగా జీవనాధారంగా మారిన పంట. ప్రపంచ జనాభాలో సగం మందికి ఇది ప్రధాన ఆహారంగా నిలుస్తోంది. కానీ బియ్యం పండించే విధానం—అంటే ఎక్కువగా నీటిలో ముంచి పండించడమÖ, మరియు దీని సున్నిత మైన నిర్మాణం వలన ఇది అసాధారణంగా అధికంగా ఆర్సెనిక్‌ను పీల్చుకునే స్వభావాన్ని కలిగి ఉంది. ఆర్సెనిక్ ఒక ప్రబలమైన కార్సినోజెన్ (క్యాన్సర్ కారక పదార్థం),ఇది ముఖ్యంగా చిన్నపిల్లలకి అత్యంత హానికరం. కోలంబియా యÖనివర్సిటీలో మొక్కల శరీరశాస్త్ర నిపుణుడైన లూయిస్ జిస్కా గత మÖడుదశాబ్దాలుగా బియ్యంపై పరిశోధనలు చేస్తున్నారు. ఇటీవల కాలంలో వాతావరణ మార్పుల వల్ల ముఖ్యమైన ఆహార ధాన్యాల్లో పోషకాలు తగ్గిపోతున్నాయని ఆయన గమనించారు. ఆయన చైనా మరియు అమెరికా పరిశోధకులతో కలసి, వాతావరణ మార్పుల ప్రభావం పై విస్తృత రకాల బియ్యం జాతులపై అధ్యయనం నిర్వహించారు. ఇది త్రుటిలో లేనిది. ఇందులో ఉష్ణోగ్రత కార్బన్ డయాక్సైడ్ రెండూ కలిపి పరిశీలించబడ్డాయి.
“ఉష్ణోగ్రతలు మాత్రమే పెరిగితే కొన్ని మార్పులు ఉంటాయని తెలుసు.్పుO2వల్ల కూడా కొద్దిగా మార్పులు. కానీ రెండూ కలిపినప్పుడు వచ్చింది మాత్రం ఊహించ నిదే. ప్రతి రోజు బిలియన్ మందికి ఆహారంగా ఉండే పంట విషపూరితమవుతుంటే, దాని ప్రభావం ఎంతో పెద్దది.” ఆరు సంవత్సరాల పాటు అమెరికా మరియు చైనాలోని శాస్త్రవేత్తల బృందం నియంత్రిత పొలాల్లో బియ్యం పెంచి, కార్బన్ డయాక్సైడ్ మరియు ఉష్ణోగ్రతలు పెరిగినప్పుడు వచ్చే ప్రభావాన్ని పరీక్షించారు. వాతావరణ శాస్త్రజ్ఞులు అంచనా వేసిన విధంగా ఈ మార్పులు జరిగితే, బియ్యంలో ఉండే ఆర్సెనిక్ మరియు అజైవిక ఆర్సెనిక్ స్థాయిలు కూడా పెరిగిపోతాయని వారు కనుగొన్నారు.ఆర్సెనిక్ కొన్ని ఆహారాల్లో సహజంగా ఉంటుంది—ఉదాహరణకు చేపలు, సముద్ర ఆహారాల్లో, అలాగే నీరు మరియు మట్టి లోనూ ఉంటుంది. అజైవిక ఆర్సెనిక్ పారిశ్రామిక పదార్థాల్లో ఉంటుంది, ఇది నీటిలోకి చేరుతుంది. ఆ నీరు బియ్యం పండించే పొలాల్లో వాడబడు తుంది.బియ్యం నీటిలో ముంచి పండించడం వలన, ఇది ఆ నీటిలో ఉన్న రసాయనాలను—ఆర్సెనిక్ సహా—సులభంగా పీల్చుకుంటుంది. ఇది బియ్యంలోకి చేరుతుంది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఎక్కువ బియ్యం ఈ విధంగా పండుతుంది. ఈ తాజా పరిశోధన స్పష్టంగా చూపిస్తోంది—వాతావరణ మార్పుల వలన బియ్యంలో ఆర్సెనిక్ స్థాయిలు పెరుగుతున్నాయి.జిస్కా ఇలా చెప్పారు: “బియ్యంలో మట్టిలో ఉండే సంక్లిష్ట జీవ-రసాయనిక (bఱశీస్త్రవశీcష్ట్రవఎఱcaశ్రీ) ప్రక్రియల వలన, ఉష్ణోగ్రతలు,కార్బన్ డయాక్సైడ్ స్థాయిలు పెరిగినప్పుడు, అజైవిక ఆర్సెనిక్ స్థాయిలు కూడా పెరుగుతాయి. ఇది మన ఆరోగ్యానికి అత్యంత ప్రమాదకరమైనది.”అజైవిక ఆర్సెనిక్కి గురయ్యే వ్యక్తులు చర్మ క్యాన్సర్,మÖత్రాశయ క్యాన్సర్, ఊపిరితిత్తుల క్యాన్సర్, గుండె సంబంధిత వ్యాధులు, మరియు శిశువుల్లో నర సంబంధిత సమస్యలకు గురయ్యే ప్రమాదం ఎక్కువగా ఉంటుందని పరిశోధనలు సూచించాయి. ప్రపంచంలో బియ్యాన్ని అధికంగా తినే ప్రాంతా ల్లో, అజైవిక ఆర్సెనిక్ కారణంగా క్యాన్సర్ ప్రమాదం పెరుగుతున్నట్టు పరిశోధనలు తెలిపాయి.జిస్కా మరియు అతని సహచరులు, బియ్యంపై తమ పొల పరిశోధనల డేటాను తీసుకుని, ఆసియాలో బియ్యాన్ని అత్యధికంగా తినే 7 దేశాలలోని (వియత్నాం, ఇండోనేశియా, చైనా, బంగ్లాదేశ్, ఫిలిప్పీన్స్, మయన్మార్ మరియు భారతదేశం) ప్రతి వ్యక్తి సగటు వినియోగ డేటా ఆధారంగా వ్యాధి ప్రమాదం ఎలా పెరుగుతుందో అంచనా వేశారు. వారి ఫలితాల ప్రకారం, ఈ దేశాలన్నిటిలోనూ వ్యాధి ప్రమాదం విస్తృతంగా పెరిగింది. జిస్కా తెలిపారు: “ప్రపంచంలో అత్యధికంగా తినే ప్రధాన ఆహారాలపై వాతావరణ మార్పుల వల్ల వచ్చిన విషపూరిత ప్రభావం ఇది. దీనిపై మీరు ప్రభావితమవుతారా అన్నది మీ బియ్యం వినియోగాన్ని బట్టి నిర్ణయించబడు తుంది.”పరిశోధకులు ఎప్పటినుంచో బియ్యంలో అధిక స్థాయిలో ఆర్సెనిక్ ఉండే అవకాశం ఉం దని తెలుసుకున్నారు. నియంత్రణ సంస్థలు, ముఖ్యంగా చిన్న పిల్లల విషయంలో, ఆర్సెనిక్‌కు గరిష్ఠ పరిమితులు సూచించాయి. ఎందుకంటే చిన్నారులు ఎక్కువగా బియ్యం ఆధారిత ఆహారాన్ని తీసుకుంటారు.వారు అత్యంత సంక్షిప్తంగా బాధపడే వర్గం.ఈ కొత్త అధ్యయనం ఆధారంగా, నియంత్రణ సంస్థలు మరింత కఠిన నిబంధనలు విధించాల్సిన అవసరం ఉందని రచయితలు అభిప్రాయపడుతున్నారు. అమెరికా ఆహార మరియు ఔషధ పరిపాలన సంస్థ (ఖీణA) ఇప్పటివరకు ఆహారాలలో ఆర్సెనిక్‌కు గరిష్ఠ పరిమితులు నిర్ణయించ లేదు.పరిశోధకులు సూచించిన మరో దారిలో,తక్కువగా ఆజైవిక ఆర్సెనిక్ పీల్చుకునే బియ్యం రకాలను అభివృద్ధి చేయడం, అలాగే ప్రజలకు బియ్యానికి ప్రత్యా మ్నాయ ఆహారాలపై అవగాహన కల్పించడం ఉన్నాయి.జాన్స్ హాప్కిన్స్ యÖనివర్సిటీలో ప్రొఫెసర్ ఆహార ఉత్పత్తి, వినియోగానికి సంబంధించి ఆరోగ్య ప్రమాదాలపై పరిశోధనలు చేసిన కీవ్ నాక్‌మాన్ తెలిపారు:“బియ్యంలో ఆర్సెనిక్ సమస్య ఎప్పటినుంచో ఉంది. కానీ వాతావరణ మార్పుల వలన ఇది ఇంకా తీవ్రతరం అవుతోంది. ప్రజల ఆర్సెనిక్‌కు గురయ్యే అవకాశాన్ని తగ్గించడానికి జోక్యం అవసరం. మనం చేయగలిగిన అత్యుత్తమ పని ఏమిటంటే-వాతావరణ మార్పును సాధ్యమైతే అంతవరకూ తగ్గించడం.”
మానవ ఆరోగ్యంపై వాతావరణ మార్పుల ప్రభావాలు
మానవ ఆరోగ్యంపై వాతావరణ మార్పుల ప్రభావాలు చాలా తీవ్రంగా ఉంటాయి ఎందుకంటే అవి వేడి సంబంధిత వ్యాధులు మరియు మరణాలు, శ్వాసకోశ వ్యాధులు మరియు అంటు వ్యాధుల వ్యాప్తిని పెంచుతాయి . వాతావరణ మార్పు 21వ శతాబ్దంలో అతిపెద్ద ప్రపంచ ఆరోగ్య ముప్పు అని పరిశోధకులు, ఆరోగ్య నిపుణులు మరియు సంస్థల మధ్య విస్తృతమైన ఒప్పందం ఉంది.పెరుగుతున్న ఉష్ణోగ్ర తలు మరియు వాతావరణ నమÖనాలలో మార్పు లు వేడి తరంగాల తీవ్రత, తీవ్రమైన వాతావర ణం మరియు అనారోగ్యం, గాయం లేదా మరణా నికి ఇతర కారణాలను పెంచుతున్నాయి. వేడి తరంగాలు మరియు తీవ్రమైన వాతావరణ సంఘటనలు ప్రత్యక్షంగా మరియు పరోక్షంగా ఆరోగ్యంపై పెద్ద ప్రభావాన్ని చూపుతాయి. ప్రజలు ఎక్కువ కాలం అధిక ఉష్ణోగ్రతలకు గురైనప్పుడు వారు వేడి అనారోగ్యం మరియు వేడి సంబంధిత మరణాన్ని అనుభవించవచ్చు.ప్రత్యక్ష ప్రభావాలతో పాటు, వాతావరణ మార్పు,తీవ్ర వాతావరణ సంఘటనలు జీవావరణంలో మార్పులకు కారణమవుతాయి.భవిష్యత్తులో అంటు వ్యాధులు వ్యాప్తి చెందే ప్రదేశాలపై వాతావరణ మార్పు ప్రభావం చూపుతుంది. అనేక అంటు వ్యాధులు గతంలో ప్రజలు వాటికి గురికాని కొత్త భౌగోళిక ప్రాంతాలకు వ్యాపిస్తాయి. దోమలు మరియు పేలు (వెక్టర్స్ అని పిలుస్తారు) వంటి జీవ అతిధేయల ద్వారా వ్యాపించే మరియు వ్యాప్తి చెందే కొన్ని వ్యాధులు కొన్ని ప్రాంతాలలో సర్వసాధారణం కావచ్చు. ప్రభావిత వ్యాధులలో డెంగ్యూ జ్వరం మరియు మలేరియా ఉన్నాయి.అతిసార వ్యాధి వంటి నీటి ద్వారా సంక్రమించే వ్యాధులు కూడా ఎక్కువగా వచ్చే అవకాశం ఉంది. వాతావరణంలో మార్పులు కొన్ని పంటలు మరియు ప్రాంతాలలో దిగుబడి తగ్గడానికి కారణమవుతాయి, దీని ఫలి తంగా అధిక ఆహార ధరలు,తక్కువ ఆహారం లభ్యత మరియు పోషకాహార లోపం ఏర్పడతాయి. వాతావరణ మార్పు శుభ్రమైన,సురక్షితమైన నీటి సరఫరాను కూడా తగ్గిస్తుంది. తీవ్రమైన వాతా వరణం మరియు దాని ఆరోగ్య ప్రభావం ప్రజల జీవనోపాధి మరియు ఆర్థిక స్థిరత్వాన్ని కూడా బెదిరిస్తుంది.ఈ కారకాలు కలిసి పేదరికం, మానవ వలసలు,హింసాత్మక సంఘర్షణ మరియు మానసిక ఆరోగ్య సమస్యలకు దారితీయవచ్చు. వాతావరణ మార్పు బాల్యం నుండి కౌమారదశ, యుక్తవయస్సు మరియు వృద్ధాప్యం వరకు అన్ని వయసులలో మానవ ఆరోగ్యాన్ని ప్రభావితం చేస్తుంది.వయస్సు,లింగం మరియు సామాజిక ఆర్థిక స్థితి వంటి అంశాలు ఈ ప్రభావాలు మానవ ఆరోగ్యానికి ఎంతవరకు విస్తృత ప్రమాదాలుగా మారుతాయో ప్రభావితం చేస్తాయి.1867 కొన్ని సమÖహాలు వాతావరణ మార్పుల ఆరోగ్య ప్రభావాలకు ఇతరులకన్నా ఎక్కువగా గురవుతాయి . వీరిలో పిల్లలు, వృద్ధులు, బహిరంగ కార్మికులు మరియు వెనుక బడిన వ్యక్తులు ఉన్నారు.
ఆరోగ్య ప్రభావాలు మరియు మార్గాల అవలోకనం
మానవ ఆరోగ్యంపై వాతావరణ మార్పు ప్రభావా లను ప్రత్యక్ష మరియు పరోక్ష ప్రభావాలుగా వర్గీకరించవచ్చు.1867పెరిగిన తుఫానులు, వరదలు, కరువులు, వేడి తరంగాలు మరియు కార్చిచ్చులు వంటి తీవ్రమైన వాతావరణం నేరుగా గాయం, అనారోగ్యం లేదా మరణానికి కారణ మవుతుంది. వాతావరణ మార్పు పరోక్ష ప్రభావం భూమి యొక్క సహజ వ్యవస్థలను పెద్ద ఎత్తున మార్చే వాతావరణంలో మార్పుల ద్వారా జరుగు తుంది.వీటిలో నీటి నాణ్యత క్షీణించడం, వాయు కాలుష్యం, తగ్గిన ఆహార లభ్యత మరియు వ్యాధిని మోసే కీటకాలు వేగంగా వ్యాప్తి చెందడం ఉన్నా యి. ప్రత్యక్ష మరియు పరోక్ష ఆరోగ్య ప్రభావాలు మరియు వాటి ప్రభావం రెండూ ప్రపంచ వ్యాప్తంగా వివిధ వర్గాల ప్రజల మధ్య వయస్సు, లింగం, చలనశీలత మరియు ఇతర కారకాల ప్రకారం మారుతూ ఉంటాయి.ఉదాహరణకు, ఆరోగ్య సేవా సదుపాయం లేదా ఆర్థిక అభి వృద్ధిలో తేడాలు వివిధ ప్రాంతాలలోని ప్రజలకు వేర్వేరు ఆరోగ్య ప్రమాదాలు మరియు ఫలితాలకు దారితీస్తాయి, తక్కువ అభివృద్ధి చెందిన దేశాలు ఎక్కువ ఆరోగ్య ప్రమాదాలను ఎదుర్కొంటున్నాయి. చాలా చోట్ల, తక్కువ సామాజిక ఆర్థిక స్థితి లింగ పాత్రల కలయిక వల్ల పురుషులు మరియు అబ్బాయిలు ఎదుర్కొంటున్న వాటితో పోలిస్తే వాతావరణ మార్పుల ఫలితంగా మహిళలు మరియు బాలికలకు ఆరోగ్య ప్రమాదాలు పెరుగు తాయి (అయితే దీనికి విరుద్ధంగా ఇతర సంద ర్భాలలో వర్తించవచ్చు).వాతావరణ మార్పులకు సంబంధించిన వివిధ ఆరోగ్య ప్రభావాలలో హృదయ సంబంధ వ్యాధులు,శ్వాసకోశ వ్యాధులు, అంటు వ్యాధులు, పోషకాహార లోపం, మానసిక అనారోగ్యం,అలెర్జీలు,గాయాలు విషప్రయోగం ఉన్నాయి.ఆరోగ్య సంరక్షణ సదుపాయం ఆరోగ్య వ్యవస్థల పతనం వరదలు వంటి వాతావరణ-ప్రేరిత సంఘటనల కారణంగా మౌలిక సదుపా యాలకు నష్టం వాటిల్లడం ద్వారా కూడా ప్రభా వితమవుతుంది. అందువల్ల, వాతావరణ స్థితి స్థాపకత కలిగిన ఆరోగ్య వ్యవస్థలను నిర్మించడం ప్రాధాన్యత
తీవ్రమైన వాతావరణ సంఘటనల నుండి ఆరోగ్య ప్రమాదాలు
మరిన్ని వివరాలు: వాతావరణ మార్పు ప్రభావాలు వాతావరణం,తీవ్ర వాతావరణం వాతా వరణ మార్పు కొన్ని తీవ్రమైన వాతావరణ సంఘటనల తరచుదనాన్ని మరియు తీవ్రతను పెంచుతోంది. తీవ్రమైన వేడి మరియు చలి సంఘటనలు ఎక్కువ గా పెరుగుతాయి.తరువాత తరచుగా భారీ వర్షం లేదా మంచు కురుస్తుంది.కరువు తీవ్రత పెరుగు తుంది.వరదలు, తుఫానులు, వేడిగాలులు, కరువులు,కార్చిచ్చులు వంటి తీవ్రమైన వాతావరణ సంఘటనలు గాయాలు, మరణం,అంటు వ్యాధుల వ్యాప్తికి దారితీయవచ్చు.ఆధారం కోరబడింది.ఉదా హరణకు,ఆసుపత్రులు మరియు పారిశుద్ధ్య సేవలు వంటి మౌలిక సదుపాయాల నష్టం కారణంగా స్థానిక అంటువ్యాధులు సంభవించవచ్చు, అలాగే వాతావరణ మార్పులు వ్యాధి కారక జీవులకు మరింత అనుకూలమైన వాతావరణాన్ని సృష్టిం చడం వల్ల కూడా సంభవించవచ్చు.
ప్రపంచ జనాభాలో సగానికి పైగా ప్రజలకు బియ్యం ప్రధాన ఆహారం.గోధుమ లేదా మొక్క జొన్న (మొక్కజొన్న అని కూడా పిలుస్తారు) కంటే ఎక్కువ మంది దీనిని ప్రతిరోజూ వినియోగిస్తు న్నారు.కార్బన్ ఉద్గారాలు పెరగడం మరియు భూమి వేడెక్కడం కొనసాగుతుండటం వలన బియ్యంలో ఆర్సెనిక్ స్థాయిలు కూడా పెరుగుతా యని శాస్త్రవేత్తలు ఇటీవల కనుగొన్న విషయాన్ని కొంత ఆందోళనతో వెల్లడించారు.బియ్యంలో ఆర్సెనిక్ ఉండటం చాలా కాలంగా ఒక సమస్యగా తెలుసు.దాదాపు అన్ని బియ్యంలో ఆర్సెనిక్ ఉం టుంది.ఈ హానికరమైన, సహజంగా లభించే రసాయనం వరి పొలాల నేలలో పేరుకు పోయి, అక్కడ పండించే వరి గింజల్లోకి లీచ్ అవుతుంది. కానీ బియ్యం గింజల్లో లభించే మొత్తాలు నియం త్రణ సంస్థలు నిర్ణయించిన సిఫార్సు చేసిన పరిమితుల కంటే చాలా తక్కువ నుండి చాలా రెట్లు ఎక్కువ వరకు గణనీయంగా మార వచ్చు.అయినప్పటికీ, ఆహారం లేదా తాగునీటి ద్వారా తక్కువ మొత్తంలో అకర్బన ఆర్సెనిక్ తీసుకోవడం వల్ల క్యాన్సర్లు మరియు హృదయ సంబంధ వ్యాధులు మరియు మధు మేహం వంటి అనేక ఇతర ఆరోగ్య సమస్యలు వస్తాయి. ప్రపంచవ్యాప్తంగా పరిశోధకులు బియ్యంలో ఆర్సెనిక్ స్థాయిలను తగ్గించే మార్గాలపై కృషి చేస్తున్నారు.ఈలోగా,ధాన్యాల నుండి ఈ హానికరమైన మÖలకాన్ని కొంతవరకు తీయగల వంట పద్ధతులు కూడా ఉన్నాయి.కానీ అకర్బన ఆర్సెనిక్ చేరడంపై జరిపిన కొత్త అధ్య యనంలో వాతావరణ మార్పుల కారణంగా ఇది పెద్ద సమస్యగా మారవచ్చని తేలింది. పరిశోధ కులు 10 సంవత్సరాల కాలంలో చైనాలోని నాలుగు వేర్వేరు ప్రదేశాలలో ప్రయోగాత్మక పరిస్థితులలో 28 రకాల వరి వరిని పెంచారు. వాతావరణంలో కార్బన్ డయాక్సైడ్ ్పుO2 స్థాయిలు మరియు ఉష్ణోగ్రతలు పెరగడంతో బియ్యంలో ఆర్సెనిక్ స్థాయిలు పెరిగాయని వారు కనుగొన్నారు. అప్పుడు ఎపిడెమియాలజిస్టులు ప్రస్తుత బియ్యం వినియోగ స్థాయిలలో, ఈ ఆర్సె నిక్ స్థాయిలు ప్రజల ఆరోగ్యాన్ని ఎలా ప్రభావితం చేస్తాయో నమÖనా చేశారు. బియ్యంలో ఆర్సెనిక్ స్థాయిలలో సంబంధిత పెరుగుదల చైనాలోనే దాదాపు 19.3మిలియన్ల క్యాన్సర్ కేసులకు దోహద పడుతుందని వారు అంచనా వేశారు. “కార్సినోజెన్‌గా, పల్మనరీ ఆరోగ్యంపై, హృదయ నాళ ఆరోగ్యంపై ప్రతికూల ప్రభావాలను చూపు తుందని నేను నమ్మలేనంత ఎక్కువ అధ్యయ నాలలో అకర్బన ఆర్సెనిక్ చూపబడింది.ఇది చాలా పొడవైన జాబితా”అని ఈ అధ్యయనానికి సహ రచయితగా ఉన్న న్యూయార్క్‌లోని కొలంబియా విశ్వవిద్యాలయంలో పర్యావరణ ఆరోగ్య శాస్త్ర అసోసియేట్ ప్రొఫెసర్ లూయిస్ జిస్కా అన్నారు.వాతావరణ మార్పు రెండు కొల మానాలు ్పుO2 పెరుగుదల ఉష్ణోగ్రతల పెరుగు దల ఎక్కువ మొత్తంలో ఫలితంగా ఉన్నాయి.”- (ఇన్ ఫుట్ రెబ్బాప్రగడ రవి)