Category: ఎడిటోరియ‌ల్-Editorial

విశాఖ ఉమ్మడి జిల్లా అనంతగిరి మండలంలోని బొర్రాగుహల భద్రతపై మొదలైన చిన్న సందేహం..క్రమంగా గిరిజనుల భూమి హక్కులు,మైనింగ్ లీజులు,రాజ్యాంగ రక్షణలు, పర్యావరణన్యాయం,అభివృద్ధిలో ప్రజలభాగస్వామ్యంవంటి విస్తృతమైన ప్రశ్నలుగా మారింది. చివరకు అది ఒక సుదీర్ఘ న్యాయపోరాటానికి నాంది పలిక1989లో బొర్రా ప్రాంతంలో మైనింగ్ కార్యకలాపాలు,పేలుళ్లు జరుగుతున్నట్లు గమనించిన నేను అక్కడి సిబ్బందిని ప్రశ్నించారు.‘ప్రభుత్వమే లీజులు ఇచ్చింది’అన్న సమాధానం ఆయనకు ఎదురైంది.అక్కడితో ఆప్రశ్న ముగిసినా..సమస్య మాత్రం సమిసిపోలేదు.1992లో గిరిజన యువతకోసం నిర్వహించిన శిక్షణా కార్యక్రమంలో గమ్మెల దేవకుమార్ వేసిన ప్రశ్న ఈసమస్యకు అసలు రూపాన్ని చూపించింది. తరతరాలుగా భూమినిసాగు చేసుకుంటున్న గిరిజనులకు హక్కుపత్రాలు లేవు.అదే భూమిపై మైనింగ్ కంపెనీలకు మాత్రం ప్రభుత్వ లీజులు ఉన్నాయి. తమ భూమిపై తమకే హక్కులు లేకపోతే..ఆభూమిపై మైనింగ్ హక్కులు ఇతరులకు ఎలా వచ్చాయి?అన్న ప్రశ్న న్యాయపోరాటానికి దారితీసింది.
ఈ నేపథ్యంలో సమత న్యాయపోరాటాన్ని ప్రారంభించింది.1997లో సుప్రీంకోర్టు ఇచ్చిన చారిత్రాత్మక సమత తీర్పు షెడ్యూల్డ్ ప్రాంతాల్లో గిరిజన భూములు,సహజ వనరులు,మైనింగ్ హక్కులపై కీలకమైన రాజ్యాంగసూత్రాలను బలపరిచింది.షెడ్యూల్డ్ ప్రాంతాల్లో అభివృద్ధి పేరుతో ప్రజల హక్కులను పక్కనపెట్టి సహజవనరులను వినియోగించడం సమర్థనీయం కాదనే భావ నకు ఈతీర్పు బలమైన పునాది వేసింది.
అయితే కోర్టు తీర్పుతోనే బొర్రా ప్రజల భూమి సమస్యకు వెంటనే పరిష్కారం లభించలేదు.పాత భూవివాదాల కారణంగా పదిగ్రామాల భూమిసెటిల్మెంట్ ప్రక్రియ సంవత్సరాల పాటు నిలిచి పోయింది.చివరకు భూమి హక్కుల సమస్య పరిష్కారమై ప్రజలకు పట్టాలు అందడం..దశాబ్దాల పోరాటంలో ఒకముఖ్యమైన మైలురాయిగా నిలిచింది.
నేడు మైనింగ్‌తో పాటు రహదారులు,విద్యుత్ ప్రాజెక్టులు,పరిశ్రమలు,పర్యాటకం,భారీ మౌలిక వసతుల ప్రాజెక్టులు గిరిజనప్రాంతాలపై ప్రభావం చూపుతున్నాయి.అభివృద్ధి స్థానికులకు ఉపాధి ఆదాయం కల్పించాలి.కానీ అదే సమయంలో భూమి, అడవి, నీరు, సంస్కృతి, గ్రామసభ నిర్ణయాధికారం బలహీనపడితే..ఆఅభివృద్ధి ఎవరి కోసం?అనే ప్రశ్న తప్పదు.మైనింగ్ లేదా ఇతర అభివృద్ధి ప్రాజెక్టులవల్ల ప్రభావితమయ్యే ప్రజలను కేవలం ‘బాధితులు’గా చూడకూడదు. వారు హక్కుదారులు.వారు నిర్ణయ భాగస్వాములు.వారు ప్రయోజన భాగస్వాములు.
భూమి,అడవి,నీరు,ఖనిజాలు కేవలం ఆర్థిక వనరులు కావు.అవే గిరిజన సమాజాల జీవ నాధారం,సంస్కృతి,ఆర్థిక భద్రతకుపునాది.అందుకే అభివృద్ధిప్రణాళికల్లో స్థానికప్రజల హక్కులు, వారి అనుమతి,వారి భాగస్వామ్యం,భవిష్యత్ తరాల ప్రయోజనాలు కేంద్రంగా ఉండాలి.బొర్రా కథ మనకు నేర్పేగొప్ప పాఠం ఇదే.ఒకనిజమైన ప్రశ్నను అడగడానికి ధైర్యం ఉంటే..అది ఒక సుదీర్ఘ పోరాటానికి నాందికావచ్చు.ఆపోరాటం పెద్ద సామాజిక మార్పుకు దారితీయ వచ్చు. అందుకే ప్రతిఅభివృద్ధి ప్రతిపాదనముందు..ప్రజల గొంతువినాలి.వారిహక్కులను గౌర వించాలి. వారి భాగస్వామ్యాన్ని నిర్ధారించాలి.ఎందుకంటే ఒకచిన్న ప్రశ్న కూడా..పెద్ద సామాజిక మార్పుకు నాంది కావచ్చు! – రెబ్బాప్రగడ రవి,ఎడిటర్ 

ప్రపంచ వాతావరణ వ్యవస్థను ప్రభావితం చేసే సహజ ప్రక్రియల్లో ఎల్‌నినో (జుశ్రీచీఱశీ)అత్యంత కీలక మైనది.పసిఫిక్ మహాసముద్రంలోని మధ్య,తూర్పు ప్రాంతాల్లో సముద్ర ఉపరితల జలాలు అసాధా రణంగా వేడెక్కినప్పుడు ఈపరిస్థితి ఏర్పడుతుంది.దీని ప్రభావం కేవలం సముద్రానికే పరిమితం కాకుండా ప్రపంచవ్యాప్తంగా వర్షపాతం,ఉష్ణోగ్రతలు,వ్యవసాయ ఉత్పత్తి,ఆర్థిక వ్యవస్థలపై ప్రతిఫలిస్తుంది.వాతావరణ మార్పుల నేపథ్యంలో ఎల్‌నినో ప్రవర్తన గతంతో పోలిస్తే మరింత అనిశ్చితంగా మారుతోంది. ప్రతి ఎల్‌నినో సంఘటనతీవ్రత,వ్యవధి,ప్రభావాలు భిన్నంగా ఉండటంతో వాతావరణ అంచనాలు కూడా సంక్లిష్ట మవుతున్నాయి.ఫలితంగా కొన్ని ప్రాంతాల్లో అతివృష్టి,వరదలు సంభవిస్తే, మరికొన్ని ప్రాంతాలు వర్షాభావం,కరువు పరిస్థితులను ఎదుర్కొంటున్నాయి.
భారతదేశంలో ఎల్‌నినో ప్రభావం ప్రధానంగా నైరుతి రుతుపవనాలపై కనిపిస్తుంది. దేశానికి లభించే వార్షిక వర్షపాతంలో సుమారు 70శాతం ఈ రుతుపవనాల ద్వారానే వస్తుంది. ఎల్‌నినో సమ యంలో తేమగాలుల ప్రవాహం బలహీనపడటం వల్ల రుతుపవనాలు ఆలస్యమవడం లేదా వర్షపాతం తగ్గడం సాధారణంగా కనిపించే పరిణామం.దీని ప్రభావం ఖరీఫ్‌పంటలైన వరి,పప్పుధాన్యాలు,నూనె గింజల దిగుబడిపై స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది.వ్యవసాయ ఉత్పత్తి తగ్గడంవల్ల ఆహారభద్రత,ధరల స్థిరత్వం, గ్రామీణ ఆర్థిక వ్యవస్థపై ప్రతికూల ప్రభావంపడే అవకాశం ఉంది.వర్షపాతం తగ్గుదలతోపాటు ఉష్ణోగ్రతలు పెరగడంవల్ల వేడితరంగాల తీవ్రత అధికమవుతుంది. రిజర్వా యర్లు,భూగర్భజలాల పునరుద్ధరణ మందగించి తాగునీరు,సాగునీటి లభ్యతపై ఒత్తిడి పెరుగుతుంది.ఈ పరిస్థితులు వాతావరణ మార్పుల ప్రభావాన్ని మరింత తీవ్రమయ్యేలా చేస్తాయి.
అయితే ఎల్‌నినో ప్రభావం ప్రతిసారీ ఒకేవిధంగా ఉండదు.భారత మహాసముద్ర ద్విధ్రువం (Iఅdఱaఅ Ocవaఅ ణఱజూశీశ్రీవ–IOణ)అనుకూల దశలో ఉన్నప్పుడు భారత మహాసముద్రం నుంచి అధిక తేమ లభించడంవల్ల వర్షపాతం మెరుగుపడే అవకాశం ఉంటుంది.అలాగే ఎల్‌నినో దక్షిణ దోలనం (జుచీSO),IOణ వంటి సముద్రవాతావరణవ్యవస్థల పరస్పరచర్యలు భారతరుతుపవనాల బలాన్ని నిర్ణయించే ప్రధాన కారకాలుగా గుర్తించబడ్డాయి.అందువల్ల కేవలం ఎల్‌నినో ఆధారంగా మాత్రమే వర్షపాతాన్ని అంచనా వేయడం శాస్త్రీయంగా సముచితం కాదు.భవిష్యత్తులో ఎల్‌నినో ప్రభావాలను సమర్థంగా ఎదుర్కోవాలంటే అధునాతన వాతావరణ అంచనా వ్యవస్థలు,నీటివనరుల సమగ్రనిర్వహణ,పంటల వైవిధ్యీకరణ,వాతావరణ సహన వ్యవసాయ పద్ధతుల అమలు అత్యవసరం.అదే సమయంలో రైతులకు ప్రాంతాలవారీగా ముందస్తు వాతావరణ సమాచారాన్ని అందించడం,విధాన నిర్ణయాల్లో శాస్త్రీయ సమాచారాన్ని వినియోగించడం కూడా కీలకం.
ఎల్‌నినో ఒకసహజ వాతావరణ చక్రమే అయినప్పటికీ,వాతావరణ మార్పుల యుగంలో దాని ప్రభావాలు మరింత సంక్లిష్టంగా మారుతున్నాయి.అందువల్ల శాస్త్రీయ అవగాహన,సమర్థ ప్రణాళిక,వనరుల సుస్థిర నిర్వహణద్వారానే ఈ సవాళ్లను సమర్థంగా ఎదుర్కొని దేశ ఆహార,నీటి,ఆర్థిక భద్రతను పరిరక్షించడం సాధ్యమవుతుంది.! – రెబ్బాప్రగడ రవి,ఎడిటర్ 

విశాఖ మహానగరం వేగంగా విస్తరిస్తోంది.సమాచార సాంకేతికత,కృత్రిమ మేధస్సు,డిజిటల్ ఆర్థిక వ్యవస్థల యుగంలో డేటాసెంటర్లకు ప్రాధాన్యం పెరుగుతోంది.ప్రభుత్వాలు కూడా పెట్టుబడులు,ఉపాధి అవకా శాలు,సాంకేతిక పురోగతి పేరుతో భారీ ప్రాజెక్టులను స్వాగతిస్తున్నాయి.అయితే అభివృద్ధి అనే లక్ష్యం ప్రకృతి పరిరక్షణను పక్కనపెడితే,ఆ అభివృద్ధి నిజంగా సమాజానికి మేలు చేస్తుందా అనే ప్రశ్న ఇప్పుడు విశాఖలో మరోసారి ముందుకొచ్చింది.
అడవివరం-ముడసర్లొవ ప్రాంతాల్లో ప్రతిపాదిత “వైజాగ్ హైపర్‌స్కేల్ డేటా సెంటర” ప్రాజెక్టు చుట్టూ వివాదం నెలకొంది.సున్నితమైన ప్రాంతంలో ఈ భారీప్రాజెక్టు అభివృద్ధి,పర్యావరణ పరిరక్షణ,ప్రజాస్వామ్య హక్కులు,చట్టాల అమలు వంటి అంశాల మధ్య జరుగుతున్న ఒక కీలకమైన చర్చ.ఈప్రతిపాదిత 512 మెగావాట్ల సామర్థ్యం గల డేటా సెంటర్ ప్రాజెక్టు సింహాచలం కొండల దిగువన,కంబాలకొండ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యానికి అత్యంత సమీపంలో ప్రతిపాదించబడింది.ప్రాజెక్టు స్థలం అభయారణ్య సరిహద్దుకు కేవలం 0.86కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉండగా,ఎకో సెన్సిటివ్ జోన్‌కు మరింత సమీపంలో ఉంది.ఇలాంటి ప్రాంతాలు సాధారణ భూములు జీవవైవిధ్యాన్ని సంరక్షించే సహజ వ్యవస్థలు.అడవులు,వన్యప్రాణులు,పక్షులు,జలవనరులు,భూగర్భజలాలు పరస్పరం అనుసంధానమై ఉండే పర్యావరణ సమతుల్యతకు ఇవి కేంద్రబిందువులు.
అయితే,ఈప్రాజెక్టుకు పూర్తిస్థాయి పర్యావరణ అనుమతులు లభించకముందే భూసమతలీకరణ,చెట్ల తొలగింపు,తాత్కాలిక రహదారుల నిర్మాణం జరుగుతున్నాయన్న ఆరోపణలు తీవ్ర ఆందోళన కలిగిస్తున్నాయి. పర్యావరణ ప్రభావ అంచనా (జుIA)వ్యవస్థ ఉద్దేశం ఏమిటంటే,ఒక ప్రాజెక్టువల్ల ప్రకృతిపై,నీటి వనరులపై, జీవవైవిధ్యంపై,స్థానిక ప్రజల జీవితాలపై కలిగే ప్రభావాలను ముందుగానే అధ్యయనం చేయాలి.కానీ,అనుమతుల ప్రక్రియ పూర్తికాకముందే భూమి స్వరూపాన్ని మార్చడం ప్రారంభిస్తే,ఆ అంచనా ప్రక్రియ సారాన్ని కోల్పోతుంది. చట్టాల ఉద్దేశాన్ని దెబ్బతీసే ఇటువంటి చర్యలు ప్రజలలో అనుమానాలు రేకెత్తిస్తున్నాయి.అలాగే ‘బీ-2’వర్గీకరణపై కూడా కొన్ని ప్రశ్నలు ఉత్పన్నమవుతున్నాయి.ఈప్రాజెక్టును రాష్ట్రస్థాయి నిపుణుల కమిటీ“కేటగిరీ బీ-2”గా పరిగణించడం వివాదానికి ప్రధాన కారణంగా మారింది.పర్యావరణ పరంగా సున్నితమైన ప్రాంతాలకు సమీపంలో ఉన్న ప్రాజెక్టులు సాధారణంగా విస్తృతమైన పర్యావరణ ప్రభావ అధ్యయనం,ప్రజా విచారణ,కేంద్రస్థాయి పరిశీలనకు లోబడి ఉండాలి.ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థలో అభివృద్ధి ప్రాజెక్టులపై ప్రజల భాగస్వామ్యం అత్యంత కీలకం.అందుకే ఈ అంశంపై స్పష్టత అవసరం.
కాగా,విశాఖనగరానికి తాగునీటిని అందించే ప్రధాన వనరులలో ముడసర్లొవ జలాశయం ఒకటి. ప్రతిపాదిత డేటా సెంటర్ దీనికి అత్యంత సమీపంలో ఉండటం మరోకీలక ఆందోళన.డేటా సెంటర్లు భారీస్థాయిలో విద్యుత్ వినియోగిస్తాయి.శీతలీకరణ వ్యవస్థలకు కూడా గణనీయమైన నీటి అవసరం ఉంటుంది.భవిష్యత్తులో నీటి వినియోగం,వ్యర్థాల నిర్వహణ,ఉష్ణ ప్రభావాలు,భూగర్భ జలాలపై ప్రభావం వంటి అంశాలను సమగ్రంగా పరిశీలించాల్సిన అవసరం ఉంది. అభివృద్ధి అంటే కేవలం పెట్టుబడులు,భవనాలు,పారిశ్రామిక వృద్ధి మాత్రమేనా? లేక ప్రకృతి సంపదలను సంరక్షిస్తూ భవిష్యత్ తరాల అవసరాలను దృష్టిలో పెట్టుకొని తీసుకునే నిర్ణయాలా? ప్రపంచవ్యాప్తంగా “సస్టైనబుల్ డెవలప్‌మెంట” అనే భావన ప్రాధాన్యం పొందుతోంది. అంటే ప్రకృతి వనరులను నాశనం చేయకుండా అభివృద్ధిని సాధించడం.ఆర్థికాభివృద్ధి,పర్యావరణ పరిరక్షణ పరస్పర విరుద్ధాలు కావు.సరైన ప్రణాళిక, పారదర్శకత,శాస్త్రీయ అధ్యయనం ఉంటే రెండింటినీ సమన్వయం చేయవచ్చు.
ప్రస్తుతంప్రాజెక్టుకు సంబంధించిన అన్ని వివరాలు ప్రజలకు అందుబాటులో ఉంచాలి. సమగ్ర పర్యావరణ ప్రభావ అధ్యయనం నిర్వహించాలి.స్వతంత్ర నిపుణులతో పరిశీలన జరగాలి.స్థానిక ప్రజలు,పర్యావరణ నిపుణులు, శాస్త్రవేత్తల అభిప్రాయాలను పరిగణనలోకి తీసుకోవాలి.అభివృద్ధి ప్రాజెక్టులు ప్రజల విశ్వాసాన్ని పొందాలంటే అవి చట్టబద్ధంగా,పారదర్శకంగా,పర్యావరణ బాధ్యతతో ముందుకు సాగాలి. సింహాచలం-కంబాలకొండ అటవీ ప్రాంతం విశాఖనగరానికి పర్యావరణ సమతుల్యతకు ఆధారం.జీవవైవిధ్యానికి నిలయం.భవిష్యత్‌తరాలకు అందించాల్సిన సహజవారసత్వం.డేటా సెంటర్లు,సాంకేతిక అభివృద్ధి కూడా అవసరమే.కానీ ప్రపంచంలో పలు దేశాలు ఈ డేటా సెంటర్ల నిర్మాణాలను వ్యతిరేకిస్తుంటే భారత్‌లో మాత్రం నెలకొల్పడం గమనార్హం.అయితే అడవులను కోల్పోయిన తర్వాత డేటాను నిల్వ చేయడానికి భవనాలు ఉండవచ్చు.కానీ కోల్పోయిన ప్రకృతిని తిరిగి నిర్మించలేం అనే నగ్న సత్యాన్ని గ్రహించాల్సిన అవశ్యకత ఎంతైనా ఉంది.– రెబ్బాప్రగడ రవి,ఎడిటర్ 

విశ్వవ్యాప్తంగా వరి వందల కోట్ల మంది ప్రజలకు నిత్యం కడుపునింపే అమృతం.ఇక తెలుగు రాష్ట్రాలైన తెలంగాణ,ఆంధ్రప్రదేశ్‌లలో ఎన్ని చిరుతిళ్లు ఇతర చల్లని పానీయాలు తాగినా కాస్తంత వరి అన్నంతో భోజనం చేస్తేనే కడుపు నిండిన సంతృప్తికర భావన కలుగుతుంది.జీవకోటి ప్రాణాలు నిలుపు తున్న వరిలో ఇప్పుడు అత్యంత విషపూరిత ఆర్సెనిక్ మÖలకం స్థాయిలు ఎక్కువ అవుతున్నట్లు తాజా అధ్యయనం ఒకటి. ఈ చేదు నిజాన్ని ఓఅధ్యయాన సంస్థ బయటపెట్టింది.యథేచ్ఛగా జరుగుతున్న మానవ కార్యకలాపాలు,అడవుల దహనం,శిలాజ ఇంధనాల వాడకంతో వాతావరణ మార్పులు సంభవిస్తున్నాయి.
ఇప్పడీ వాతావరణ మార్పుల విషపరిణామాలు వరిపంటలపై పడుతున్నాయని స్పష్టం చేసింది. వాతా వరణంలో ఉష్ణోగ్రతలు పెరిగి,కార్బన్‌డయాక్సైడ్,కర్బన్ ఉద్గారాల స్థాయిలు పెరగడంతో వాటికారణంగా పొల్లాల్లో మట్టి,నీటి నుంచి ఆర్సెనిక్ మÖలకం అత్యధికంగా వరిధాన్యంలోకి చేరుతున్నాయని పేర్కోంది. విషాల రారాజుగా పేరొందిన ఆర్సెనిక్ పాళ్లు వరిలో పెరిగితే ఆరోగ్యంపై దాని దురష్పభావాలు దారుణంగా ఉంటాయి. ఆర్సెనిక్‌స్థాయి పెరిగిన వరి అన్నాన్ని ఆహారంగా తీసుకుంటే చర్మ,ఊపరితిత్తుల సంబంధిత క్యాన్సర్లతోపాటు ఎన్నో రకాల తీవ్ర ఆరోగ్య సమస్యలు మనిషిని చుట్టుముట్టడం ఖాయమని పరిశోధకులు స్పష్టం చేస్తున్నారు.మానవ శరీరంలో రక్తసరఫరా,రోగ నిరోధక వ్యవస్థలు,కాలేయం,మÖత్రపిండాలు, మÖత్రాశయం,చర్మం,ప్రొస్టేట్ గ్రంథి వంటి శరీర భాగాలపై తీవ్ర ప్రభావం చూపుతుంది.
హృద్రోగ సమస్యలతోపాటు మధుమేహవ్యాధి ప్రబలే ప్రమాదముంది. గర్భిణీల్లో పిండం సరిగా ఎదగక పోవడం,అకాలమరణాలు సంభవించే ముప్పు ఉంది.వాతావరణమార్పుల కారణంగా వాతావరణంలోని వెలు వడుతున్న అధిక కర్బన్ ఉద్గారాలు,ఉష్ణోగ్రతల పెరుగుదలతో అమృతాహారం కాస్తా విషాహారంగా మారుతున్న వైనాన్ని శాస్త్రవేత్తలు వివరించారు. కొలంబియా విశ్వవిద్యాలయంలోని పరిశోధకుల బృందం చేసిన ఈఅధ్యయనం ఫలితాలు ‘లాన్సెట్ ప్లానిటరీ హెల్త’జర్నల్‌లో ప్రచురితమయ్యాయి.బియ్యంలో ఆర్సెనిక్ విషపూరితత ఒక సాధారణ సమస్య.ఇది శిశువులక,పెద్దలకు కూడా హానికరం.ఆర్సెనిక్ అనేది ఒక విషపూరిత రసాయన మÖలకం,ఇది సహజంగా మట్టినీటిలో ఉంటుంది.బియ్యంసాగులో ఈ ఆర్సెనిక్ మట్టినీటి నుండి గ్రహించబడుతుంది, ఫలితంగా బియ్యం విషపూరితం అవుతుంది.ఈఆర్సెనిక్ యొక్క అధిక స్థాయిలు దీర్ఘకాలిక ఆరోగ్య సమస్యలకు, ముఖ్యంగా క్యాన్సర్ మరియు గుండెవ్యాధులకు దారితీసి ఆరోగ్య ప్రభావాలు ఆందోళన కలిగిస్తున్నాయి.ఈ సమస్య కొత్తది కాదు, కానీ వాతావరణమార్పులు ఎంతగా ఆరోగ్యంపై ప్రభావం చూపుతాయో అది కష్టంగా కనిపించే కోణాల్లో కూడా ఉండొచ్చని ఈఅధ్యయనం మళ్ళీ గుర్తుచేస్తుంది.అంతర్జాతీయ ఆహార భద్రత సంస్థలు ఇప్పటికీ బియ్యంలో ఆర్సెనిక్ పరిమితులపై కఠినమైన నిబంధనలు విధించలేదు.ఉదాహరణకు, అమెరికాలోని ఖీణA (ఖీశీశీd aఅd ణతీuస్త్ర Adఎఱఅఱstతీatఱశీఅ) బియ్యం మరియు బియ్యం-ఆధారిత ఆహారాలలో ఆర్సెనిక్ స్థాయిల కోసం బలవంతపు ప్రమాణాలు ఇంకా విధించలేదు.తక్కువ ఆర్సెనిక్‌ను శోషించే కొత్త బియ్యపు రకాల అభివృద్ధి,సాగు పద్ధతుల మార్పు ద్వారా ఆర్సెనిక్ తగ్గించడం,ఆరోగ్యవంతమైన వంట విధానాలు మరియు ఇతర ధాన్యాల వినియోగంపై ప్రజల అవగాహన పెంపొందించాలని పరిశోధకుల సూచిస్తున్నారు.
ఆర్సెనిక్‌కు దీర్ఘకాలిక ఆరోగ్య ప్రమాదాలు ఉన్నాయి.వాటిలో క్యాన్సర్,గుండెజబ్బులు మరియు నరాల నష్టాలు (న్యూరాలాజికల్ డ్యామేజ్) ఉంటాయి.గ్లోబల్ ఉష్ణోగ్రతలు మరియు కార్బన్ డయాక్సైడ్ స్థాయిలు పెరిగేకొద్దీ,బియ్యంలో ఆర్సెనిక్ కూడా పెరగవచ్చు, ఇది ముఖ్యంగా ఆసియా దేశాలలో ప్రజారోగ్యానికి తీవ్రమైన ముప్పుగా మారే అవకాశం ఉంది.ది లాన్సెట్ ప్లానటరీ హెల్త్ అనే జర్నల్‌లో ప్రచురితమైన తాజా అధ్యయనం ప్రకారం..వాతావరణ మార్పుల కారణంగా బియ్యం విషపూరితమవుతోంది.కాగా,ఆసియాలో బియ్యం ఎక్కువగా తినే ఏడువ దేశాలలో (భారతదేశం,బంగ్లాదేశ్,చైనా,వియత్నాం,ఇండోనేషియా,మయన్మార్,ఫిలిప్పీన్స్) వ్యక్తి ప్రతి రోజు బియ్యం వినియోగ డేటాను ఉపయోగించి,భవిష్యత్తులో వచ్చే ఆరోగ్య ప్రమాదాలను అంచనా వేశారు.ఇలాంటి ప్రమాద ఘటికల నుంచి విముక్తి చెందాలంటే అంతర్జాతీయంగా దూసుకువస్తున్న వాతావరణ మార్పుల ప్రభావాన్ని తగ్గించడానికి ప్రతి ఒక్క పౌరుడు బాధ్యతగా వ్యవహరించి పర్యవరణ పరిరక్షణకు తోడ్పడాల్సిన అవశ్యకత ఎంతైనా ఉంది.- రెబ్బాప్రగడ రవి,ఎడిటర్,

ప్రపంచంలోని వివిధ రకాల అరణ్య వ్యవస్థల్లో మడ అడవులకు ప్రత్యేకమైన స్థానం ఉంది. సముద్రం–నది కలయికతో ఏర్పడే ఉప్పు చిత్తడి నేలల్లో పెరిగే ఈ మడవనాలు, ప్రకృతి సమతుల్యాన్ని కాపాడే అద్భుతమైన జీవావరణ వ్యవస్థలు. సముద్రపు ఆటుపోట్ల సమయంలో భూక్షయాన్ని అడ్డుకోవడం,సునామీ వంటి ప్రకృతి విపత్తుల నుంచి తీర ప్రాంతాలను రక్షించడం,తుపాన్ల వేళ పెనుగాలుల తీవ్రతను తగ్గించడం వంటి కీలక పాత్రను మడ అడవులు నిర్వర్తిస్తున్నాయి.జీవ వైవిధ్యానికి ప్రతీకగా నిలిచే అనేక వన్యప్రాణులు, పక్షులు, మత్స్య జాతులకు ఇవి ఆశ్రయంగా ఉన్నాయి. ఈ ప్రాధాన్యతను గుర్తించిన యునెస్కో 2015లో ప్రతి ఏడాది అంతర్జాతీయ మడ అడవుల పరిరక్షణ దినోత్సవం నిర్వహించాలని నిర్ణయించింది.
అయితే ప్రస్తుత పరిస్థితుల్లో మడ అడవుల విస్తీర్ణం వేగంగా తగ్గిపోతోంది.నదీ తీరప్రాంతాల్లో పుట్టగొడుగుల్లా పెరుగుతున్న పరిశ్రమలు,ఫార్మా కంపెనీలు,నివాస సముదాయాల విస్తరణ మడ అడవుల మనుగడను ప్రశ్నార్థకంగా మారుస్తోంది.కారణాలేవైనా,దీని ప్రభావం ప్రజా భద్రతతో పాటు జీవ వైవిధ్యంపై తీవ్రంగా పడుతోంది.
ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో సుమారు 580చదరపు కిలోమీటర్ల విస్తీర్ణంలో మడ అడవులు విస్తరించి ఉన్నాయి. ముఖ్యంగా కోస్తాతీర ప్రాంతాలు,గోదావరి-కృష్ణా నదీముఖద్వార ప్రాంతాల్లో ఇవి అధికంగా కనిపిస్తాయి. ఇందులో కాకినాడ జిల్లా తాళ్లరేవు మండలంలో విస్తరించిన కోరింగ అభయారణ్యం (235.7చదరపు కిలోమీటర్లు) ప్రత్యేక ప్రాధాన్యత కలిగి ఉంది.గోదావరి సముద్రంలో పాయలుగా కలిసే ప్రాంతంలో విస్తరించిన ఈ దట్టమైన మడ అడవులు కనువిందు చేస్తాయి.సుమారు 108రకాల పక్షి జాతులు,600కు పైగా మత్స్య జాతులు, వందల సంఖ్యలో సముద్ర తాబేళ్లు, నీటి పిల్లులు తదితర జీవరాశులకు కోరింగ ఆలవాలంగా ఉంది.
అయితే ఇంతటి ప్రాధాన్యత ఉన్నప్పటికీ కోరింగ అభయారణ్యం కాలుష్య ముప్పును ఎదుర్కొంటోంది. గోదావరి జలాలు సముద్రంలో కలిసే ప్రాంతంలోకి రొయ్య శుద్ధి పరిశ్రమలు,నివాసాల నుంచి వచ్చే మురుగు జలాలు,వాణిజ్య-పారిశ్రామిక వ్యర్థాలు చేరడం తీవ్రసమస్యగా మారింది.ఈ కాలుష్యం జీవరాశులకే కాదు, మొత్తం పర్యావరణ వ్యవస్థకే ప్రమాద ఘంటికలు మోగిస్తోంది.మడ అడవులులేని ప్రాంతాల్లో రహదారులు సముద్రంలో కలిసిపోతుండగా (ఉదాహరణ: ఉప్పాడ పరిసర ప్రాంతాలు), మడ అడవులు ఉన్న చోట పరిశ్రమల పేరుతో వినాశనం కొనసాగుతోంది (కోస్తా తీరప్రాంతాలు,విశాఖపట్నం పరిసరాలు).ఈపరిస్థితులు మడ అడవుల సంరక్షణపై ఆందోళన కలిగిస్తున్నాయి.
ఈనేపథ్యంలో మడ అడవుల పునరుద్ధరణ,సంరక్షణకు అంతర్జాతీయ సంస్థలు,ప్రభుత్వాలు ముందుకు వస్తున్నాయి.యునెస్కో ఆయా కమÖ్యనిటీలకు మద్దతు ఇస్తుండగా,గ్రీన్ క్లైమేట్ ఫండ్ (జీసీఎఫ్) సహకారంతో తీరప్రాంతాల్లో మడ అడవుల అభివృద్ధి,సంరక్షణకు అటవీశాఖ చర్యలు వేగవంతం చేసింది.మత్స్యకార సమాజాలను ప్రత్యక్ష భాగస్వాములుగాచేస్తూ,వారి జీవనాధారాలను పరిరక్షించడమే కాకుండా వాతావరణ మార్పుల ప్రభావాలను ఎదుర్కొనే దిశగా ప్రోత్సాహక కార్యక్రమాలు చేపడుతోంది.
ఈకార్యక్రమాలను మరింత సమర్థవంతంగా అమలు చేయాలనే ఉద్దేశంతో సమత సంస్థ ఇటీవల మడ అడవుల పునరుద్ధరణ,సంరక్షణకు కృషి చేస్తున్న అటవీశాఖ,అడవుల పెంపకం రైతులతో అవగాహన కార్యక్రమాన్ని నిర్వహించింది.అటవీశాఖ చేపడుతున్న అభివృద్ధిని తెలుసుకొని వారి చేస్తున్న పనులపైౖ సంతృప్తి వ్యక్తం చేస్తూనే,గ్రీన్ క్లైమేట్ ఫండ్ మరియు దాని స్వతంత్ర ఫిర్యాదు పరిష్కార వ్యవస్థ (ఐఆరఆచ) అంశాలపై సమగ్ర సమాచారం,సూచనలు అందించింది. మడ అడవులు తీర ప్రాంత ప్రజలను ప్రకృతి వైపరీత్యాల నుంచి కాపాడడమే కాకుండా మత్స్య సంపద ఉత్పత్తికి దోహదపడుతున్నాయని ఈ సందర్భంగా స్పష్టం చేసింది.
నదీజలాలు సముద్రంలో కలిసే చిత్తడి నేలల్లో పెరిగే మడ అడవులు తీరప్రాంతానికి సహజసిద్ధ రక్షణ గోడలుగా నిలుస్తాయి.అందువల్ల కోస్తా తీర ప్రాంతమంతటా మడ అడవుల పెంపకం, సంరక్షణ చేపట్టాల్సిన బాధ్యత ఎంతైనా ఉంది.మడ అడవుల పరిరక్షణ ప్రభుత్వాలతోపాటు,ప్రజలు,పరిశ్రమలు,స్థానిక సమాజాలు అందరూ కలసి చేయాల్సిన సామాజిక సామÖహిక బాధ్యత.ఈప్రక్రియ ముందుకు సాగినప్పుడే తీర ప్రాంత భవిష్యత్తు సురక్షితంగా ఉంటుంది.– రెబ్బాప్రగడ రవి ,ఎడిటర్ 

గిరిజన ప్రాంతాల్లో ప్రజాస్వామ్యాన్ని బలోపేతం చేయాలనే ఉద్దేశంతో 1996లో పార్లమెంట్ ఆమో దించిన పీసా(PజుSA)చట్టం..నేటికి 29ఏళ్లు గడిచినా ఇంకా సంపూర్ణంగా అమలుకాని చట్టంగానే మిగిలి పోయింది. ఈచట్టాన్ని రూపొందించడానికి ఏడాది పాటు నిపుణుల కమిటీ చేసిన కసరత్తును, గిరిజన స్వయం పాలన అనే భావనను రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు కావాలనే పక్కన పెట్టాయి.అప్పట్లో ఈచట్టాన్ని పట్టించుకోని ప్రభుత్వాలే, ఇప్పుడు ఒక్కసారిగా అమలు పేరుతో హడావిడి చేయడం అనుమానాలకు తావిస్తోంది.
ఇప్పటి పరిస్థితుల్లో పీసాచట్టం అమలుపై ప్రభుత్వాల ఆతృత గిరిజన సంక్షమం కోసమా? లేక షెడ్యూల్డ్ ప్రాంతాల్లోని భూములు,అడవులు,ఖనిజ సంపదను కార్పొరేట్ శక్తులకు అప్పగించడానికా? అనే ప్రశ్నకు సమాధానం వెతకాల్సిన అవసరం ఉంది. ఎందుకంటే ఈచట్టం అమలుపై ఆసక్తి గత నాలుగేళ్లుగా మాత్రమే పెరగడం యాదృచ్ఛికం కాదు.
షెడ్యూల్డ్ ఏరియాల్లో గ్రామసభలకు అధికారం కల్పించాలన్న పీసా చట్టం సారాంశాన్ని వక్రీకరించి, గ్రామసభలనే అధికారాల నుండి ఖాళీ చేసి,కాగితాల మీద మాత్రమే ఉంచే ప్రయత్నం జరుగుతోంది. గ్రామసభ అనుమతి పేరుతో ముందే నిర్ణయించిన ప్రాజెక్టులకు ముద్ర వేయించడం, గిరిజనుల భూములను బహుళజాతి కంపెనీలకు ధారాదత్తం చేయడం నేడు బహిరంగ రహస్యంగా మారింది.
ఆంధ్రప్రదేశ్,ఛత్తీస్‌గఢ్,ఒడిశా,జార్ఖండ్ వంటి రాష్ట్రాల్లో పీసా చట్టం అమలుపై జరుగుతున్న హడావిడి వెనుక గిరిజనుల హక్కులు కాకుండా,సహజవనరులపై ప్రభుత్వ కార్పొరేట్ కూటమి కన్ను పడిందన్న ఆరోపణలను కొట్టిపారేయలేం.‘గ్రామ సభ దివాస’ల పేరుతో అవగాహన కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తూనే, గ్రామసభల అధికారాలను క్రమంగా నిర్వీర్యం చేయడం తీవ్ర విరుద్ధాభాసం.
ఈ నేపథ్యంలోఛత్తీస్‌గఢ్ రాష్ట్రంలో పీసారూల్స్ తయారీ కోసం ఏర్పాటు చేసిన కమిటీకి నన్ను ఛైర్మన్‌గా నియమించడం జరిగింది. కోవిడ్ వంటి ప్రతికూల పరిస్థితుల్లోనూ మా కమిటీ దాదాపు 300 పేజీల సమగ్ర నివేదికను ప్రభుత్వానికి అందజేసింది.అయితే ఇంత శ్రమతో రూపొందించిన నియమ నిబంధనలు ప్రభుత్వ ఫైళ్లలోనే పడి ఉండటం,అధికార యంత్రాంగం గిరిజన స్వయం పాలనపై ఎంత నిజాయితీగా ఉందో ప్రశ్నిస్తుంది.
ఈ కమిటీలో పనిచేసిన కోయ తెగ యువసామాజిక కార్యకర్త అశ్వని కంగే ఇటీవల ఛత్తీస్‌గఢ్‌లో నిర్వహించిన కోయ భూంకాల్ క్రాంతి సేన (కెబికెఎస్)శిబిరం ఒక స్పష్టమైన సంకేతం ఇచ్చింది. ఐదు రోజుల పాటు గ్రామసభ,పీసా చట్టం, ఆదివాసీ సంస్కృతి,సంప్రదాయాలపై జరిగిన చర్చలు, గిరిజన యువతలో ఉన్న అవగాహనను,చైతన్యాన్ని స్పష్టంగా చాటిచెప్పాయి. సుమారు 1500 మంది ఆదివాసీ యువతీఉయువకులు, ప్రజాప్రతినిధులు,అధికారులు పాల్గొన్న ఈ సదస్సు పీసా చట్టానికి స్పూర్తినిచ్చింది.
మÖడు దశాబ్దాల సామాజిక జీవితంలో ఎన్నో సమావేశాలు చూశాను. కానీ గిరిజన యువత ఇంత క్రమశిక్షణతో,తమ సంప్రదాయాలను గౌరవిస్తూ, చట్టాలపై లోతైన అవగాహనతో నిర్వహించిన శిబిరం అరుదు. ఈ సందర్భంలో పీసా చట్టంకోసం పోరాడిన ఐఏఎస్ అధికారి బీడీ శర్మ, ప్రొఫెసర్ జేపీరావు వంటి మేధావుల కృషి గుర్తుకు రాక మానదు.‘మా ఊళ్లో మారాజ్యం’ అనే నినాదాన్ని మారుమÖల గిరిజన గ్రామాల్లోకి తీసుకెళ్లి, గ్రామసభే స్వయం పాలన వ్యవస్థ అని చాటిచెప్పిన ఆ ఉద్యమకారులు నాటిన విత్తనం నేడు చెట్టుగా ఎదిగింది. కానీ ఆ చెట్టును నరికి వేయడానికి ఇప్పుడు ప్రభుత్వాలు చట్టబద్ధమైన గొడ్డళ్లతో సిద్ధంగా ఉన్నాయనే భావన గిరిజనుల్లో తీవ్ర ఆందోళన కలిగిస్తోంది.
ఇప్పటికైనా గిరిజన ప్రజలు అప్రమత్తం కావాలి. పీసా చట్టం వారి భూములు,అడవులు, వనరులను రక్షంచడానికి వచ్చినదే తప్ప,వాటిని అమ్మకానికి పెట్టడానికి కాదన్న సత్యాన్ని స్పష్టంగా అర్థం చేసుకోవాలి. ప్రభుత్వాలు కార్పొరేట్ ఒత్తిళ్లకు లోనయ్యే విధానాలను ఎదుర్కొనే శక్తి గ్రామసభలకే ఉంది.పీసా చట్టం భవిష్యత్తు నేడు గిరిజనుల చేతుల్లోనే ఉంది.అది స్వయం పాలన వైపు నడుస్తుందా? లేక దోపిడీకి చట్టబద్ధతగా మారుతుందా? అన్నది వారు తేల్చుకోవాల్సిన సమయం ఆసన్నమైంది. – రెబ్బాప్రగడ రవి,ఎడిటర్ 

భూగోళంపై నానాటికీ పెరుగుతున్న ఉష్ణోగ్రతలు పెరుగుతున్నాయి.దీంతోఆ కారణంగా చోటుచేసు కుంటున్న వాతావరణ మార్పుల గురించి శాస్త్రవేత్తలు ఎప్పటికప్పుడు హెచ్చరిస్తూనే ఉన్నారు.అందుకు తగ్గట్టే వాతావరణంలో సహజంగా ఏర్పడే పరిస్థితులు తీవ్రరూపం దాల్చి వైపరీత్యాలుగా మారుతున్నాయి. వేసవిలో గాలి దుమారాలు సహజం.కానీ వాటి తీవ్రత ఊహించని రీతిలో పెరిగి మహానగరాలను వణికిస్తున్నాయి. భూకంపాలు సంభవిస్తున్నాయి.మనుషుల ప్రాణాలు తీస్తున్నాయి.గాలి దుమారాలు,ధూళి తుఫాన్లు,వర్షాల తీవ్రత నానాటికీ పెరగడం ఒకెత్తయితే..ఇలాంటి విపత్తుల సంఖ్య కూడా పెరుగుతూ పోతోంది.అందుకు ఇటీవల మయన్మార్ భూకంపమే నిదర్శనం.అలాగే గతేడాది వ్యవధిలోనే దేశవ్యాప్తంగా ముంబాయి,రాజస్థాన్,గుజరాత్,ఢిల్లీ వంటి మహానగరాల్లో చోటుచేసుకున్న ఘటనలు తార్కాణం. ఇండియన్ ఇన్‌స్టి ట్యూట్ ఆఫ్ ట్రాపికల్ మెట్రాలజీ అధ్యయనం ప్రకారం1950 నుంచి నమోదైన ఘటనలను పరిశీలిస్తే వాతావరణ మార్పుల కారణంగా సంభవిస్తున్న వైపరీత్యాల సంఖ్య మÖడు రెట్లు పెరిగిందని తేలింది.ఈ సమాచారాన్ని ‘నేచర్ కమÖ్యనికేషన్స’ పేరుతో నిర్వహిస్తున్నసైన్స్ మ్యాగజీన్లో ప్రచురించింది.ఇలాంటి తీవ్రమైన వాతావరణ పరిస్థితులు,విపత్తుల కారణంగా అనూహ్య స్థాయి వరదలు సంభవిస్తూ ప్రజల ఆస్తి, ప్రాణనష్టాలు కలుగజేస్తున్నాయని పేర్కొంది.భారత్‌లో ఎక్కువగా ఉత్తర,మధ్య భారత రాష్ట్రాల్లో ఇలాంటివి చోటుచేసుకుంటున్నాయి.గుజరాత్,మహా రాష్ట్ర,మధ్యప్రదేశ్,చత్తీస్‌గఢ్,తెలంగాణ, ఒడిశా,ఝార్ఖండ్, అస్సాం, మేఘాలతో పాటు పశ్చిమ కనుమలకు ఆనుకున్న గోవా,కర్ణాటక కోస్తా ప్రాంతం,ఉత్తర కర్ణాటకలో ఈతరహా విపత్తులకు ఎక్కువగా నమోదవుతున్నాయి. ఈభూతాపాన్ని పెరగడానికి కారణాల్లో ముఖ్యమైనది భూమ్మీద గ్రీన్ హౌజ్ వాయువులస్థాయి పెరగడమే. అయితే వీటి మోతాదు వాతావరణంలో పెరిగేకొద్ది అనర్థాలు,వైపరీత్యాలే.కర్బన ఉద్గారాలు పెరగడంలో శిలాజ ఇంధనాల(పెట్రోలియం ఉత్పత్తులు)తో నడిచే వాహనాలు,నేల బొగ్గుతో నడిచే విద్యుత్ కేంద్రాలు, పరిశ్రమలు వెదజల్లే వాయు కాలుష్యం వంటివి ప్రధానమైనవి.శిలాజ ఇంధనాల వాడకాన్ని తగ్గించేందుకు భారత ప్రభుత్వం ప్రణాళిక,లక్ష్యం నిర్దేశించుకుంది. ఆప్రకారం రానున్నరోజుల్లో దేశంలో అపారంగా లభ్యమయ్యే సూర్య కాంతి ఆధారంగా సోలార్ ఎనర్జీని పెంపొందించాలని,అలాగే ఏమాత్రం కాలుష్యాన్ని వెదజల్లని ఎలక్ట్రిక్ వాహనాల వినియోగాన్ని ప్రోత్సహించాలని నిర్ణయించింది.అయితే ఇదంతా పూర్తిస్థాయిలో ఆచరణలోకి రావడానికి చాలా సమయం పడుతుంది.ఈలోగా ప్రకృతికి జరగాల్సిననష్టం జరిగిపోతోంది.గ్రీన్ హౌజ్ వాయు వులు సముద్ర జలాల ఉష్ణోగ్రతలను పెంచుతున్నాయి.ఫలితంగా సముద్రమట్టం పెరుగుతోంది.సముద్రజల ప్రవాహాలు (కరెంట్స్)లోమార్పులు చోటుచేసుకుని భీకరతుఫాన్లు,హరికేన్లు ఏర్పడుతున్నాయి. ఇలాంటి ప్రకృతికి ఎదురొడ్డి నిలబడడం భూమ్మీద మనిషికే కాదు ఏజీవరాశికి కూడా సాధ్యం కాదు. కానీ ప్రకృతి వైపరీత్యాన్ని ముందే పసిగట్టగల్గితే..దాని బారినపడి ప్రాణాలు పోకుండా కాపాడుకోవచ్చు. ప్రపంచ వ్యాప్తంగా వాతావరణ పరిశోధన సంస్థలు వాతావరణంలో మార్పులను పసిగట్టి తగిన హెచ్చరికలు జారీ చేస్తుంటాయి.అయితే ప్రకృతిలో సంభవించే అన్నిరకాల వైపరీత్యాలను,వాటి తీవ్రతను ముందుగానే అంచనా వేయడం అన్ని వేళలా సాధ్యం కాదు. ఎందు కంటే వాతావరణం అన్నదే అత్యంత సంక్లిష్ట మైన అంశం.సుదీర్ఘ అనుభవం,లోతైన అవగాహన, అత్యాధునిక సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని వినియోగిస్తూ భారత వాతావరణశాఖ ఈ మధ్యకాలంలో చాలా అంశాల్లో ముందుగానే హెచ్చరిస్తోంది. ముఖ్యంగా హీట్ వేవ్ (వేడిగాలులు), తుఫాన్లు, వాటి తీవ్రత విషయంలో వాతావరణశాఖ అంచనాలు దాదాపుగా నిజమవుతున్నాయి.ఆ హెచ్చరికలను దృష్టిలో పెట్టుకుని ప్రభుత్వాలు చర్యలు తీసుకున్నప్పుడు ప్రాణనష్టాన్ని నివారించగల్గుతున్నాం.ఇందుకోసం ప్రపంచ వ్యాప్తంగా సమర్థవంతమైన విధానాలను అమలు చేయాలని,తద్వారా గ్రీన్ హౌజ్ వాయువులస్థాయిని తగిన మోతాదులో ఉంచగల్గితే సమస్య పరిష్కారం అవుతుందని సూచిస్తున్నారు.వేడిగాలులు,అధికఉష్ణోగ్రతలు వేడి సంబంధిత వ్యాధులను పెంచుతున్నాయి (ఉదాహరణకు,హీట్ స్ట్రోక్,డెంగ్యూ,మలేరియా,చికున్‌గునియా).మానవ సమÖహాలు ఎక్కువగా ఉండే నగరాల్లో మరింత భయంకరమైన ప్రభావాలు కనిపించే అకాశాలున్నాయి. ఇప్పటికైనా సరైన చర్యలు తీసుకోకపోతే,భవిష్యత్తులో ఇంకా తీవ్రమైన వాతావరణ మార్పులు, విపత్తులు మనల్ని చుట్టుముడతాయి. సుదీర్ఘకాలిక పరిష్కారాలు ఎప్పుడు ప్రారంభిస్తామన్నదే మన భవిష్యత్తును నిర్ణయిస్తుంది. – రెబ్బాప్రగడ రవి ,ఎడిటర్ 

అడవి పుత్రుల ఆవాసం..ఏజెన్సీ ప్రాంతానికి ముప్పు పొంచిఉంది.అభివృద్ధి పేరుతో గిరిజనుల హక్కులను పాలకవర్గాలు పాతరేస్తున్నాయి.రాష్ట్రంలో ప్రకృతి వైభవానికి,జీవవైవిధ్యానికి కేరాఫ్‌ అడ్రస్‌గా నిలుస్తున్న తూర్పు కనుమలపై కొన్ని సంవత్సరాలుగా కార్పొరేట్‌ శక్తులు కన్నేసి ఉన్నాయి. వాటిని కబ్జా చేయడానికి రకరకాలుగా ప్రయత్నిస్తున్నాయి. కేంద్రంలో నరేంద్రమోడీ ప్రభుత్వం నేతృత్వంలోని బిజెపి ప్రభుత్వం కార్పొరేట్ల డిమాండ్లు నెరవేర్చడానికి పెద్దపీట వేస్తున్న సంగతి తెలిసిందే. రాష్ట్రంలో అధికారంలో ఉన్నంత కాలం బిజెపి అడుగులకు మడుగొలిత్తిన వైసిపి ప్రభుత్వం ఇటువంటి విధానాలనే అమలు చేసింది.తాజాగా అధికారంలో ఉన్న టిడిపి కూటమిలో బిజెపి భాగస్వామి కావడంతో ఏజెన్సీ ప్రాంతానికి ఎసరు పెట్టడానికి సిద్ధమౌతోంది. కొద్ది రోజులక్రితం శాసనసభ స్పీకర్‌ చింతకాయల అయ్యన్నపాత్రుడు గిరిజనుల హక్కుల పరిరక్షణే లక్ష్యంగా రూపొందించిన 1/70 చట్టం వల్ల అభివృద్ధి జరగడం లేదని, దానిని సవరించాలంటూ వ్యాఖ్యలు చేశారు.దీనిపైగిరిజనం ఆందోళనలు పరిగణనలోకి తీసుకున్న కూటమి ప్రభుత్వం వారి ఆవేదన చల్లార్చాడానికి గిరిజన చట్టాలు సవరణ లేదంటూ ప్రకటించారు.ఇంతలోనే ఐదోషెడ్యూల్‌ ప్రాంతానికి చెందిన పార్వతీపురం-మన్యం జిల్లాలోని సీతంపేట మండలం పానుకవలస గ్రామంలో 27.26ఎకరాల ప్రభుత్వ భూమిని ఎంఎంఎంఈ పార్క్‌ ఏర్పాటు కోసం ఆంధ్రప్రదేశ్‌ ఇండస్ట్రియల్‌ ఇన్‌ఫ్రాస్ట్రక్చర్‌ కార్పొరేషన్‌(ఏపీఐఐసీ)కి ఉచితంగా బదిలీ చేసే ప్రతిపాదనను ఏపీ క్యాబినెట్‌ మార్చి 8న ఆమోదించింది. అలాగే అల్లూరి సీతారామరాజు చింతపల్లి మండలం ఎర్రవరంలోని జలపాతం వద్ద 1200 మెగావాట్ల ప్రాజెక్టుల షీర్డిసాయి ఎలక్ట్రికల్స్‌కు అప్పగించారు.ఎర్రవరంలో 736 ఎకరాలు,ఈప్రాజెక్టులు కోసం కావాలని లెక్కలు తేల్చారు.
ఈప్రాజెక్టులపై గిరిజనులు,గిరిజన సంఘాలు వ్యతిరేకిస్తున్నా ఎన్డీయే ప్రభుత్వ క్యాబేనేట్‌లో ఆమోదించడం శోచనీయం.ఒకపక్క గిరిజన చట్టాలను గౌరవిస్తున్నామంటూ ప్రకటిస్తూనేచాపకింద నీరులా వారి హక్కులకు కూటమీ ప్రభుత్వం పాతర వేస్తోంది.స్వర్ణాంధ్ర 2047విజన్‌ డాక్యుమెంట్‌లో భాగంగా రాష్ట్ర ప్రభుత్వం విడుదల చేసిన వివిధ పాలసీల్లోనూ ఏజెన్సీ ప్రాంతాల్లో వివిధ పరిశ్రమలను,టూరిజం ప్రాజెక్టులను ఏర్నాటు చేసే అంశాన్ని ప్రస్తావించిన సంగతి తెలిసిందే! పార్వతీపురం మన్యం జిల్లాలో పాచిపెంట మండలంలోని బొదురుగడ్డ నదిపై కురుకుర్తిలో 1200 మెగావాట్లు,కర్రివలసలో 1000మెగావాట్ల సామధ్యరం గల ప్రాజెక్ట్‌లను ఏర్పాటు చేసేందుకు అదానీ కంపెనీకి అప్పగించింది.
ఏజెన్సీప్రాంతం రాజ్యాంగంలోని 5వషెడ్యూల్‌ కిందకు వస్తుంది.అటవీ హక్కులచట్టం ప్రకారం అటవీ భూమి లేదా అటవీనివాసుల హక్కులను ప్రభావితంచేసే ప్రాజెక్టులపై సంబంధిత గ్రామసభల అనుమతి తప్పనిసరిగా తీసుకోవాలని చట్టాలు చెబుతున్నాయి.అయితే,రాష్ట్రంలో గిరిజన ప్రాంతాల్లో ఏర్పాటు చేస్తున్న పిఎస్‌పి ప్రాజెక్టుల గురించి అక్కడ నివసిస్తున్న గిరిజనులకు ఏమాత్రం సమాచారం ఉండటంలేదు.గత ప్రభుత్వ హయంలో ప్రతిపాదించిన ప్రాజెక్టులతో పాటు,తాజాగా రాష్ట్ర ప్రభుత్వం కేబినెట్‌లో ఆమోదించిన నవయుగ ప్రాజెక్టు పరిస్థితి కూడా ఇంతే! తమకు ఏమాత్రం సమాచారం లేకుండా ప్రతిపాదనలు సిద్ధమౌతుండటం పట్ల ఈ ప్రాంతంలో ఆశ్చర్యం,ఆగ్రహం వ్యక్తమవుతోంది.గిరిజన ప్రాంతాల్లో ప్రైవేట్‌ సంస్థలకు అనుమతి లేదంటూ సమత కేసులో సుప్రీంకోర్టు తీర్పు చెప్పింది.గిరిజన ప్రాంతాల్లో భూమిని సేకరించే ముందు తప్పనిసరిగా కొన్ని చట్టాలను పరిగణలోకి తీసుకోవాల్సిఉంది.
ఏజెన్సీ ల్యాండ్‌ ట్రాన్స్‌ఫర్‌ రెగ్యులేషన్‌యాక్ట్‌ (1/70),పంచాయతీరాజ్‌ ఎక్స్‌టెన్షన్‌ టు షెడ్యూల్డ్‌ ఏరియాస్‌ (పెసా)యాక్ట్‌,పర్యావరణ పరిరక్షణ చట్టం(1986),అటవీ (సంరక్షణ) చట్టం (1980),వన్యప్రాణ సంరక్షణ చట్టం (1972),జల (కాలుష్య నియంత్రణ,నిరోధక) చట్టం (1974),పర్యావరణ ప్రభావ అంచనా నోటిఫికేషన్‌ (2006),అటవీహక్కుల పరిరక్షణ చట్టం (2006),జాతీయ గ్రీన్‌ ట్రిబ్యునల్‌ చట్టం (2010),వాయు (కాలుష్య నియంత్రణ,నిరోధక) చట్టం1981వంటి చట్టాలను ప్రభుత్వాలు తుంగలోకి తొక్కి రాజ్యాంగాన్ని ఉల్లంఘిస్తున్నాయి. ఇప్పటికైన గిరిజన మేథావులు,గిరిజన నాయకులు అప్రమత్తం కావాల్సిన అవశ్యకత ఎంతైనా ఉంది.! -రెబ్బాప్రగడ రవి ,ఎడిటర్ 

రాజ్యాంగంలో ఆదివాసులకు కల్పించిన రక్షణ చట్టాల్లో పెసాచట్టం`1996(షెడ్యూల్డ్ ప్రాంతాలకు పొడి గింపు చట్టం)ఒక్కటి.ఈచట్టం ఐదువ షెడ్యూల్డ్‌ప్రాంతాలుగా ఉన్న ఆంధ్రప్రదేశ్, ఛత్తీస్‌గఢ్, గుజరాత్, హిమా చల్‌ప్రదేశ్,జార్ఖండ్,మధ్యప్రదేశ్,మహారాష్ట్ర,ఒడిశా,రాజస్థాన్,తెలంగాణవంటిపదిరాష్ట్రాలకుపెసా చట్టం`1996 వర్తిస్తోంది.ఆదివాసీప్రాంతాల్లో గ్రామపంచాయితీని కాకుండా గ్రామసభను కేంద్రబిందువు చేశారు. గ్రామసభకు విశేషాధికారాలనుకల్పించారు.షెడ్యూల్ గిరిజనులకు స్వపరిపాలన అందించడం,షెడ్యూల్ తెగలసంస్కృతి, సంప్రదాయాలు,వివాద పరిష్కార పద్దతుల రక్షణ,గ్రామసభకు అధికారం తీసుకునే నిర్ణయం ఉంది.ఈచట్టం ప్రాముఖ్యతపై1999`2010వరకు దశాబ్దకాలంపాటు విశ్రాంతిఐఏఎస్ అధికారి బీడీశర్మ,ఉస్మానియా సెంట్రల్ యÖనివర్శిటీ విశ్రాంతి ఫ్రొఫెసర్ జేపీరావు వంటి సామాజిక ఉద్యమనేతలు మావూళ్లో మారాజ్యం అనే నినాదంతో ఆదివాసీల స్వపరిపాలనకోసం పోరాడి గిరిజన తండాలు,గూడేలు తిరిగి ఆతరం ఆదివాసీ ప్రజలకు పెసా చట్టంపై అవగాహన కల్పించారు.అదే సమయంలో ఆంధ్రప్రదేశ్ అనంతగిరి మండలం నిమ్మలపాడు లోనూ సమత ఆధ్వర్యంలో మావూళ్లో మారాజ్యం స్థూపం కూడా నిర్మించడం జరిగింది. ప్రస్తుతం ఎన్డీయే కూటమి ప్రభుత్వం అధికారంలోకి వచ్చిన నేపథ్యంలో ఈచట్టం ప్రాధాన్యతను గ్రహించి రాష్ట్ర పంచాయితీ గ్రామీణాభివృద్ధి శాఖ,ఉప ముఖ్యమంత్రి కె.పవన్ కళ్యాణ్ గ్రామసభ ప్రాముఖ్యతపై ప్రజలకు కాస్త అవగాహన కల్పించారు.గతేడాది ఆగస్టులో రాష్ట్రవ్యాప్తంగా ఒకేరోజున13,326 గ్రామపంచాయితీల్లో గ్రామసభలు ఏర్పాటు చేసి గ్రామసభ ప్రాముఖ్యతను ప్రజలకు తెలియజేశారు.దీంట్లో ఏపీలో ఐదో షెడ్యూల్ ఏరియా గ్రామాల్లో గ్రామసభలు నిర్వహించారు.ఆ తర్వాత రెండు గతేడాది డిసెంబర్‌లో పెసా చట్టం`1996 అమలుపై రాష్ట్రప్రభుత్వం గిరిజన గ్రామాల్లో కమిటీ ఎన్నికలు నిర్వహించింది.రాష్ట్ర ప్రభుత్వ ఆదేశాలు మేరకు అన్నీ ఐటీడీఏ పరిథిలోఉన్న గిరిజన గ్రామాల్లో ప్రభుత్వ యంత్రాంగం పెసా కమిటీ ఎన్నికలు నిర్వహించి ఎంపిక చేశారు. అయిÔ,û ఈపెసాచట్టం వచ్చిదాదాపుగా 29ఏళ్లు అవుతుంది.నాటి నుంచి నేటి వరకు ఏప్రభుత్వం పట్టిం చుకోలేదు.కూటమి ప్రభుత్వం మాత్రం ఆఘమేఘాలపై పెసా కమిటీలు ప్రభుత్వ నియమ నిబంధనలతో ఎంపిక పూర్తి చేసింది.ఎంపికైన కమిటీ సభ్యుల్లో చాలా మంది యువతకే ప్రాధాన్యత ఇచ్చారు.ఇటీవల నేను అనంతగిరి మండలం నిమ్మలపాడు,రాళ్లవలస,కరకవలస గిరిజనగ్రామాలను సందర్శించాను.ఆప్రాంత పెసా కమిటీ సభ్యులనుస్థానికులు పరిచయం చేశారు.ఎన్నికైన కమిటీసభ్యులందరూ కుర్రగ్యాంగే.వారికిఈచట్టంపై ఏమాత్రం అవగాహన లేని పరిస్థితులను గమనించాను.రాజ్యాంగబద్దమైన చట్టాల కోసం అవగాహన లేని అమాయకులను ఎంపిక చేయడంపట్ల ప్రభుత్వ అంతరంగం ఏమిటీ గిరిజన మేథావులు ప్రశ్నిస్తున్నారు. ఈప్రక్రియలో బహుళ జాతి పెట్టుబడిదారుల స్వార్ధం కన్పిస్తోందని భావిస్తున్నారు.ఇక్కడవున్న వనరుల దోపిడికి సన్నహాలు చేస్తున్నట్లు తెలుస్తోంది.దీంట్లో భాగంగానే ఇటీవల విశాఖలో జరిగిన పర్యాటక ప్రాంతీయ పెట్టు బడులదారుల సమ్మెట్‌లో రాజ్యాంగబద్దమైన పదవిలోఉన్న రాష్ట్ర శాసనసభ స్పీకర్ చింతకాయల అయ్యన్న పాత్రుడుచేసిన వ్యాఖ్యాలు రాష్ట్రవ్యాప్తంగా తీవ్రసంచలనం రేపాయి.దీంట్లోభాగంగానే అయ్యన్న వ్యాఖ్యాలపై భగ్గుమన్న మన్యం ఈనెల 11,12 తేదీల్లో కూడా రాష్ట్రవ్యాప్త మన్యం బంద్‌ను ప్రకటించడం గమనార్హం. ఈనేపథ్యంలో ప్రభుత్వకుటిల నిర్ణయాలు,ఆలోచనలపై నేటి గిరిజనతరం ఆలోచించాలి.ముల్లును ముల్లు తోనే తీయాలనే చందంగా రాజ్యాంగబద్దంగా ఎన్నికైన పెసా కమిటీ సభ్యులతోనే గ్రామసభల ద్వారా ఇక్కడ ఉన్న అపారమైన నిక్షేపాలు దోపిడికి రంగం సిద్దమవుతుందనేది కమిటీ సభ్యులు ఆలోచించాలి. దీనిపై గిరిజన సంఘనాయకులు,ఉద్యోగులు,ప్రజలు యావత్తు అప్రమత్తంగా వ్యవహరించాలి.ఇప్పటికే చింతపల్లి,పార్వతీపురం ఏరియాలో అదాని ప్రాజెక్టు కోసం సన్నహాలు సాగుతున్నాయి.ఇటీవల జరిగిన ఏపీ కాబినేట్ సమావేశంలో అల్లూరి జిల్లాలో అదాని ప్రాజెక్టుల నిర్వహణపై సీఎం ప్రకటించడం తెలిసిందే.ఇప్పటికైనా పెసా కమిటీలు ఎన్నికల్లో పాలకుల కుతంత్రాల ఎన్నికైన అమాయక గిరిజన యువత గ్రహించాలి.గ్రామసభల తీర్మాణాల్లో ఏకపక్ష నిర్ణయాలు కాకుండా భవిష్యత్తు తరాల కోసం,ప్రజల పక్షాన నిలబడి ఆలోచించి నిర్ణయం తీసుకోవాల్సిన ఆవశ్యకత ఉంది.లేని పక్షంలో గిరిజన ప్రజల భవిష్యత్తు అంధకారంగా మారే ప్రమాదం ఉంది.!

– రెబ్బాప్రగడ రవి ,ఎడిటర్