Author: team-dhimsa-viz

పొదుపు సూత్రం..తారక మంత్రం

సగటు ఇల్లాలి నుంచి,కార్పొరేట్ దిగ్గజాల దాకా… ప్రస్తుతం అందరికీ అవసరమైన తారక మంత్రం ‘పొదుపు’.గత రెండేళ్ల ఆర్థికరంగ మార్పులూ, మారిన ఖర్చుల సరళీ, ప్రస్తుత ప్రపంచ పరిణామాల కారణంగా దీని ప్రాముఖ్యం బాగా పెరిగింది. అన్ని దేశాలదీ అదే దారి. పొదుపు సూత్రాలకు, అనుభవా లను రంగరించి…ఆధునికీకరించి…కొత్త సూత్రా లను తయారుచేస్తున్నారు. వాటిలో మనకు అనువైనవి గ్రహించడమే తెలివైన పని.
ఒక్క మెడికల్ ఎమర్జెన్సీ చాలు…పేద, మధ్య తరగతి బతుకులు తల్లకిందులవ్వడానికి! తీవ్రమైన అనారోగ్యంతో ఇంట్లో ఒక్కరు ఆస్పత్రిపాలైనా కుటుంబం మొత్తం ఆర్థిక సంక్షోభంతో అల్లకల్లోలమవుతుంది.దీనికి తోడు పెరుగుతున్న జీవనవ్యయం,ఏటా పిల్లల చదువులకు అయ్యే ఖర్చులు…ఎంతో కొంత పొదుపు వైపు మళ్లేలా చేస్తున్నాయి.మరో పక్క…యుద్ధాలతో ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఆహారం,ఇంధనం,ఎరువుల ధరలు ఆకాశా న్నంటాయి.ఈ పరిస్థితుల్లో దేశం కోసం పెట్రోలు,డీజిల్ వినియోగం తగ్గించాలనీ, ప్రజా రవాణాకు ప్రాముఖ్యం ఇవ్వాలనీ సాక్షాత్తు మన దేశ ప్రధాని మోదీ పిలుపు నిచ్చారు. దీంతో పొదుపు చర్యలపై విస్తృత చర్చ ఊపందుకుంది. డబ్బు సంపాదించడం ఒక ఎత్తయితే, ఎంతోకొంత పొదుపు చేయడం మరో ఎత్తు. ఈ సంక్షోభ సమయం…ఆర్థిక క్రమశిక్షణకు సంబంధించి సరికొత్త సవాళ్లను విసురుతోంది. దానికి ఆచరణీయమైన స్మార్ట్ పరిష్కారాల కోసం ఎవరైనా పొదుపు సూత్రా లను ఫాలో అవ్వాల్సిందే.
పొదుపు సూర్యోదయం….
భూమ్మీద సూర్యుడు మొదట ఉదయించే జపాన్ సంక్షోభం తలెత్తిన ప్రతీసారి పొదుపు విషయంలో ముందుగా ఉదయిస్తోంది. అందర్నీ అప్రమత్తం చేస్తోంది. జపనీయులు సంప్రదాయ పొదుపు అలవాట్లను, నవీన వ్యూహాలతో సమ్మిళితం చేస్తున్నారు. భౌతిక ‘లెడ్జర్ ట్రాకింగ’ లాంటి పూర్వ పద్ధతులు కొనసాగుతున్నప్పటికీ, వాటికి ఆధునిక డిజిటల్ సాధనాలను జోడిస్తున్నారు. భారతీయ సమాజం మూలాలు పొదుపు అనే పునాదిపై నిర్మితమయ్యాయి.తరతరాలుగా భారతీయులు పొదుపు మంత్రం జపిస్తూనే తమ జీవన గమనాన్ని సాగించారు.ఇంట్లో ఎనిమిది పది మంది సంతానం,వాళ్ల పిల్లలు అందరూ ఉన్నా కూడా వేసవి సెలవులు రెండు నెలల పాటు అందరినీ పోషించేవారు.అలాగని ప్రతిరోజూ అందరికీ పంచభక్ష్య పరమాన్నాలు అక్కర్లేదు. ఉన్నదాం ట్లోనే కడుపు నిండా తిని ఎంచక్కా ఆడుకు నేవారు. ఉన్నకొద్ది వనరులతోనే అందరూ ఆనందంగా గడిపేవారు.ఈ పొదుపు అలవాటే భారతీయులను ఎన్నో ఆర్థికమాం ద్యాల నుంచి కాపాడుతూ వచ్చింది. ప్రపంచ మంతా ఆర్థిక మాంద్యాలతో అతలాకుతలం అయిపోయిన సందర్భాల్లో సైతం భారతీయ ఆర్థిక వ్యవస్థ ఈ పొదుపు పునాదుల మీద చాలా బలంగా నిలబడింది. అయితే 1991 ఆర్థిక సంస్కరణల తర్వాత దేశంలో పరిస్థి తులు సమూలంగా మారాయి. పొదుపు స్థానం లో వినియోగం ప్రధాన భూమిక పోషిస్తోంది. నేడు లక్ష రూపాయల జీతం వస్తున్నా, ప్రతి నెలా 20వ తేదీ రావడానికి ముందే ఖాతాలు ఖాళీ అవుతున్నాయి. క్రెడిట్ కార్డులు, యూపీఐ లావాదేవీలు మనిషిని అప్పుల ఊబిలోకి నెడుతున్నాయి.
మారిన ఆదాయం-మారుతున్న పొదుపు తీరుతెన్నులు
భారతీయ గృహపొదుపు రేటు చరిత్రను పరిశీలిస్తే కొన్ని కీలక మార్పులు కనిపిస్తాయి. 1951లో కేవలం10శాతం కంటే తక్కువగా ఉన్న ఈ రేటు, 2007-08 ఆర్థిక సంవ త్సరంలో 25.2శాతానికి చేరుకుని గరిష్ట స్థాయిని తాకింది. కానీ, ఇటీవలి కాలంలో వినియోగ ఖర్చులు పెరగడం,జీవనశైలి మార్పులవల్ల ఈ పొదుపు రేటు మళ్లీ గణనీ యంగా తగ్గుముఖం పట్టింది. 2023 ఆర్థిక సంవత్సరంలో గృహ పొదుపు రేటు 18.4 శాతానికి పడి పోయింది. తలసరి ఆదాయం పెరిగినప్పటికీ, ఆ ఆదాయం పొదు పుగా మారడం లేదు. వచ్చిన ఆదాయం కంటే చాలా ఎక్కువ స్థాయిలో ఖర్చులు ఉంటున్నా యి. ఒకప్పుడు మగవాళ్ల దుస్తులు అంటే రూ.500 నుంచి రూ.1000వరకు మాత్రమే ఉండేవి. కానీ ఇప్పుడు కనీసం రూ.5వేలు లేనిదే షర్టు ఏం బాగుంటుందన్న స్థాయికి వచ్చేశారు. ఇక ఆడవారి దుస్తులు, ఇతర యాక్సెసరీల విషయం చెప్పనే అక్కర్లేదు. ఆఫీసులో ఏదైనా ఈవెంట్ ఉందంటే చాలు.. వెంటనే రూ.10వేలు పెట్టి దుస్తులు, ఇతర షాపింగ్ చేసేస్తున్నారు. పొరుగింట్లో పిల్లవాడి మొదటి పుట్టినరోజు అంటే కొత్త చీర, జాకెట్, దానిమీద వర్క్?..ఇలా వీటన్నింటి పేర్లతో వేలకు వేలు మంచినీళ్ల ప్రాయంగా ఖర్చు చేస్తున్నారు. ఆదాయం ఆఠాణా ఉంటే ఖర్చు బారాణా ఉంటోంది. ప్రజల ఆదాయం పెరిగే కొద్దీ విలాసా లకు ప్రాధాన్యం ఇస్తున్నారు. ముఖ్యంగా యువత తమ సంపాద నలో ఎక్కువ భాగాన్నితక్షణ అవసరాల కోసం ఖర్చు చేస్తున్నారు. గతంలో భారతీయులు తమ ఆస్తులను ఎక్కువగా బంగారం, స్థిరాస్తి రూపంలో దాచుకునేవారు. ప్రస్తుతం బ్యాంక్ డిపాజిట్లు, మ్యూచు వల్ ఫండ్స్ వంటి ఆర్థిక ఆస్తుల వాటా పెరుగుతున్నప్పటికీ, మొత్తం పొదుపు రేటు మాత్రం ఆందోళనకరంగా తగ్గుతోంది. వస్తున్న ఆదాయంలో పొదుపు చేస్తున్న మొత్తం 20శాతానికి లోపు కూడా ఉం డక పోవడం ప్రమాదాలకు సంకేతం అని ఆర్థిక నిపుణులు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు.
డిజిటల్ సౌలభ్యం వెనుక దాగున్న ఖర్చుల ఉచ్చు
భారతదేశం నేడు డిజిటల్ చెల్లింపుల రంగంలో ప్రపంచంలోనే అగ్రగామిగా నిలిచింది.యూపీఐ (యూనిఫైడ్ పేమెంట్ ఇంటర్ ఫేస్) లావాదేవీలు వీసా లాంటి అంతర్జాతీయ సంస్థలను కూడా దాటిపో యాయి. అయితే,ఈ సాంకేతిక విప్లవం భారతీయుల వినియోగ విధానాన్ని కూడా మార్చింది.గతంలో జేబులో నుంచి నోట్లు తీసి ఇస్తున్నప్పుడు కలిగే స్పృహ,ఇప్పుడు ఫోన్ తీసి క్యూఆర్ కోడ్ స్కాన్ చేస్తున్నప్పుడు కలగడం లేదు.దీనివల్ల ప్రజలు ఎంత ఖర్చు పెడుతు న్నారో కూడా తెలియని స్థితిలో ఉన్నారు. ఇటీవల చేసిన కొన్ని అధ్యయనాల ప్రకారం, సుమారు 75 శాతం మంది వినియోగ దారులు యూపీఐ సౌలభ్యంవల్ల తమ ఖర్చులు పెరిగినట్లు ఒప్పుకుంటున్నారు.
కార్డుల సంస్కృతితో..
మరోవైపు, క్రెడిట్ కార్డుల సంస్కృతి ప్రజలను విపరీతంగా అప్పుల ఊబిలోకి నెడుతోంది. 2019లో క్రియాశీలకంగా ఉపయో గిస్తున్న క్రెడిట్ కార్డుల సంఖ్య 5.4కోట్లు కాగా, 2024 డిసెంబర్ నాటికి అది 10.8కోట్లకు చేరు కుంది. అంటే కేవలం ఐదేళ్లలో కార్డుల సంఖ్య రెట్టింపు అయింది. దీంతో పాటు క్రెడిట్ కార్డు బకాయిలు కూడా భారీగా పెరిగాయి. 2019 మార్చిలో రూ.87,686కోట్లుగా ఉన్న బకా యిలు,2024 జూన్ నాటికి రూ.2.70లక్షల కోట్లకు చేరుకున్నాయి. క్రెడిట్ కార్డులపై వార్షిక వడ్డీ రేట్లు 45శాతం వరకు ఉంటు న్నాయి, ఇది సామాన్యుడి ఆర్థిక పరిస్థితిని ఛిన్నాభిన్నం చేస్తోంది.యువత,ముఖ్యంగా మిలీని యల్స్,జెన్-జీ తమ ఆకాంక్షలను నెరవేర్చుకోవడానికి అప్పులు చేయడానికి కూడా వెనుకాడటం లేదు. సగటున ఒక క్రెడిట్ కార్డు వినియోగ దారుడు నెలకు సుమారు రూ.16,911ఖర్చు చేస్తున్నాడు. సగటు లావాదేవీ విలువ రూ.4,200 పై చిలుకు ఉం టోంది. భారతీయులు తమ ఆదా యంలో అత్యధిక భాగాన్ని వినియోగానికి మళ్లిస్తున్నారు.గణాంకాల ప్రకారం,భారతీయ గృహాల మొత్తం పొదుపు రేటు 2023-24 ఆర్థిక సంవత్సరంలో 18.1శాతానికి పడి పోయింది.అంటే భారతీయులు తమ ఆదా యంలో సుమారు 81.9శాతాన్ని ఖర్చులకు లేదా అప్పులు తీర్చడానికి ఉపయోగిస్తు న్నారు. ఇప్పుడు చాలామంది ఒకటి కాకుండా రెండేసి, మూడేసి క్రెడిట్ కార్డులు కలిగి ఉం టున్నారు. వాటిలో కొన్నింటిని సినిమా టికెట్ల మీద ఆఫర్ల కోసమని, మరికొన్నింటిని విమానాశ్రయాల్లోని లాంజ్ ఆఫర్ల కోసమని వాడుతున్నారు. ఏదో పేరు చెప్పి.. అన్ని కార్డులనూ ప్రతి నెలా వాడేస్తున్నారు. దీనివల్ల అప్పు భారం అనేది విపరీతంగా పెరిగిపో తోంది. ఆర్థిక క్రమశిక్షణ పాటిస్తూ..ఎప్పటి కప్పుడు కార్డు బకాయి కట్టేసేవారి విషయంలో అయితే ఎలాంటి ఇబ్బంది ఉండదు గానీ, ఒక్క సారి అదుపు తప్పిందంటే వడ్డీల భారం కొం డంత పేరుకుపోయి..జీవితాలను అతలాకు తలం చేసేస్తుంది.
వివాహాల వెర్రి: ఆడంబరం కోసం అప్పులు
భారతీయ వివాహ పరిశ్రమ ఇప్పుడు ప్రపంచంలోనే రెండో అతిపెద్దదిగా ఎదిగింది. దీని విలువ సుమారు రూ. 10లక్షలకోట్లు. ఒకప్పుడు ఇంటి దగ్గర పందిరి వేసి, బంధు మిత్రుల సమక్షంలో సాదాసీదాగా జరిగే పెళ్లిళ్లు, ఇప్పుడు ‘ఫ్యామిలీ ఐపీఓ’గా మారిపోయాయి.మధ్యతరగతి, దిగువ మధ్యతరగతి కుటుంబాలు కూడా ఒక పెళ్లి కోసం రూ.30 నుంచి 50లక్షల వరకు ఖర్చు చేస్తున్నాయి. ఒకప్పుడు హిందువులలో వివాహం అంటే ఎదురు సన్నాహాలు, పెళ్లి, తలంబ్రాలు, అప్పగింతలు.. ఇలా ఉండేవి. కానీ ఇప్పుడు తీరు మారిపోయింది. ముందు ప్రీవెడ్డింగ్ షూట్‌లు,తర్వాత హల్దీ, మెహందీ, సంగీత్,బారాత్,డాన్సులు..వీటన్నింటి పేరుతో వారం రోజులు కూడా చేస్తున్నారు. వీటన్నిం టికీ ఒక్కోదా నికి ఒక్కో కలర్ థీమ్ పెట్టి, వచ్చిన అతిథులకు అవే రంగు దుస్తులు ఇప్పిస్తున్నారు.వీటన్నింటివల్ల ఖర్చులు విపరీతంగా పెరిగి పోతున్నాయి.మామూలు పెళ్లికే కనీసం రూ.30-50లక్షల వరకు అవుతుంటే,ఇలాంటి పెళ్లిళ్లకు కనీసం కోటి నుంచి 5కోట్ల రూపాయల వరకు అవుతోంది. దీనికితోడు బంగారం,ఇతర సామాగ్రి కొను గోళ్లు అదనం. రిటర్న్ గిఫ్టుల పేరుతో కూడా చాలా పెద్దపెద్ద ఖర్చులు అవుతున్నాయి.
వెడ్ ఇన్ ఇండియా
ఇక ఇవన్నీ చాలవన్నట్లు..72 శాతం మిలీనియల్స్, జెన్ జీ యువత డెస్టినేషన్ వెడ్డింగ్స్ వైపు మొగ్గు చూపుతున్నారు.ఈ డెస్టి నేషన్ వెడ్డింగ్స్ కోసం రూ.80లక్షల నుంచి రూ.1.50కోట్ల వరకు వెచ్చిస్తున్నారు. విదే శాల్లో పెళ్లిళ్లు చేయడం వల్ల దేశంలోని విదేశీ మారక ద్రవ్యం బయటకు వెళ్లిపోతోంది. ప్రధాని మోదీ ‘వెడ్ ఇన్ ఇండియా’ పిలుపు నిచ్చారు,దీనిద్వారా భారత్‌లోని కాశ్మీర్, కేరళ లాంటి ప్రాంతాలను వివాహ వేదికలుగా ఎంచుకోవాలని సూచించారు.కుటుంబాలు తమ జీవితకాల పొదుపులో సుమారు 40-50 శాతాన్ని కేవలం ఒక పెళ్లి కోసమే ఖర్చు చేయడం ఆందోళ నకరమైన విషయం.నాకు బాగా తెలిసిన ఒక సాధారణ ప్రభుత్వ ఉపా ధ్యాయుడు కూడా తమ కుమారుడి పెళ్లి కోసం రూ. 15లక్షలకు పైగా అప్పు చేశారు. ఆయనకు పొలాలు, తోటలు, వాటి నుంచి వచ్చే ఆదాయం కూడా ఉన్నా..అప్పటివరకు చేసిన పొదుపు మొత్తం ఖర్చుచేయడంతో పాటు అదనంగా కుమారుడి పెళ్లికి రూ.15 లక్షల అప్పు చేశారంటే పరిస్థితి ఏంటో అర్థం చేసుకోవచ్చు.పెళ్లిలో ఉండే రకరకాల తంతుల కోసం ఆ కుటుంబంలో భార్య,భర్త,పెద్ద కొడుకు,కోడలు,మనవడు,పెళ్లి కొడుకు..ఇలా అందరికీ దాదాపు 10-12 రకాల సూట్లు, ఖరీదైన చీరలు కొన్నారు.దీనికోసం తెలిసిన వాళ్లందరి దగ్గర చేతికి వీలైనంత అప్పులు చేసేసి,ఇప్పుడు అవి తీర్చలేక తిప్పలు పడుతున్నారు.
యుద్ధమేఘాలతో కూలుతున్న వ్యవస్థలు
పశ్చిమాసియాలో అమెరికా-ఇజ్రాయెల్ కూటమి,ఇరాన్ మధ్య చెలరేగిన యుద్ధం ప్రపంచ ఆర్థిక ముఖచిత్రాన్ని మార్చేస్తోంది. 2026 ఫిబ్రవరి 28న ప్రారంభమైన ఈ భీకర పోరు కేవలం ఆ ప్రాంతానికే పరిమితం కాకుండా,భారత్ లాంటి దేశాలపై సైతం తీవ్ర ప్రభావం చూపుతోంది.ముఖ్యంగా చమురు సరఫరా మార్గాలపై ఇరాన్ నియంత్రణ, ప్రపంచ ఇంధన మార్కెట్లో ధరల పెరు గుదల భారత్‌ను ఆందోళనకు గురిచేస్తున్నాయి. భారతదేశం తన చమురు అవసరాల కోసం పశ్చిమాసియాపై సుమారు 80శాతం ఆధార పడుతోంది.యుద్ధం కారణంగా చమురు ధరలు పెరగడంవల్ల దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థపై పలు విధాలుగా ప్రభావం పడుతోంది. ప్రపంచంలోని 20శాతం ఇంధన రవాణా జరిగే హర్ముజ్ జల సంధిని ఇరాన్ దాదాపు మూసివేసింది.దీనివల్ల చమురు రవాణా నిలిచిపోయి, అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో ముడి చమురు ధరలు ఆకాశాన్ని తాకుతున్నాయి. దీనివల్ల ఇప్పటికే మన చమురు మార్కె టింగ్ కంపెనీలకు రోజుకు దాదాపు రూ.1500 కోట్ల నష్టాలు వస్తున్నాయి. విదేశాల నుంచి చమురు కొనడానికి భారత్ ఎక్కువ విదేశీ మారక ద్రవ్యాన్ని ఖర్చు చేయా ల్సివస్తోంది. ఇది రూపాయి విలువను మరింత తగ్గిస్తోంది. యుద్ధం ప్రారం భమైన తర్వాత భారత స్టాక్ మార్కెట్లు భారీగా నష్టపోయాయి.మే 11న జరిగిన ఒక్క సెషన్‌లోనే సుమారు రూ.6.52 లక్షల కోట్ల పెట్టుబడి దారుల సంపద హరిం చుకుపోయింది. ముడి చమురు ధరలు పెర గడంవల్ల రవాణా ఖర్చులు పెరిగి,అది గొలుసుకట్టుగా అన్ని రంగాలను ప్రభావితం చేస్తోంది. ఇంధన ధరల భారంతో ఏవియేషన్ స్టాక్స్? కుప్ప కూలాయి. ఇండిగో షేర్లు 7 శాతం, స్పైస్జెట్ 4శాతం మేర నష్టపో యాయి. విమాన టికెట్ల ధరలు సామాన్యుడికి అందు బాటులో లేకుండా పోతున్నాయి. విదేశీ ప్రయాణాల ఖర్చు పెరగడంతో థామస్ కుక్ ఇండియా లాంటి అంతర్జాతీయ ట్రావెల్ కంపెనీల వాటాలు 5నుంచి 6శాతం పడిపోయాయి.విదేశీ మారక ద్రవ్యాన్ని కాపాడటానికి బంగారం కొనుగోళ్లు తగ్గిం చాలని ప్రధాని పిలుపునివ్వడంతో టైటాన్, కళ్యాణ్ జువెలర్స్? లాంటి కంపెనీలు 10 శాతం కంటే ఎక్కువ నష్టపోయాయి.రసా యన ఎరువుల తయారీకి చమురు అనుబంధ ఉత్పత్తులు అవసరం. అంతర్జాతీయంగా ఎరువుల ధరలు రూ.3,000 దాటినా, ప్రభుత్వం రాయితీలు ఇచ్చి రైతులకు రూ. 300కే అందిస్తోంది,ఇది ఖజానాపై భారీ భారం మోపుతోంది.యుద్ధం కారణంగా పెరుగుతున్న ధరల ప్రభావం సామాన్యుడి వంటగది నుంచి పొదుపు ఖాతా వరకు అన్నిచోట్లా చాలా తీవ్రంగా కనిపిస్తోంది. పెట్రోల్, డీజిల్ ధరలు ఇప్పటికే పెరగగా అతి త్వరలో మరో విడత వడ్డనకు సర్కారు సిద్ధ మైంది. ఇది కూరగాయలు,పాలు వంటి నిత్యావసర వస్తువుల రవాణా ఖర్చులను పెంచి ద్రవ్యోల్బణానికి దారితీస్తోంది. ఆదా యం సరిపోకపోవడంతో ప్రజలు క్రెడిట్ కార్డులు,యూపీఐద్వారా అప్పులు తీసుకుం టున్నారు.
ప్రధాని పిలుపుతో మళ్లీ మొదలవుతున్న పొదుపు
యుద్ధ పరిస్థితుల నేపథ్యంలో,ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ భారతీయులకు పొదుపు ఆవశ్యకతను గుర్తుచేశారు.ఈపిలుపునకు స్పందిస్తూ పలు రాష్ట్రాల ముఖ్యమంత్రులు,కేంద్ర మంత్రులు కొన్ని పొదుపు చర్యలు చేపట్టారు. మహారాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి దేవేంద్ర ఫడణవీస్ తన కాన్వా య్‌ను పక్కన పెట్టి రాయల్ ఎన్‌ఫీల్డ్ బైక్‌పై విధాన భవన్‌కు చేరుకుని ప్రజల్లో అవగాహన కల్పించారు. ఆయన మంత్రుల కాన్వాయ్‌లోని వాహనాల సంఖ్యను సగానికి తగ్గించడ మే కాకుండా,అనవసర విదేశీ పర్యటనలను రద్దు చేశారు. ఆంధ్రప్ర దేశ్ ముఖ్యమంత్రి చంద్ర బాబు నాయుడు కూడా తన కాన్వాయ్ పరిమాణాన్ని 12వాహనాల నుంచి 4వాహ నాలకు తగ్గించారు. మంత్రి నారా లోకేష్ తన భద్రతను రెండు వాహనాలకే పరిమితం చేసుకున్నారు. కేంద్ర మంత్రి అర్జున్ రామ్ మేఘ్వాల్ రైల్వే స్టేషన్ నుంచి ఇంటికి వెళ్లేం దుకు ఆటో రిక్షాను ఎంచుకోగా,బిహార్ మం త్రులు అశోక్ చౌదరి,మదన్ సహ్ని కార్ పూలింగ్ పద్ధతిని అనుస రించారు. హర్యానా మంత్రి అరవింద్ శర్మ సైకిల్‌పై కార్యాలయా నికి వెళ్లి ఇంధన పొదుపుపై సందేశం ఇచ్చారు. అయితే, ఇలాంటి పొదుపు చర్యలు ఒకవైపు జరుగుతున్నా,మరోవైపు భారీ బహి రంగ సభలు,ఆర్భాటపు విందులు మాత్రం ఇంకా కొనసాగుతూనే ఉన్నాయి. రాజకీయ పార్టీలు తమ పట్టును చాటుకోవడానికి చేసే ఈ భారీ ఖర్చులను కూడా నియంత్రిం చాల్సిన అవసరం ఉంది.
పొదుపు బాట పట్టాలంటే ఏం చేయాలి?
ఆర్థిక క్రమశిక్షణ అనేది ఒక నెలతో ముగిసేది కాదు,అది నిరంతర ప్రాక్టీస్.పొదుపు చేయా లనుకునే వారు ఈ క్రింది ఆచరణాత్మక మార్పులు చేసుకోవాలి:
† 50-30-20 సూత్రం: ఆదాయంలో 50శాతం అవసరాలకు,30శాతం కోరికలకు,20శాతం తప్పనిసరిగా పొదుపు ఖాతాలోకి మళ్లించాలి.
† అత్యవసర నిధి: కనీసం మూడు నుంచి ఆరు నెలల ఖర్చులకు సరిపడా డబ్బును అత్యవసర నిధిగా పక్కన పెట్టాలి.
† ఇంధన పొదుపు: ప్రధాని సూచించినట్లు పెట్రోల్,డీజిల్ వినియోగాన్ని తగ్గించి, మెట్రో రైళ్లు లేదా ప్రజా రవాణాను వాడాలి.
† బంగారం కొనుగోళ్ల నిలిపివేత: విదేశీ మారక ద్రవ్యాన్ని ఆదా చేయడానికి ఏడాది పాటు బంగారం కొనకూడదని ప్రధాని పిలుపునిచ్చారు.
† మనీ ఆడిట్: ప్రతి నెలా చేసే ఖర్చులను నిశితంగా పరిశీలించాలి. అనవసరమైన ఆన్‌లైన్ ఫుడ్ ఆర్డర్లు, ఓటీటీ సబ్ స్క్రిప్షన్లను తగ్గించుకోవాలి.
† వంట నూనె వినియోగం: వంట నూనె వాడకాన్ని 10శాతం తగ్గించాలి. ఇది ఆరోగ్యానికి,దేశ ఆర్థికవ్యవస్థకు రెండింటికీ మేలు చేస్తుంది.
† డెస్టినేషన్ వెడ్డింగ్స్ వద్దు: ఆడంబరాల కోసం విదేశాలకు వెళ్లకుండా దేశీయ పర్యాటక ప్రాంతాల్లోనే వివాహాలు జరుపుకోవాలి.
పొదుపు అనేది కేవలం వ్యక్తిగత లాభం కోసం మాత్రమే కాదు,అది దేశ ఆర్థిక సార్వభౌమాధి కారానికి ప్రతీక. పశ్చిమా సియా యుద్ధం లాంటి సంక్షోభాలు మనకు ఒకహెచ్చరిక. ప్రతి భారతీయుడు తన సంపాదనలో కొంత భాగం పొదుపు చేస్తూ,స్వదేశీ వస్తువులకే ప్రాధాన్యత ఇస్తే,ఏవిదేశీ శక్తీ మన ఆర్థిక వ్యవ స్థను ప్రభావితం చేయలేదు.మన పూర్వీకులు నేర్పిన పొదుపు పాఠాలను ఆధునిక కాలానికి అనుగుణంగా మలచుకుని,అప్పుల భారం లేని భవిష్యత్తును నిర్మించుకోవడమే మనందరి బాధ్యత.పొదుపు చేసే ప్రతిరూపాయి కూడా దేశ నిర్మాణం కోసం మనం ఇచ్చే విరాళమే. ఇంకెందుకు ఆలస్యం..మళ్లీ మన మూలాల్లోకి (బ్యాక్ టు బేసిక్స్) వెళ్దాం.భారతీయులకు ముందునుంచి అలవాటుగా ఉన్న పొదుపును పాటిద్దాం.మన జీవితాలను మనమే బాగుచేసు కుందాం.
వీటిని గమనించారా?
డిజిటల్ హిప్నాసిస్: యూపీఐ చెల్లింపులు పెరిగి,లావాదేవీల్లో నగదు కంటికి కనిపించక పోవడం వల్ల…ఒకరకంగా మనం ఎంత ఖర్చు చేస్తున్నామో గ్రహించని ‘డిజిటల్ హిప్నాసిస’లోకి వెళ్తున్నామనేది నిపుణుల హెచ్చరిక.అందుకే ప్రతీనెలా యూపీఐ స్టేట్‌మెంట్‌ను విశ్లేషించుకోవాలి. రూ.10, రూ.20ఖర్చులు చిన్నగానే కనపడినా… నెలా ఖరుకు ఇవే పెద్ద మొత్తమై పొదుపును దెబ్బ తీస్తున్నాయేమో గమనించాలి.
డిజిటల్ ట్రాకింగ్: టీ,కాఫీల దగ్గర్నుంచి కిరాణాసామగ్రి దాకా ప్రతీ ఖర్చునూ ఓ చోట నమోదు చేస్తూ తరచూ గమనిస్తుంటే.. వృథా వ్యయానికి కళ్లెం వేయొచ్చు. ఖర్చులను ట్రాక్ చేయడానికి ఏఐతో పనిచేసే స్మార్ట్‌ఫోన్ యాప్స్ ఉన్నాయి.‘ఈ నెల మీరు బయట భోజనాలపై 22శాతం ఎక్కువ ఖర్చు చేశారు’ లాంటి అలర్ట్స్‌ను ఇవి ఇస్తాయి. ఎక్కడ, ఎలా ఎక్కువ ఖర్చు చేస్తున్నదీ స్పష్టత వస్తే వాటిని వీలైనంత నియంత్రించుకోవచ్చు.
సబ్‌స్క్రిప్షన్ల తనిఖీ: ఒక సర్వే ప్రకారం యువ తరంలో చాలామందికి తాము ఎన్ని సబ్‌స్క్రి ప్షన్లు తీసుకున్నదీ పూర్తిగా తెలియదు. మనం వాడని ఓటీటీ ప్లాట్‌ఫామ్‌లు,జిమ్ సభ్యత్వాలు, యాప్ సబ్‌స్క్రిప్షన్ల ద్వారా నెలకు వందల రూపాయిలు వృథా అవుతుంటాయి. వాటిని గమనించి రద్దు చేసుకోవాలి.
30రోజుల నియమం: ఏదైనా ఖరీదైన వస్తు వును చూడగానే కొనేస్తున్నారా?ఈసారి అలా కొనాలనిపించినపుడు 30రోజులు ఆగండి. తర్వాతకూడా అదిఅవసరం అనిపిస్తేనే కొ నండి.తక్షణమే కొనుగోలు చేయాలనే ఆకస్మి కమైన కోరిక(ఇంపల్స్ బయ్యింగ్)ను ఇది తగ్గి స్తుంది.విలువైన డబ్బు దుర్వినియోగం కాదు.
క్రెడిట్ కార్డు ఉచ్చు: ఆఫర్లు ఉన్నాయి కదా అని క్రెడిట్ కార్డుతో ఎడాపెడా కొనే అలవాటు కొందరికి ఉంటుంది.ఈ ఉచ్చులో చిక్కుకుంటే ఆర్థికంగా నష్టపోకతప్పదు. అవసరమైన కొనుగోళ్లలోనూ వీలైనంతవరకూ నగదు వాడకం వల్ల ఖర్చుపై కొంత నియంత్రణ వస్తుంది. – సమయమంత్రి చంద్రశేఖర శర్మ

పార్టీ అధినేతలకు పట్టని బహుజనుల ఆకాంక్షలు

తెలంగాణ రాజకీయాల్లో ప్రస్తుతం కనిపి స్తున్న పరిణామాలు అట్టడుగువర్గాల ఆకాం క్షలకు,పాలకుల ప్రాధాన్యతలకు మధ్య ఉన్న అగా ధాన్ని స్పష్టం చేస్తున్నాయి.బెంగాల్,అస్సాం రాష్ట్రా లలో అధికారాన్ని కైవసం చేసుకున్న వెనువెంటనే వచ్చేఎన్నికలలో తెలంగాణలో కూడా బిజెపి ప్రభు త్వాన్ని ఏర్పాటు చేయాలని అభిలాషిస్తున్న ప్రధా నమంత్రి మోదీ హైదరాబాదులో పర్యటించారు. హైదరాబాద్ అంతర్జాతీయ కన్వెన్షన్ సెంటర్ కేంద్రంగా తెలంగాణలో మౌలిక సదుపాయాల కల్పనలు,రోడ్లు, రైల్వే వంటి రంగాలకు సంబం ధించి 9,400కోట్ల విలువైన అభివృద్ధి పనులు, శంకుస్థాపనలు చేపట్టారు.ఈపర్యటన సందర్భం గా రాష్ట్రంలోని బీసీ సంఘాలు, ముఖ్యంగా మాజీ ఐఏఎస్ అధికారి చిరంజీవులు నేతృత్వంలోని బీసీ మేధావుల ఫోరం పలుప్రధాన డిమాండ్లతో గళమె త్తాయి.దేశవ్యాప్తంగా చేపట్టబోతున్న జనగణనలో బీసీ కులగణన చేపట్టి వారి వాస్తవ జనాభాను తేల్చి,వారికి విద్య,ఉద్యోగ,రాజకీయ రంగాలలో 50శాతం రిజర్వేషన్లను కల్పించాలని, కేంద్ర ప్రభు త్వంలో బీసీల సంక్షేమం కోసం ప్రత్యేక మంత్రిత్వ శాఖను ఏర్పాటు చేయాలని,మహిళా రిజర్వేషన్ బిల్లులో బీసీ మహిళలకు సబ్-కోటా కల్పిస్తూ చట్టసభల్లో 33%రిజర్వేషన్లు అమలు చేయాలని, రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ప్రతి పాదించిన స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల్లో బీసీ రిజ ర్వేషన్లను 42శాతానికి పెంచి, దాన్ని రాజ్యాంగంలోని తొమ్మిదవ షెడ్యూల్లో చేర్చా లని కోరారు. న్యాయవ్యవస్థలో రిజర్వేషన్ల ద్వారా ప్రాతినిధ్యం కల్పించాలని,ప్రైవేట్ రంగంలో నూ రిజర్వేషన్లను వర్తింపజేయాలని ప్రతిపా దించారు. విద్యా, ఉద్యోగాల్లో ఆటంకంగా ఉన్న క్రీమీలేయర్ పరిమితిని ఎత్తివేయడం లేదా గణనీయంగా పెం చడం,బీసీ కార్పొరేషన్లకు నిధుల కేటాయిం పును పెంచి కులవృత్తులకు ఆర్థిక చేయూత నివ్వడం. ఈడబ్ల్యూఎస్ రిజర్వేషన్లను పునః సమీక్షిం చాలని కోరారు.నిజానికి,కొట్లాడి సాధిం చుకున్న తెలం గాణలో బీసీ,ఎస్సీ,ఎస్టీ,మతమైనారిటీ ప్రజలకు వివిధ రంగాలలో రావలసినటువంటి అవ కాశా లు,హోదాలు రావడంలేదని గత సంవత్సర కాలం గా డా.విశారదన్ మహారాజ్ ఆధ్వర్యంలో బీసీ, ఎస్సీ,ఎస్టీజేఏసీ ఏర్పడి రాష్ట్రవ్యాప్తంగా ఈ కులా లకు న్యాయంగా,చట్టబద్ధంగా భూమి,విద్య,ఉద్యో గ,రాజకీయరంగాలలో వారి జనాభా దామాషా ప్రకారం రావలసినటువంటి 85-90% హక్కుల వాటా కోసం, రాజ్యాధికారం సాధన కోసం భావ జాల వ్యాప్తి ఉద్య మాలు, ప్రతిఘటన పోరాటాలు కొనసాగుతున్నాయి.

దళిత క్రిస్టియన్ సంఘాలు దళిత క్రైస్తవులకు ఎస్సీ హోదా కల్పించాలని కోరుతున్నారు. అటవీ భూములపై గిరిజనులకు పూర్తి హక్కులు కల్పిం చేలా రాజ్యాంగ బద్ధమైన రక్షణ కల్పించాలని ఆదివాసీ సంఘాలు డిమాండ్ చేస్తున్నాయి. సహజ వనరులను భవిష్యత్ తరాలకు కూడా మిగి ల్చాలని పర్యావరణవేత్తలు ఘోషిస్తున్నారు. పేద ప్రజలు కనీస అవసరాలైన కూడు,గుడ్డ, నీడల కోసం ఎదురుచూస్తున్నారు. విద్యావంతులైన యువత భద్రతతో కూడిన ఉద్యోగ కల్పనల కోసం పరితపి స్తున్నారు. ఇట్లాంటి మెజారిటీ కులాల డిమాండ్లు నెరవేరి నప్పుడే తెలంగాణలోని అణ గారిన వర్గాలకు నిజమైన సామాజిక న్యాయం, అభివృద్ధిలో సమాన వాటా దక్కు తుందని చాలా కాలంగా అణగారిన కులాల ఉద్యమ నాయకులు, మేధావులు చర్చిస్తున్నారు.ఆశ్చర్యంగా మోడీ పర్య టనలో పైన ప్రస్తావించిన అంశాల ప్రస్తావనే ఏమాత్రం లేకుండా అంతర్జాతీయ ఆర్థిక అంశా లైన డీజిల్,పెట్రోల్,బంగారం వంటి విదేశీ వస్తు వుల బహిష్కరణ అనే స్థూల అంశాలకే పరిమిత మైనారు. పశ్చిమ బెంగాల్లో ప్రజలు బిజెపిని ఆద రించినట్లు భవిష్యత్తులో తెలంగాణలో ఆదరించే అవకాశం ఉందని మాట్లాడడం గమనార్హం. తన పర్యటనలో ప్రత్యేక పనిగా ఎన్డీఏ కూట మి మిత్రు లైన చంద్రబాబు నాయుడు,పవన్ కళ్యాణ్‌లను కలిసి యోగక్షేమాల పలకరింపు ముసుగులో భవిష్యత్తు రాజకీయాలను చర్చించి ఉంటారు. ఇంత పెద్ద ఎత్తున రాష్ట్రంలోని అణగారిన కులా లన్నీ సామాజిక న్యాయం జెండాతో బహు విధా లుగా పోరాటాలు చేస్తుంటే మరో వైపు, మాజీ ముఖ్యమంత్రి కేసీఆర్ అధికారం కోల్పోయిన ప్పటినుండి తెలంగాణ ప్రజలను ఉద్దేశించి ఎప్పుడూ మాట్లాడినా కేవలం కాలేశ్వరం, రంగా రెడ్డి- పాలమూరు ఎత్తిపోతల పథకం, సాగునీరు, రైతుల సమస్యలను ప్రస్తావిస్తూ, కాంగ్రెస్ వ్యతి రేకతకే పరిమితమవ్వడం గమనిం చవచ్చు. కేసీఆర్‌లో బీసీ ఎస్సీ ఎస్టీ మైనారిటీ బుద్ధి జీవులు ప్రస్తావిస్తున్న సామాజిక న్యాయ అభివృద్ధి, పాలనా విధానాలపై ఈరకమైన ఉదాసీన ధోరణి ఉండ డం అంటే తాను ఆ కులాల సామాజిక న్యాయా నికి సైద్ధాంతి కంగానే బద్ధ శత్రువునని పదేపదే ప్రజలకు వివరిస్తున్నట్లు భావించవలసి వస్తుంది. ముఖ్యమంత్రి రేవంత్ రెడ్డి రాష్ట్రంలోని బీసీ,ఎస్సీ, ఎస్టీ,మైనారిటీ, మహిళా సమూ హాలకు సామాజిక న్యాయం కేంద్రంగా ఎన్నికల సమయంలో 420 హామీలను ఇచ్చి, అధికారం లోకి వచ్చాక ఫోర్త్ సిటీ,ఐటీ రంగం,రియల్ ఎస్టేట్ వంటి కార్పొరేట్ అనుకూల ఎజెండాలకే ప్రాధాన్యత నివ్వడంచూ స్తుంటే,ఈ ముగ్గురు నేతలు,మూడు పార్టీలు ఒక రహస్య ఒప్పందంతో అణగారిన వర్గాల మౌలిక సమస్యలను విస్మరిస్తున్నారా అనే అనుమానం కలుగుతోంది.
అణగారిన వర్గాల పట్ల పాలకుల మౌన కుట్ర
తెలంగాణ సాధించుకున్న పుష్కర కాలానికి కూడా జనాభాలో సింహభాగంగా ఉన్న బీసీ,ఎస్సీ,ఎస్టీ, మైనారిటీల ఆకాంక్షలు పక్కకు నెట్టబడుతున్నాయి. గ్రామస్థాయి నుండి పార్లమెంటు వరకు చట్ట సభల్లో 50% బీసీ రిజర్వేషన్ల అమలు, మహిళా రిజర్వేషన్లలో బీసీ మహిళలకు సబ్ కోటా, దళిత క్రైస్తవుల ఎస్సీహోదా,కులగణనఆధారంగా భూమి వంటి సహజ వనరులు, విద్య,ఉద్యోగ,రాజకీయ సమస్త రంగాలను అర్హులైన పేదలం దరికీ న్యాయవాటాను అడగడం వంటి అంశాలు సామా జిక న్యాయానికి కొలమానాలు. అయితే అధికార, ప్రతిపక్ష పార్టీలు ఈ అంశాలను చర్చకు రాకుండా పాపులిజం (ప్రజాకర్షక పథకాలు) వెనుక దాక్కుం టున్నాయి.ఇది కేవలం రాజకీయవ్యూహం మాత్ర మే కాదు,బహుజన వర్గాల రాజకీయ ఎదుగు దలను అడ్డుకునే ఒకవ్యవస్థీకృత కుట్రగా కనిపి స్తోంది. అభివృద్ధి అంటే కేవలం ఆకాశహర్మ్యాలు, తార్ రోడ్లు, రైల్వేలైన్లు,కార్పొరేటీకరణకు చెందిన విమానాశ్రయాలు,ఐటీ కంపెనీలు మాత్రమే కాదు.సమాజంలోని చివరి వ్యక్తికి సమస్త రంగా లలో దక్కాల్సిన న్యాయమైన వాటా అని ఈ నేతలు ఉద్దేశపూర్వకంగానే విస్మరిస్తున్నారు.
ఫూలే-అంబేద్కర్-కాన్షీరాంల సైద్ధాంతిక వెలుగు లో ఉద్యమ నిర్మాణం
ఈ నేపథ్యంలో, తెలంగాణలో అణగారిన వర్గాలు, ముఖ్యంగా60శాతంగా ఉన్న (20 నుండి 45 సంవత్సరాల వయసు కలిగిన) యువత తమ రాజకీయ భవిష్యత్తును తామే ఆత్మగౌరవ పునా దిగా నిర్మించుకోవాల్సిన అవసరం ఆసన్నమైంది. మహాత్మా జ్యోతిరావు ఫూలే అందించిన విద్య, ఆత్మగౌరవం సత్యశోధన అనే ఆయుధంతో, అణచివేతకు వ్యతిరేకంగా చైతన్యం పొందాలి. డా.బి.ఆర్.అంబేద్కర్ బోధించిన ‘బోధించు, సమీ కరించు, పోరాడు’ అనే సూత్రాన్ని నేటికీ అసలైన రాజకీయ దిక్సూచిగా భావించి పనిచేయాలి. రాజ్యాధికారం ద్వారానే సామాజిక మార్పు సాధ్య మని అంబేద్కర్ నమ్మారు. అందుకే, ఈ కులాలు కనీసం భవిష్యత్తు ఎన్నికల్లోనైనా కేవలం ఓటు బ్యాంకుగా మిగిలిపోకుండా,పాలక వర్గాల్లో భాగస్వామ్యం కోరే దిశగా ఉద్యమించాలి. మాన్యు వర్ కాన్షీరాం చెప్పినట్టు, ‘ఎవరి జనాభా ఎంత ఉందో, వారికి అంత వాటా దక్కాలి’ అనే నినాదం తెలంగాణ గడ్డపై నేడుమారు మోగాల్సిన అంశం.
రాబోయే రోజుల్లో తెలంగాణలో ఒక క్రియాశీల విముక్తి రాజకీయ ఉద్యమం రూపుదాల్చాలి. ఇది కేవలం ఒక పార్టీకి వ్యతిరేకంగా కాకుండా, అన్ని అగ్రకుల ఆధిపత్య ధోరణులకు వ్యతి రేకంగా సాగాలి.సబ్బండ కులాల నిజమైన జనాభా లెక్కలు తేల్చడం ద్వారానే నిధులు, విధుల్లో సమన్యాయ వాటా సాధ్య మవుతుంది.
పోడు భూములపై ఎస్టీల హక్కులు, బీసీ,ఎస్సీ, ముస్లిం మైనారిటీలకు భూమి పంపిణీ వంటి అంశాలపై రాజీలేని పోరాటం జరగాలి.ఐటీ, ఫోర్త్ సిటీ వంటి ఆధునిక రంగాల్లోనూ బహు జన బిడ్డలకు రిజర్వేషన్లు, అవ కాశాలు దక్కేలా ఒత్తిడి తీసుకురావాలి.
పాలకుల ప్రాధాన్యతలు మారాలంటే, అణగారిన వర్గాల చైతన్యం మరింత గుణాత్మకంగా పెరగాలి. రాజకీయ నాయకులు చూపించే మానవీయత లేని వికసిత్ భారత్,గ్లోబల్ ఎకానమీ మూడు ట్రిలియన్ డాలర్లు ఆర్థికవ్యవస్థ,ఫార్మర్ సెంటి మెంట్ ముసుగులను తొలగించి, సామాజిక న్యా యం ప్రాతిపదికన కొత్త రాజకీయ ప్రత్యామ్నా యాన్ని నిర్మించడమే ఫూలే, అంబేద్కర్, కాన్షీరాం లకు ఈ సమూహాలు ఇచ్చే నిజమైన వారసత్వ కృతజ్ఞత. తెలంగాణలో సమగ్ర అభివృద్ధి జరగా లంటే అది అట్టడుగు వర్గాల నుండే ప్రారంభం కావాలి. అందుకు అన్ని కులాలు, వర్గాలు ప్రజా స్వామ్య స్ఫూర్తితో సహకరించాలి.
(తెలుగు ప్రభ సౌజన్యంతో..) వ్యాసకర్త :` అసిస్టెంట్ ప్రొఫెసర్,పాలమూరు యూనివర్సిటీ

చట్టం ఉంది..న్యాయం ఎక్కడ?

భారతదేశానికి స్వాతంత్య్రం వచ్చి దాదాపు ఎనిమిది దశాబ్దాలు పూర్తవుతున్నా, రాజ్యాంగం కల్పించిన హక్కులు ఆదివాసులకు పూర్తి స్థాయిలో అమలు కావడం లేదనే ఆవేదన ఇప్పటికీ కొనసాగుతోంది. తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రాలుగా విభజన జరిగినా, షెడ్యూల్డ్ ప్రాంతాల్లో ఆదివాసుల హక్కుల పరిరక్షణ విషయంలో రెండు రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల వైఖరి ఒకేలా ఉండాలనే అభిప్రాయం బలంగా వినిపిస్తోంది.
ఆదివాసుల జీవన విధానం ఆదివాసీలకు భూమి,అడవి,నీటితో విడదీయరాని సంబంధం కలిగి ఉంది.అందుకే “జల్-జంగల్-జమీన” అనే నినాదం కేవలం ఉద్యమ నినాదం మాత్రమే కాదు..అది వారిఅస్తిత్వానికి ప్రతీక. చరిత్రను పరిశీలిస్తే కాకతీయుల కాలం నుంచి బ్రిటిష్,నిజాం పాలన వరకు ఆదివాసులు తమ స్వయం పాలన,భూమి,అడవుల రక్షణ కోసం నిరంతరం పోరాడినట్లు స్పష్టమవుతుంది.సమ్మక్క-సారలమ్మ,రాంజీ గోండ్, కొమరం భీం,బిర్సా ముండా,వీర్ నారాయణ్ సింగ్ వంటి మహనీయులు తమ ప్రజల హక్కుల కోసం ప్రాణత్యాగం చేశారు.ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో అల్లూరిసీతారామరాజు నేతృత్వంలో జరిగిన రంపా తిరుగుబాటు,ఆదిలాబాద్‌లో కొమరం భీం పోరాటం వంటి ఉద్యమాలు భారత స్వాతంత్య్ర పోరాట చరిత్రలో ప్రత్యేక స్థానాన్ని సంపాదించాయి.
చట్టాల ఆవిర్భావం
ఆదివాసుల భూములను రక్షించాల్సిన అవసరాన్ని గుర్తించిన బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం 1917లో ఏజెన్సీ ప్రాంతాల్లో భూముల బదలాయింపును నియంత్రించే చట్టాన్ని తీసుకొచ్చింది. అనంతరం 1959లో ఆంధ్రప్రదేశ్ షెడ్యూల్డ్ ఏరియాస్ ల్యాండ్ ట్రాన్స్‌ఫర్ రెగ్యులేషన్ (LT=) అమల్లోకి వచ్చింది. ఈ చట్టం ప్రకారం గిరిజనుల భూమి గిరిజనేతరులకు బదలాయించడం నిషేధించబడింది. 1963లో ఈ చట్టాన్ని తెలంగాణ షెడ్యూల్డ్ ప్రాంతాలకు కూడా వర్తింపజేశారు. అయితే అక్రమ లావాదేవీలు, బినామీ పేర్లతో భూముల ఆక్రమణలు కొనసాగుతుండటంతో 1970లో రెగ్యులేషన్ 1 ఆఫ్ 1970 (1/70 చట్టం) తీసుకొచ్చారు.
చట్టం ఎవరి కోసం?
1/70 చట్టం గిరిజనేతరులను ఇబ్బంది పెట్టడానికి రూపొందించబడినది కాదు. షెడ్యూల్డ్ ప్రాంతాల్లో రాజ్యాంగం కల్పించిన ప్రత్యేక రక్షణలను అమలు చేయడానికి, ఆదివాసుల భూములు, జీవనాధారం, అస్తిత్వాన్ని కాపాడేందుకు రూపొందించిన రక్షణ కవచం. ఈ చట్టాన్ని బలహీనపరిస్తే నష్టపోయేది కేవలం భూమి మాత్రమే కాదు; ఆదివాసుల సామాజిక, సాంస్కృతిక, ఆర్థిక అస్తిత్వమే ప్రమాదంలో పడుతుంది.రాజ్యాంగంలోని ఐదో షెడ్యూల్, 1/70 చట్టం, పేసా చట్టం, అటవీ హక్కుల చట్టం వంటి నిబంధనలు ఆదివాసుల హక్కులను రక్షించేందుకు రూపొందించబడ్డాయి. కానీ అవి కాగితాలకే పరిమితమైతే ప్రయోజనం ఉండదు.కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు, రాష్ట్రపతి, గవర్నర్లు, షెడ్యూల్డ్ ప్రాంతాల పరిపాలనలో ఉన్న అధికారులు చట్టాల అమలును కచ్చితంగా పర్యవేక్షించాలి. ఆదివాసుల భూ సమస్యలను కేవలం ప్రాంతీయ సమస్యగా కాకుండా జాతీయ ప్రాధాన్య అంశంగా గుర్తించి సమర్థ వంతమైన చర్యలు తీసుకున్నప్పుడే రాజ్యాంగం ఉద్దేశించిన సామాజిక న్యాయం సాకారమవు తుంది.లేకపోతే, భూమి కోల్పోయిన ఆదివా సులు చివరికి తమ అస్తిత్వాన్నే కోల్పోయే ప్రమాదం మరింత పెరుగుతుంది. తెలుగు రాష్ట్రాలు అయినా తెలంగాణ,ఆంధ్ర ప్రదేశ్‌గా విడిపోయిన ఆదివాసి ప్రజల చట్టాలను అమ లు చేయడంలో ప్రభుత్వాలు అక్కడ,ఇక్కడ ఒకే విధంగా చూడాలి. దేశానికి స్వాతంత్రం వచ్చి 79ఏళ్లు గడుస్తున్నా 1950 నుండి ఆదివాసు లకు హక్కులు అమలవుతున్న నేటికీ అగ్గి రాజేస్తున్న అనేక ఆదివాసీ భూమి పోరాటాలు కొనసాగుతూనే ఉన్నాయి.జల్, జంగల్,జమీన్ నినాదం ఆదివాసీ ప్రాంతాలలో అగ్నిజ్వాల రగులుతూనే ఉంది. ప్రభుత్వ పాలనకు ముందు బ్రిటీష్, నిజాం నవాబులు, అంతకుముందు కాకతీయులు అలాగే మౌర్య చక్రవర్తుల పాలనలో సైతం ఆదివాసీల మను గడే ప్రశ్నార్థకంగా మారిన తరుణంలో వారి నుండి తిరుగుబాటు పోరాటాలు జరిగాయన డానికి చారిత్రక సాక్ష్యాలు లేకపోలేదు స్వయం పాలన కోసం కాకతీయులతో పోరాడి అసు వులు బాసిన సమ్మక్క సారలమ్మ నుండి నిజాం సేనలతో పోరు చేసిన రాంజీ గోండ్, కొమరంభీం వరకు అలాగే మహారాష్ట్ర,చందా, బస్తర్, జార్ఖండ్ వంటి ప్రాంతాల్లో సిద్కాకి బాబురావు,వీర్ నారా యణ సింగ్,బిర్సా ముండా, మాణిక్ ఫర్డ్,బల్లార్షా వంటి యుగ పురుషుల తిరుగుబాటు తమ మనుగడ కోసం భారతదేశ స్వాతంత్రం కోసం చివరి శ్వాస వరకు పోరాడి ఉరి తీయబడటం కాల్చి వేతకు గురికావడం అంటే అతిశయోక్తి కాదు. ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో అల్లూరి సీతారామ రాజు నేతృత్వంలో భద్రాచలం నుండి రంప చోడవరం ఏలూరు దాకా జరిగిన పోరాటాన్ని అణచివేసేందుకు బ్రిటీష్ ప్రభుత్వానికి రెండు సంవత్సరాలకు పైగా సమయం పట్టింది. ఆదిలాబాద్ జిల్లాలో కొమరం భీం పోరాటాన్ని అణచివేసేందుకు నిజాం రాజు,మైసూర్ మహా రాజు సైనిక దళాల సహాయం తీసుకోవడం జరిగింది అంటే ఆదివాసి పోరాటాలపై ఆనాటి సామంత రాజుల యొక్క నియంత్రణ, అణచి వేతలు ఆనాటి నుంచి ఆదివాసులపై కొనసాగు తూనే ఉన్నాయి.భూమి,నీరు,అటవీ మాదే అంటూ జరిగిన అనేక ఆదివాసీల పోరాటా లపై అధ్యయనం చేసిన నాటి ప్రభుత్వాలు, బ్రిటీష్ ప్రభుత్వాలు అలాగే నేటి ప్రభుత్వాలు ఆదివాసుల కోసం ప్రత్యేక చట్టాలను తెచ్చాయి. 1917లో బ్రిటీష్ వాళ్ళు అప్పటి మద్రాసు రాష్ట్రంలోని ప్రస్తుత ఉత్తర కోస్తాంధ్ర జిల్లాల్లోని ఏజెన్సీ ప్రాంతాలలో భూమి బదలాయింపు, వడ్డీ వ్యాపారాన్ని నియంత్రిం చేందుకు 1917చట్టం చేసారు. ఏజెన్సీ ప్రాంతాలలో కలెక్టర్ (ఏజెంట్) అనుమతి లేకుండా గిరిజనుల నుండి గిరిజనేతరులకు భూమి బదలాయింపు జరగడానికి వీలులే దన్నది ఈచట్టం సారాంశం.1956లో ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం ఏర్పడిన తర్వాత 1917చట్టాన్ని సవరించి 1959 (ఎ.పి.ఎస్.ఎ.ఎల్.టి.ఆర్. చట్టం) ఆంధ్రప్రదేశ్ షెడ్యూల్డు ప్రాంతాల భూమి బదలాయింపు నియంత్రణ చట్టాన్ని చేశారు.ఇందులో గిరిజనుల నుండి గిరిజనే తరులకు ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ భూమి బద లాయింపు జరగడానికి వీల్లేదని,జిల్లా కలెక్టర్ అనుమతి సైతం లేదన్నది స్పష్టం.1963 నుండి ఈ చట్టాన్ని తెలంగాణ జిల్లాలలోని షెడ్యూల్డు ప్రాంతాలకు వర్తింపజేశారు.దీనితో ఆదివాసిల భూములు ఆక్రమణలు అన్యాక్రాం తంకు గురికాకుండా రక్షించబడ్డాయి. షెడ్యూల్డ్ ఏరియాలో వలస గిరిజనేతరులు బినామీల పేర్లతో ఆదివాసుల భూములను చట్ట విరుద్ధంగా విక్రయిస్తూ…ఆదివాసుల హక్కులకే భంగం కలిగిస్తున్నారు.ఏజెన్సీ ప్రాంతాలలో గిరిజనేతరులు సృష్టిస్తున్న ఆకృత్యాలపై ప్రభుత్వం,పాలకులు,ఆదివాసి ప్రజాప్రతినిధులు పట్టించుకునే నాధుడే కరువై యుండని ఆదివాసీ ప్రజలు తమ ఆవేదన వ్యక్తం చేస్తున్నారు.
1/70 చట్టం నిబంధనలకు విరుద్ధంగా గిరిజ నేతరుడు మరొక గిరిజనేతరుని వద్ద భూమి కొనుగోలు చేస్తే ఆభూమిపై కొనుగోలు దారుడు మరియు అమ్మకందారుడు ఇద్దరూ ఆ భూమి పై హక్కులు కోల్పోతారని 1993లో రాష్ట్ర హైకోర్ట్ తీర్పు ఇచ్చింది.
నాడు చోటుచేసుకున్న వాస్తవ పరిస్థితులు అంటే 1960 దశకంలో నక్సల్స్ నేతృత్వంలో జరిగిన పీడిత ప్రజల శ్రీకాకుళ గిరిజన తిరుగుబాటు వంటి పోరాటాల దాకా రాష్ట్రం లో గిరిజనుల యోగక్షే మాలు కనుక్కున్న వాళ్లు అతితక్కువలో తక్కువే. ఆ తర్వాత మాత్రం ఆదివాసుల మంచి చెడుల గురించి చర్చించడం,కొత్త చట్టాలు, కొత్త సంస్థలు వచ్చాయి.అందులో ఒకటి రెగ్యులేషన్ వన్ ఆఫ్ 1970, ఇది 1959 నాటి చట్టాన్ని సవరించి రెండు బలమైన మార్పులను ప్రవేశపెట్టింది.
1). ఇక మీదట షెడ్యూల్డ్ ప్రాంతాలలో గిరిజనుల నుండి గిరిజనేతరులకు జరిగే భూ బదలాయింపులే కాదు, గిరిజనేతరుల నుండి గిరిజనేతరులకు జరిగే భూ బదలాయింపులు కూడా చెల్లవు.
2). షెడ్యూల్డ్ ప్రాంతాలలో భూమి కలిగి ఉన్న గిరిజనేతరులు ఆ భూమిని తాము అక్రమంగా సంపాదించుకోలేదని తామే రుజువు చేసు కోవాలి. అంతవరకు అది గిరిజనుల భూమిగా భావించబడుతుంది. అంటే రుజువు చేసుకునే బాధ్యత (బర్డెన్ ఆఫ్ ప్రూఫ్) గిరిజనేతరుల మీదనే ఉన్నదనేది తేటతెల్లం. దీని ఫలితంగా గిరిజనుల నుండి ఫిర్యాదు లేకుండానే సంబంధిత ప్రభుత్వ అధికారి షెడ్యూల్డ్ ప్రాంతాలలో భూమి ఉన్న గిరిజనేతరు లందరికీ నోటీస్ జారీ చేయవచ్చును.నీ భూమి అక్రమంగా సంపాదించుకున్నది కాదని నిరూపించుకోమ్మని అడగవచ్చును.సమాధా నం సంతృప్తికరంగా లేకపోతే ఆభూమిని స్వాధీనం చేసుకొని భూమి లేని గిరిజనులకు ఇవ్వవచ్చునన్నది స్పష్టం.1/70 చట్టం నిబంధనలకు విరుద్ధంగా గిరిజనేతరుడు మరొక గిరిజనేతరుని వద్ద భూమి కొనుగోలు చేస్తే ఆభూమిపై కొనుగోలుదారుడు మరియు అమ్మకందారుడు ఇద్దరూ ఆభూమిపై హక్కులు కోల్పోతారని 1993లోరాష్ట్ర హైకోర్ట్ తీర్పు ఇచ్చింది.
షెడ్యూల్డ్ ప్రాంతంలోగల ప్రభుత్వ భూమిని గిరిజనేతరులకు బదలాయించడం చెల్లదని, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాన్ని కూడా 1/70 భూ నిబం ధనల కింద గిరిజనేతరునిగానే భావించాలని 1997లో సమతా మరియు మైనింగ్ కంపెనీకి మధ్య నడిచిన కేసులో సుప్రీంకోర్టు స్పష్టం చేసింది.గిరిజనులు సాగు చేసుకుంటున్న అటవీ భూమి నుండి వారిని తొలగించడం లేదా వారి అటవీ భూమి హక్కుల్లో జోక్యం చేసుకోవడం, గిరిజనులకు మాయమాటలు చెప్పి వారి జీవనోపాధి అయిన వ్యవసాయం చేసుకునే భూమిని సొంతం చేసుకోవడం కూడా అత్యాచారమే అని కొత్తగా రూపొందిం చిన సవరణ చట్టం 2015 తెలియజేస్తుంది. ఆదివాసుల కోసం ఎంతో బలమైన చట్టాలు ఉన్నప్పటికీ ఏజెన్సీ ప్రాంత ఆదివాసులకు తీవ్రమైన అన్యాయం జరుగుతూనే ఉంది. ఎందరో ఆదివాసి పోరాట యోధులు, బుద్ధి జీవులు నేతృత్వంలో 1960 దశకంలో నాడు ఏ అమాయకపు ఆదివాసీల కోసమైతే పోరాటాలు జరిగాయో ఆదివాసీల ప్రజల రక్షణ కోసంఎల్‌టిఆర్ చట్టం,1/70యాక్ట్, పేసా గ్రామ సభ,వడ్డీ వ్యాపారాలని నిషేధిత చట్టం, అటవీ హక్కుల చట్టం వంటి అనేక చట్టాలను ప్రభుత్వాలు తీసుకువచ్చాయి. అక్రమంగా వలస వచ్చిన గిరిజనేతరులు ఏజెన్సీ ప్రాంతాలలో అంగ బలం,ఆర్థిక బలం, రాజకీయ బలం పెంచుకొని ఆదివాసుల హక్కులను,చట్టాలను లెక్కచేయకుండా ఆదివాసుల భూములను బినామీ పేర్లతో ఆక్రమించుకొని వారే నిజమైన హక్కు దారులుగా రాజ్యమేలుతున్నారు. ఆదివాసీ ప్రాంతాలలో హక్కులు అడ్డొస్తున్నాయన్న పేరుతో గిరిజనేతరులు ఏజెన్సీ ప్రాంతా భూములు,ఉద్యోగ అవకాశాలను దెబ్బతీ సేందుకు 1998లో జీవో నెంబర్ 275ను వలస గిరిజనేతరులు ఆంధ్రప్రదేశ్ అడ్మిని స్ట్రేటివ్ ట్రిబ్యునల్ కోర్టులో కేసు వేసి రద్దు చేయించారు. సింగిల్ లైన్ అడ్మినిస్ట్రేటివ్ అధి కారి,గిరిజన సంక్షేమశాఖ సిఫారసులు మేరకు 275 జీవో స్థానంలో జీవోనెంబర్ 3ను జన వరి 2000 సంవత్సరం జారీ చేయడం జరిగి నది.వలస వాదుల కుట్రలు,కుయు క్తులతో జీవో 3ను సుప్రీంకోర్టులో సవాల్ చేస్తే కోర్టు 22 ఏప్రిల్ 2020 రద్దు చేయడంతో తెలుగు రాష్ట్రాలలోని చదువుకున్న ఆదివాసి యువత నిరుద్యోగులుగా మిగిలిపోయారు.దానిని కొనసాగింపుగా ఉమ్మడి ఖమ్మం జిల్లాలో ఏజెన్సీ గ్రామాలు కాదు అంటూ మైదాన ప్రాంతానికి సమీపంలో ఉన్న సుమారు ఆరు గ్రామపంచాయతీలకు ఎన్నికలు నిలిపి వేయాలని కోర్టును ఆశ్రయించారు. ఇంతటితో ఆగకుండా షెడ్యూల్ ఏరియా హక్కులతో భంగం వాటిల్లుతుందని గిరిజనేతరులకు మూకుమ్మడిగా సుప్రీంకోర్టుని ఆశ్రయించి 1/70 చట్టం సవరించి భూములపై మాకు హక్కులు కల్పించాలని 1684 మంది గిరిజ నేతరులు పిటిషన్ దాఖలు చేశారు.ములుగు జిల్లా ఏటూరు నగరంలో 140ఎకరాల ప్రభుత్వ భూమిని ఆక్రమించుకు నేందుకు గిరిజనేతరులు ప్రయత్నించగా స్థానిక ఆది వాసులు తిరగబడడంతో ఉద్రిక్త వాతావరణం చోటు చేసుకుంది.144సెక్షన్ విధించి పోలీ సులు అక్కడ పరిస్థితులను చక్కబెట్టారు. ఇప్పటికే ఏజెన్సీ ప్రాంతాలలో సుమారు 20వేల ఎకరాల పట్టా భూములు గిరిజనేత రుల చేతిలో పరాయికరణకు గురైనట్లు అధికారికంగానే లెక్కలు ఉన్నాయి. ఇక పోడు భూముల విషయానికి వస్తే పట్టా భూములు వలసవాదులు ఆక్రమించుకున్నారని జీవన ఉపాధి కోసం పోడుభూమి సాగు చేసుకుంటుంటే ఫారెస్ట్ అధికారుల ఆగడాలతో ఆదివాసీ ప్రజల జీవనం అందాకారమవుతుంది. ఏజెన్సీ ప్రాంతాలలో వివిధ రాజకీయ పార్టీల నాయకులుగా చలామణి అవుతున్న గిరిజనేతరుల చేతుల్లోనే వందల ఎకరాల పోడు భూములను ఆక్రమించుకున్నారు. రాష్ట్రవ్యాప్తంగా మూడు లక్షల మంది ఆదివాసులు పోడు సాగు భూములకు హక్కు పత్రాలు కావాలని దరఖాస్తు చేస్తే తెలంగాణ రాష్ట్రం వచ్చిన తర్వాత కేవలం 12 వేల మందికి మాత్రమే హక్కు పత్రాలు ఇచ్చి చేతులు దులుపుకున్నారు. తెలంగాణలో పోడు సాగు పోరు రగడ రావణ కాష్టంలా రగులుతూనే ఉంది. నేడు ఆదివాసుల దుస్థితి ఊర్లో ఉన్నయ్యారు… అడివిలో బతకనీయరు అన్న చందంగా మారింది. ఆదివాసుల అభివృద్ధి కోసం ఎన్ని చట్టాలు ఉన్నా అవి అమలకు నోచుకోనంత కాలం ఆదివాసీ ప్రజలు అన్యా యాలకు, అక్రమాలకు, వలస గిరిజనే తరుల కుట్రలకు బలవుతూనే ఉంటారు. ఇప్పటికైనా కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు మరియు రాజ్యాంగ బద్ధ పదవిలో కొనసాగుతున్న దేశ ప్రథమ పౌరురాలు రాష్ట్రపతి,రాష్ట్ర గవర్నర్ 5వ షెడ్యూల్ భూభాగం ఏజెన్సీ ప్రాంత పరిధిలోని విధులు నిర్వహిస్తున్న అధికారులు ఆదివాసీ ప్రజల భూ సమస్యలను జాతి సమస్యగా కాకుండా జాతీయ సమస్యగా గుర్తించి తక్షణ చర్యలు తీసుకుంటే తప్ప ఆదివాసి ప్రజల అస్తిత్వానికే ప్రమాదం పొంచి ఉంది.
జాతీయ సమస్యగా చూడాల్సిన సమయం
ఐదవ షెడ్యూల్ ప్రాంతాల్లో నివసించే ఆది వాసీల భూమి, అటవీ వనరులు, జీవన విధా నాన్ని రక్షించడం ప్రభుత్వాల రాజ్యాంగబద్ధ మైన బాధ్యత. అయితే వాస్తవ పరిస్థితులను పరిశీలిస్తే, చట్టాలు ఉన్నప్పటికీ వాటి అమలు లో తీవ్రమైన లోపాలు కనిపిస్తున్నాయి. ఏజెన్సీ ప్రాంతాల్లో పనిచేస్తున్న అధికారులు భూ సమస్యలను కేవలం రెవెన్యూ వివాదా లుగా లేదా ఒక నిర్దిష్ట జాతికి సంబంధించిన అంశాలుగా చూడకుండా,దేశ రాజ్యాంగం కల్పించిన హక్కుల పరిరక్షణకు సంబంధించిన జాతీయ బాధ్యతగా గుర్తించాల్సిన అవసరం ఉంది.ఆదివాసీల భూములు అన్యాక్రాంతం కావడం,నకిలీ పత్రాల ఆధారంగా భూముల బదిలీలు జరగడం,న్యాయపరమైన పరిష్కారా ల్లో జాప్యం,చట్టాల అమలులో నిర్లక్ష్యం వంటి కారణాలవల్ల లక్షలాది ఆదివాసీ కుటుంబాలు తమ జీవనాధారాన్ని కోల్పోతున్నాయి.భూమి అనేది ఆదివాసీ సమాజానికి కేవలం ఆస్తి మాత్రమే కాకుండా,అది వారి జీవనాధారం, సంస్కృతి,సంప్రదాయం,సామాజిక అస్తిత్వానికి మూలస్తంభంగా భావించాలి.భూమి కోల్పోతే వారి ఆర్థిక భద్రత మాత్రమే కాదు, వారి సాంస్కృతిక గుర్తింపు కూడా ప్రమాదంలో పడుతుంది.అందుకే ఈ సమస్యను ఒక ప్రాంతీయ లేదా సామాజిక సమస్యగా కాకుండా జాతీయ ప్రాధాన్యత కలిగిన అంశంగా పరిగణించాలి.ఐదవ షెడ్యూల్ ప్రాంతాల్లో అమలులో ఉన్న భూరక్షణ చట్టా లు,నిబంధనలు కచ్చితంగా అమలయ్యేలా అధి కారులు చర్యలు తీసుకోవాలి.గ్రామసభల అభిప్రాయాలకు తగిన ప్రాధాన్యం ఇవ్వడం వంటి చర్యలు అత్యవసరం.అదే సమయంలో ప్రజాప్రతినిధులు, స్వచ్ఛంద సంస్థలు, న్యాయ వేత్తలు,సామాజిక కార్యకర్తలు కలిసి ఆదివాసీ హక్కుల పరిరక్షణకు సమిష్టిగా కృషి చేయాలి. పరిపాలనలో పారదర్శకత,జవాబుదారీతనం పెరగాల్సిన అవసరం ఉంది.అధికారులు చట్టాలను అమలు చేసే యంత్రాంగంగా మాత్రమే కాకుండా రాజ్యాంగ విలువలను కాపాడే బాధ్యతగల ప్రజాసేవకులుగా వ్యవ హరించాలి.అప్పుడే ఆదివాసీ ప్రజల భూమి, హక్కులు,అస్తిత్వం,భవిష్యత్తు సురక్షితమ వుతాయి.రాజ్యాంగం కల్పించిన రక్షణలు కూడా నిజమైన అర్థంలో సాకారమవుతాయి.- డా.సాగబోయిన పాపారావు,(వర్కింగ్ ప్రెసిడెంట్, ఆదివాసీ విద్యార్థి సంఘం) -వ్యాసకర్త : ఆదివాసీ విద్యార్థి సంఘం వర్కింగ్ ప్రెసిడెంట్,సెల్:9441288991

అనుకుంతగా వానల్లేవు

వేసవిలో పంట చేతికొచ్చే సమయానికి వద్దన్నా రెండు దఫాలుగా రోజులతరబడి కురిసిన భారీ వర్షాలు రైతులను అతలాకుతలం చేశాయి. చేతికొచ్చిన వరి, మామిడి, మిరప, మొక్కజొన్న, కూరగాయలు తదితర పంటలకు తీరని నష్టాన్ని మిగిల్చాయి. వానాకాలం సీజన్ నెలన్నర గడుస్తున్నా ఇప్పటి వరకు భారీ వర్షాలు కురవకపోవడం గమనార్హం. ఎండాకాలం యాసంగిలో వద్దన్నా కురిసిన బారీ వర్షాలు అదే వానాకాలం వచ్చే ముఖం చాటేయ డంతో ఆరుతడి పంటల రైతులు తీవ్ర ఇబ్బందులు ఎదుర్కొంటున్నారు. భారీ వర్షాల రాక కోసం తెలుగు రాష్ట్రాల రైతాంగం వేయి కళ్లతో ఎదురుచూస్తోంది.
వాతావరణంలో ఏర్పడుతున్న పెను మార్పులు కారణంగా ఈ ఏడాది కూడా అనుకున్నస్త్రంతగా వనలు లేక రాష్ట్ర రైతాంగం కన్నీరు పెడుతోంది.ఖరీప్ సాగుతోపాటుగా మెట్ట సాగుదారులు సైతం ఆకాశం వైపు చూస్తున్నారు. రాష్ట్రంలో నెలకొన్న అతివృష్టి అనావృష్టి కారణంగా ఈ ఏడాది వ్యవసాయం ఆశాజనకంగా లేని పరిస్థితులు నెలకొన్నాయి.మోస్తారు నుంచి భారీవర్షాలు లేక కంది,సోయా, మిర్చి,వేరుశనగ మొక్కజొన్న తదితర ఆరుతడి పంటలు రెండాకుల దశలోనే ఉన్నాయి. ఆశిం చిన స్థాయిలో వర్షాలు లేక మొలకదశలోనే పత్తి ఎండిపోయే పరిస్థితులు నెలకొన్నాయి. ఈఏడాది రాష్ట్రంలో దాదాపు50 లక్షలకు పైగా ఎకరాల్లో పత్తిసాగవుతుందని వ్యవసా యశాఖ అంచనా వేసింది.కాని వర్షాలు ముఖంచాటయేడంతో అడపదడపావానలకు కొన్ని జిల్లాల్లో రైతులు విత్తనాలు వేశారు. ఇప్పటికీ దాదాపు 20లక్షల ఎకరాల్లో వర్షాలు పడితే పత్తినాటేందుకు రైతులు సిద్ధంగా ఉన్నారు. సాధారణంగా ఏటావర్షా కాలం ఆరంభంలో కురిసే వర్షా లతోనే రైతులు ఆతరుడి పంట విత్తనాలు వేస్తారు.వర్షాలు కురుస్తాయోమోనన్న ఆశతో ఈసారి కూడా రోహిణిలోనే పత్తివిత్తనాలు నాటారు. అయితే జూన్ నెలలో ఆరుతడి పంటలకు కావాల్సి నంతగా వర్షాలు కురవాల్సి ఉండగా రాష్ట్ర వ్యాప్తం గా చెప్పుకోదగిన వర్షాలు కురవలేదు. చెదురు ముదురు చినుకులకే విత్తనాలు విత్తినా అవి మొలకె త్తేందుకు, మొలకెత్తినా ప్రాణం పోసుకుని ఎ దిగేందుకు సరిపడా వర్షాలు లేక రైతులు తీవ్ర అవస్థులు ఎదుర్కొం టున్నారు.ప్రస్తుతం జులై మొదటి వారం గడిచిపోయినా కూడా వర్షాలు సమృద్ధిగా కురవకపోవడంతో వానాకాలం పంట లపై తీవ్ర ప్రతికూల ప్రభావం పడుతోంది. గతే డాది ఇదే సమయానికి సాధారణం కంటే ఎక్కువ వర్షపాతం రాష్ట్రవ్యాప్తంగా నమోదైంది. కాని ఈ ఏడాది జులై రెండో వారంవచ్చినా వరుణుడు కరుణించడం లేదు. సాధారణంగా జూన్ నెలతలో 144.1మీమీ. వర్షపాతం కురవాల్సి ఉండగా రాష్ట్ర వ్యాప్తంగా జూన్‌లో కేవలం 66.9 మి.మీ. వర్ష పాతం అది కూడా మÖడు, నాలుగు జిల్లాల్లోనే కురిసింది.దాదాపు 77.2మి.మీ లోటు వర్షపాతం జులైలో నమోదయింది. వర్షాలు పడక పత్తి మొక్కలు ఎండిపోతుండడంతో రైతులు కూలీలను పెట్టి మరి బిందెలు, ట్యాంకర్లతో మొక్కమొక్కకూ నీటిని పోస్తున్నారు.సరైన వర్షాలు లేక పోవడంతో మొక్కలు వాడిపోతున్నాయని ఆవదన వ్యక్తం చేస్తున్నారు. వర్షాలు ముఖం చాటేయడంతో భూగర్భ జలాలు కూడా వృద్ధి చెందడం లేదు. దీంతో కనీసం బోరు, బావినీటితోనైనా ఆరుతడి పంటలను కాపాడుకు నేందుకు రైతులకు అవకాశం లేకుండా పోయింది. వాస్తవానికి ఏటా మాదిరిగా జూన్ నెలలో వర్షాలు కురిస్తే పత్తి మొక్కలు జులై రెండో వారంకల్లా మొక్క ఎదగడంతోపాటు కొమ్మలు పెట్టే దశలో ఒక అడుగు కంటే ఎక్కువ ఎత్తు పెరగాల్సి ఉంది. కాని ఈ సారి నెలన్నర వానాకాలం సీజన్ గడుస్తున్నా పత్తి మొక్కలు ఇంకా రెండాకుల దశ లోనే ఉన్నాయి. మొక్క ఎదుగుదల ఆశించిన స్థాయి లో లేకపోతే కొమ్మలు రాకపోతే కాత తగ్గి దిగుబడి తగ్గుతుం దని రైతులు వాపోతున్నారు. మరో రెండు వారాలు వర్షాలు కురవకపోతే ఆత ర్వాత కురిసినా పత్తి పంటపై ఆశలు వదులు కోవాల్సిందేనని రైతు లు చెబుతున్నారు.
ఏ పంట..ఎప్పుడు వేసుకోవాలంటే!
వ్యవసాయ సీజన్ ప్రారంభమవు తున్నది. వానకాలం సాగుకు రైతులు సన్నద్ధ మవు తున్నారు. ఏ పంట ఎప్పుడు వేసుకోవా లో సరైన అవగాహన లేకపోవడంతో ప్రతి సంవ త్సరం ఏదో ఒకరకమే సాగు చేస్తూ అన్న దాతలు నష్టపోతు న్నారు. అయితే అదును చూసి సాగు చేయడం వల్ల తెగుళ్లు, చీడపీడల ఉధృతి నుంచి పంటను కాపాడుకోవ డంతో పాటు పంట నాణ్యత పెరిగి అధిక దిగుబడి వస్తుంది. ప్రతికూల వాతావరణ పరిస్థితి నుంచి పంట బతుకుతుంది. ఈ నేపథ్యంలో ఏ పంట లను ఎప్పుడుసాగు చేయాలి? ఎలాంటి జాగ్రత్తలు తీసు కోవాలి? అనే అంశాలపై నిపుణుల
సూచనలు, సలహాలు.
మొక్కజొన్న : మొక్కజొన్న పంటకాలం 110 నుంచి 120 రోజులు ఉంటుంది.జూన్ 15 నుంచి జూలై 15లోపు విత్తనాలు విత్తుకోవాలి. మొక్కజొన్న సున్నితమైన పంట. నీరు ఎక్కువ ఉన్నా, తక్కువున్నా తట్టుకోదు.కాండం తొలుచు పురుగుతో తీవ్ర నష్టం జరుగుతుంది. పంట సాగు చేసిన 30రోజుల లోపు కాండం తొలుచు పురుగు ప్రభావం ఎక్కువగాఉంటుంది.30రోజులు గడిచిన తర్వాత దాని ప్రభా వం పంటపై అంతగా ఉం డదు. కాండం తొలుచు పురుగు ఉధృతికి జూలై చివరివారం నుంచి ఆగస్ట్ లో వాతావరణ అను కూలంగా ఉంటుంది.జూన్ లో మొక్కజొన్న సాగు చేయడంవల్ల పంటకాలం 30రోజులుదాటి పురుగు ప్రభావం అంతగా ఉండదు. ఆలస్యంగా సాగు చేస్తే కాండం తొలుచు పురుగుతో నష్ట పోవాల్సి వస్తుంది.రబీలో మొక్కజొన్న సాగు చేసే రైతులు అక్టోబర్ 15 నుంచి నవంబర్ 15లోపు విత్తనాలు వేయాలి. ఫిబ్రవరి 15నుంచి మార్చి 15లోపు పంట చేతికొస్తుంది.
పెసర :పెసర పంట కాలం 60నుంచి 75 రోజులు ఉంటుంది.జూన్ 15నుంచి జూలై 15లోపు సాగు చేయాలి. ఆగస్టు 25 వరకు పంట చేతికొస్తుంది. ఆగస్టులో వర్షాలు ఎక్కువ పడే అవకాశం ఉండ డంతో పెసర పంట నష్టపోయే ప్రమాదం ఉం టుంది.జూన్ 20లోపు సాగు చేస్తే ఆగస్టు 10లోపు పంట చేతికి వస్తుంది.రబీలో సెప్టెంబర్ 15 నుంచి అక్టోబర్ 30లోపు సాగు చేయాలి నవంబర్ 20 నుంచి జనవరి 15వరకు పంట చేతి కొస్తుంది. పత్తి : పత్తి సాగును వీలైనంత వరకు తగ్గించాలి. పత్తి సాగుకు పెట్టుబడి ఎక్కువగా ఉండడంతో పాటు అంతర్జాతీయ మార్కెట్‌లో ధర లేకపోవ డంతో పత్తి సాగు రైతులకు నష్టాలను మిగిల్చే అవకాశం ఉందని అధికారులు చెబుతున్నారు. నల్ల రేగడి భూమిలో పత్తి సాగు చేసే రైతులు 60 నుంచి 70మిల్లీ మీటర్ల వర్షపాతం నమోదైన తర్వాత పత్తి గింజలు విత్తుకోవాలి. జూన్ 20 నుంచి జూలై 20వరకు పత్తి విత్తనాలు విత్తుకోవడం వల్ల రసం పీల్చుపురుగులు ఉధృతితక్కువగా ఉంటుంది.
కంది : కంది పంట కాలం 6 నెలలు. జూన్ 20 నుంచి జూలై చివరి వారం వరకు సాగు చేసు కోవాలి. డిసెంబర్ 31 నుంచి జనవరి 15 వరకు పంట చేతికొస్తుంది. సకాలంలో కంది సాగు చేయ డం వల్ల జనవరిలో రెండో పంటగా పెసర సాగు చేసుకొవచ్చు.నీటి వసతి ఉన్న రైతులు కందిలో అంతర పంటగా సోయాబీన్, మొక్కజొన్న సాగు చేయడంవల్ల అధికలాభాలు సాధించవచ్చు. సోయాచిక్కుడు : సోయా చిక్కుడు పంట కాలం నాలుగు నెలలు ఉంటుంది. పెసరతో పోలిస్తే సోయా చిక్కుడు వర్షాలను తట్టుకునే అవకాశం ఉంటుంది. నీటి వనరు ఉన్న రైతులు జూన్ 20 నుంచి జూలై 10వరకు సాగు చేయాలి.సెప్టెంబర్ 25 నుంచి అక్టోబర్ 20 వరకు పంట చేతికొస్తుంది. సోయాచిక్కుడు సకాలంలో సాగు చేయడం వల్ల రెండో పంటగా వేరుశెనగ, మÖడో పంటగా వేసవి లో పెసరను సాగు చేసుకోవచ్చు.
మిరప : మిరప పంట కాలం ఏడు నెలలు ఆగస్టు మొదటి వారంలో నారు పోసుకుని సెప్టెంబర్‌లో నాటు వేసుకోవాలి. నకిలీ విత్తనాలు ఖరీదు చేసి మోసపోవద్దని అధికారులు చెబుతున్నారు. గుర్తింపు పొందిన డీలరు వద్ద విత్తనాలతో పాటు తప్పనిసరి గా రశీదు తీసుకోవాలి. మిరప సాగుచేసే రైతులు తొలకరి వర్షాలు కురియగానే తక్కువ కాలంలో చేతికొచ్చే పెసర రకాలను సాగు చేసి దాని తర్వాత మిరప సాగు చేసుకొవచ్చు.
వరి : దీర్ఘకాలిక వరి రకాలకు సంబంధించి జూన్ మొదటి వారం నుంచి చివరి లోపు నారు పోసు కోవాలి. పంటకాలం 135 నుంచి 150 రోజులు ఉంటుంది.అక్టోబర్ 31నుంచి నవంబర్ 20 లోపు పంట చేతికొస్తుంది. మధ్యకాలిక రకాల నారును జూన్ 20 నుంచి జులై 10లోపు పోసుకోవాలి. పంటకాలం125 నుంచి 135 రోజులు. నవంబర్ 5నుంచి 25లోపు పంట చేతికొస్తుంది. వానకా లంలో సాగుచేసిన పంటసకాలంలో చేతికి రావ డంతో నవంబర్‌లో వేసవి వరి సాగు చేయడానికి వీలుంటుంది. వానకాలం ఆలస్యం చేయడం వల్ల యాసంగి కూడా ఆలస్య మౌతున్నది.ఏప్రిల్‌లో వడ గండ్ల వర్షాలకు వేసవిలో సాగుచేసిన వరి నష్టపో వాల్సి వస్తున్నది. మార్చి చివరి వరకు యాసంగి పంట చేతికొస్తే వడగండ్ల వానతో వచ్చే నష్టాలను అధిగమించొచ్చు. నేరుగా పొడి దుక్కిలో వరి సాగు చేసే రైతులు స్వల్పకాలిక రకాలను జూన్ 20 నుంచి అక్టోబర15లోపు సాగుచేయాలి.మధ్య కాలిక రకాలను జూన్ 20నుంచి జూలై 10లోపు సాగు చేయాలి. అక్టోబర్ చివరి వారం నుంచి నవంబర్ మొదటి వారంలో పంట చేతికొస్తుంది.
కాలానుగుణంగా పంటలు సాగు చేసుకోవాలి
రైతులు పంటలను కాలానుగుణంగా ఎంపిక చేసుకోవాలి.ఏపంటలను ఎప్పుడు సాగు చేయాల నేది పూర్తి అవగాహన చేసుకున్న తర్వాతే వేసుకో వాలి.కాలానుగుణంగా సాగుచేయడం వల్ల మంచి దిగుబడులు పొందడమే కాకుండా రోగాల ప్రభావం తగ్గుతుంది.ఏ పంటలను సాగు చేయా లన్న విత్తనాలను ఎక్కడ పడితే అక్కడ కొనకుండా గుర్తిం పు పొందిన డీలర్ వద్దే కొనుగోలు చేసి రశీదును తప్పక తీసుకోవాలి.
ఖరీఫ్ సన్నద్ధత ఏదీ?
ఈమారు తొలకరి పలకరింపు ఆలస్య మైంది. జూన్ మÖడవవారానికీ వర్షాల్లేక ఏరు వాక కదల్లేదు. ఖరీఫ్ సేద్యానికి అదను పదును తప్పేలా ఉంది.తుపాన్లు,వరదలు,అకాల వానలు, వర్షా భావం నిరుడు ఖరీఫ్ రైతుల ఉసురు తీశా యి. పంటలకు ధర సమస్య తిష్ట వేసింది. ప్రభుత్వ నిర్లిప్తత,నిర్లక్ష్యం ఉండనే ఉన్నాయి.ఈ తడవైనా ఖరీఫ్ పంటలు వేయబోతే ఆదిలో హంసపాదులా నైరుతి రుతుపవనాలు ఆలస్యమయ్యాయి. సీజన్‌లో 21రోజులు గడిచినా మబ్బు జాడలేదు.ఆ ప్రాం తం ఈ ప్రాంతం అని లేకుండా అధిక ఉష్ణోగ్ర తలు, వడగాలులు,ఉక్కపోతలు కొనసాగుతు న్నాయి. రాష్ట్రంలో ఇప్పటికి పడాల్సిన సాధారణ వర్షంలో 61శాతానికిపైన తక్కువ పడింది. చిత్తూరు మినహా అన్ని జిల్లాలూ 50-80 శాతం వర్షపు లోటు ఎదుర్కొంటున్నాయి.ఎ.పి.లో 679 మండ లాలుండగా 527 చోట్ల తక్కువ వర్షం పడింది. 11 మండలాల్లో చినుకు లేదు. 91మండలాల్లో మాత్రమే నార్మల్, అంతకంటే కొంచెం వర్షం కురిసింది.ఈగణాంకాలు ప్రభుత్వానివి.క్షేత్రస్థాయిలో వాస్తవ పరిస్థితులు భయంకరంగా ఉన్నాయి. వ్యవసాయ రాష్ట్రం ఎ.పి.కి ఖరీఫ్ కీలకమైనది కాగా రానురాను రైతులకు సీజన్ భారంగా కష్టంగా తయారైందని సాగు లెక్కలు తెలుపుతున్నాయి. గతేడాది నిర్ణయిం చుకున్న సాధారణ సాగు విస్తీర్ణంలో ఐదు న్నర లక్షలఎకరాల్లో విత్తనం పడక బీడు పడ్డాయి. రబీలోనూ పది లక్షల ఎకరాల్లో పంట ల్లేక ఖాళీ పడ్డాయి. క్రమేపి సాగు తగ్గుతుండ టంతో నిర్ణయించుకునే నార్మల్ సాగు అంచనాలూ తగ్గిపోతున్నాయి.ఉదా హరణకు నిరుడు ఖరీఫ్ కంటే ఈ సారి ఖరీఫ్‌లో సాధారణ సాగు విస్తీర్ణం ఆరు లక్షల ఎకరాలు పడిపోయింది. ఒక్క సంవత్సరంలో అన్నేసి లక్షల ఎకరాల తగ్గుదల ఆందోళన కలిగిస్తుంది. రాయలసీమలో వేరుశనగ విస్తీర్ణం తగ్గి పత్తి,ఇతర వాణిజ్య పంటలు పెరుగు తున్నా యి. ధాన్యాగారాలైన గోదావరి, కృష్ణా, పెన్నా డెల్టా లలో వరి కుదించుకుపోయి ఆక్వా, ఇతర కమర్షి యల్ క్రాప్స్ వేస్తున్నారు. ఈ ధోర ణులు ప్రభుత్వాల విధానాల పర్యవసానాలు. ఏపంట వేసినా పెట్టు బడులకు కనీస గ్యారంటీ లేనందున సేద్యం రైతు లకు జూదాన్ని తలపి స్తోంది. అందుకే తలో దిక్కు పోయి చేతులు కాల్చుకొని నష్టపోతున్నారు. చివరికి చిన్న, సన్న కారు, మధ్యతరగతి రైతులతో స్వంత వ్యవసాయం మాన్పించి కార్పొరేట్ల చెప్పుచేతల్లోకి చేర్చే కుట్ర జరుగుతోంది. ఇది రైతాంగానికి ప్రజల ఆహార భద్రతకు ప్రమాదం.ఖరీఫ్ సన్నద్ధతకు రాష్ట్ర ప్రభు త్వం అంతగా ప్రాధాన్యత ఇవ్వనట్లే కనిపిస్తోంది. పంటలేయా లంటే రైతులకు కావాల్సినవి అదనకు నాణ్యమైన విత్తనాలు, ఎరువులు, పరపతి, సాగు నీరు. వర్షాలు పడలేదు కాబట్టికానీ,లేకపోతే విత్తనాల కోసం వెదుకులాటే. రాయితీ వేరుశనగ విత్తన పంపిణీని మమ అనిపించారు. ఇండెంట్ బాగా తగ్గించారు.వరి,ఇతర పంటలదీ అదే తీరు. నిరుడు నకిలీ,కల్తీ మిర్చి విత్తనాలు,నారుతో రైతు లు భారీగా నష్టపోయారు. పత్తి విత్తనాలూ అంతే. ఇప్పటి వరకు రైతులకు నష్ట పరిహారం అంద లేదు.కాగా ఈ ఏడాది ఖరీఫ్ మొదలుకాక ముందే చాలాచోట్ల నకిలీ విత్తనాలను సీజ్ చేశారు. పట్టు కున్నది గోరంత, పట్టుకోకుండా చెలామణి అవు తున్నది కొండంత.పురుగు మందుల అక్ర మాలు చెప్పనలవికావు.నాణ్యత విషయంలో రాజీ లేదని ప్రభుత్వం హూం కరిస్తుండగా జరిగేది జరిగి పోతోంది. నిరుడు ఎరువుల సరఫ రాలో అస్తవ్య స్తత వలన అదనుకు ఎరువులు దొరక్క రైతులు ఇబ్బందులు పడ్డారు. బ్యాంక్ రుణాల లక్ష్యాలు వందకు వంద శాతం చేరాయంటున్నా కౌలు రైతుల పరపతి అధమస్తంగా ఉంది. కేంద్ర బీమా పథకంలో చేరడంతో ఖరీఫ్ బీమా ఇంకా అంద లేదు. అకాలవర్షాల బారిన పడ్డ రైతుల్లో చాలా మందికి పరిహారం దక్కలేదు. రైతు భరోసా చాలా మందికి పడలేదు.పి.ఎంకిసాన్ జాడ లేదు. కేలం డర్ ప్రకారం కాల్వలకు నీళ్లొదులుతున్నామం టున్నా చివరి భూములకు అందట్లేదు.మరమ్మ తుల్లేక కాల్వల్లో తగినంత నీరు పారట్లేదు.రిపేర్లు లేక చిన్న వానలకే డ్రైన్లు పొంగి పొలాలపై పడుతు న్నాయి. శ్రీశైలం దగ్గరే రిపేర్లు లేవు. ప్రభుత్వం మాత్రం ఆర్‌బికెల జపం చేస్తోంది. ఏర్పాట్లు లేకుం డా ఖరీఫ్ సజావుగా సాగదు. ప్రభుత్వం ఖరీఫ్ సన్నద్ధతపై దృష్టి నిలపాలి.
-వ్యాసకర్త : కేవీకే శాస్త్రవేత్త, గడ్డిపల్లి

పెరుగుతున్న జనాభా..తగ్గుతున్న వనరులు

దేశమంటే మట్టి కాదోయ్…దేశమంటే మనుషులోయ్…! మహాకవి గేయానికి ఆధునిక కాలంలో మరో మాట కలుపవచ్చు. మనుషులంటే వనరులోయ్…!! అని. అధిక జనాభా ఆర్థిక వృద్ధికి అవరోధం అనేది ఒకప్పటి మాట. ఇపుడు మానవ వనరులే చోదకశక్తిగా ప్రగతిశీలత కనబరు స్తున్న దేశం మనది. ప్రగతిఎక్కడుంటే మానవ వనరులు అక్కడికి పరుగులు తీస్తాయి. అక్షరాస్యత, వృత్తి నైపు ణ్యం, గతిశీలత ఉన్న జనాభా విశాఖ అభివృద్ధికి ఆయువుపట్టు. అయితే పెరిగిన జనాభాకు తగిన మౌలిక సదుపాయాలు సమకూర్చుకోవడం అవసరం. జూలై 11వ తేదీన ప్రపంచ జనాభా దినోత్సవం సందర్భంగా ఈ కథనం… – జి.ఆనంద్ సునీల్ కుమార్ 
“ప్రపంచ జనాభాదినోత్సవం” పేరుతో జూలై 11న జరిగే ప్రపంచ వార్షిక సంఘటన సంవత్స రాలుగా అభివృద్ధి చెందింది.ఈ వార్షిక వేడుక ప్రపంచ జనాభా పెరుగుదల విషయాలను భవిష్యత్తు తరా లకు మరింత స్నేహపూర్వ కమైన స్థిరమైన ప్రపం చాన్ని సృష్టించే ప్రతిపాదనలను పెంచుతుంది.
ప్రపంచ జనాభా దినోత్సవం 2024 ప్రాముఖ్యత
ప్రపంచం 8బిలియన్లకు చేరుకుంది.15ఏప్రిల్ 2024న,ఐక్యరాజ్యసమితి జనాభా విభాగం ఆశ్చ ర్యపరిచే జనాభా డేటాను విడుదల చేసిన ప్పుడు ప్రపంచ జనాభా అధికారికంగా8 బిలియన్ల మంది. ఇంత పెద్ద మొత్తంలో ప్రజల వద్దకు వెళ్లడం అనేది స్థిరమైన ఆర్థిక పద్ధతులు, కార్పొరేట్ బాధ్యత, న్యాయమైన ఆరోగ్యం మరి యు విద్య యాక్సెస్ స్వచ్ఛంద కుటుంబ నియం త్రణకు మద్దతు ఇవ్వాల్సిన ఆవశ్యకతపై వెలుగు నిస్తుంది.
థీమ్ : “స్థిరమైన భవిష్యత్తు కోసం స్థిరమైన జనాభా పెరుగుదల”
ప్రపంచం8బిలియన్ల జనాభా పరిమితిని దాటిన కారణంగా,ఈ సంవత్సరం థీమ్‌గా ప్రకటించబ డింది,“స్థిరమైన భవిష్యత్తు కోసం జనాభా పెరు గుదలను కొనసాగించడం.”అనేక కార్యక్రమాలు మరియు వర్క్‌షాప్‌లు జనాభా యొక్క అంచనా లతో వ్యవహరిస్తాయి,తద్వారా అటువంటి పెరు గుదల యొక్క కఠినమైన పరిణామాల గురించి ప్రజలకు అవగాహన కల్పించాల్సిన ఆవశ్యకతను చూపు తుంది.వాతావరణ మార్పు,వనరుల పరి మితులు, ఆర్థిక అస్థిరత మరియు సామÖహిక వలసలు వంటి పోరాటాలను తీవ్రతరం చేస్తూ 2010 నాటికి 4బిలియన్ల అదనపు నివాసులు జన్మించవచ్చు.
2024 ప్రధాన లక్ష్యాల కోసం..
యుఎనఎఫ్‌పీఏ`2024లో జ్ఞాపకార్థం కోసం సూచించింది, జనాభా పోకడలు మరియు వాటి ప్రధాన చిక్కులపై అవగాహన మరియు అవగా హన పెంపొందించడం, ప్రభుత్వం ద్వారా స్థిర మైన విధానాలను ప్రోత్సహించడం, వ్యాపార సంస్థ లు మరియు ప్రపంచ సమాజాల యొక్క ఉత్పన్న మయ్యే అవసరాలను తీర్చడానికి ఉగ్రమైన పరిష్కా రాలను ప్రోత్సహించడం వంటివి ఉన్నాయి.
గ్లోబల్ సెలబ్రేషన్స్.. ఎ.భారతదేశం
ప్రపంచంలోని రెండవ అతిపెద్ద జనాభాగా, ప్రపం చ జనాభాలో4బిలియన్ల మంది సభ్యులను కలిగి ఉన్న దేశం,ప్రపంచ జనాభా దినోత్సవంలో భారత దేశం గొప్ప పాత్రను కలిగి ఉంది.జనాభా స్థిరీకరణపై ప్రభుత్వం ప్రారంభిం చిన జాతీయ నిధి దేశంలోని ప్రధాన నగరాల్లో సమావేశాలు,అవగాహన ప్రచారాలు,మార్చ్‌లు ఫండ్ డ్రైవ్‌లను నిర్వహిస్తుంది.స్త్రీ అభి వృద్ధి,సెక్స్ ఎడ్యుకేషన్ మరియు కుటుంబ నియం త్రణ కార్యక్రమాలు కార్యక లాపాలకు ఆధారం.
బి. చైనా
ఇది 2014-2015 మధ్య అమలులో ఉన్న సమయంలో,చైనా తన“ఒక బిడ్డ విధానాన్ని” అమలు చేయడం ఆపివేసిన సంవత్సరం, అధికారు లు జనన నియంత్రణ పద్ధతులను సూచించడం మరియు స్టెరిలైజేషన్ చేయడం వంటి మరిన్ని తీవ్రమైన చర్యలను అమలు చేశారు. అయిన ప్పటికీ,ప్రస్తుతం,దాని యువ సంస్థల ద్వారా, చైనా ప్రభుత్వం వివిధ తేదీలలో ప్రపంచ జనాభా దినోత్స వంలో స్థిరమైన అభివృద్ధి మరియు పునరుత్పత్తి ఆరోగ్యం వంటి అంశాలపై సెమినార్లు మరియు టోర్నమెంట్‌లను నిర్వహించడం ద్వారా తన విద్యా పాత్రకు సంబంధించి మరో అడుగు వేసింది.
సి.కెన్యా..
తూర్పు ఆఫ్రికా దేశమైన కెన్యాలో, 53 మిలియన్ల జనాభాతో,ఐక్యరాజ్యసమితి పాపు లేషన్ ఫండ్ కమÖ్యనిటీ గ్రూపులు,పౌర సంఘాలు మారథాన్ కార్యకర్తలతో కలిసి మహిళా సాధి కారత,పునరు త్పత్తిని ప్రోత్సహించడానికి కవాతులు,చర్చలు ర్యాలీలతో కూడిన ప్రచారా న్ని రూపొందించడానికి పని చేస్తుంది.కుటుంబ నియంత్రణ సేవలకు హక్కులు మరియు సార్వత్రిక ప్రాప్యత.సమాచార బూత్‌లు ఉచిత గర్భ నియం త్రణ సాధనాలు మరియు విద్యా సమాచారాన్ని అందిస్తాయి.
డి.యునైటెడ్ స్టేట్స్..
యునైటెడ్ స్టేట్స్‌లో,ఫెడరల్ ప్రభుత్వం ప్రపంచ జనాభాదినోత్సవ కార్యక్రమాలను అధికా రిక పరంగా నిర్వహించదు, బదులుగా, విశ్వవిద్యా లయాలు, సంఘాలు మరియు ప్రభుత్వే తర సంస్థలు ప్రచారాన్ని చేపట్టాయి. కళాశాల ప్రాంతాలలో జనాభా నిపుణులైన అతిథి వక్తలు ఉంటారు, పరిశో ధన ఫలితాలను కూడా విడుదల చేస్తారు మరియు లక్ష్య అంశానికి సంబంధించిన సమస్యలపై సమావేశా లను నిర్వహిస్తారు.సియెర్రా క్లబ్ లేదా ప్లాన్డ్ పేరెంట్ హుడ్ ఫెడరేషన్ ఆఫ్ అమెరికా వంటి పర్యావరణ సంస్థలు,అవగాహన పెంచడానికి తరగతులను అంది స్తాయి మరియు అదే సమయంలో, కమÖ్యనిటీ హెల్త్ సెంటర్‌లు చవకైన కుటుంబ నియంత్రణ సేవలను అంది స్తాయి. నానాటికీ పెరుగుతున్న జనాభా వృద్ధి రేటును అరికట్టడానికి, ప్రపంచ జనాభా దినోత్స వాన్ని ఎల్లప్పుడూ వార్షిక వారసత్వంగా జరుపుకుం టారు, ఇది సమాజానికి అనుకూలమైన పరిష్కారా లను రూపొందించడానికి మన భాగస్వామ్య బాధ్య తను గుర్తు చేస్తుంది.అవగాహన పెంపొందిం చడం ద్వారా,కమÖ్యనిటీలకు తలుపులు తెరిచే కార్యక్రమాల కోసం పోరాడడం మరియు హక్కులు మరియు స్వచ్ఛంద కుటుంబ నియంత్రణను నిర్ధారించడం ద్వారా,ఈ గ్రహం మీద నివసించే వారందరికీ మనం కోరుకునే భవిష్యత్తును మనం సాధించవచ్చు. 2024 నాటికి 8 బిలియన్ల మైలు రాయిని చేరుకోవడంలో,ఈ ప్రపంచ జనాభాది నోత్సవం ఒక మిషన్‌గా మరింత అత్యవసరం కాబట్టి ఇది ఆనాటి సవాళ్లను పరిష్కరించ గలదు. 2024లో ప్రపంచ జనాభా అధికారికంగా మొత్తం8బిలియన్లకు చేరుకోవడంతో ఇది ప్రపంచానికి నిజమైన మైలురాయి అని ఐక్యరాజ్య సమితి (యు ఎన్)ఎత్తి చూపింది.
ప్రస్తుతం జనాభా పెరుగుదల, గతంలో ఉన్నంత వేగంగా లేదు.1950తర్వాత జనాభా వృద్ధి రేటు ఇప్పుడు అత్యంత తక్కువగాఉన్నప్పటికీ,2080ల నాటికి 10.4బిలియన్ల (10 40 కోట్లు)కు చేరుకుం టుందని ఐక్యరాజ్య సమితి అంచనా వేసింది. అయితే, కొందరు జనాభా శాస్త్రం నిపుణులు మాత్రం ఇది మరింత తొందర గా జరుగవచ్చని నమ్ముతు న్నారు. కానీ, ప్రపంచ జనాభా పెరుగుదల అసమా నంగా జరుగు తోంది.వచ్చే 30ఏళ్లలో ప్రపంచ జనాభా వృద్ధి రేటులో 50శాతానికి పైగా కేవలం 8దేశాల్లోనే సంభవిస్తుందని ఐక్యరాజ్య సమితి నివేదిక వెల్లడిం చింది.కాంగో,ఈజిప్ట్, ఇథియోపియా,భారత్, నైజీరియా,పాకిస్తాన్,ఫిలిప్పీన్స్,టాంజా నియా దేశా ల్లోనే ఈఅధిక జనాభా రేటు నమోదవు తుందని చెప్పింది. అదే సమయంలో, ప్రపంచంలో అత్యంత అభివృద్ధి చెందిన ఆర్థిక వ్యవస్థలున్న దేశాలు ఇప్పటికే జనాభా క్షీణతను చూస్తున్నాయి. ఆయా దేశాల్లో సంతానోత్పత్తిరేటు ప్రతీ మహిళకు సగటున 2.1 కంటే తగ్గిపోయింది.61దేశాల్లో 2050 నాటికి జనా భా కనీసం1శాతం తగ్గుతుందని నివేదిక చెబుతోంది.
ప్రపంచంలోనే అతితక్కువ సంతానో త్పత్తి రేటు ఉన్న దేశాల్లోచైనా కూడా ఒకటి.చైనాలో ప్రతీ మహిళ సగటున 1.15మంది పిల్లలకు జన్మనిస్తు న్నారు. వచ్చే ఏడాది నుంచి తమ జనాభాలో క్షీణత ప్రారంభమవుతుందని చైనా ప్రకటిం చింది.దేశంలో ‘ఒకేబిడ్డ’అనే విధానాన్ని విడిచి పెట్టి,ఇద్దరు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ మంది పిల్లల్ని కనే జంటలకు ప్రోత్సాహకాలను ప్రవేశపెట్టి నప్పటికీ చైనా జనాభా అనుకున్న దానికంటే వేగంగా తగ్గు తోంది.భారత్‌లో జనాభా పెరుగు తూనే ఉన్నందున,కచ్చితంగా చైనాను వెనక్కినెట్టి ప్రపంచంలోనే అత్యధిక జనాభా కలిగిన దేశంగా భారత్ అవతరించ నుంది.జనాభా పెరుగు తోన్న చాలా దేశాల్లోనూ సంతానోత్పత్తి రేట్లు పడిపోతు న్నాయి.సైన్స్,మెడిసిన్ రంగాల్లో వచ్చిన అభివృద్ధి కూడా జనాభా పెరుగుదలకు ఒకకారణం.వీటి కారణంగానే శిశు మరణాలరేటు తగ్గిపోవ డంతో పాటు,ఎక్కువ మంది పిల్లలు యుక్త వయస్సు వరకు, చాలా మంది వృద్ధాప్యంలో కూడా మనుగడ కొన సాగిస్తున్నారు. ఇకముందు కూడా ఇదే కొనసాగనున్న నేపథ్యంలో 2050నాటికి ప్రపంచ సగటు ఆయు ర్ధాయం77.2 సంవత్స రాలుగా ఉండనుంది.కానీ, దీని ప్రకారం జనాభాలో 65ఏళ్లు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ వయస్సు ఉన్నవారి సంఖ్య 2022లో 10 శాతంగా ఉండగా,2050నాటికి16శాతానికి పెరుగు తుంది.ఈ పెరుగుదల కూడా అన్ని దేశాల్లో ఒకేలా ఉండదు.
జనాభా దినోత్సవం నేపపథ్యం ఇదీ..
ఏటా జూలై 11న ప్రపంచ జనాభా దినో త్సవాన్ని జరుపుతారు. కుటుంబ నియంత్రణ, బాల్య వివాహాలు, స్త్రీ,పురుష సమానత్వం, మానవ హక్కులు వంటివాటిపై ప్రజలకు అవగా హన కల్పించేందుకు అనేక కార్యక్రమాలను నిర్వహిస్తారు.జననాలరేటు పెరగడం లేదా తగ్గడం, ప్రజలందరి సంతానోత్పత్తి ఆరోగ్యానికి,హక్కులకు ప్రాధాన్యమివ్వడంలోనే మారు తున్న సంతానోత్పత్తి సామర్థ్య రేట్లకు పరిష్కారం ఉంది.”యునైటెడ్ నేషన్స్ డెవలప్‌మెంట్ ప్రోగ్రామ్‌గ వర్నింగ్ కౌన్సిల్ ప్రపంచ జనాభా దినోత్సవాన్ని ప్రక టించింది. ఏరోజున ప్రపంచ జనాభా 500 కోట్లకు చేరుతుందని అంచనా వేస్తారో,ఆరోజున (1987 జూలై 11న)దీనిని జరపాలని నిర్ణయించింది. దీనిని కొనసాగించాలని1990లో ఐక్య రాజ్యసమితి సాధా రణ సభతీర్మానం చేసింది.అధిక జనాభా ప్రభావాలను ప్రజలకు తెలియ జేసేందుకు ఈసందర్భంగా నిర్వ హించే కార్యక్ర మాలు దోహదపడతాయని తెలిపింది. కుటుంబ నియంత్రణ,పౌరహక్కులు,పేదరికం, మానవా ళిపై అధిక జనాభా చూపే ప్రభావం గురించి ప్రజలకు వివరించడానికి ప్రపంచ జనాభా దినోత్స వం సందర్భంగా జరిగే కార్యక్రమాలు ఉప యోగ పడతాయి. ప్రపంచంలో అధిక జనాభా గల దేశాల్లో చైనా తర్వాత భారతదేశం నిలి చింది. అధిక జనాభా కారణంగా కోవిడ్-19 మహ మ్మారిని నియంత్రిం చడం పెద్ద సవాలుగా మారింది.సుస్థిర అభివృద్ధి లక్ష్యాలు, 2030 ఎజెం డా అనేది ఆరోగ్యవంతమైన భూమండలంపై ప్రజ లందరికీ మెరుగైన భవిష్యత్తుకు ప్రపంచ బ్లూప్రింట్ అని ఐక్య రాజ్య సమితి సెక్రటరీ జనరల్ ఆంటో నియో గుటెరస్ అన్నారు. జనాభా వృద్ధి, వృద్ధాప్యం, వలసలు,పట్టణీకరణ సహా జనాభా ధోరణులతో ఈమిషన్‌కు సన్నిహిత సంబంధాలు ఉన్నట్లు ప్రపంచ జనాభా దినోత్సవం సందర్భంగా గుర్తిస్తు న్నట్లు తెలిపారు.
జనభాతో పాటు సమస్యలు ఎక్కువే..!
ఇక ప్రపంచ జనాభా దినోత్సవంలో భాగంగా పెరుగుతున్న జనాభాతో ఉత్పన్నమయ్యే సమస్యల గురించి అవగాహన కార్యక్రమాలు నిర్వహి స్తారు. ఇది గత32ఏళ్లుగా జరుగుతు న్నదే. అయిన ప్పటికీ ప్రతి ఏటా జనాభా పెరుగుతోందే తప్ప ఎక్కడా తగ్గిన దాఖలాలు లేవు. జనాభాతో పాటే తద్వారా వచ్చే సమస్యలు కూడా పెరిగిపోతు న్నాయి. భారత్‌నే తీసుకుంటే ప్యూరీసెర్చ్ సెంటర్ ఇచ్చిన నివేదిక ప్రకారం 2100 నాటికి మన దేశంలో జనాభా 1450 మిలియన్ తాకు తుందని అంచనా వేసింది.1950లో ఉన్న జనాభా 2100నాటికి చైనా జనాభాను కూడా భారత్ దాటు తుందని ప్యూ రీసెర్చ్ సెంటర్ తన నివేదికలో వెల్లడించింది. అంతేకాదు ప్రపంచ వ్యాప్తంగా అత్యంత జనాభా ఉన్న 10దేశాల్లో ఒక్క ఆఫ్రికా దేశాలే ఐదుగా ఉన్నట్లు రిపోర్టు పేర్కొంది. ప్రపంచ జనాభాలో 16శాతం భారత్ లోనే ఇక ప్రపంచ జనాభాపై ఐక్యరాజ్య సమితి ఇచ్చిన నివేదిక ప్రకారం ప్రతి ఏటా దాదాపు 83 మిలియన్ పెరుగుతోంది. ఇక 2030 నాటికి ప్రపంచ జనాభా 8.6బిలియన్ మార్కును తాకుతుందని చెప్పడంలో ఎలాంటి సందేహం లేదని ఐక్యరాజ్య సమితి చెబుతోంది.అయితే ప్రపంచ భూభాగంలో కేవలం 2శాతం భూమిని మాత్రమే కలిగి ఉండే భారత దేశం…ప్రపంచ జనాభా విషయాని కొచ్చే సరికి దాదాపు 16శాతం జనాభా మనదేశమే అకామొడేట్ చేయడం విశేషం.ఇక భారత్‌లో 35శాతం జనాభా బీహార్, ఉత్తర్ ప్రదేశ్,మహారాష్ట్ర రాష్ట్రాల్లోనే ఉన్నట్లు సమాచారం. అత్యధిక జనాభా ఉండటం వల్ల సమస్య లు కూడా అధికంగానే ఉంటాయని విశ్లేష కులు చెబుతున్నారు. అందులో ప్రధానమైన సమస్య పేదరికం అని వెల్లడిస్తున్నారు.
2050 నాటికి స్త్రీ, పురుషుల జనాభా సమానం
2050 నాటికి స్త్రీల సంఖ్య పురుషుల సంఖ్యకు సమానంగా ఉంటుందని అంచనా. 2020 లో,1950 తర్వాత మొదటిసారిగా,జనాభా పెరుగు దల రేటు సంవత్సరానికి 1శాతం కంటే తక్కువగా పడిపోయింది. ఇది రాబోయే కొన్ని దశాబ్దాల్లో, ఈ శతాబ్దం చివరి వరకు మందగిం చడం కొనసా గుతుందని అంచనా వేసింది. ప్రపం చంలోని కొన్ని ప్రాంతాలలో,అంతర్జాతీయ వలసలు జనాభా మార్పు లో ప్రధాన అంశంగా మారాయి. 2010, 2021 మధ్య పది దేశాలు1 మిలియన్ కంటే ఎక్కువ వలస దారుల నికర ప్రవాహాన్ని అనుభవించాయని అంచనా వేయబ డింది.ఈదేశాలలోచాలా వరకు,ఈ ప్రవా హాలు తాత్కాలిక శ్రామిక కదలికల కారణంగా ఉన్నాయి.భారతదేశం (-3.5మిలియన్లు), బంగ్లాదేశ్ (-2.9మిలియన్లు),నేపాల్(-1.6మిలియన్లు), శ్రీలంక (-1మిలియన్).జనాభా రెట్టింపుతో వనరులపై తీవ్ర ప్రభావం46 అతితక్కువ అభివృద్ధి చెందిన దేశాలు (Lణ్పుT) ప్రపంచంలో అత్యంత వేగంగా అభివృద్ధి చెందు తున్న దేశాలలో ఉండనున్నాయి. అనేక మంది 2023,2050 మధ్య జనాభాలో రెట్టింపు అవు తుందని అంచనా వేయబడింది, వనరులపై ఇది అదనపు ఒత్తిడిని, సస్టైనబుల్ డెవలప్‌మెంట్ గోల్స్ (SణGs) సాధనకు సవాళ్లను విసిరింది.జనాభా, స్థిరమైన అభివృద్ధి మధ్య సం బంధాన్ని వాతావరణ మార్పు, స్థిరమైన అభివృద్ధిపై ప్రత్యక్ష ప్రభావం చూపే ఇతర ప్రపంచ పర్యావరణ సవాళ్ల నేపథ్యంలో పరిగణించాలని యÖఎన్ నివేదిక పేర్కొంది. జనాభా పెరుగుదల పర్యావరణ నష్టానికి ప్రత్యక్ష కారణం కాకపోవచ్చుబీ అయితే ఇది సమస్యను మరింత తీవ్రతరం చేయవచ్చు లేదా పరిగణించ బడిన కాల పరిమితి,అందుబాటులో ఉన్న సాంకేతి కత, జనాభా, సామాజిక, ఆర్థిక సందర్భాలపై ఆధార పడిదాని ఆవి ర్భావ సమయాన్ని వేగవంతం చేయ వచ్చు.

యుద్ద జ్వాలలో మసకబారుతున్న బాల్యం

యుద్ధాలు కేవలం దేశాల సరిహద్దులను,భవనాలను మాత్రమే ధ్వంసం చేయడం లేదు..ఎంతోమంది చిన్నారుల భవిష్యత్తును,అమాయకత్వాన్ని చిదిమేస్తున్నాయి.పెద్దలస్వార్థ పోరాటాల్లో పసివాళ్లు బలైపోతున్నారు. “పిల్లలకు,వారి దేహాలకు మీరు ఆశ్రయాన్ని కల్పించ గలరు కానీ,వారి ఆత్మలకు కాదు. మీరు చూడలేని కనీసం కలల్లో కూడా కాలు పెట్టలేని రేపనే ఇంట్లో నివసిస్తాయి వారి ఆత్మలు మీ పిల్లల్లా ఉండడానికి మీరు ప్రయత్నాలు చేయొచ్చు కానీ, వాళ్ళు మీలా ఉండాలని ఆశించొద్దు”
మీరు సజీవ మైన విల్లులైతే ప్రాణంతో ముందుకు దూసుకెళ్ళే శరీరాలే మీ పిల్లలు అంటాడు. ఖలీల్ జిబ్రాన్ అంటే పసిపిల్ల మనస్తత్వాలు,వారి ప్రవర్తన విధానం ప్రత్యేకమైనది. తల్లితండ్రులుగా మనం కేవలం వారికి పర్యవేక్షలుగా, మార్గదర్శ కాలుగా మాత్రమే ఉండగలం.1959లో ఐక్యరాజ్య సమితి సాధారణ సభ ఒక డిక్లరేషన్ విడుదల చేసింది దానిలో పిల్లలరక్షణ,విద్య,ఆరోగ్యం,శ్రద్ధ, పునరా వాసం,ఆశ్రయం,మంచి పౌష్టికమైన ఆహారం కల్పించాలని ప్రపంచదేశాలను కోరింది. అలాగే 2001-2010సంవత్సరాల దశాబ్ద కాలాన్ని అంతర్జాతీయ సంస్కృతి, శాంతి, అహింసలతో కూడిన పిల్లల ప్రపంచాన్ని సృష్టించాలని ప్రపంచ దేశాలని కోరింది. అంతెందుకు మన రాజ్యాంగం లోని 45వ నిబంధన కూడా 6-14 సం.లోపు పిల్లలందరికీ ఉచిత నిర్భంద విద్యను కల్పించా లని అందుకు ప్రభుత్వాలు చొరవ తీసుకోవాలని సూచించింది. కేంద్రం విద్యా హక్కు చట్టాన్ని ప్రాధ మిక హక్కుగా సవరిస్తూ 2002వ సంవత్సరంలో రాజ్యాంగ సవరణ (86వ) 21-(A) నిబంధన ప్రకారం ఉచిత విద్యను అన్ని రాష్ట్రాలు పిల్లలకు కల్పించాలని సూచించింది. ఇక ప్రపంచ శాంతి పరిరక్షణ కోసం ఏర్పడిన ఐక్యరాజ్య సమితి కూడా ప్రత్యేకంగా బాలల కోసం 1946లో అంతర్జా తీయ బాలల అత్యవసర నిధిని (UచీI్పుజుఖీ) ఏర్పాటు చేయటం జరిగింది. దీనియొక్క లక్ష్యం అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలలో పిల్లలకు వారి తల్లులకు జీవన ప్రమాణాలు పెంచటం ఈ సంస్థ యొక్క ముఖ్య ఉద్దేశ్యం.అలాగే సచిన్ టెండూ ల్కర్ లాంటి ప్రముఖ వ్యక్తులను రాయబారులుగా నియమించుకొని ఆ సంస్థ ప్రచార కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తున్న విషయం విదితమే.
యూనిసెఫ్ ప్రపంచవ్యాప్తంగా చేసిన, చేస్తున్న సేవకు గాను 1965లో నోబెల్ శాంతి బహుమతిని కూడా పొందింది. కానీ ఇటి వలి కాలంలో ప్రపంచవ్యాప్తంగా జరుగుతున్న పరిణామాలు చూస్తే బాలల హక్కులు ప్రమాదం లో పడుతున్నట్లుగా భావించాలి. మొదటి రెండు ప్రపంచ యుద్ధాలలో జరిగిన ప్రాణ నష్టం, ఆస్తి నష్టం చరిత్రలో మళ్ళీ జరిగనప్పటికి అంతర్జాతీ యంగా చేసుకున్న ఒప్పందాలు,చట్టాలు, ఏర్పడిన శాంతి సంస్థలు వాటి లక్ష్యం ప్రస్తుతం ప్రమాదం లో పడినట్లుగా భావించాలి. అంతెందుకు రెండో ప్రపంచ యుద్ధంలో అమెరికా జపాన్‌లోని హిరో షిమ (1945ఆగష్టు06) నగరంపై వేసిన అణు బాంబు, అనంతరం, నాగసాకి పట్టణంపై (ఆగష్టు -09న) వేసిన రెండో అణుబాంబు ద్వారా అరవై వేల నుండి యనబై వేలదాకా మరణించి ఉండొ చ్చని, హిరోషిమా దాడిలో ఐతే డెబ్బై వేల నుండి సుమారు ఒక లక్ష ఇరవై ఆరు వేల వరకు సాధా రణ పౌరులు మరణించి ఉంటారని అంచన. దీనిలో పిల్లలు, మహిళలు సగం మంది బాదితులే అనేది చారిత్రక సత్యం కూడా.అనంతరం ఈ స్థాయి యుద్ధాలు కాని యుద్ధ పరిణామాలు కాని ప్రపంచ వ్యాప్తంగా జరగనప్పటికి దేశాలలోని అంతర్గత సమస్యల వల్ల (లిబియా,అఫ్ఘనిస్తాన్, సిరియా) పొరుగు దేశాలతో సరిహద్దు సమస్యలు మరియు ప్రాబల్య రాజకీయల కోసం జరుగుతున్న చిన్నచిన్న యుద్ధాలతో వందలాది మంది చిన్న పిల్లలు నాటి నుండి నేటి రష్యా — యుక్రెయిన్ యుద్ధం కావచ్చు, లేదా “హమాస” తిరుగుబాటుదారులకు ఇజ్రాయిల్ సైన్యానికి ప్రస్తుతం జరుగుతున్న యుద్ధం కావచ్చు. ఇందు లో ప్రధానంగా బలయ్యేది చిన్నపిల్లలు కావటం బాధ కల్గించే అంశం.
ఆయా దేశాలు యుద్ధ సమయాలలో అంతర్జాతీ యంగా చేసుకున్న చట్టాలు కాని,ఒప్పందాలు కానీ అమలు చేయకుండా,వాటిని పాటించ కుండా అమానవీయంగా ప్రవర్తించటం అనేది మానవత్వానికే మచ్చ.గాజా కేంద్రంగా పరిపాలి స్తున్న “హమాస” అక్టోబర్ 07న ఇజ్రాయిల్ పై అకస్మాత్తుగా సుమారు ఆరు వేల మోర్టార్ షెల్స్ ను, రాకెట్లను ప్రయోగించటం వల్ల ఇజ్రాయిల్ సైన్యం పాలస్తీనాపై యుద్ధం ప్రకటించింది. ఈ నెలన్నర రోజుల యుద్ధంలో ఎవరు ఎక్కువగా చనిపోయారు అంటే చిన్నపిల్లలే అధికంగా వున్నా రనేది ఐక్యరాజ్య సమితి నిర్వహిస్తున్న శరణార్ధి శిబిరాల నుండి వస్తున్న సమాచారం ఇప్పటి వరకు అధికారికంగా పాలస్తీనా నుండి పది వేలకు పైగా మరణించారని పాలస్తీనా ఆరోగ్య శాఖ తెలియజేసింది.అందులో చిన్న పిల్లల మర ణాలు సుమారు ఐదు వేలు దాటినట్లు నివేదికలు తెలియజేస్తున్నాయి.మిగితా వారు వృద్ధులు, మహి ళలు వివిధ కారణాల చేత సురక్షిత ప్రాంతాలకు తరలివెళ్ళలేని వారు ఉంటారనేది ప్రాధమిక అంచన. ఇక శిధిలాల్లో గల్లంతైన 2500 మంది పౌరుల్లోను చిన్నారుల సంఖ్య వెయ్యి దాకా ఉం టుందని గాజా ఆరోగ్య శాఖ చెబుతోంది.
ప్రస్తుతం గాజాలో డెబ్బై ఐదుశాతం భవనాలు పూర్తిగా ధ్వంసంకాగా,యాబై శాతంపైగా పాఠ శాల భవనాలు ద్వంసం ఐనట్లు అధికారుల అంచన.శిభిరాలలోని బాదితులకు త్రాగునీరు, ఆహారం దొరకక ఆహార నిల్వల కేంద్రాలపై లూఠీ చేస్తున్నారంటే పరిస్థితి ఎంత హృదయ విదా రకంగా ఉందో గమనించవచ్చు. ప్రస్తుతం పాలస్తీ నాలోని ఆస్పత్రులు, అంబులెన్సులు, శరణార్ధి శిభిరాలు పాఠశాలలపై బాబుల వర్షం కురిపిం చిన ఇజ్రాయిల్ సైన్యం అంతర్జాతీయంగా అపవాదును మూటగట్టుకుంది. ప్రస్తుతం గాజా ప్రాంతం గాని పాలస్తీనాలోని ఏ ప్రాంతం కూడా సురక్షితమైంది కాదు. పత్రికా విలేకరులను, ఐక్యరాజ్య సమితి నిర్వహించే శరణార్ధి శిభిరాలలో సహాయం చేస్తున్న ఉద్యోగులను,స్వచ్చంద సంస్థల వాలంటీర్లను కూడా వదలకుండా బాంబుల వర్షం కురిపిస్తుందంటే ఇజ్రాయిల్ సైన్యం ఎంతటి మానవ విధ్వంసానికి పాల్పడుతుందో అర్ధం చేసుకోవచ్చు.ఈ యుద్ధంలో క్షతగాత్రులుగా మిగిలిన చిన్నారులు బాంబులదాడిలో వికలాం గులుగా మారిన పిల్లలు తల్లిదండ్రులను కోల్పో యిన పిల్లల మానసికస్థితి దారుణంగా మారు తోందని ఐక్యరాజ్య సమితి ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తోంది. యుద్ధం కారణంగా కూలిపోయిన తమ ఇండ్లను అక్కడే వదిలిన పుస్తకాలను, వారు ఆడు కున్న ఆట వస్తువులను,చనిపోయిన తల్లిదండ్రు లను బడులలోని జ్ఞాపకాలను తలుచుకుంటూ చాలామంది నిద్రకు దూరమవుతున్నారని, చికిత్స పొందేటప్పుడు కూడా అక్కడి దృశ్యాలు హాహాకా రాలు చూసి,ఆ మానసిక సంఘర్షణ నుండి ఇంకా బయటపడలేక ఎన్నోనిద్రలేని రాత్రులు గడుపుతూ చివరకు స్మశానంలో శాశ్వతంగా నిద్రపోతు న్నారు. ఇక బ్రతికున్న పిల్లలు ప్రస్తుతం ప్రత్యక్ష నరకం చూస్తున్నారని యూనిసెఫ్ (UచీI్పుజుఖీ) ప్రతినిధి “జేమ్స్ ఎల్డర”గాజాను సందర్శించి వ్యక్తంచేసిన మాటలు అవి. అంటే ప్రస్తుతం గాజా ఓ నెత్తుటి గాయాల భూమి అక్కడ పారుతున్న రక్తం,చిద్రమైన శరీరభాగాలు,నేలమట్టమైన ఇండ్లు ప్రత్యక్షమవుతున్నాయ్.
ఈ యుద్ధం ఎవరి కోసం? ఇజ్రాయిల్ పై యు ద్ధం ప్రకటించిన “హమాస” ఏం సాధించింది? తన లక్ష్యాన్ని సాధించిందా?అన్న ప్రశ్న “హమాస” వారు వేసుకుంటే మంచిదనేది నా అభిప్రాయం. పాలస్తీనా సమస్యను అంతర్జాతీయ సమాజం దృష్టికి తీసుకొనివచ్చినా “హమాస”అవలం భించిన దూకుడు చర్య వల్ల ఈరోజు పాలస్తీనాలో ఇజ్రాయిల్ సైన్యంద్వారా ఇంత విధ్వంసం జరుగు తోంది. పాలస్తీనా పరిస్థితి ఏమిటి? కోలుకోవ డానికి కొన్ని దశాబ్దాలు పట్టవచ్చును, చనిపోయిన చిన్నారుల ప్రాణాలను మాత్రం ఎవరు తిరిగి తీసుకొని రాలేరు. వారంతా ఎవరు? ఆ పిల్లలు ఆ ప్రాంతంలో పుట్టి ఏం పాపం చేశారు. వారేమైన ఇజ్రాయిల్ పై క్షిపణులు ఎక్కు పెట్టారా ? బాం బుల వర్షం కురిపించారా. తరగతి గదిలోనో, అమ్మ ఒడిలోనో ప్రశాంతంగా ఆడుకునే పసికూ నలు వారు. ప్రస్తుతం గాజాలో 16ఏళ్లలోపు చిన్నా రులు 8లక్షలదాకా ఉండొచ్చని అంచనా, వారం తా యుద్ధాన్ని యుద్ధ వాతావరణాన్ని పత్యక్షంగా చూస్తున్న వారే,అంటే భవిష్యత్తులో వారి మానసిక స్థితి ఎలా ఉంటుందో అర్ధం చేసు కోవచ్చు. ఇకయుద్ధంలో మరణించిన వారి తల్లి దండ్రులను మర్చిపోవటం అంత సులువైన విష యం కూడా కాదు.వారి భవిష్యత్తు ఏమిటో, వారి రక్షణ, వారి పోషణ ఎవరు చూసుకుంటారనేది ప్రశ్నార్ధకంగా మారింది. అలానే పిల్లల్ని కోల్పోయిన తల్లిదం డ్రులు కూడా మానసికంగా కుంగు బాటుకు లోనయ్యే ప్రమాదం ఉంది.గాజాలో ఈనెల రోజు ల్లోనే సుమారు 5500మంది చిన్నారులు జన్మించి నట్లు, ప్రస్తుతం ఆసుపత్రుల్లో 50వేల మంది గర్భిణీలు ఉన్నట్లు ఐక్యరాజ్య సమితికి చెందిన యునైటెడ్ నేషన్స్ పాపులేషన్ ఫండ్ సంస్థ వెల్లడించింది. అంటే యుద్ధ భూమిలోనే ఒక వైపు పిల్లల మరణాలు మరో వైపు జననాలు జరగడం బాదకల్గించే విషయం.బాలింతలకు పౌష్టికా హారం మాట అటుంచితే రెండు పూటల తిండి దొరకడం కష్టంగా ఉందని ఈ పరిస్థితుల్లో శిశువులు భవిష్యత్తులో పౌష్టిక ఆహార లోపాన్ని, ఇతర రుగ్మతలను ఎదుర్కోవాల్సి వస్తుందని అలాగే యుద్ధం ద్వార వెలువడిన వివిధ రకాల రసయా నాలు కూడా పిల్లలపైచెడు ప్రభావంచూపే అవకా శం ఉందని డాక్టర్లు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు.
సర్వం కోల్పోయిన ఈ పిల్లలు భవిష్యత్తులో మళ్ళీ హింసాత్మక విధానాల వైపు మల్లే అవకాశం కూడా లేకపోలేదని మానసిక విశ్లేషకుల అంచన. ప్రస్తుతం అంతర్జాతీయ సమాజం ప్రస్తుతం ఏం చేయాలనేది ప్రశ్న ఇజ్రాయిల్ పాలస్తీనా మధ్య జరుగుతున్న యుద్ధాన్ని తాత్కాలికంగా విరమిం| Ÿజేసేలా ప్రపంచ దేశాలు ఇద్దరిపై ఒత్తిడి చేయాలి. విననిపక్షంలోఆంక్షలు విధించే ఏర్పాటు చేయాలి. అంతర్జాతీయ చట్టాలకు లోబడి పాలస్తీనా వారు, ఇజ్రాయిల్ ప్రభుత్వం కట్టుబడి ఉండేలా ఐక్య రాజ్యసమితి చొరవ తీసుకొని శాంతిస్థాపనకు కృషిచేయాలి.1947లో ఐక్యరాజ్య సమితి ప్రతిపా దించిన 181వ తీర్మాణం ప్రకారం ఇజ్రాయిల్ ఆక్రయించిన పాలస్తీనా భూభాగాలను అప్ప గించి యధాతద స్థితిని అమలు చేసి ఈ సమస్య కు శాశ్వత పరిష్కారం లభించేలా చర్యలు చేపట్టాలి.ఒక వైపు ఇజ్రాయిల్‌కు మద్దతుగా అమెరికా తన సైన్యాన్ని పంపి మరొక వైపు శాంతి చర్చల పేరిట హడావుడి చేయడం సభ్య సమాజం తలదించుకునేలా ఉంది. ఇజ్రాయిల్, పాలస్తీనాకు పొరుగు దేశాలైన అరబ్ దేశాలు లేదా ఇతర ప్రపంచ దేశాలు పాలస్తీనాలోని పిల్లలకు సంఘీ భావంగా వారికి పౌష్టిక ఆహారం, మందులు, దుస్తులు,త్రాగునీరు సరైన వసతి కల్పించే విధంగా చర్యలు చేపట్టాలి. తమవంతుగా సహకరించాలి కూడా యుద్ధం ద్వారా మానవ హననం మరియు నాగరికతా విధ్వంసం తప్ప ఏమిసాధించలేం అన్న విషయం ఇరు దేశాలు గమనించాలి.
రష్యాఉక్రెయిన్ యుద్ధంలో లక్షలాది మంది ఉక్రెయిన్ పౌరులు పొరుగు దేశాలకు వలసవెళ్ళిన చిత్రాలు ఇంకా కళ్ళముందు మెదులుతూనే ఉన్నాయ్ అలాగే అఫ్ఘనిస్తాన్,సిరియా,లిబియా దేశా లలోని అంతర్ యుద్ధాలలో సరిహద్దులు దాటు తున్న పసిపిల్లలను, సముద్రాలు దాటుతూ మర ణించిన పసిపిల్లల చిత్రాలను మర్చిపోలేం. అంతెందుకు 1984 డిసెంబర్ 3న మధ్యప్రదేశ్ లోని భోపాల్ నగరంలోని “యూనియన్ కార్బైడ్ ఫ్యాక్టరీ నుండి అర్ధరాత్రి వెలువడిన “మిథైల్ ఐసోసైనడ” అనే విషవాయువును పీల్చిన పిల్లలు, పెద్దలు రాత్రికి రాత్రే నిద్రలో నుండి శాశ్వత నిద్ర లోకి జారుకున్న సంఘటన అందరికి తెలిసినదే. అది జరిగి నాలుగు దశాబ్దాలు దాటిన ఇంకా ఆ విష ప్రభావం ద్వార శారీరక మానసిక వైకల్యంతో నేటికి పిల్లలు జన్మిస్తున్నారంటే నాడు ఎంత దారుణం జరిగిందో దానిప్రభావం ఏమిటో అర్ధం చేసుకోవచ్చు.“మంచి వాతావరణం కల్పించలేని పాలకులు ఉన్నంత కాలం వారి హక్కుల కోసం సంఘర్షణ జరుగుతూనే ఉంటది”. గత ఎనిమిది దశాబ్దాలుగా జరుగుతున్న ఇజ్రాయిల్ పాలస్తీనా సమస్య ఈ యుద్ధంతోనైనా శాశ్వతంగా సమిసి పోతే ప్రపంచం సంతోషిస్తుంది. లేనిపక్షంలో ఈ యుద్ధ భూమిలో పుట్టిన పిల్లలే పెరిగి పెద్దవారై మళ్ళీ ఇజ్రాయిల్‌పై తుపాకి ఎక్కుపెట్టరని గ్యా రంటీ ఏమిలేదు.జర్మనీ నియంత “హిట్లర” బాల్యంలో ఓయూదు టీచర్ ద్వార శిక్షింపబడి పెరిగి పెద్దవాడైన తరువాత జర్మని ఛాన్సలర్‌గా పదవిని చేపట్టి లక్షలాది యూదులను చంపిన సంఘటన చరిత్రలో చదివాం.పిల్లల్ని దైవ ప్రసా దంగా భావించే సంస్కృతి మనది అలాంటి పిల్లల్ని కోల్పోయిన తల్లిదండ్రులు, తల్లిదండ్రులను కోల్పో యిన పిల్లలు మానసికంగా కోలుకుంటారని ఊహించడం కష్టం. పిల్లల జ్ఞాపకాలు తలుచుకొని తల్లిదండ్రులు తల్లిదండ్రుల లోటును గుర్తుచేసు కొని పిల్లలు మానసిక కుంగుబాటుకు గురయ్యే ప్రమాదం ఉంది. భవిష్యత్తులో వాళ్ళు హింసాత్మక పద్దతుల వైపు మల్లే ప్రమాదం కూడా లేకపోలేదు. అలా జరిగితే ఇజ్రాయిల్ పాలస్తీనా సమస్యను మరో వందేళ్ళ వరకు కూడా పరిష్కరించలేం. అందుకే మనుషుల్ని మనుషులు చంపుకోవటం కాదు,కలిసిమెలిసి జీవించే విధానాలను పాలకులు అవలంబించి పాలస్తీనీయన్లు కోరుతున్న భూభా గం వారికే అప్పగించి ఐక్యరాజ్య సమితి చేసిన తీర్మానాలను ఇజ్రాయిల్ గౌరవించి సోదర భావం తో మసలే ప్రయత్నం చెయ్యాలి లేనిపక్షంలో భవిష్యత్తులో మళ్ళీ రెండు దేశాల మధ్య హింస చెలరేగే ప్రమాదం కూడా లేకపోలేదు. పొరుగున ఉన్న సౌది అరేబియా దేశంతో శాంతి ఒప్పందా లు చేసుకోవాలనుకుంటున్న ఇజ్రాయిల్ తన ప్రక్కనే వున్న “పాలస్తీనా” ప్రజలను శత్రువు లుగా చూడటంలో అర్ధం లేదు. “హమాస” కూడా శత్రు దుర్బేద్యంగా ఉన్న ఇజ్రాయిల్ ను కవ్విస్తే నష్టం ఏ స్థాయిలో ఉంటుందో ఈ యుద్ధం ద్వారా నైనా గ్రహించి శాంతి చర్చలకు ముగ్గుచూపి ప్రాణ నష్టం జరగకుండా తనపట్టును వీడి బందీలుగా ఉన్న ఇజ్రాయిల్ పౌరులను విడిచిపెట్టాలి. ఇక నైనా రెండు దేశాలు ఒకమెట్టుదిగి హింసకు స్వస్తి పలికి ఇక ముందు కలిసిమెలిసి ప్రపంచానికి ఒక శాంతి సందేశం పంపాలి.అగ్రరాజ్యాలు లేదా అభివృద్ధి చెందిన దేశాలు చిన్న దేశాలపై పెత్తనం చెలాయించాలనుకోవడం,అణుబాంబులను పోగే సుకోవడం కన్నా వాటికి ఐన ఖర్చును పేదదేశా లలోని పసి పిల్లలకు, పాఠశాలలకు, మౌళిక సదు పాయాల కల్పనకు సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని అం దించి వారి అభివృద్ధికి పాటుపడాలి. అప్పుడే ప్రపంచంలోని అంతరాలను పిల్లల్లో నైపుణ్యాలను పెంపొందించి సమాజంలో వారిని కూడా భాగ స్వామ్యులను చెయ్యగలిగిన వారమవుతాం. అయి న అందరం ఆదిమ సమాజం నుండి వచ్చిన వారమనే విషయం మరవకూడదు.ఇజ్రాయిల్ పాలస్తీనా ప్రాంతాలు మూడు మతాల (యూ దులు,క్రైస్తవులు,ముస్లింలు) సమాహారం అలాం టిది హింస కన్న శాంతియుతంగా జీవించే అల వాటును క్రమంగా వీరు అలవరచుకోవాలి. ఇజ్రా యిల్ పాలస్తీనా భూభాగాలు ప్రవక్తలైన “ఏసు క్రీస్తు, మహమ్మద” సంచరించిన ప్రదేశాలు అటు వంటి ప్రాంతాలను యుద్దాలతో, రక్తంతో తడపా లనుకోవడం అవివేకం.కలింగ యుద్ధంతో (క్రీస్తు శకం261)లక్షల మందిని చంపిన అశోకు డు చివరికి భౌద్ధమతం స్వీకరించిశాంతి మంత్రం పఠించిన విషయం మనకు తెలిసిందే కదా. – డా.మహ్మద్ హసన్
వ్యాసకర్త:- సహాయ ఆచార్యులు,రాజనీతి విశ్లేషకులు,

బొద్దింకలుగా కనిపిస్తున్నది యువత కాదు వ్యవస్థ వైఫల్యం

ఏదో అలజడి వుండింది.ఆశాభావం ఉం డింది. అదీ కాకపోతే ఎలాగైనా ముందుకు పోవాలనే తెగింపు. శాసనసభ ఎన్నికల ఫలితాలు నేపథ్యంలో ప్రస్తుతం సంధి దశ ఏదో అవాస్త వికంగా గోచరిస్తున్నంది. ఒక రాజకీయ శక్తిగా బీజేపీ అజేయమైందనీ, అంత కన్నా ముఖ్యంగా దాని స్థానం మరెవరూ తీసుకోలే రని ఒక కథనాన్ని వ్యాపింపచేయడంలో బీజేపీ, ఆరెస్సెస్‌లు నిమగ్నమై ఉన్నాయి. ఇది భారత ప్రజాస్వామ్యాన్ని ఎక్కడకు చేరుస్తున్నది?
ఇప్పుడు ఐఐటీలకు జేఈఈ కూడా వచ్చి చేరింది.2026లో ఇది పరాకాష్టకు చేరింది. ఈమొత్తం వ్యవహారంలో మరీ చాలా దారుణమైన అంశమేమంటే మానవ వనరుల మంత్రిత్వశాఖకు,ఇంకా చెప్పా లంటే మొత్తం ప్రభుత్వానికి జవాబుదారీ తనం బొత్తిగా లేకుండా పోవడం,ప్రజా స్వామ్యం పేరు చెప్పుకునే ప్రభుత్వం ఏదైనా సరే కనీసంగా బాధ్యతాయుతంగా స్పందించి ఉండేది.కానీ హతవిధీ!ఎలాంటి ప్రతి విమర్శకూ అవకాశమే లేని ఆలోచ నకే తావివ్వని ప్రస్తుత వాతావరణంలో మనకు ఇసుకలో తలదూర్చే ఉష్ట్రపక్షులు మాత్రమే ఉన్నాయి.ఫాసిస్టు తరహా జంతు జాలం పెరగడానికిది బాగా అనువైన వాతావరణం.
డిజిటల్ రంగస్థలం..
ఇలా ఎందుకు జరుగుతుంది?కనీసంగా జరగాల్సింది హెచఆర్‌డీ మంత్రి ధర్మేంద్ర ప్రధాన్ రాజీనామా చేయడం.ఎన్నికైన ఒక ప్రభుత్వంపై యువత విశ్వాసం పునరుద్ద రింప బడాలంటే అది తప్పనిసరి.అయితే ఇది కేవలం 2026పరీక్షలకు సంబంధించిన సమ స్య మాత్రమే కాదు.చాలా సంత్స రాలుగా ఎన్‌టీఏ జరుపుతూ వస్తున్న 70కిపైగా పరీక్షల పరిస్థితి అనుమానాస్పదంగా మారి పోయింది.అందువల్ల తీవ్రమైన చర్య ఏదో తప్పక జరగాలి.యువజనుల సమిష్టి బృందా లకు ప్రతీకగా మారిన బొద్దింకలు యుద్దానికి దిగాయి.వెనక్క తిరిగిచూస్తే ఇదిజరగవలసి ఉండిందే.నిరీక్షణలోఉన్నదే.ఈ వైఫల్యం మరీ ముఖ్యంగా జవాబుదా రీతనం అన్నది మృద్యం కావడం ఏదో ఒక విధమైన తిరుగుబాటుకుదారితీసి ఉండేది.ఈరోజున యువజనులు దద్దమ్మలు కాదు.డిజిటల్ ప్రపంచంలో ప్రతిభ చూప గలవారే.కనుక వారి నిరసనకు అంతర్జా లమే రంగస్థలం కావడం తథ్యం. ప్రజా స్వామ్యం అంటే కేవలం ఎన్నికలు జరిగే వ్యవస్థ కాదు. ప్రజాస్వామ్యం అంటే ప్రజల ఆత్మగౌరవం, ప్రజల భాగస్వా మ్యం,ప్రజల ప్రశ్నించే హక్కు.ఈదేశాన్ని ఎవరు పాలించాలి,ఎవరు అధికారంలో ఉండాలి,ఎవరు ప్రజల విశ్వా సాన్ని కోల్పోవాలి అన్న తుది నిర్ణయాన్ని చివరికి ప్రజలే తీసుకుంటారు.రాజకీయ నాయ కులు మారుతారు,ప్రభుత్వాలు మారు తాయి,అధికారులు మారుతారు, న్యాయ మూర్తులు కూడా మారుతారు.కానీ ప్రజలే శాశ్వతం.అందుకే ప్రజాస్వామ్యంలో ప్రజల గొంతును గౌరవించడం అంటే దేశాన్ని గౌరవించడం.ప్రశ్నించే స్వరాన్ని వినడం అంటే రాజ్యాంగాన్ని గౌరవించడం.అలాంటి ప్రజాస్వామ్య దేశంలో ప్రశ్నించే యువతను, నిరుద్యోగులను,సామాజిక మాధ్యమాల్లో ప్రభుత్వాలను లేదా వ్యవస్థను ప్రశ్నించే వర్గాలను “బొద్దింకలు”వంటి జీవులతో పోల్చ డం కేవలం ఒకపదప్ర యోగం కాదు; అది ఒక ప్రమాదకరమైన సామాజిక-రాజకీయ భావజాలానికి సంకేతం.ఎందుకంటే చరిత్ర మనకు స్పష్టంగా నేర్పిన ఒకసత్యం ఉంది. ఒక సమాజం ముందుగా మనిషిని అగౌరవ పరుస్తుంది,తర్వాత అతని హక్కులను తీసి పడేస్తుంది. ఒక మనిషిని మనిషిగా కాకుండా అసహ్యకరమైన జీవిగా చిత్రీకరించే భాష ఎప్పు డూ సమానత్వానికి దారి తీసింది కాదు.. అది ఎల్లప్పుడూ అణచి వేతకు,వివక్షకు,నియంత్రణ త్వానికి మాత్రమే దారి తీసింది.అందుకే గుర్రం జాషువా తన గబ్బిలం ద్వారా భారత సమాజం లోని కులాధారిత అమానవీయతను తీవ్రంగా ప్రశ్నించాడు.సమాజం అసహ్యంగా చూసే గబ్బి లానికైనా దేవాలయంలోకి ప్రవేశించే హక్కు ఉం దిగానీ,ఒక మనిషికి మాత్రం లేదని ఆయన తన కవిత్వంద్వారా చెప్పినప్పుడు,అది కేవలం సాహిత్య ప్రకటన కాదు అది మనిషిని మనిషిగా చూడని సంస్కృతిపై ఒకచారిత్రక తిరుగుబాటు.వేలఏళ్లుగా ఈ దేశంలో అణగారిన వర్గాలను‘తక్కువ మను షులు’,‘అస్పృశ్యులు’,‘అర్హత లేనివారు’గా చిత్రీక రించే సంస్కృతి ఎలా పనిచేసిందో మనచరిత్ర చెబుతోంది.అదే భావజాలం ఆధునిక భాషలో,కొత్త రూపాల్లో మళ్లీ బయటపడటం ఆందోళనకరం. భాష అనేది కేవలం భావాలు తెలుపుకునే సాధనం మాత్రమే కాదు.అది సంస్కృతిని నిర్మించే శక్తి.ఒక మాట సమాజాన్ని నిర్మించగలదు; అదే మాట సమాజాన్ని విషపూరితం చేయగలదు.‘బొద్దింక’ వంటి పదాలు కేవలం అవమా నపరిచే పదాలు కావు,అవి ఒక వర్గాన్ని‘మనుషులుగా చూడ కూడదు’ అనే ప్రమాదక రమైన మానసికతకు బీజం వేస్తాయి.చరిత్రలో నియంతృత్వ పాలనలు కూడా ఇలాగే ప్రారంభమయ్యాయి. ముందుగా ప్రశ్నించే వర్గాలను అపహాస్యం చేశారు.తర్వాత వారి గౌరవాన్ని ధ్వంసం చేశారు.చివరికి వారి స్వేచ్ఛను హరించారు.అందుకే ప్రజాస్వామ్యంలో అధికార స్థానాల్లోఉన్న వ్యక్తుల భాష మరింత బాధ్యతాయుతంగా ఉండాలి.ఒకవేళ ప్రశ్నించే యువతనే‘బొద్దింకలు’అయితే,ఈ దేశంలో అవి నీతి,అక్రమాలు,అవకాశాల దోపిడీ ద్వారా లక్ష లాది ఉద్యోగ అవకాశాలను నాశనం చేసినవారు చీడపురుగులా? ఇంట్లోకోట్ల డబ్బుబ్లాక్ మనీ దాచుకొని బట్టబయలు అయిన వారిని ఏమనాలి? ఎందుకంటే ఈరోజు నిరుద్యోగం అనేది యువత వైఫ ల్యం కాదు.అది వ్యవస్థ వైఫల్యం.కొందరు అధికార యంత్రాంగాల్లో,రాజకీయ వ్యవస్థల్లో, నియామక వ్యవస్థల్లో పెరిగిన అవినీతి,అక్రమ నియామకాలు, పరీక్షా లీకులు,అవకాశాల కేంద్రీ కరణ వల్లే నిరుద్యోగం ఈదేశంపై ఒకసామాజిక గాయం లాగా మారింది.ఈ నిరుద్యోగ సంక్షోభం ప్రభావం సమాజంలోని అన్ని వర్గాలపై ఒకేలా పడటం లేదు. ముఖ్యంగా దళితులు, బహుజను లు, వెనుకబడిన వర్గాల యువత ఎక్కువగా ఈ బాధను మోస్తు న్నారు. రాజకీయ సమానత్వం రాజ్యాంగం ఇచ్చింది. ఓటు హక్కు అందరికీ ఉంది. కానీ సామాజిక సమానత్వం, ఆర్థిక సమానత్వం ఇంకా చాలా దూరంలో ఉన్నాయి. చదువుకున్నా అవకాశాలు అందకపోవడం, ప్రతిభ ఉన్నా వ్యవస్థలో చోటు దక్కకపోవడం, కులం, ఆర్థిక స్థితి కారణంగా వెనుకబడిపోవడం ఇప్పటికీ ఒక కఠినమైన వాస్తవం.
ఒక నిరుద్యోగ యువకుడి జీవితం కేవలం ఒక గణాంకం కాదు. అతని వెనుక ఒక కుటుంబం ఉంటుంది. తల్లిదండ్రుల ఆశలు ఉంటాయి. అప్పులు ఉంటాయి. సంవత్సరాల కష్టపడి చది విన శ్రమ ఉంటుంది. కానీ చివరికి పరీక్షలు లీకవుతాయి, ఉద్యో గాలు అమ్ముడవుతాయి, అవకాశాలు కొందరి చేతుల్లో బందీలవు తాయి. అలాంటి పరిస్థితుల్లో యువత ప్రశ్నిస్తే, వారి గొంతును అసహ్యకరమైన జీవులతో పోల్చడం అంటే బాధితులనే నిందించడం అవుతుంది. ఇది ప్రజాస్వామ్య భాష కాదు; ఇది అధికార అహంకార భాష.
ప్రజాస్వామ్యం ప్రశ్నలతో బతుకుతుంది. నియంతృత్వం ప్రశ్నలను చంపి బతుకుతుంది. ప్రశ్నించే యువత దేశానికి ప్రమా దం కాదు; ప్రశ్నను అణచివేయాలనుకునే సంస్కృతే దేశానికి అసలు ప్రమాదం. ఎందుకంటే ఈ దేశంలో అంతో ఇంతో ప్రజాస్వామ్యం ఇంకా బతికి ఉందంటే, అది ప్రశ్నించే గొంతుల వల్లే. అధికారాన్ని ప్రశ్నించే ధైర్యం వల్లే. సమానత్వం కోసం నిలబడే యువత వల్లే.ఈ దేశాన్ని నిర్మించేది అధికార కుర్చీలు కాదు. ప్రజల విశ్వాసం.ప్రజల గౌరవం. ఒక నిరు ద్యోగ యువకుడి కన్నీరు,ఒక అణగారిన వర్గం ఆవేదన,ఒక ప్రశ్నించే గొంతు ఇవే ప్రజాస్వామ్యా నికి నిజమైన పునాదులు. ఆ గొంతును పురుగులతో పోల్చే సమాజం చివరికి తన మానవత్వాన్నే కోల్పోతుంది.ఈ దేశంలో అంతో కొంతో ప్రజాస్వామ్యం బతికి ఉంది అంటే అది కేవలం ప్రశ్నించే గొంతు వల్లనే. ‘కొందరి’ అగ్రకుల భాషలో చెప్పాలంటే ‘బొద్దింకల’ వల్లే !!! – ఫౌజాన్
-వ్యాసకర్త :` న్యాయశాస్త్ర విద్యార్థి, హైదరాబాద్

పోక్సో చట్టం ఎవరికి చుట్టం కారాదు

చిన్న పిల్లల హక్కుల పరిరక్షణ కోసం‘లైంగిక నేరాల నుండి చిన్నపిల్లల రక్షణచట్టం,2012’ఒకశక్తివంత మైన ఆయుధం గా మలిచింది. ఈ శాసనం భారత రాజ్యాంగంలోని అధికరణ 15(3)ద్వారా,ఐక్యరాజ్యసమితి చిన్నపిల్లల హక్కుల ఒడంబడిక స్ఫూర్తితో ఉద్భవించింది.పద్దెని మిది ఏళ్లలోపు వయసున్న వారందరినీ ఈచట్టం చిన్నపిల్లలుగా గుర్తిస్తుంది.వారిపై జరిగే లైంగిక వేధింపులను అరికట్టడం దీని ప్రధాన లక్ష్యం.ఇటీవల తెలంగాణ రాష్ట్రంలో జరిగిన ఉదంతం జాతీయ మీడియా దృష్టిని ఆకర్షించింది.చట్టంకఠిన అమలు ఎంత అవసరమో ఈఘటనలు స్పష్టం చేస్తున్నాయి.చట్టంపట్ల సరైన అవగాహనలేకపోవడం వల్ల 16నుండి18ఏళ్ల మధ్య వయసున్న వారు భావోద్వేగప్రేరేపిత చర్య వల్ల నేరస్తులుగా మారుతున్నారు.పోక్సోచట్టం సమ్మతిని అంగీకరించదు.మైనర్లు ఇచ్చే అంగీకారం చట్టరిత్యా చెల్లదు.- జి ఎన్ వి సతీష్

ఇన్‌స్టాగ్రామ్ ట్రాప్ ఉదంతం
సాంకేతికత పెరిగేకొద్దీ చిన్నపిల్లలపై నేరాలు కొత్త పుంతలు తొక్కుతున్నాయి.ఇటీవల హైదరాబా ద్‌లో వెలుగులోకి వచ్చిన ఇన్‌స్టా గ్రామ్ ట్రాప్ బ్లాక్‌మెయిల్ నెట్‌వర్క్ ఉదంతాలు సమాజాన్ని ఉలిక్కి పడేలా చేశాయి.సోషల్ మీడియా వేదికగా మైనర్లను,ముఖ్యంగా ధనిక కుటుంబాలకు చెం దిన అమ్మాయిలను లక్ష్యంగా చేసుకుని, విలాస వం తమైన జీవితాన్ని ఎరగావేసి స్నేహం చేయ డం,ఆపై వారి ప్రైవేట్ వీడియోలను చిత్రీకరించి లక్షలాది రూపాయలు వసూలు చేయడం ఒక మాఫియాగా మారింది.ఈకేసుల్లో ప్రధా న నిందితులతోపాటు వారికుటుంబ సభ్యు లు కూడా పాలుపంచుకోవడం నేర ప్రవృత్తి ఎంతగా వేళ్లూనుకుందో తెలియ జేస్తోంది. సైబర్ పోక్సోనేరాల విషయంలోచట్టం మరిం త వేగంగాస్పందించాల్సిన అవసరం ఉంది.
చట్టం అధికార బలం
పోక్సో చట్టం అందరికీ సమానంగా వర్తిస్తుం దా? అనే ప్రశ్నకు ఇటీవల కేంద్ర మంత్రి కుమారుడిపై నమోదైన కేసు ఒకపరీక్షగా నిలి చింది. ఒక మైనర్ బాలికను వేధించా రనే ఆరోపణలపై కేంద్ర మంత్రి కుమారు డిపై పోక్సో కేసు నమోదైంది. అయితే,దీనికి ప్రతిగా సదరు యువకుడు తనపై హనీ ట్రాప్ జరిగిందని,రూ.5కోట్లు ఇవ్వాలని బాధితు రాలి కుటుంబం తనను బ్లాక్‌మెయిల్ చేస్తోం దని కౌంటర్ ఫిర్యాదు చేయడం ఈ కేసును సంక్లిష్టంగా మార్చింది. ముఖ్య మంత్రి ఈ కేసుపై, త్వరితగతిన విచారణ జరపాలని ఆదేశించారు.అధికారం,హోదా లేదా రాజ కీయ ప్రాబల్యం విచా రణను ప్రభావితం చేయకూడదని బాధితులతర పున సామాజిక కార్యకర్తలు డిమాండ్ చేస్తున్నారు.పోక్సో కేసు లో బాధితురాలి వయసు వివాదం ప్రధాన అంశంగా మారింది.బాధితురాలికి రెండు వేర్వేరు జనన ధృవీకరణ పత్రాలు ఉండ టంతో,ఆమె మైనరా?మేజరా?అనేదానిపై సందిగ్ధత నెలకొంది.నిందితుడి తరపు లాయ ర్లు ఈ వయసు తేడాలను హైకోర్టు ముందు ఉంచారు.
పోక్సో కేసుల్లో అరెస్టు ప్రక్రియ
పోక్సోచట్టం కింద నేరం నమోదైనప్పుడు పోలీసులు అనుసరించాల్సిన ప్రక్రియ అత్యం త కఠినంగా,స్పష్టంగా ఉంటుంది.పోక్సో కింద నమోదయ్యే నేరాలు కాగ్నిజబుల్, నాన్-బెయిలబుల్. అంటే, మేజిస్ట్రేట్ నుండి ముందస్తు వారెంట్ లేకపోయినా పోలీసులు నిందితుడిని అరెస్టు చేయవచ్చు. సమాచారం అందిన వెంటనే పోలీసులు కేసు నమోదు చేసి, దర్యాప్తు ప్రారంభించాలి. నేరం జరిగిన 24 గంటల లోపు బాధితు రాలికి వైద్య పరీక్ష లు నిర్వహించాలి. అరెస్టు చేసిన 24 గంటల లోపు నిందితుడిని ప్రత్యేక పోక్సో కోర్టు లేదా మేజిస్ట్రేట్ ముందు హాజరుపరచాలి. సాధా రణ కేసుల్లో నిందితుడు నేరం చేశాడని పోలీ సులు నిరూ పించాలి. కానీ పోక్సోలో సెక్షన్ 29 ప్రకారం, నిందితుడే తాను నిర్దోషినని నిరూపించుకోవాల్సి ఉంటుంది.
రోమియో-జూలియట్ క్లాజ్
పోక్సో చట్టం అమలులో అత్యంత చర్చనీ యాంశమైన అంశం రోమియో-జూలియట్ క్లాజ్.ఇది నేరుగా చట్టంలో ఒకసెక్షన్ కాకపో యినప్పటికీ, న్యాయస్థానాలు కౌమార దశలో ఇష్టపూర్వకంగా ఏర్పడే శారీరక సంబంధాల విషయంలో అనుసరించే విచక్షణను ఇది సూచిస్తుంది. ఇద్దరూ మైనర్లు అయి ఉండి లేదా వయస్సులో స్వల్ప వ్యత్యాసం ఉన్న ప్పుడు, వారి మధ్య పరస్పర సమ్మతితో ఏర్ప డిన సంబం ధాలను క్రూరమైన అత్యాచారాల కోణంలో చూడ కూడదని న్యాయ నిపుణులు వాదిస్తున్నారు. ఇటీవల అనేక హైకోర్టులు, ప్రేమ వ్యవహా రాల వల్ల తలెత్తే ఇటువంటి కేసుల్లో కఠిన శిక్షలు విధిస్తే యువత భవి ష్యత్తు దెబ్బతింటుందని పేర్కొన్నా యి. వయస్సు నిర్ధారణ, నేర ఉద్దేశ్యాన్ని నిశితంగా పరిశీలించి,ఇవినిజమైన లైంగిక వేధింపులు కాన ప్పుడు విచక్షణతో తీర్పులు ఇవ్వాలని సూచిం చాయి.
ప్రత్యేక కోర్టులు విచారణలోని జాప్యం
తెలంగాణ హైకోర్టు 2018లో ప్రత్యేక చైల్డ్ ఫ్రెండ్లీకో ర్టులను ప్రారంభించింది. ముఖ్యం గా 2020 ఆదేశాల ప్రకారం, మైనర్ బాధి తుల సాక్ష్యాలను సేకరించే సమయంలో కోర్టు అధికా రులు న్యాయవాదుల గౌన్లు ధరించకూడదు. ఇది చిన్నపిల్లల్లో ఆందో ళనను తగ్గించి,వారు స్వేచ్ఛగా వాంగ్మూలం ఇచ్చేందుకు దోహదపడుతుంది. కానీ,జాతీ య మీడియాలో సైతం తెలంగాణలోని కొన్ని హై-ప్రొఫైల్ కేసుల దర్యాప్తు తీరుపై విమర్శ లు వెల్లువెత్తుతున్నాయి.ఫాస్ట్ ట్రాక్ కోర్టులు పేరుకే పరిమితమై,ఏళ్ల తరబడి విచారణ సాగడం బాధి తులకు మరోరూపంలో హిం సను మిగులు స్తోంది.
బాధితులు`నిందితులు
పోక్సో కేసులలో సుమారు 90శాతానికి పైగా కేసులలో నింది తులు బాధితుల బంధువులు, పొరుగువారు లేదా కుటుంబానికి అత్యంత సన్ని హితులుగా ఉంటున్నారు. మరోవైపు,నిందితు లలో అన్ని వర్గాల వారు కనిపిస్తున్నారు. సమా జంలో గౌరవ ప్రదమైన హోదాలోఉన్న వ్యక్తులు కూడా ఈఅఘాయిత్యాలకు పాల్పడుతున్నారు. బాధితుల విషయానికొస్తే,ఆడపిల్లలతో పాటు మగపిల్లలు కూడా లైంగిక వేధింపులకు గుర వుతున్నారని,అయితే సామాజిక కారణాలవల్ల మగపిల్లల కేసులు వెలుగులోకి రావడం తక్కువని అధ్యయనాలు చెబుతున్నాయి.పెనెట్రేటివ్ సెక్సు వల్ అసాల్ట్ వంటి నేరాలకు కనీసం పదేళ్ల జైలు శిక్ష నుండి జీవిత ఖైదు వరకు శిక్షలు ఉన్నాయి. 2019 సవరణ ప్రకారం పన్నెండేళ్ల లోపు బాధి తుల విషయంలో కోర్టులు మరణశిక్ష కూడా విధిస్తాయి.ఈ చట్టం ‘ప్రెసంప్షన్ ఆఫ్ గిల్ట్ సూత్రంపై పనిచేస్తుంది. అంటే,నిందితుడే తాను నిర్దోషినని కోర్టులో నిరూ పించుకోవాలి.పోక్సో చట్టం సెక్షన్ 23 ప్రకారం,బాధితుల వివరాలను వెల్లడించడం తీవ్రమైన నేరం.మీడియా లేదా పౌరులు బాధితుల వివరాలను సామాజిక మాధ్యమా ల్లో పంచు కోవడం చట్టవిరుద్ధం.
బలహీన వర్గాల దైన్యం
బాధితుల్లో ఎక్కువ మంది సామాజికంగా, ఆర్థికంగా వెనుకబడిన వర్గాలకు చెందిన వారే ఉంటున్నారు.ఉన్నత వర్గాల వారు పరు వు కోసం కేసులను నమోదు చేయడం లేదు, మరోవైపు పేద వర్గాలకు న్యాయం అందడం గగనమవుతోంది.నిందితుల్లో అత్యధిక శాతం బాధితుల పరిచయస్తులే ఉంటు న్నారని ఎన్‌సిఆర్‌బి నివేదిక సూచిస్తోంది.
పరిష్కార మార్గాలు
ప్రభుత్వాలు కేవలం మీడియా ప్రచారం కోసం కాకుండా,వ్యవస్థా గత మార్పులకోసం పని చేయాలి.పాఠశాలల్లో లైంగిక విద్యను కేవలం మొక్కుబడిగా కాకుండా, అవగాహన కలిగించేలా చేయాలి. ఆన్‌లైన్ చైల్డ్ పోర్నో గ్రఫీని అణచి వేయడంలో ఐటిచట్టం, పోక్సో చట్టం సమన్వయంతో పనిచేస్తుంది. రాజకీయ ఒత్తిళ్లకు తలొగ్గ కుండా,బాధి తులకు న్యాయం చేకూరినప్పుడే చట్టంపై సామాన్యులకు నమ్మకం కలుగుతుంది. ప్రభుత్వం,పౌరసమాజం సమన్వయంతో పనిచేసి నప్పుడే చిన్న పిల్లలకు పూర్తి రక్షణ లభిస్తుంది. పాఠశాలల్లో గుడ్ టచ్-బ్యాడ్ టచ్ గురించి అవగాహన కల్పించాలి. రాజకీ యాలకు అతీతంగా చట్టం తన పని తాను చేసుకుపోయేలా దర్యాప్తు సంస్థలకు స్వేచ్ఛ నివ్వాలి.
ఫిర్యాదు చేయడం ఎలా? చిన్న పిల్లలపై లైంగిక వేధింపులు జరిగినప్పుడు ఏస్థానిక పోలీస్ స్టేషన్‌లో నైనా ఫిర్యాదు చేయవచ్చు లేదా 24/7 అందుబాటులో ఉండే జాతీయ చైల్డ్ హెల్ప్‌లైన్ నంబర్ 1098కు కాల్ చేయ వచ్చు. వ్యాసకర్త : లాజిక్,పాలసీ విశ్లేషకుడు

బోగస్ ఓట్లకు చెక్ !

“ దేశవ్యాప్తంగా ప్రతి రాష్ట్ర,కేంద్రపాలిత రాష్ట్రాల్లో ప్రత్యేక సమగ్ర సవరణ (స్పెషల్ ఇంటెన్సివ్ రివిజన్-సర్) కార్యక్రమం శర వేగంగా కొనసాగుతుంది. కేంద్ర ఎన్నికల సంఘం ఆదేశాల మేరకు రాష్ట్రంలో ఓటర్ల జాబితా నుంచి నకిలీలను తొలగించి,తప్పులను సవరించడం ద్వారా జాబితాను ప్రక్షాళన చేసి అత్యంత పారదర్శకంగా తీర్చిదిద్దేందుకు సర్ కార్య క్రమం ముందుకు దూసుకుపోతుంది.అర్హులైన ప్రతి ఒక్కరికీ ఓటు హక్కు కల్పించడమే ‘సర’ లక్ష్యంతో పాటుగా బోగస్ ఓట్లకు,ఒకవ్యక్తికి రెండు చోట్ల ఓట్లు ఉండటం లాంటి వాటికి చెక్ పెట్టేందుకు సర్ సర్వే కొనసాగుతుంది.” – గునపర్తి సైమన్
భారత ఎన్నికల కమిషన్ ఆదేశాల మేరకు జిల్లాలో అత్యంత పారదర్శకంగా ఓటర్ల జాబితా ప్రత్యేక సమగ్ర సవరణ ప్రక్రియ కొనసాగుతోందని జిల్లా కలెక్టర్ ఎం.అభిషిక్త్ కిశోర్ తెలిపారు. జూన్ 14న ఇంటింటి సర్వే ప్రారంభించామని,ఈ ప్రక్రియ జూలై 14వరకు కొనసాగుతుందని చెప్పారు. జిల్లాలో మొత్తం 20,23,009 మంది ఓటర్లు ఉన్నారని,ప్రతి ఓటరికీ ఎన్యూమరేషన్ ఫారం అంద జేస్తున్నామని, ఇప్పటికే 80శాతం ఫారాల పంపిణీ పూర్తయిందని చెప్పారు. అలాగే 2002 ఓటరు జాబితాతో69.34శాతం మ్యాపింగ్ ఇప్పటికే పూర్త యిందని వెల్లడించారు.సర్ ప్రక్రియలో ప్రతి ఓటరూ తప్పనిసరిగా ఎన్యూమరేషన్ ఫారం నింపి సంతకం చేసి బీఎల్వోకి తిరిగి ఇవ్వాలని, లేదంటే ఓటుహక్కు కోల్పాతారని ఈ సందర్భంగా కలెక్టర్ స్పష్టంగా చెప్పారు.ప్రత్యేక సవరణ కార్య క్రమంద్వారా డూప్లికేట్ ఓట్లు, మరణించిన వారి పేర్లు, ఇతర ప్రాంతాలకు మారిన ఓటర్లు, అనర్హ ఓటర్లను గుర్తించి జాబితాను ప్రక్షాళన చేయ డంతో పాటు కొత్త అర్హులైన ఓటర్లను నమోదు చేయడమే లక్ష్యమని కలెక్టర్ తెలిపారు. ఎన్యూమరేషన్ ఫారం సమర్పించే సమయంలో ఓటర్లు ఎలాంటి గుర్తింపు పత్రాలు సమర్పిం చాల్సిన అవసరం లేదని స్పష్టం చేశారు. 2002 ఓటరు జాబితాతో మ్యాపింగ్ సాధ్యం కాని వారికి మాత్రమే తర్వాత నోటీసులు జారీ చేసి, అవసర మైన గుర్తింపు పత్రాలు కోరుతామని వివరిం చారు. జూలై 21న డ్రాఫ్ట్ ఓటరు జాబితా ప్రచురి స్తామని తెలిపారు. ఎన్యూమరేషన్ ఫారం సమ ర్పించని వారి పేర్లు డ్రాఫ్ట్ జాబితాలో ఉండవని స్పష్టం చేశారు.
అందువల్ల ప్రతి ఓటరు తప్పని సరిగా ఫారం నింపి బీఎల్‌వోకు అందజేయాలని విజ్ఞప్తి చేశారు. ఓటరు ఇంట్లో లేని పరిస్థితుల్లో కుటుం బంలోని పెద్దలు లేదా ఓటు హక్కు ఉన్న సభ్యులు కూడా ఎన్యూమరేషన్ ఫారం తీసుకుని నింపి సంతకం చేసి బీఎల్‌వోకు ఇవ్వవచ్చన్నారు. ఇతర ప్రాంతాల్లో ఉన్నవారు ఆన్‌లైన్‌లో కూడా ఫారం సమర్పించే అవకాశం ఉందన్నారు. కొత్తగా ఓటరు జాబితాలో పేరు నమోదు చేసుకోవాలను కునే వారు ఫారం-6ద్వారా దరఖాస్తు చేసు కోవచ్చని ఈసందర్భంగా కలెక్టర్ తెలిపారు. అలాగే చిరునామా మార్పు,ఇతర సవరణలకు సంబంధిత ఫారాలు బీఎల్‌వోల వద్ద అందు బాటులో ఉన్నాయని చెప్పారు.
అభ్యంతరాల స్వీకరణకు నెలరోజులు అవకాశం
జూలై 21న ప్రాథమిక జాబితా ప్రచురిస్తామని, దానిపై ఏమైనా అభ్యంతరాలు ఉంటే జూలై 21 నుంచి ఆగస్టు 20 వరకు క్లెయిమ్స్, అభ్యంతరాలు స్వీకరిస్తామని కలెక్టర్ తెలిపారు. అనంతరం విచా రణ నిర్వహించి సెప్టెంబర్ 22న తుది ఓటరు జాబితా ప్రచురిస్తామని చెప్పారు. ఒకే వ్యక్తికి రెండు చోట్ల ఓటు ఉన్నట్లు గుర్తిస్తే వాటిని తొలగి స్తామని, ఒకటి కంటే ఎక్కువ చోట్ల ఓటు కలిగి ఉండటం చట్టరీత్యా నేరమని హెచ్చరించారు. ఓటర్ల సందేహాల నివృత్తి కోసం ప్రతి ఈఆర్‌వో, ఏఈఆర్‌వో కార్యాలయంలోహెల్ప్‌డెస్క్‌లు ఏర్పాటు చేసినట్లు తెలిపారు. 1950 హెల్ప్‌లైన్ ద్వారా సమాచారం పొందవచ్చన్నారు. “బుక్ ఎ కాల్ విత్ బీఎల్వో”సౌకర్యం కూడా అందుబాటు లో ఉందని జిల్లా కలెక్టర్ అభిషిక్త్ కిశోర్ స్పష్టం చేశారు.
విశాఖపట్టణం జిల్లాలో 20,23,009 ఓటర్లు…
జిల్లాలో మొత్తం 20,23,009 మంది ఓటర్లు ఉన్నారని, వారిలో 16, 63,884 మందికి ఎన్యూమరేషన్ ఫార్మ్స్ డిస్ట్రిబ్యూషన్ చేశామని జిల్లా కలెక్టర్ చెప్పారు. అందులో 14,02,693 మంది ఓటర్ల వివరాలను మ్యాపింగ్ చేశామని వివరించారు.
ఇంటింటికీ వెళ్లీ..
ప్రతినియోజక వర్గాల్లోను బూత్‌లెవల్ అధికారులు (బీఎల్‌వో) ప్రతి ఓటరు ఇంటికి స్వయంగా వెళ్లి పరిశీలన చేస్తున్నారు. పాక్షి కంగా పూరించి ఉన్న ఎన్యుమరేషన్ ఫారాలను ఓటర్లకు అందజేసి, వారి సమక్షంలోనే వివరాలను సరిచూసి, సంత కాలు తీసుకుం టున్నారు.ఒకవేళ బీఎల్‌వో వెళ్లిన సమయంలో ఇంటికి తాళం వేసి ఉంటే..సదరు ఓటరు లభ్యతను నిర్ధారించు కోవ డానికి అధికారులు విధిగా కనీసం 3సార్లు ఆ ఇంటిని సందర్శించాల్సి ఉంటుంది. కాగా, ఓటరు గుర్తింపు ప్రక్రియను మరింత పక్కాగా చేయడానికి 2002 నాటి మునుపటి‘ఎసఐఆర్ ఆల్ ఇండియా డేటా బేస’ వివరాలను బీఎల్‌వోలు పరిశీలిస్తు న్నారు. కొత్త ఓటరుగా చేరాలనుకునే వారి నుంచి బీఎల్‌వోలు డిక్లరేషన్ ఫారంతో పాటు ఫారం-6 సేకరణ చేస్తున్నారు. ఓటర్లు తమ ఎన్యుమ రేషన్ ఫారాన్ని స్వయంగా ఈసీఐ అధికారిక వెబ్‌సైట్ Httజూ://ఙశీtవతీs.వcఱ.స్త్రశీఙ.ఱఅ ద్వారా ఆన్‌లైన్‌లో కూడా పూరించి సమర్పించవచ్చు. ఓటర్ల సందేహాల నివృత్తి కోసం టోల్ ఫ్రీ నంబర్ 1950 అందుబాటులో ఉంటుంది. వెబ్‌సైట్, ఈసీఐఎనఈటి యాప్ ద్వారా ‘బుక్ ఎ కాల్ విత్ బీఎల్‌వో‘ సదుపాయాన్ని ఉప యోగించుకోవచ్చు. ప్రాథమిక ఎన్యుమరేషన్ ఫారం తప్ప మరే ఇతర అదనపు పత్రాన్ని ఓటర్ల నుంచి సేకరించరు. ఎన్యుమరేషన్ ఫారాలు అందిన ఓటర్ల పేర్లన్నిం టినీ కలిపి డ్రాఫ్ట్ ఓటర్ల జాబితాగా ప్రచురిస్తారు. ఫారాలు తిరిగివ్వని లేదా అందుబాటులో లేని ఓటర్ల జాబితాను బూత్‌ల వారీగా ప్రదర్శిస్తారు. డ్రాఫ్ట్ జాబితా ప్రచురణ అనంతరం గత సవరణ జాబితాతో లింక్ అవ్వని లేదా వివరాల్లో తప్పులు ఉన్న ఓటర్లకు ఈఆర్‌వో నోటీసులు జారీచేస్తారు. నోటీసులు జారీ చేసిన వ్యక్తుల జాబితాను కూడా బహిరంగపరుస్తారు.
సమర్పించాల్సిన పత్రాలు విభాగాలవారీగా..
నోటీసు అందుకున్న ఓటర్లు తమ పుట్టిన తేదీ లేదా పుట్టినస్థలాన్ని నిరూపించేందుకు,వారి వయసు, జన్మించిన సంవత్సరం ఆధారంగా మూడు విబాగాలుగా విభజించారు.ఆ మేరకు వారు 12రకాల పత్రాల్లో ఏదో ఒకటి సమర్పిం చాల్సి ఉంటుంది.1.7.1987 కంటే ముందు దేశంలో పుట్టినవారు తన పుట్టిన తేదీ/లేదా పుట్టిన స్థలాన్ని ధ్రువీకరించే ఏదైనా ఒకపత్రాన్నిస్తే సరి పోతుంది.అదే 1.7.1987 నుంచి 2.12. 2004 మధ్య జన్మించిన ఓటరు తన పుట్టిన తేదీ/పుట్టిన స్థలం ధ్రువీకరణ పత్రంతో పాటు..తల్లి లేదా తండ్రికి సంబంధించిన పుట్టిన తేదీ/స్థల ధ్రువీకరణ పత్రాన్ని సమర్పించాలి. 2.12.2004 తర్వాత జన్మించినవారు తన పుట్టిన తేదీ/స్థల ధ్రువీకరణ పత్రం,తల్లి లేదా తండ్రికి సంబం ధిం చిన పుట్టిన తేదీ/స్థల ధ్రువీకరణపత్రాన్ని తప్ప నిసరిగా జతచేయాలి. ఇక రాష్ట్రంలో ఈ సవరణ ప్రక్రియ షెడ్యూల్ ప్రకారం పారదర్శకంగా వచ్చేనెల 24వ తేదీ వరకు ఇంటింటికి వెళ్లి ఎన్యు మరేషన్ చేస్తారు.జూలై 31న డ్రాఫ్ట్ ఓటర్ల జాబితా ప్రచురణ, 31 నుంచి ఆగష్టు 30వరకు అభ్యంత రాలు క్లెయిమ్‌ల దాఖలు చేయడానికి గడువు ఉంటుంది. జూలై నుంచి సెప్టెంబర్ 28వరకు నోటీసుల దశ,విచారణ, క్లెయిమ్‌ల పరిష్కారం, ఆ తర్వాత అక్టోబర్ ఒకటన తుది ఓటర్ల జాబితా ప్రచురిస్తారు.
నకిలీ ఓట్లకు చెక్!..
సర్ ప్రక్రియను వేగవంతం చేయాలని అధి కార యంత్రాంగం భావిస్తోంది. ప్రజల్లో సర్ ప్రక్రియ పైన ఉన్న అనుమానాలను తొలగించే విధంగా సంబంధిత అధికారులు వ్యవహరిం చాలని,ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ ఒక్క ఇంటిని కూడా వదల కుండా,ప్రతి కుటుంబాన్ని తప్పనిసరిగా సందర్శిం చి సర్వేను వందశాతం పూర్తి చేయాలని క్షేత్ర స్థాయి సిబ్బందికి స్పష్టమైన ఆదేశాలను ఇప్పటికే జారీ చేసింది. అర్హత కలిగిన ప్రతి ఒక్కరి పేరు ఓటర్ల జాబితాలో నమోదయ్యేలా చూడటంతో పాటు,జాబితాలో ఎలాంటి తప్పులు లేకుండా కచ్చితత్వాన్ని పెంచేలా బాధ్యతా యుతంగా వ్యవ హరించాలని తెలిపింది. అధికారుల పర్యవేక్షణ ఉమ్మడి జిల్లాలోగల ఆయాజిల్లా కలెక్టర్,జిల్లా ఎన్నికల అధికారి ఆదేశాల మేరకు జిల్లాలోని అన్ని నియోజక వర్గాల్లో ఈ సర్వే ప్రక్రియ వేగవం తంగా సాగు తోంది.

తెరపైకి మళ్లీ బాక్సైట్ అలసడి

“ఉమ్మడి విశాఖ,అల్లూరి సీతారామరాజు జిల్లా మన్యంలో బాక్సైట్ తవ్వకాల వ్యవహారం మరోసారి తీవ్ర అలజడి సృష్టిస్తోంది.గూడెంకొత్తవీధి మండలం జెర్రెల అటవీ ప్రాంతంలో గ్రామసభల అనుమతి లేకుండా రహస్యంగా సర్వేలు, నమూనాలు సేకరిస్తున్న వ్యక్తులను స్థానిక గిరిజనులు,పెసాకమిటీ సభ్యులు అడ్డుకుని వారి వాహనాలను నిర్బంధించారు.సర్వే సిబ్బందిని స్థానిక సచివాలయ కార్యాలయంలో నిర్బంధించారు.అలాగే జిల్లావ్యాప్తంగా గిరిజన సంఘాలు,వివిధ రాజకీయ,వామపక్షపార్టీలు సంయుక్తంగా ధర్నాలు,ఆందోళనలు చేపడు తున్నారు. బాక్సైట్ వెలికితీస్తే సహించేది లేదంటూ ప్రతిజ్ఞలుచేస్తూ నిరసనలు వెల్లు వెత్తుతున్నాయి.”               - గునపర్తి సైమన్

కొండలనే తమ దైవంగా భావించే ఆదివాసీలు అడవులను నమ్ముకుని జీవినోపాధిని పొందుతున్నారు.మైనింగ్ తవ్వకాల వల్ల తాము దైవంగా భావించే కొంబలు అంతరించిపోవడంతోపాటు పర్యావరణం పూర్తిగా దెబ్బతింటుందని పచ్చని అడవులు నాశనం అవుతాయని భావించిన ఆది వాసీలు ఆది నుంచే బాక్సైట్ తవ్వకాలకు అభ్యంతరాలు వ్యక్తం చేస్తున్నారు.అదే విధంగా కొండలపై జీవించే ఎంతో మంది ఆదివాసీలు తమకు నిలువనీడ లేకుండా పోతుందని,తాగునీటి వనరులు కూడా దొరకవడం గగనమవుతుందని భావిస్తూ అభ్యంతరాలు వ్యక్తం చేస్తున్నారు.
దేశవ్యాప్తంగా 4,958 మిలియన్ టన్నుల బాక్సైట్ నిల్వలు ఉన్నాయి. ఒడిసాలో అత్యధి కంగా 41శాతం నిల్వలు..అంటే 2,057 మిలియన్ టన్నులు ఉన్నాయి. ఆంధ్రప్రదేశ్.. ఉమ్మడి విశాఖ జిల్లాల పరిధి లోని అరకు-చింతపల్లి అటవీ ప్రాంతం (షెడ్యూల్డ్ ఏరియా) లో ఆరు బ్లాకులు..చింతపల్లి,సప్పర్ల, అనం తగిరి,గుర్తేడు,గూడెం,కాటంరాజ్ కొండల్లో సుమారుగా 615 మిలియన్ టన్నుల బాక్సైట్ నిల్వలు ఉన్నాయి.1980లోనే బాక్సైట్ నిల్వల గురించి జియోలజికల్ సర్వే ఆఫ్ ఇండియా (జీఎసఐ) నివేదికలు ఇచ్చింది. బాక్సైట్ మైనింగ్ కోసం ఉమ్మడి ఏపీ నుంచి విభజిత ఆంధ్ర ప్రదేశ్ వరకు ప్రభుత్వాలు చేసిన ప్రయత్నాలేవీ ఫలించలేదు. ఇందుకు విధానపరమైన లోపాలు, ఒప్పందా ల్లోని అక్రమాలు,ఆదివాసీల పోరా టాలే కారణం.ఉమ్మడి విశాఖ జిల్లా లోని దట్టమైన అరకు-చింతపల్లి అటవీ ప్రాంతంలో బాక్సైట్ నిల్వలు న్నాయి. ఇది షెడ్యూల్డ్ ఏరియా. నిబం ధనల ప్రకారం మైనింగ్ ప్రైవేటు ఏజెన్సీలు చేపట్టడానికి వీల్లేదు. ఆదివాసీలు లేదా ప్రభుత్వ రంగ సంస్థల పేరిటే మైనింగ్ లీజులు ఇవ్వాలి.ఈలెక్కన రాష్ట్ర ప్రభుత్వ రంగ సంస్థ అయిన ఏపీఎండీసీకి మైనింగ్ లీజులు దక్కాయి. ఏపీఎండీసీ మైనింగ్ బాధ్యతలు నేరుగా నిర్వహించదు కాబట్టి ప్రైవేటు కంపెనీలతో జతకట్టింది.దీంట్లో భాగంగా అరకు, సప్పర్ల ఏరియాల్లో మైనింగ్‌తోపాటు అల్యూమినియం రిఫైనరీ ఏర్పాటుకు జిందాల్ సౌత్‌వటస్ట హోల్డింగ్స్ కంపెనీతో ఒప్పందం కుదుర్చుకుంది. ఆ తర్వాత చింతపల్లి అటవీప్రాంతం లోని జెర్రెల బ్లాకులో అల్యూమినియం రిఫైరీ ఏర్పాటుకు 2007లో రసఆల్ ఖైమాతో ఏపీఎండీసీ ఒప్పందం చేసు కుంది. ఆతర్వాత రసఆల్‌ఖైమా పెన్నా కంపెనీతో కలిసి జాయింట్ వెంచర్ కంపెనీ ఆన్‌రాక్‌ను ఏర్పాటు చేసు కుంది.ఈ మేరకు ఏపీఎండీసీ ఆన్‌రాక్‌తో బాక్సైట్ సరఫరా ఒప్పందం కుదుర్చు కుంది. అనంతర కాలంలో కేంద్రం నుంచి అవసరమైన ఒప్పందాలు చేసుకుంది. అయితే ఈ ప్రాజెక్టు ఒప్పందాలు,అందు లోని అంశాలపై 2013లో కాగ్ ఓ సంచ లన నివేదిక ఇచ్చింది.అనేక లోపాలను ఎత్తిచూపింది. ఆసక్తి వ్యక్తీకరణ ఒప్పందం (ఈవోఐ) లేకుండా.. ఏపీఎండీసీకి తీవ్ర స్థాయిలో నష్టం జరిగేలా ఒప్పందంలో క్లాజులున్నాయని..రాష్ట్ర ప్రభుత్వ రంగ సంస్థకు కేవలం 1.5శాతం ఈక్విటీ ఇచ్చారని..ఇలా పలు కీలక అంశాలను లేవనెత్తింది.ఇది నాడు ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ప్రకంపనలు సృష్టిం చింది.మరోవైపు ఆన్‌రాక్ ప్లాంటు ఏర్పాటును వ్యతిరేకిస్తూ.. ఆదివాసీలు, మావోయిస్టులు, ప్రజాసంఘాలు పెద్దఎత్తున పోరాటాలు చేశాయి.దీంతో ఆన్‌రాక్‌తో ఏపీఎండీసీ చేసు కున్న బాక్సైట్ ఒప్పందం ఆమోదానికి సంబం ధించిన 222, 289 జీవోలను ప్రభుత్వం 2016లో రద్దుచేసింది.ఈమేరకు జీవో 44 జారీ చేసింది.అలాగే..ఏపీఎండీసీకి బాక్సైట్ బ్లాక్ లీజుల కేటాయింపును కూడా రద్దు చేస్తూ 2019లో ఉత్తర్వులిచ్చింది. కేంద్ర గనులు,ఖనిజాల నియంత్రణ,అభివృద్ధి చట్టం-2015లోని సవరించిన క్లాజుల ప్రకా రం ఈకీలక నిర్ణయం తీసుకుంది.ఈ పరిణా మాలపై ఆన్‌రాక్ హైకోర్టుల్లో, తర్వాత సుప్రీం కోర్టులో న్యాయపోరాటం చేసింది.ఎక్కడా ఊరట లభించకపోవడంతో లండన్‌లోని ఆర్బిట్రేషన్ కోర్టులో వాజ్యం దాఖలు చేసింది. ఒప్పందాల రద్దు వల్ల తనకు రూ.2,500కోట్ల నష్టపరిహారం ఇప్పించాలని కోర్టును కోరింది. దీనిపై మార్చి 26న విచారణ జరుగనుంది.
సీఎంసీ పాలసీతో మళ్లీ కదలిక..
మరోవైపు..కేంద్రం గనులు,ఖనిజాల రంగంలో సంచలన నిర్ణయం తీసుకుంది.క్రిటికల్ మిన రల్స్ పాలసీ (సీఎంసీ)ని ప్రకటించింది అత్యంత అరుదైన ఖనిజాల మైనింగ్‌లో స్వయం సమృద్ధిని సాధించేలా ఈవిధానాన్ని తీసుకొచ్చింది. దీని ప్రకారం అరుదైన ఖని జాల మైనింగ్ చేపట్టాలని నిర్ణయించింది. అంటే బీచ్‌శాండ్‌తోపాటు బాక్సైట్ కూడా ఇందులో భాగమే.ఈ నేపథ్యంలో గనులశాఖ రాష్ట్రంలో సుదీర్ఘ కాలంగా పెండింగ్‌లో ఉన్న బాక్సైట్ మైనింగ్‌ను మళ్లీ తెరపైకి తెచ్చింది. సీఎంసీలో భాగంగా రాష్ట్రంలో బాక్సైట్ మైనింగ్ చేపడితే..అల్యూమినియం రిఫైనరీల ఏర్పాటుతోపాటు విలువ ఆధారిత పరిశ్రమలు కూడా వస్తాయని..ఫలితంగా ఏపీకి రూ.1.50 లక్షల కోట్ల పెట్టుబడులు వచ్చే అవకాశం ఉం దని జనవరి చివరి వారంలో ప్రభుత్వానికి నివేదిక ఇచ్చింది. ప్రత్యక్షంగా,పరోక్షంగా 60 వేల ఉద్యోగ,ఉపాధి అవకాశాలు లభిస్తాయని కూడా తెలిపింది.
ఖనిజాభివృద్ధి సంస్థ పేరిటే లీజులు..
అరకు-చింతపల్లి అటవీ ప్రాంతంలోని ఆరు బ్లాకుల్లో మైనింగ్ లీజులు నేరుగా గిరిజన ఆదివాసీలు, ప్రభుత్వ రంగ సంస్థల పేరిటే ఇవ్వాలి. అందుచేత తన శాఖ పరిధిలోని ప్రభుత్వ రంగ సంస్థ ఏపీఎండీసీ పేరిట మైనింగ్ లీజులు ఇప్పించాలని గనులశాఖ కోరింది.నామినేషన్ పద్దతిన లేదా వేలం విధానంలో అయినా లీజులు ఇప్పించేలా చర్యలు తీసుకోవాలని తెలిపింది. ఏపీఎండీసీకి లీజులు ఇప్పిస్తే మైనింగ్, అల్యూమినియం రిఫైనరీల ఏర్పాటుకు అది డెవలపర్‌ను నియ మించుకుంటుందని నివేదికలో పేర్కొంది. అంటే.. మైనింగ్ రంగంలో పేరున్న ప్రైవేటు కంపెనీతో ఒప్పందాలు చేసుకుని డెవలపర్‌గా ఎంపిక చేసుకుంటుంది. ప్రస్తుతం బీచ్‌శాండ్ కాంట్రాక్టులో భాగంగా అదానీ గ్రూపునకు చెందిన ‘అల్లూవియల్ హెవీ మినరల్స’కంపె నీని డెవలపర్‌గా నియమించుకుంది.బీచ్ శాండ్ మైనింగ్‌లో ఆ కంపెనీకి 90శాతం వాటా ఉండగా.. ఏపీఎండీసీకి 10శాతమే ఉంది. దీనిపై హైకోర్టులో కేసు నడుస్తోంది. బాక్సైట్ మైనింగ్‌లోనూ డెవలపర్‌ను ఎంపిక చేసుకునే వెసులుబాటు కల్పించాలని గనుల శాఖ కోరుతోంది. అయితే లీజుల నిర్ణయాధి కారం కేంద్రం పరిధిలో ఉంది. బాక్సైట్ లీజులను ఏపీఎండీసీకి ఇవ్వాలంటే తొలుత రాష్ట్రప్రభుత్వం ఓవిధాన నిర్ణయం తీసు కోవాలి.ఏపీఎండీసీకి లీజులివ్వాలని కోరుతూ కేంద్రానికి సిఫారసు చేయాలి.ఆతర్వాత కేంద్రమే నిర్ణయం తీసుకుంటుంది. రాష్ట్ర ప్రభుత్వం సానుకూల నిర్ణయం తీసుకుని కేంద్రానికి సిఫారసు చేస్తే ఏపీఎండీసీ పేరిట లీజులు మంజూరవడం ఖాయమని అధికార వర్గాలు చెబుతున్నాయి.
జగన్ జమానాలో ఇలా…
ఉమ్మడి గోదావరి జిల్లాలు,విశాఖ,విజయ నగరంలోని అటవీప్రాంతంలో అత్యంత విలు వైన లాటరైట్,బాక్సైట్‌తోపాటు రోడ్‌మెటల్ వంటి ఖనిజాల లీజులున్నాయి. బాక్సైట్ తవ్వ కాలు లేవుగానీ గత జగన్ ప్రభుత్వంలో లాట రైట్ పేరిట బాక్సైట్‌ను తవ్వి వ్యాపారం చేసుకు న్నారు. మట్టి తవ్వకాల పేరిట అక్రమంగా లాటరైట్‌ను తవ్వి తరలించుకుపోయారు. ఇక క్రషర్ యూనిట్లకు కొదవలేదు.దేశంలో మరె క్కడా లేని యూనిట్లు అటవీప్రాంతంలో ఉన్నా యి. వీటిపై గతంలో వైసీపీకి చెందిన ఎంపీ కుమారుడు, జగన్ ప్రభుత్వంలో పనిచేసిన ఓ ముఖ్య అధికారి కుమారుడు,మేనల్లుడు,కడప జిల్లాకు చెందిన ఇద్దరు వ్యక్తులు అక్కడ గుత్తాధిపత్యం నడిపారు.పైసా పెట్టుబడి లేకుండా అన్ని రకాల మైన్లను తమ నియం త్రణలోకి తీసుకొని దందా నడిపారు. ఎదురు తిరిగిన వారిని బెదిరించేందుకు,భయపెట్టేం దుకు అనంతపురం జిల్లా రాప్తాడుకు చెందిన ప్రజాప్రతినిధిని(ప్రస్తుతం మాజీ) మన్యంకు తీసుకెళ్లారు. అక్కడ రాయలసీమ మార్క్ సెటిల్‌మెంట్లు చేశారు.జగన్ సర్కారు ఉన్నంత వరకు ఖనిజాల తవ్వకాలు,రవాణా,క్రషర్ల యూనిట్‌ల నిర్వహణ అంతా సిండికేట్‌గా మార్చారు.జగన్ ప్రభుత్వం దిగిపోగానే వారు కనుమరుగయ్యారు. ఇప్పుడు కొత్త మనుషులు తెరమీదకు వచ్చారు.
ఇప్పుడిలా…
కాకినాడకు చెందిన సతీశ్ ఇప్పుడు మన్యం లోని మైనింగ్ వ్యాపారంపై దృష్టిసారించారు. ఈయనపై సీబీఐ, ఈడీ కేసులున్నాయి. మనీ లాండరింగ్ కేసులో జైలుకు కూడా వెళ్లి వచ్చారు. గత ఎన్నికల సమయంలో జనసేన తరఫున పోటీసేందుకు విఫల ప్రయత్నం చేశారు. కూటమి ప్రభుత్వం వచ్చాక సతీశ్ హల్‌చల్ చేయడం మొదలుపెట్టారు. విజయ వాడలోని హోటల్‌లో ఆయన నేతృత్వంలోనే సమావేశం జరిగింది.ఆయా జిల్లాల మైన్‌ల లీజుదారులు, కాంట్రాక్టర్లు, గనులశాఖలోని కీలక అధికారులను ఈ సమావేశానికి తీసుకొ చ్చారు. ఇందులో కాకినాడకు చెందిన ఓకీలక అధికారి ముఖ్యపాత్ర పోషించినట్లు తెలిసింది. లాటరైట్,బాక్సైట్,రోడ్‌మెటల్,బిల్డింగ్‌స్టోన్, మాంగనీస్ వంటి ఖనిజాల లభ్యత,వాటి విలువ గురించి ఆ అధికారి ప్రజంటేషన్ ఇచ్చి నట్లు సమాచారం.సగటున రోజుకు ఆయా ఖనిజాలపై రూ.ఐదు కోట్ల మేర వ్యాపారం జరుగుతుందని పేర్కొన్నట్లు తెలిసింది.
టన్నుకు ఎంతిస్తారు?…
గతంలో అమలు చేసిన పాలసీ తమకొద్దని, ఆయా ఖనిజాలకు సంబంధించి టన్నుకు ఎంత ఫీజు చెల్లిస్తారో చెప్పాలని సతీశ్…. విజయవాడ సమావేశంలో ప్రతిపాదించినట్లు తెలిసింది.”మీ వ్యాపారం జరగాలి.మా పని సాఫీగా సాగాలి. కాబట్టి మేం ధర నిర్ణయిం చం. మీరే టన్నుకు ఎంత రేటు ఇస్తారో చెప్పండి.లాటరైట్‌కు ఎంత ఇస్తారు? క్వార్ట్జ్‌కు ఎంతిస్తారు? రోడ్‌మెటల్‌కు ఎంతిస్తారు? క్రషర్ యూనిట్లు నెలకు ఎంత ఇస్తాయో చెప్పండి” అన్నట్లు తెలిసింది. కాగా, ఓలీజు దారు ఈ మీటింగ్‌పై అసంతృప్తి వ్యక్తం చేయ గా,తాను చెప్పిందే ఇక్కడ నడుస్తుందని, తనను కాద ని వ్యాపారం చేయలేరని హెచ్చరించి నట్లు తెలిసింది.ఈ సమయంలో కాకినాడకు చెందిన గనుల అధికారి జోక్యం చేసుకొని తాము అన్నీ మాట్లాడతామని సర్దిచెప్పినట్లు తెలిసింది.

1 2 3 4 5 6 … 87