Author: team-dhimsa-viz

ప్రజల ఆస్తులకు ప్రభుత్వ రాజముద్ర

కొత్త సంవత్సరంలో ఏపీలో రైతులకు కూటమి ప్రభుత్వం కొత్త పట్టాదారు పాస్ పుస్తకాలు పంపిణీ ప్రారంభించింది. నేటి నుంచి ఊరూరా గ్రామసభలు నిర్వహిస్తుంది. ఈ గ్రామసభల్లో రాజముద్రతో తయారు చేసిన కొత్త పాసు పుస్తకాలను జనవరి 9వ తేదీ వరకు పంపిణీ చేయనున్నారు.
గత వైసీపీ హయాంలో రీసర్వే పూర్తయిన గ్రామాల్లో నాటి సీఎం జగన్ బొమ్మలతో పట్టాదారు పాస్‌పుస్తకాలు పంపిణి జరిగింది. దీనిపై రైతుల నుంచి అప్పుడు తీవ్ర వ్యతిరేకత వ్యక్తమైంది. అయితే ఎన్నికల హామీలో భాగంగా కూటమి ప్రభుత్వం అధికారంలోకి వచ్చిన వెంటనే రాజముద్రతో పట్టాదారు పాస్ పుస్తకాల పంపిణి చేస్తామని, రైతులకు భరోసా కల్పిస్తామని హామీ ఇచ్చింది. అందుకు అనుగుణంగా జనవరి 2 నుంచి పంపిణీకి కావాల్సిన నూతన పుస్తకాలను సిద్ధం చేసింది రెవెన్యూ శాఖ. గతంలో ఇచ్చిన 21.86 లక్షల భూ హక్కు పత్రాల స్థానంలో రాజముద్రతో కొత్త పాటు క్యూఆర్ కోడ్ తో పట్టాదారు పాస్‌పుస్తకాలు పంపిణీ చేస్తున్నారు.
కీలక మార్పులు.. గత వైసీపీ హయాంలో రీసర్వే చేసినప్పుడు అనేక మంది రైతులకు వెబ్‌ల్యాండ్‌లోని వివరాలు తప్పుగా నమోద య్యాయి. దీనిపై అప్పుడున్న ఎమ్మెల్యేలు సైతం అధికారులతో తీవ్రస్థాయిలో మొరపెట్టుకున్నా ఫలితం లేకుండా పోయింది. ఇది కూడా వైసీపీపై వ్యతిరేకత తెచ్చిపెట్టింది. కూటమ అధికారంలోకి వచ్చిన తర్వాత పాస్ పుస్త కాలలోని వివరాలు,పాత వెబ్ ల్యాండిగ్ వివరాలు సేకరించి.. రైతుల వద్ద నుంచి కూడా డేటా సేకరించింది. అన్ని సరి చేసుకున్న తర్వాత ఈ కేవైసీ చేసి.. కొత్త పుస్తకాల జారీకి ఆమోద ముద్ర వేసింది. ఎలాంటి తప్పులు లేని పాస్‌పుస్తకాలు అందజేసే కార్యక్రమాన్ని నేటి నుంచి ప్రారంభించింది.
బయోమెట్రిక్ విధానం ద్వారా పంపిణీ.. కొత్త పాస్ బుక్స్ ను బయోమెట్రిక్ విధానం ద్వారా అందజేస్తున్నారు.దీని ద్వారా ఈ కేవైసీ పూర్తి కాని వారికి సమస్య లేకుండా ఉంటుంది. అదే విధంగా ఎంత మందికి పంపిణీ పూర్తైందనే సరైన లెక్క కూడా ప్రభుత్వం వద్ద ఉంటుంది. పుస్తకాలు అందాయంటూ లబ్ధిదారులతో సంతకాలు తీసుకోవడంతో పాటు.. ఇది ఒక రిజిస్టర్‌లో తప్పనిసరిగా నమోదు చేసి.. పాత భూహక్కు పత్రాలు(బీహెచ్‌పీ) వెనక్కి తీసుకోవడం జరుగుతుంది.
ఇప్పుడు కూడా వివరాలు తప్పుగా ఉంటే నూతన పాస్ పుస్తకాలు పంపిణీ సమయంలో కూడా పట్టాదారుని వివరాలు తప్పుగా నమోదైతే.. వాటిపై తక్షణ చర్యలకు అవకాశం కల్పించింది ప్రభుత్వం. తహసీల్దార్ల లాగిన్ ద్వారా.. లబ్ధిదారుల ఆధార్, ఇతర వివరాల్ని పరిశీలించి పుస్తకాల్లోని తప్పుల్ని అక్కడికక్కడే సరిదిద్దేలా ఏర్పాట్లు చేశారు. భూమి విస్తీర?ం తప్పుగా నమోదైనా, చనిపోయిన వారి పేరు తో పాసు పుస్తకాల విడుదలైన వాటిని సరి చేసేలా అధికారులకు దిశానిర్దేశం చేశారు.
భూ వివాదాలు లేకుండా..
ప్రజలకు భూ వివాదాలు లేకుండా, రికార్డుల్లో తప్పులు లేకుండా పట్టాదారు పాస్ పుస్తకాలను పంపిణీ చేస్తున్నామని సిఎం చంద్రబాబు తెలిపారు. విదేశీ పర్యటనలో ఉన్న ఆయన రాష్ట్ర మంత్రులతో టెలీకానæరెన్స్ నిర్వ హించారు. ఈ సందర్భంగా ఆయన మాట్లాడుతూ.. ఎన్నికల సమయంలో ఇచ్చిన హామీ మేరకు నూతన సంవత్సర కానుకగా రాజముద్రతో కూడిన 22 లక్షల పట్టాదారు పాస్ పుస్తకాల పంపిణీ కార్యక్రమం చేపట్టామన్నారు. గత ప్రభుత్వ తప్పిదాలతో గ్రామంలో రెవెన్యూ సమస్యలు ప్రజలను పట్టి పీడిస్తున్నాయన్నారు. వివాదాలు లేని స్థలాలను కూడా రీసర్వే పేరుతో అడ్డదిడ్డంగా చేసి వివాదాస్పదంగా చేశారన్నారు. భూమే ప్రాణంగా బతికే రైతులకు భూ సమస్యలు లేకుండా చేయడమే తమ ప్రభుత్వ లక్ష్యమన్నారు. గత ప్రభుత్వం అసంబద్ధంగా తెచ్చిన ల్యాండ్ టైటిలింగ్ యాక్ట్ రద్దుతో ప్రజలకు అభద్రతను దూరం చేశామన్నారు. పాస్‌పుస్తకాల పంపిణీ ప్రతి ఇంట్లో కొత్త సంతోషాన్ని తెస్తోందన్నారు. పాస్‌పుస్తకాల పంపిణీ కార్యక్రమాన్ని నిర్దిష్ట సమయాన్ని లక్ష్యంగా పెట్టుకుని పనిచేయాలన్నారు. మంత్రులు, జిల్లా కలెక్టర్లు ఈ విషయంలో ఎక్కువ చొరవ చూపాలన్నారు. పట్టాదారు పాస్‌పుస్తకాల పంపిణీ కార్యక్రమంలో ఏదో ఒక రోజు తాను స్వయంగా పాల్గొంటానన్నారు. ఈ సందరĝంగా రెవెన్యూశాఖ మంత్రి అనగాని సత్యప్రసాద్ మాట్లాడుతూ.. జనవరి 2 నుంచి 9వ తేదీ వరకు పాస్‌పుస్తకాల పంపిణీ కార్యక్రమానికి షెడ్యూల్ ప్రకటించినట్లు తెలిపారు. తొలిరోజు పంపిణీ కార్యక్రమాల్లో మంత్రులు, ఎమ్మెల్యేలు రాష్ట్ర వ్యాప్తంగా వారి వారి నియోజకవర్గాల్లో పాల్గోనున్నట్లు తెలిపారు. వేలాది గ్రామాల్లో ఈ కార్యక్రమం పండగ వాతావరణంలో నిర్వహిస్తున్నట్లు ముఖ్యమంత్రికి మంత్రి వివరించారు.
పాస్ పుస్తకాల పంపిణీ సక్రమంగా జరిగేలా చూడండి : సిఎస్
రాష్ట్రంలో రెవెన్యూ సంబంధిత సమస్యలను వీలైనంత వరకు తగ్గించే లక్ష్యంతో ప్రభుత్వం రీసర్వే పూర్తయిన గ్రామాల్లో పట్టాదారు పాస్ పుస్తకాల పంపిణీ కార్యక్రమం సక్రమంగా జరిగేలా చూడాలని సిఎస్ కెవిజయానంద్.. జిల్లా కలెక్టర్లను ఆదేశించారు.రైల్వే అండర్ బ్రిడ్జిలు, రైల్వే ఓవర్ బ్రిడ్జిలు, రైల్వేలకు సంబంధించి పెండింగ్ భూ సేకరణ కేసులకు సంబంధించిన అంశాలు,పట్టాదారు పాస్‌పుస్తకాల పంపిణీ, ప్రజల సంతృప్తి, డాక్యుమెంట్ల అప్‌లోడ్ అంశాలపై శుక్రవారం సచివాలయం నుంచి కలెక్టర్లతో వీడియో కానæరెన్స్ నిర్వహించారు.
రెవెన్యూశాఖ ప్రత్యేక ప్రధాన కార్యదర్శి జి సాయి ప్రసాద్ మాట్లాడుతూ.. రాష్ట్ర వ్యాప్తంగా రీసర్వే పూర్తయిన గ్రామాల్లో పాస్‌పుస్తకాలను పంపిణీ చేసేందుకు 23 లక్షలు ముద్రించి పంపిణీ ప్రారంభించినట్లు ఆయన తెలిపారు. రైతుల వద్దనున్న పాత పాస్‌పుస్తకాలను తీసుకుని వాటి స్థానంలో కొత్తవి పంపిణీ చేయడంతోపాటు పాత పుస్తకాలను మనుగడలో లేకుండా చేయాలని ప్రత్యేకంగా ఆదేశాలు జారీ చేసినట్లు తెలిపారు. రాష్ట్ర రోడ్లు భవ నాలశాఖ ప్రత్యేక ప్రధాన కార్యదర్శి ఎమ్.టి కృష్ణబాబు మాట్లాడుతూ.. దేశ వ్యాప్తంగా రైల్వే లెవెల్ క్రాసింగ్‌లను తొలగించి వాటి స్థానంలో రైల్వే ఓవర్ బ్రిడ్జిలు లేదా రైల్వే అండర్ బ్రిడ్జిలను నిర్మించాలని ప్రధాని నిర్ణయించారని తెలిపారు. రాష్ట్రంలో ఇంకా 766 రైల్వే లెవెల్ క్రాసింగ్స్ ఉండగా, వాటిలో ఆరఅండ్‌బి రహదారులపై 329, పంచాయతీరాజ్ రోడ్లు వెంబడి 319 ఉండగా మిగతావి ఇతర రహదారులపై ఉన్నాయన్నారు. ఇప్పటికే 363 ఆరఒబి, ఆర్‌యుబిలు మంజూరు కాగా, మరో 403 మంజూరు కావాల్సి ఉందన్నారు.
ప్రజా ఫిర్యాదులపై తక్షణమే స్పందించాలి
` అధికారులకు భీమిలి ఎమ్మెల్యే గంటా ఆదేశం
ఆనందపురం, జనవరి 2: ప్రజలు ఇచ్చిన ఫిర్యాదుల విషయంలో అధికారులు తక్షణమే స్పందించాలని భీమిలి ఎమ్మెల్యే గంటా శ్రీనివాసరావు సూచించారు. ఆనందపురం ఎమ్మార్వో కార్యాలయంలో శుక్రవారం ప్రజా సమస్యల పరిష్కార వేదిక నిర్వహించారు. ఈ సందరĝంగా ఆయన మాట్లాడుతూ ప్రజల నుంచి ఎక్కువగా వస్తున్న రెవిన్యూ సమస్యలను మరింత క్షుణ?ంగా పరిశీలించాలని ఆదేశించారు. పరిష్కార వేదికకు మొత్తం 52 ఫిర్యాదులు రాగా.. అత్యధికంగా రెవిన్యూ నుంచి 19, పంచాయతీ రాజ్ నుంచి 14 అందాయి. పి.జి.ఆర్.ఎస్. లో నమోదైన ఫిర్యాదులు, వాటి పరిష్కార వివరాలు విధిగా నమోదు చేయాలన్నారు. రైతులకు కొత్త పట్టాదార్ పాస్ పుస్తకాలను అందజేశారు. వైసీపీ హయంలో జగన్మోహన్ రెడ్డి ఫోటోలను ప్రింట్ చేసి ప్రజల్లో భయాందోళనలు కలిగించిన పాస్ పుస్తకాన్ని..కూటమి ప్రభుత్వం రాజముద్రతో ఇచ్చిన పాస్ పుస్తకానికి మధ్య తేడాను గంటా ప్రదర్శించారు. కార్యక్రమంలో ఎమ్మార్వో జి.శ్రీనుబాబు, ఎంపీడీఓ జానకి,అసిస్టెంట్ ఎంపీడీఓ సత్యనారాయణ,కూటమి నాయకు లు చిక్కాల విజయ్ బాబు,తాట్రాజు అప్పా రావు,బి.ఆర్.బి.నాయుడు,పాండ్రంగి అప్పల రాజు,లొడగల వెంకట్రావు, మహంతి శివాజీ, కర్రి శ్రీనివాసరావు, తదితరులు పాల్గొన్నారు.– జీఎన్‌వీ సతీష్

ఎంఎసఎంఈ పార్కుల ఏర్పాటు ప్రక్రియను వేగవంతం

విశాఖపట్నం, డిసెంబర్ 30 ః రాష్ట్ర ప్రభుత్వం సంకల్పించిన విధంగా ఎంఎసఎంఈ నానో పార్కుల ఏర్పాటు ప్రక్రియ వేగవంతం చేయాలని, వారం రోజుల్లో అన్ని రకాల సాంకేతిక ప్రక్రియ లను పూర్తి చేయాలని సంబంధిత అధికారుల ను జిల్లా కలెక్టర్ ఎం.ఎన్.హరేంధిర ప్రసాద్ ఆదే శించారు. జిల్లాలో ఏడు నియోజకవర్గాల పరిధి లో ఇప్పటికే స్థలాల గుర్తింపు పూర్తయిన చోట్ల కార్యకలాపాల నిర్వహణకు చర్యలు తీసు కోవాలని,గుర్తించని అనువైన స్థలాలను గుర్తిం చాలని సూచించారు. ఉత్తర దక్షణ నియోజ కవర్గాల పరిధిలో స్థలాల గుర్తింపు పూర్తి కావాల్సి ఉందని,మిగిలిన చోట్ల పూర్తయిన్టుల ఏపీఐఐసీ అధికారులు కలెక్టర్ దృష్టికి తీసు కొచ్చారు. మంగళవారం కలెక్టరేట్ మీటింగు హాలులో జరిగిన జిల్లా ఇండస్ట్రియల్ ఎగుమతి ప్రోత్సాహక కమిటీ (డీఐఈపీసీ) సమావేశంలో ఆయన పలు అంశాలపై చర్చించారు.
పారిశ్రామిక ప్రాంతాల్లో మౌలిక వస తుల కల్పనతోపాటు,రవాణా సదుపాయాలు కూడా కల్పించాల్సి ఉందని పేర్కొన్నారు. ఇదివ రకే చర్చించిన విధంగా ఆటోనగర్, మధురవాడ ఐటీ పార్కులో బస్టాప్‌లు ఏర్పాటు చేయటంతో పాటు ప్రత్యేక బస్సులు నడపాలని సంబంధిత అధికారులను ఆదేశించారు. సంబంధిత టెండర్ల ప్రక్రియను త్వరితగతిన పూర్తి చేయాలని జీవీ ఎంసీ అధికారులకు చెప్పారు. తుంగ్లాం వద్ద రైల్వే ట్రాక్‌ల మధ్యలో ఉన్న ప్రభుత్వ భూమిని విని యోగించుకోవటం లేదా ప్రత్యామ్నాయ స్థలం కేటాయింపు అంశంపై రైల్వే శాఖకు లేఖ రాయా లని, తదుపరి చర్యలు తీసుకోవాలని అధికారు లకు సూచించారు. గాజువాక, ఆటోనగర్ వద్ద గల రోడ్ ఓవర్ బ్రిడ్జి(ఆర్.వో.బి.)పనుల్లో వేగం పెంచాలని,జూన్ తొలివారం నాటికి ప్రజలకు అందుబాటులోకి తీసుకురావాలని ఆర్ అండ్ బి అధికారులను ఆదేశించారు.
జనవరి 10 నాటికి రోడ్ డెవలప్మెంట్ ప్లాన్ పబ్లిష్ చేయాలన్నారు. కంచరపాలెం ఇండస్ట్రియల్ ఎస్టేట్‌లో తాగునీటి వసతి కోసం ఐలా ఛైర్మన్ నివేదించగా తక్షణ చర్యలు తీసుకో వాలని జీవీఎంసీ అధికారులను కలెక్టర్ ఆదేశిం చారు.రూ.1.47కోట్లనిధుల కేటాయింపు కోసం ఏపీఐఐసీ ఎండీకి లేఖ రాయాలని స్థానిక అధి కారులకు చెప్పారు. పీఎం ఈజీ పీలో భాగంగా ఎక్కువ ప్రాజెక్టులు అమలయ్యేలా చర్యలు తీసుకోవాలని,స్వయం ఉపాధి పొం దేందుకు దోహదపడాలని,మహిళల చేత యÖనిట్లు నెలకొల్పేలా చర్యలు తీసుకోవాలని పరిశ్రమల శాఖ అధికారులకు సూచించారు. ఇప్పటికే భూ కేటాయింపులు జరిగిన ప్రాంతాల్లో ఆరు నెలల లోపు పరిశ్రమలు నెలకొల్పాలని, లేదంటే నోటీసులు జారీ చేయాలని ఏపీఐఐసీ అధి కారులను ఆదేశించారు. పీఎం విశ్వకర్మ యోజన పథకం తదితర అంశాలపై సుదీర్ఘంగా చర్చించిన ఆయన పలు అంశాలపై అధికారులకు దిశా నిర్దేశం చేశారు.
ఆ కార్మికులకు ప్రత్యామ్నాయ ఉపాధి చూపించాలి.ఇటీవల దువ్వాడ వీసెజ్‌లో సినర్జీస్ డూరే అనే కంపెనీలో అనుకోని కారణాల వల్ల ఉద్యోగాలు కోల్పోయిన బాధిత కార్మికులకు ప్రత్యామ్నాయ ఉపాధి చూపించాలని, సంబంధిత యÖనియన్ ప్రతినిధులు, అధికారులతో ప్రత్యేక సమావేశం నిర్వహించి చర్చించాలని పరిశ్రమల శాఖ అధికారులను ఆదేశించారు. ఎవరెవరు ఎలాంటి ఉద్యోగాలకు అర్హులు, వారి నైపుణ్యా లేంటి, వారి ఆసక్తి ఏంటి తెలుసుకొని తదుపరి చర్యలు తీసుకోవాలని సూచించారు. సమావే శంలో పరిశ్రమల శాఖ జీఎం ఆదిశేషు, ఏపీఐఐసీ జడ్.ఎం. సింహాచలం, ఐలా ప్రతినిధులు, పారి శ్రామకవేత్తలు,ఇతర విభాగాల జిల్లా అధికా రులు తదితరులు పాల్గొన్నారు.– జి .ఏ సునీల్ కుమార్ 

విశాఖలో ఏపీ ఫుడ్ కమిషన్ పర్యటన

విశాఖపట్నం :
ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర ఫుడ్ కమిషన్ కమిటీ బృందం జనవరి 5 నుంచి మహావిశాఖనగరంలో పర్యటిం చారు.పాఠశాలలు,రెసిడెన్సియల్ హాస్టల్స్,అంగన్ వాడీ కేంద్రాలను సందర్శించి పలు సలహాలు, సూచనలిచ్చారు.
విద్యార్ధులకు మెనూ ప్రకారం ఆహారాన్ని అందించాలని,పౌష్టికాహార సరఫరాలో ఎటు వంటి లోటు పాట్లు జరిగిన ఉపేక్షంచేది లేదని ఏపీ ఫుడ్ కమిషన్ చైర్మన్ చింతా విజయ ప్రతా పరెడ్డి తెలిపారు. ఏపీ ఫుడ్ కమిషన్ సభ్యులు జక్కంపూడి కృష్ణ కిరణ్‌తో కలిసి జిల్లాలో చౌక ధర దుకాణాలు అంగన్వాడి కేంద్రాలు మరియు పాఠశాలలో ఆకస్మిక తనిఖీలు నిర్వహించారు. ముందుగా ఎంవిపి కాలనీలో చౌక ధరల దుకా ణము సంఖ్య47 కు వెళ్లి చౌక ధరల దుకాణము సందర్శించి లబ్దిదారులకు రేషన్ పంపిణీ జరుగు విధానము పరిశీలించారు.ప్రతి రైస్ కార్డు లబ్దిదా రునకు రెండు కేజీల రాగులు పంపిణీ చేయాలని సూచించారు. తదుపరి ఎంవిపికాలనీ పెద్ద జాలా రిపేట జీవీఎంసీ ఉన్నత పాఠశాలలో గల అంగ న్వాడి కేంద్రాలకు వెళ్లి అక్కడ రికార్డులు, పిల్లల ఆహార వివరాలు తెలుసుకుని సంతృప్తి వ్యక్తం చేశారు. జీవీఎంసీ ఉన్నత పాఠశాలను సందర్శిం చారు. అక్కడ విద్యార్ధులకు మెనూ ప్రకారము పిల్లలకు ఆహారము అందుతున్నదీ లేనిదీ విదార్ధు లను వాకబు చేశారు. శ్రీకృష్ణాపురంలో అంబేద్కర్ గురుకులం పాఠశాల పరిసరాలు,పిల్లలు,ఉపాధ్యా యుల హాజరు వివరాలు, మధ్యాహ్న భోజన ఏర్పా ట్లు పరిశీలించి డిస్టిక్ కోఆర్డినేటర్ కు తగు సూచ నలు చేశారు. అనంతరం గురుకులంలో చదువు కుంటున్న విద్యార్థులతో ముచ్చటించారు. బాగా చదువుకుని ఉన్నత శిఖరాలు చేరుకోవాలని హిత వు పలికారు. అనంతరం కృష్ణాపురంలో మం డల పరిషత్ ప్రైమరీ స్కూల్, అంగన్వాడి కేంద్ర మునకు చేరుకొని అక్కడ పిల్లల సంరక్షణ పరిస్థి తులు స్వయంగా పరిశీలించి సంతృప్తి వ్యక్తం చేశారు. అక్కడినుండి అడవివరం జిల్లా పరిషత్ ఉన్నత పాఠశాల చేరుకున్నారు. అక్కడ హాజరైన విద్యార్థులతో మెనూ అమలు పై ప్రశ్నించి పిల్లల అభిప్రాయాలు తెలుసుకున్నారు.
చైర్మన్ విద్యార్థుల ఉద్దేశించి మాట్లాడుతూ రాష్ట్రంలో అన్ని పాఠశాలలకు ఫోర్టిఫైడ్ బియ్యం పంపిణీ చేస్తున్నామన్నారు. ఫోర్టిఫైడ్ బియ్యం ఉపయోగాలు విద్యార్థులకు తెలియజేశారు. అక్కడ నుండి సింహాచలం మహాత్మా జ్యోతిరావు పూలే ఆంధ్రప్రదేశ్ బ్యాక్వర్డ్ వెల్ఫేర్ రెసిడెన్షియల్ స్కూల్ మరియు జూనియర్ కాలేజ్ సందర్శించగా, రెసిడెన్సియల్ పాఠశాలలో మాంసాహారము తక్కు వగా పెడుతున్నారని, వంటలు సరిగా చేయడం లేదని,తాగునీటి సమస్య ఉందని చైర్మన్ దృష్టికి రాగా, పాఠశాల ప్రిన్సిపాల్,సంబంధిత అధికా రులకు తగిన చర్యలు తీసుకోవాలని సూచిం చారు. మెనూ ప్రకారం ఆహార పదార్థాలు వండి వడ్డించాలని సూచించారు. పాఠశాల విద్యార్థు లకు తన మొబైల్ నెంబర్ ఇచ్చి, ఏదైనా సమస్య ఉంటే నేరుగా తన దృష్టికి తేవాలని సూచించారు. ఈకార్యక్రమంలో జిల్లా పౌర సరఫరాల అధికారి భాస్కర్‌రావు, జిల్లా పౌర సరఫరాల సంస్థ మేనేజర్ శ్రీలత, ఐసిడిఎస్ పీడీ రామలక్ష్మ, జిల్లా విద్యాధి కారి ప్రేమ్ కుమార్,సోషల్ వెల్ఫేర్ డిపా ర్ట్మెంట్ డిడి రామారావు,లీగల్ మెట్రాలజీ, ఫుడ్ సేఫ్టీ అధి కారులు, తదితరులు పాల్గొన్నారు.
రెండో రోజు పర్యటనలో..
ఏపీ ఫుడ్ కమిషన్ చైర్మన్ చింతా విజయ్ ప్రతా పరెడ్డి,ఏపీ ఫుడ్ కమిషన్ సభ్యులు జక్కం పూడి కృష్ణ కిరణ్‌తో కలసి రెండో రోజు పర్యటన లో భాగంగా జిల్లాలో పలు పాఠశాలలు, అంగన్వా డీ కేంద్రాలు మరియు హాస్టల్ లను సందర్శిం చారు. 8వవార్డుసాగర్‌నగర్,ఋషికొండ, కొమ్మా ది, ఐదవ వార్డ్ సాయి రామ్ నగర్ కాలనీ, భీమిలి పట్నం మరియు ఎండాడలలో గల అంగ న్వాడి సెంటర్లనును సందర్శించి విద్యార్థుల హాజరు పట్టికలను గమనించారు.అదేవిధంగా రేషన్ డిపో నెంబర్ 412 మరియు 553 లను సందర్శించి మాట్లాడి, రేషన్ అందుతున్న వివరా లను అడిగి తెలుసుకున్నారు.మధురవాడ మారికవలసలో గల డాక్టర్ బి.ఆర్ అంబేద్కర్ గురుకుల పాఠశాలను విద్యార్థులకు అందుతున్న మౌలిక సదుపాయాల గురించి విద్యార్థులను అడిగి తెలుసుకున్నారు. భీమిలిపట్నంలో గల సోషల్ వెల్ఫేర్ హాస్టల్స్ విద్యా ర్థులతో మాట్లాడి,మెనూ ప్రకారం ఆహార పదా ర్థాలు అందుతున్నది లేనిది అడిగి తెలుసుకున్నా రు. కస్తూరిబాగాంధీ బాలిక విద్యాలయం సంద ర్శించి విద్యార్థులకు అందుతున్న వసతుల గురిం చి అడిగి తెలుసుకుని సంతృప్తి వ్యక్తం చేశారు. ఈకార్యక్రమంలో జిల్లా పౌర సరఫరాల అధికారి భాస్కర్ రావు,జిల్లా పౌర సరఫరాల సంస్థ మేనే జర్ శ్రీలత,ఐసిడిఎస్ పీడీ రామలక్ష్మ, జిల్లా విద్యా ధికారి ప్రేమ్ కుమార్, సోషల్ వెల్ఫేర్ డిపార్ట్మెంట్ డిడి రామారావు,లీగల్ మెట్రాలజీ,ఫుడ్ సేఫ్టీ అధి కారులు,తదితరులు పాల్గొన్నారు.– జి .ఏ సునీల్ కుమార్ 

భరించలేని ఆరోగ్య ఖర్చులు

ప్రజలందరికీ అవసరమైన..ఎక్కడ అవసరమైతే అక్కడ..ఎప్పుడు అవసరమైతే అప్పుడు ఆర్థికాంశంతో సంబంధం లేకుండా పూర్తి స్థాయిలో నాణ్యమైన ఆరోగ్య సేవలు అందుబాటులో ఉండడాన్ని యÖనివర్సల్ హెల్త్ కవరేజ్ (యుహెచ్‌సి- సార్వత్రిక ఆరోగ్య సంరక్షణ) అంటారు. ఇది 2030 నాటికి ప్రపంచ వ్యాప్తంగా సాధించాలనే లక్ష్యంతో ఐక్యరాజ్యసమితి చే ఆమోదించబడిన ప్రపంచ లక్ష్యం. ఐక్యరాజ్యసమితి 2012లో డిసెంబర్ 12న ఆమోదించి, ప్రపంచవ్యాప్తంగా అందరికీ సార్వత్రిక ఆరోగ్యం అందించాలని చేసిన తీర్మానం ఆధారంగా ప్రతి సంవత్సరం డిసెంబర్ 12న అంతర్జాతీయ సార్వత్రిక ఆరోగ్య కవరేజ్ దినోత్సవాన్ని జరుపుకుంటున్నాం.
ఈ ఏడాది అంతర్జాతీయ సార్వత్రిక ఆరోగ్య సంరక్షణ దినోత్సవానికి సంబంధించిన థీమ్.. ప్రపంచ జనాభా పడుతున్న ఆరోగ్య సంరక్షణ యొక్క ఆర్థిక భారాన్ని స్పష్టంగా తెలియ చేస్తుంది. అవసరమైన ఆరోగ్య సేవలను తక్కువ ఖర్చుతో ప్రతి ఒక్కరికీ అందుబాటులో ఉండేలా చర్యలు తీసుకోవాల్సిన అవసరాన్ని సూచిస్తుంది. ఆరోగ్య సంరక్షణ ప్రజలను ఎప్పుడూ పేదరికం లోకి నెట్టకూడదు.ప్రస్తుతం ప్రపంచంలో కనీసం సగం మందికి అవసర మైన ఆరోగ్య సేవలు అందడం లేదు.ఆరోగ్యంకోసం చేసే ఖర్చు వల్ల ప్రతి సంవత్సరం సుమారు 10కోట్ల మంది ప్రజ లు ప్రపంచవ్యాప్తంగా తీవ్ర పేదరికంలోకి నెట్ట బడుతున్నారు.93 కోట్లకు పైగా ప్రజలు (ప్రపంచ జనాభాలో సుమారు12%) ఆరోగ్య సంరక్షణ కోసం వారి కుటుంబ వ్యయంలో కనీసం 10% ఖర్చు చేస్తున్నారు. ఆరోగ్య సేవల ఖర్చు ఎక్కువగా ఉండటం వల్ల ప్రజలు అవసరమైన ఆరోగ్య సం రక్షణను కోల్పోవాల్సి వస్తుంది. ప్రాణాలు పోగొ ట్టుకుంటున్న పరిస్థితి ఉంది.
ఎంతో ముఖ్యం..:మనిషి జీవితానికి ఆరోగ్యం ఎంతో ముఖ్యమైనది.కానీ ఆరోగ్యం అనేది డబ్బు తో కూడుకున్న వ్యవహారమై పోయింది. ఏ ఆరోగ్య సమస్యకి వైద్యం చేయించుకోవాలన్నా డబ్బు లేనిదే పని జరగదు.దీనివల్ల ఆరోగ్యం అనేది దిగువవర్గాల వారికి అందని ద్రాక్షగా మిగిలి పోతోంది. ఆరోగ్య భద్రత కొందరికి మాత్రమే పరిమితం అవుతోంది. దీని గురించి అందరికీ అవగాహన కల్పించడం ప్రతిఒక్కరి బాధ్యత. ఆరోగ్య సంరక్షణ అనేది ఒకరికి మాత్రమే పరిమితమైన అంశం కాదు. మనిషి ఆరోగ్యం ఎంత బాగుంటే, అంత ఆరోగ్యవంతమైన ప్రపం చం అభివృద్ధి చెందుతుంది.దీనిని దృష్టిలో ఉం చుకునే ప్రతి ఒక్కరికీ నాణ్యమైన, సరసమైన ఆరోగ్య సంరక్షణ ప్రతిచోట, ఎల్లవేళలా అందు బాటులో ఉండాలనే ఉద్దేశంతో ఐక్యరాజ్యసమితి ”యÖనివర్సల్ హెల్త్ కవరేజ్ డే!”ని ప్రకటిం చింది.
ఎందుకు జరుపుకుంటారు? : ప్రపంచవ్యాప్తంగా బలమైన, సమానమైన ఆరోగ్యవ్యవస్థల అవస రంపై అవగాహన పెంచడానికి. అందరికీ ఆరో గ్యాన్ని వాస్తవికంగా మార్చడానికి ప్రభుత్వాలను, నాయకులను ఒత్తిడి చేయడానికి.ఆరోగ్యం అన్నది సర్వ మానవాళికి ఒక ప్రాథమిక హక్క, స్థిరమైన అభివృద్ధి మరియు ఆర్థిక వృద్ధికి పునా దని ప్రపం చ ఆరోగ్య సంస్థ తెలిపిన ఆలోచనను ప్రపంచానికి చేరవేయడానికి. ప్రాథమిక ఆరోగ్య సంరక్షణ (ప్రైమరీ హెల్త్‌కేర్-పిహెచ్‌సి)లో పెట్టుబడి పెట్ట డం అనేది కరోనా మహమ్మారి వంటి సంక్షభా లను తట్టుకునే వ్యవస్థలను నిర్మించడానికి అత్యం త ప్రభావవంతమైన మార్గంగా నొక్కి చెప్పడానికి. ధనవంతులు-పేదలు, గ్రామం-నగరం, మహి ళలు-పిల్లలు ఎవరికైనా నాణ్యమైన ఆరోగ్య సేవ లు ఎల్లవేళలా అందుబాటులో ఉండాలని గుర్తు చేయడానికి.ఆరోగ్య సేవలు పొందడానికి ఆర్థికం గా ఎవరూ ఇబ్బందిపడకూడదు అనే లక్ష్యన్ని అందరికీ తెలియజేయడానికి.వనరులను సమీక రించడం కొరకు. 2030నాటికి సస్టెయినబుల్ డెవలప్‌మెంట్ గోల్స్ (ఎస్‌డిజి)లక్ష్యం ద్వారా యÖనివర్సల్ హెల్త్ కవరేజ్ దిశగా పురోగతిని నిర్ధారించడానికి ఆరోగ్య రంగంలో తెలివిగా పెట్టు బడులు పెట్టాలని, వనరులను సమర్థవంతంగా వినియోగించాలని ప్రభుత్వాన్ని కోరడానికి. ఏటా లక్షలాది మంది ప్రజలను పేదరి కంలోకి నెట్టే భరించలేని ఆరోగ్య ఖర్చుల యొక్క వినాశకరమైన ప్రభావాన్ని హైలైట్ చేయడం.కుటుంబాల ఆరో గ్యం,సంరక్షణ,ఆహారం లేదా విద్య వంటి ప్రాథ మిక అవసరాలను ప్రభుత్వాల దృష్టికి తీసుకు పోవడం కొరకు.
మనదేశంలో ఎంతవరకు జరుగుతుంది..: దేశంలో సార్వత్రిక ఆరోగ్య సంరక్షణ విషయంలో అనేక గణాంకాలు ఉన్నాయి. ఇవి ఆరోగ్య బీమా, ప్రభుత్వ వ్యయం, ప్రజల వాస్తవ ఖర్చులను బట్టి మారుతూ ఉంటాయి.
ఆరోగ్య బీమా కవరేజ్: భారతదేశ జనాభాలో సుమారు 30% మందికి (దాదాపు 40కోట్ల మం దికి) ఎటువంటి ఆరోగ్య బీమా రక్షణ లేదు. దిగువ 50% జనాభాకు ఆయుష్మాన్ భారత్ వంటి ప్రభుత్వ పథకాలు రక్షణ కల్పిస్తున్నాయి. సుమారు 20% మంది సామాజిక లేదా ప్రైవేట్ బీమా ద్వారా ఆరోగ్య సంరక్షణ అందుతుంది..
ప్రభుత్వ ఆరోగ్య వ్యయం : 2021-22 ఆర్థిక సంవత్సరంలో,భారతదేశం యొక్క మొత్తం ఆరో గ్య వ్యయంలో ప్రభుత్వ వాటా 48% ఉంది. ఇది జిడిపి-లో 1.84% (2021-22 నాటికి) లేదా 2.1% (2022-23 నాటికి) ఉంది, ఇది జాతీయ ఆరోగ్య విధానం 2017 సిఫార్సు చేసిన 2.5% కంటే తక్కువ. ”ఔట్-ఆఫ్-పాౖట” (ఓపిపి) వ్యయం : ప్రజలు తమ సొంత డబ్బుతో నేరుగా చేసే వైద్య ఖర్చులు మొత్తం ఆరోగ్య వ్యయంలో గణనీయమైన భాగం గా ఉన్నాయి.2021-22నాటికి,ఇది 39.4%గా ఉంది. ఇది మునుపటి సంవత్సరాలతో పోలిస్తే తగ్గినప్పటికీ, ఇప్పటికీ చాలా ఎక్కువ.
ఆరోగ్య సేవలకు అందుబాటు: 75వ నేషనల్ శాంపిల్ సర్వే డేటా ప్రకారం, గ్రామీణ జనాభాలో కేవలం 14%, పట్టణ జనాభాలో 19% మందికి మాత్రమే ఏదో ఒకరకమైన ఆరోగ్యబీమా ఉంది. సంక్షప్తంగా, భారతదేశంలో ఆరోగ్య బీమా కవ రేజీ,ఆరోగ్యసేవలకు అందుబాటు ఇంకా తక్కువ గానే ఉన్నాయి.ముఖ్యంగా”మిస్సింగ్ మిడిల” అని పిలువబడే జనాభా విభాగానికి,గ్రామీణ ప్రాం తాల వారికి ఆర్థికరక్షణ కల్పించాల్సిన అవ సరం ఉంది.
కీలకమైన అడ్డంకులు ఏమిటి? : మనదేశ ఆరోగ్య సంరక్షణ రంగంలో కొంత మెరుగుదల ఉన్నప్ప టికీ, దేశ జనాభాలో ఎక్కువ మంది నివసించే గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో ఆరోగ్య సంరక్షణ సౌకర్యాల కొరత ఉంది.అనేక ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రాలు, ఉప కేంద్రాలలో ఇప్పటికీ అవసరమైన మౌలిక సదుపాయాలు,వైద్య పరికరాలు,వనరులు సరి పడా లేవు.దీనివల్ల ప్రాథమిక ఆరోగ్య సేవలను అందించడం పెద్ద సవాలుగా ఉంది.2021 జాతీయ ఆరోగ్య ప్రొఫైల్ ప్రకారం, భారత దేశంలో ప్రతి1,000 మందికి 0.6 పడకలు ఉన్నాయి. ఇది జాతీయ ఆరోగ్య విధానం, 2017 లో సిఫార్సు చేసిన దానికంటే తక్కువ.
ఆరోగ్య సంరక్షణ నిపుణుల కొరత, అసమాన పంపిణీ: భారతదేశం ఆరోగ్య సంరక్షణ నిపుణుల గణనీయమైన కొరతను ఎదుర్కొంటోంది.ఇది ఆరోగ్య సంరక్షణ వ్యవస్థకు కీలకమైన సవాలుగా ఉంది. ఇది ఆరోగ్య సేవల నాణ్యతను, అందు బాటును ప్రభావితం చేస్తుంది. ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (డబ్ల్యుహెచఓ) ప్రతి 10,000 మంది నివాసితులకు 44.5 మంది వైద్యులు, నర్సులు, మంత్రసానులను సిఫార్సు చేస్తున్నప్పటికీ, మన జాతీయ సాంద్రత 20.6మాత్రమే. ఆరోగ్య మానవ వనరులు (హెచ్‌హెచఆర్) అందుబాటు తక్కువగా ఉండడమే కాకుండా పంపిణీ అసమా నంగా ఉంది. పట్టణ ప్రాంతాలలో వైద్యుల సాంద్రత గ్రామీణ ప్రాంతాల కంటే నాలుగు రెట్లు ఎక్కువ. మనదేశంలో గ్రామీణ కమÖ్యనిటీ హెల్త్ సెంటర్లలో (సిహెచ్‌సి-లు)దాదాపు 80% స్పెషలిస్ట్ వైద్యుల కొరత ఉంది.
నిరంతర ఆరోగ్య సంరక్షణ ఖర్చులు..:ఆరోగ్య సంరక్షణ సేవలకు అధిక జేబు ఖర్చులు చాలా మంది భారతీయులకు గణనీయమైన భారంగా ఉన్నాయి. మొత్తం ఆరోగ్య సంరక్షణ వ్యయంలో దాదాపు 47% వాటా కలిగిన అవుట్-ఆఫ్-పాౖట్ వ్యయం (ఓఓపిఇ ప్రజల జోబు నుంచి జరిపే ఖర్చు), తరచుగా కుటుంబాలను దారిద్య్రరేఖకు దిగువకు నెట్టివేస్తుంది.
తగినంత ప్రజా ఆరోగ్య సంరక్షణ వ్యయం..: దేశవ్యాప్తంగా ఆరోగ్య సంరక్షణ సేవల లభ్యత, నాణ్య తను మెరుగుపరచడానికి ఆరోగ్య సంరక్షణ నిధుల పెరుగుదల చాలా కీలకం.ఇతర దేశాలతో పోలిస్తే భారత ప్రభుత్వం ఆరోగ్యసంరక్షణపై చేస్తు న్న వ్యయం చారిత్రాత్మకంగా తక్కువగా ఉంది, ఇది ప్రభుత్వ ఆరోగ్య సంరక్షణ సౌకర్యాల అందు బాటు తక్కువగా ఉండడమే కాకుండా ప్రైవేట్ ఆరోగ్య సంరక్షణ సేవలపై ఆధారపడవలసిన పరిస్థితి ఏర్పడింది.
భారతదేశ ప్రజారోగ్య వ్యయం 2022-23 ఆర్థిక సంవత్సరంలో జాతీయ స్థూల ఆదాయంలో (జిడి పి) కేవలం 2.1% మాత్రమే ఉంది. ఇది ప్రపంచ సగటు కంటేచాలా తక్కువ. అనేక అభివృద్ధి చెంది న దేశాలు ఆరోగ్యానికి జిడిపిలో 5-10% కేటా యిస్తున్నాయి.ఈ బడ్జెట్ కేటాయింపు తక్కువగా ఉండడంతో ఈ పరిమిత వ్యయంలో అభివృద్ధి చెందుతున్న వైద్యాన్ని ప్రజలు అందుకోలేకున్నారు. ప్రభుత్వం అందించలేకపోతుంది.
నివారణ, ప్రాథమిక ఆరోగ్య సంరక్షణపై తగినంత దృష్టి లేకపోవడం..: భారతదేశంలో ఆరోగ్య సంరక్షణ ప్రధానంగా నివారణ, ప్రాథమిక ఆరోగ్య సేవలపై తక్కువ ప్రాధాన్యతనిచ్చి తృతీయ సం రక్షణపై దృష్టి సారించడం కొనసాగుతోంది. బిపి షుగర్ కొలెస్ట్రాల్ ఊబకాయంలాంటి నాన్-కమÖ్యనికబుల్ వ్యాధులు (ఎన్‌సిడి) విపరీతంగా పెరుగుతున్నాయి. ఇది ఆరోగ్య సంరక్షణ వ్యవస్థపై అదనపు ఒత్తిడిని కలిగిస్తోంది. భారత దేశంలో ఎన్‌సిడిల కారణంగా మరణాల నిష్పత్తి 1990లో 37.9% నుండి 2016లో 61.8%కి పెరిగింది.
యుహెచ్‌సి సాధ్యానికి చర్యలు..: స్థూల జాతీ యోత్పత్తిలో కేవలం 2.1శాతంగా మాత్రమే వున్న ఆరోగ్య బడ్జెట్‌ను వెంటనే మÖడు శాతానికి పెంచి క్రమంగా మరో 10ఏళ్లలో ఐదు శాతానికి పెంచు కోవాలి. తద్వారా ఆరోగ్య సంరక్షణ మౌలిక సదు పాయాలను పటిష్టం చేయాలి.ఆరోగ్య హక్కు చట్టాన్ని రూపొందించి అమలుచేయాలి. ఆరోగ్య హక్కు చట్టాన్ని తెచ్చినప్పుడు ప్రభుత్వాలు చట్టాన్ని పట్టించుకోనప్పుడు ప్రజలు ప్రభుత్వాలను నిలదీయగల పరిస్థితి ఏర్పడుతుంది. మారు మÖల ప్రాంతాల్లో ఉండేటటువంటి పేదవారికి కూడా ఆరోగ్యాన్ని హక్కుగా పొందే పరిస్థితి ఏర్పడుతుంది.ప్రాథమిక వైద్య సేవల బలోపేతం పిహెచ్‌సి, సిహెచ్‌సి..లను ఆధునికీకరించడం జరగాలి. ఆరోగ్య నిపుణుల సంఖ్య పెంచాలి. వైద్యులకు నర్సులకు, టెక్నీషియన్లకు శిక్షణ నైపు ణ్యం పెంచుకోవాలి.మందుల ధరలను నియం త్రణ చేయాలి. అవసరమైన ఔషధాలు అందరికీ చవకగా అందుబాటులో ఉంచాలి. ఇందుకోసం జనరిక్ మందుల షాపులను ప్రభుత్వమే తెరిచి, మందులను ప్రజలకు అందుబాటులోకి తీసుకు రావాలి.డిజిటల్ హెల్త్ పద్ధతులను విస్తరణ చేయా లి.టెలీమెడిసిన్‌ను అభివృద్ధి చేయాలి.ఆధునిక సాంకేతికతను ఉపయోగించడం ద్వారా ఆరోగ్య సేవలను మెరుగుపరచ వచ్చు.డిజిటల్ హెల్త్ రికా ర్డులు,ఆన్‌లైన్ కన్సల్టేషన్లు,మొబైల్ ఆరోగ్య యాప్ లు అందుబాటును పెంచాలి.ప్రభుత్వ ఆసుప త్రులను బలోపేతం చేయాలి. కార్పోరేటు ఆసుప త్రుల నియంత్రణను మెరుగుచేసి, రోగుల హక్కు లకు రక్షణ కల్పించాలి.ఆయుష్మాన్ భారత్, ఆరోగ్యశ్రీ లాంటి పథకాలద్వారా ఆరోగ్య బీమాను విస్తరింపచేసి, ప్రజలందరికీ వైద్య ఖర్చులు తగ్గించి,వైద్య ఖర్చులవల్ల పేదరికం బారిన పడ కుండా రక్షంచాలి.వ్యాధులు రాకుండా నివారిం చడంపై దృష్టి పెట్టాలి. ఆరోగ్యవిద్య, పరిశుభ్రతపై అవగాహన కల్పించడం, టీకాల కార్యక్రమాలను విస్తరించడం ద్వారా వ్యాధుల భారాన్ని తగ్గించ వచ్చు.
యుహెచ్‌సి అందిస్తున్న దేశాలు..: యÖనివర్సల్ హెల్త్ కవరేజ్ (యుహెచ్‌సి)ని విజయవంతంగా అమలుచేస్తున్న అనేక దేశాలు ఉన్నాయి.యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్ (యుౖ): ఇక్కడ నేషనల్ హెల్త్ సర్వీస్ (ఎన్‌హెచ్‌సి) ద్వారా పౌరులందరికీ ఆరోగ్య సంర క్షణ అందించబడుతుంది. ఇది ప్రభుత్వ నిధు లతో,పన్నుల ద్వారా నిర్వహించబడే ‘బెవర్‌డ్జ’ నమÖనా.
ౖనడా :ఇక్కడ నేషనల్ హెల్త్ ఇన్సూరెన్స్ నమÖ నాను ఉపయోగిస్తున్నారు. ఇక్కడ ప్రైవేట్ రంగ ప్రొవైడర్లు సేవలు అందిస్తారు. అయితే చెల్లింపు లను ప్రభుత్వం నిర్వహించే ఒకే బీమా కార్యక్ర మం ద్వారా చేస్తారు.
జర్మనీ :జర్మనీలో ‘బిస్మార్క’ నమÖనా అమలులో ఉంది.ప్రజలు,యజమానులు తప్పనిసరిగా లాభా పేక్ష లేని”సిక్‌నెస్ ఫండ్స”కు సహకరించాలి. ఇవి ప్రైవేట్ వైద్య సేవలకు చెల్లిస్తాయి. జపాన్: జపాన్ కూడా బిస్మార్క్ నమÖనాను పోలి ఉండే వ్యవస్థను కలిగి ఉంది.ఇక్కడ తప్పనిసరి బీమా పథకాలు సమర్థవంతమైన, తక్కువ ఖర్చుతో కూడిన సేవలను అందిస్తాయి.
ఆస్ట్రేలియా:ఆస్ట్రేలియాలో”మెడికేర” అనే సార్వత్రి క ప్రభుత్వ ఆరోగ్యబీమా కార్యక్రమం ఉంది. దీనికి సాధారణ పన్నుల ద్వారా నిధులు సమ కూరుస్తారు.స్విట్జర్లాండ్,నెదర్లాండ్స్ :ఈ దేశాలలో పౌరు లందరూ తప్పనిసరిగా ప్రైవేట్ ఆరోగ్య బీమాను కొనుగోలు చేయాల్సి ఉంటుంది. అయితే తక్కువ ఆదాయం ఉన్నవారికి ప్రభుత్వం సబ్సిడీలను అందిస్తుంది.
తైవాన్,దక్షణ కొరియా: ఈ ఆసియా దేశాలు తమ జాతీయ ఆరోగ్యబీమా కార్యక్రమాలు,ఆరోగ్య సం రక్షణలో సాంకేతికతను సమర్థవంతంగాఉప యోగించడం ద్వారా ప్రసిద్ధి చెందాయి.
థయిలాండ్ :థయిలాండ్ ఒక అభివృద్ధి చెందు తున్న దేశం.అయినప్పటికీ దాదాపు 99% జనా భాకు సార్వత్రిక ఆరోగ్య కవరేజీని అందిం చడంలో విజయవంతమైంది.ఇది ప్రభుత్వ పన్ను ల ద్వారా నిధులు పొందుతుంది. ఈదేశాలన్నీ వేర్వేరు విధానాలను అనుసరించినప్పటికీ, అన్నిం టికి ఉమ్మడిగా ఉన్న అంశం ఏమిటంటే, పౌరు లందరికీ ఆరోగ్య సంరక్షణ అందుబాటులో ఉం డాలని..ఆర్థిక ఇబ్బందులు సేవలను పొందడానికి అడ్డంకి కాకూడదని.. రాజకీయ సంకల్పం కలిగి ఉండటం.
విశ్వజనీన ఆరోగ్య సంరక్షణ జరగాలంటే..
”ఆరోగ్య హక్కు చట్టాన్ని” రూపొందించి, అమలు చేయాలి.ఆరోగ్యహక్కు చట్టాన్ని తెచ్చినప్పుడు ప్రభు త్వంలో చట్టాన్ని పట్టించుకోకపోయినా ప్రభు త్వాలు నిలదీయగల పరిస్థితి ఏర్పడుతుంది. ప్రజా రోగ్యానికి నిధుల కేటాయింపు పెంచాలి. స్థూల జాతీయ ఉత్పత్తిలో ఆరోగ్య బడ్జెట్‌ను 3.5 శాతా నికి పెంచాలి.ఐదేళ్ళలో దీనిని క్రమంగా ఐదు శాతానికి పెంచాలి.కొండ ప్రాంతాలలో, వెనుక బడిన ప్రాంతాలలో,గ్రామస్థాయిలో వైద్యాన్ని అందుబాటులోకి తేవాలి.ప్రయివేట్ వేదిక కళాశా లలను అదుపు చేసి,గవర్నమెంట్ వైద్యకళా శాలలను అభివృద్ధి చేయాలి.ప్రభుత్వం చేయదలు చుకుంటే సాధ్యమే.కానీ అది ఒకేసారి కాదు. మన దేశానికి కావాల్సిన మౌలిక వసతులు, టెక్నాలజీ, ఔషధ తయారీ శక్తి,యువ జనాభా అన్ని ఉన్నాయి.– డాక్టర్ ఎం.వి.రమణయ్య
వ్యాసకర్త :అధ్యక్షలు, ప్రజారోగ్య వేదిక, ఆంధ్రరప్రదేశ్ కమిటీ,

షెడ్యూల్డ్ తెగల ప్రామాణీకతకు చోటేది?

గిరిజన హక్కుల సాధనలో,ఆదివాసీ గిరిజనుల గుర్తింపులో నేటికీ కీలకంగా నిలుస్తున్నశాస్త్రీయ ప్రమాణాలను ప్రభుత్వాలు పరిగణలోకి తీసుకోవాల్సిన అవసరం ఉంది.తెలంగాణ రాష్ట్రంలో గిరిజన తెగల గుర్తింపు,విలీనం వంటి అంశాలు పరిష్కారం దొరకని దీర్ఘకాలిక సమస్యగా మారాయి.రాజ్యాంగంలోని5,6గిరిజన షెడ్యూళ్లలో పొందుపరిచిన ఆదిమ గిరిజన తెగల హక్కులకు నిజమైన లబ్ధిదారులు..ఆదివాసీలు ఇంకా న్యాయంకోసం ఎదురు చూస్తూనే ఉన్నారు.ఈ నేపథ్యంలో,సర్వోన్నత న్యాయస్థానం ఈవిషయంలో స్పష్టమైన చొరవ చూపకపోతే అంతర్జాతీయ న్యాయస్థానాల దారి వెతకాల్సిన పరిస్థితి వస్తుందా?అనే సందిగ్ధత ఆదివాసీ సమా జంలో నెలకొంది.ఇలాంటి సమయంలో ఎస్టీగుర్తింపునకు సంబంధించిన చారిత్రకమైన,శాస్త్రీయమైన మార్గదర్శకత్వం అందించిన జస్టిస్ లోకూర్ కమిటీ ప్రాధాన్యతను పునఃపరిశీలించాల్సిన అవసరం ఉంది.- అక్షర భీమ్

లోకూర్ కమిటీ నేపథ్యం
స్వాతంత్య్రం అనంతరం భారతదేశంలో షెడ్యూల్డ్ తెగల గుర్తింపు విషయంలో స్పష్టత లేకపో వడం ఒక ప్రధాన సమస్యగా కొనసాగింది. ఈ పరిస్థితుల్లో,1965,జూన1న అప్పటి ప్రధాన మంత్రి శ్రీలాల్ బహదూర్ శాస్త్రి నాయకత్వంలో భారత ప్రభుత్వం గిరిజన తెగల జీవన విధానం,సామాజిక స్థితి,రిజర్వేషన్లపై సమగ్ర అధ్యయనం కోసం జస్టిస్ భీమ్ జీ నారాయణరావ్ లోకూర్(బి.ఎన్.లోకూర్) అధ్యక్షతన ఒక సలహా కమిటీని నియమించింది.ఎస్టీ గుర్తింపుకు అవసరమైన ప్రమాణాలను శాస్త్రీ యంగా,స్పష్టంగా ప్రతిపాదించిన మొదటి కమిటీగా లోకూర్ కమిటీ చరిత్రలో నిలిచింది.
కమిటీ సూచించిన ప్రధాన ప్రమాణాలు
లోకూర్ కమిటీ ప్రకారం, ఏదైనా సమాజాన్ని షెడ్యూ ల్డ్ ట్రైబ్‌గా గుర్తించాలంటే ఒక్క లక్షణం సరిపోదు. కింది నాలుగు ప్రమాణాల్లో ఎక్కువ భాగం ఆ సమా జానికి వర్తించాలి.

  1. ఆదిమ గిరిజన లక్షణాలు: సాంప్రదాయబద్ధ జీవన విధానం, వేట, ఆహార సేకరణ, చేతిపనులు వంటి పాత తరాల వృత్తులు, ఆధునికీకరణ తక్కువ గా ఉండటం వంటి లక్షణాలు కనిపించాలి.
  2. ప్రత్యేక సంస్కృతి : మిగతా సమాజాలకు భిన్నమైన సంస్కృతి, సంప్రదాయాలు, ప్రత్యేక భాష లేదా మాండలికం, ప్రత్యేక ఆచారాలు ఉండాలి. ఈ ప్రత్యేకతే ఆ సమాజాన్ని వేరుగా గుర్తించే ప్రధాన లక్షణం.
  3. భౌగోళిక విభిన్నత: అడవులు, కొండ ప్రాంతాలు, అభివృద్ధికి దూరంగా ఉన్న మారుమÖల ప్రాంతాల్లో నివాసం ఉండటం, ప్రధాన సమాజంతో పరిమిత సంబంధాలు కలిగి ఉండటం.
  4. వెనుకబడిన స్థితి: సామాజికంగా, ఆర్థికంగా, విద్యాపరంగా తీవ్రమైన వెనుకబాటుతనం ఉండటం.జీవన పరిస్థితులు, అవకాశాల లేమి ద్వారా ఇది స్పష్టంగా కనిపించాలి.
    ఎస్టీ జాబితాలో చేర్చే ప్రక్రియ
    ఏదైనా కులం లేదా తెగను ఎస్టీ జాబితా లో చేర్చే ప్రక్రియ పలు దశలుగా సాగుతుంది. మొదట రాష్ట్ర ప్రభుత్వం సిఫారసు చేస్తుంది. అనంతరం గిరిజన వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ పర్యవేక్షణలో పరిశోధనలు, సర్వేలు, సామాజిక అధ్యయనాలు నిర్వహిస్తారు. రిజర్వేషన్ వల్ల కలిగే ప్రభావాలను విశ్లేషించిన తరువాతే పార్లమెంట్ చట్టం ద్వారా ఎస్టీ జాబితాలో చేర్పు జరుగుతుంది.
    లోకూర్ కమిటీ సూచనల మాటేమిటి?
    లోకూర్ కమిటీ 800కు పైగా గిరిజన, సామాజిక సమÖహాల చారిత్రక, సామాజిక, విద్యా, ఆర్థిక పరిస్థితులను అధ్యయనం చేసి తీవ్రమైన వెనుకబాటుతనాన్ని ప్రధాన ప్రమాణంగా తీసు కుంది.1955లో అస్పృశ్యత నిషేధం తరువాత, ఎస్సీ ీVAదాకు అస్పృశ్యత వల్ల ఏర్పడిన వెనుక బాటుతనమే ఆధారమని కమిటీ స్పష్టం చేసింది. ఎస్సీ, ఎస్టీ అభివృద్ధి పథకాలు డినోటిఫైడ్ మరియు నోమాడిక్ తెగలకు సరిపోవడం లేదని గుర్తించి, వారిని వేర్వేరు సమÖహాలుగా గుర్తించి ప్రత్యేక పథకాలు అవసరమని సూచించింది. స్వాతంత్య్రం తరువాతి ఐదేళ్ల ప్రణాళికలు ఎస్సీ, ఎస్టీల అభివృద్ధికి దోహదపడ్డాయని, అందువల్ల కొత్తగా మరిన్ని సమÖహాలకు ప్రత్యేక ీVAదా అవసరం లేదని అభిప్రాయపడింది. కొన్ని సమÖహాలను ఎస్సీ, ఎస్టీ జాబితాల నుంచి తొలగించినా, వారి ప్రయోజ నాలను దశలవారీగా ఉపసంహరించాలని, అలాగే గుజ్జర్లు, గడ్డీలు, బంజారాలు వంటి సమÖహాలకు ఓబీసీల కంటే ఎక్కువ ప్రత్యేక సహాయం అవసs Áమని కమిటీ స్పష్టం చేసింది. మొత్తంగా చెప్పాలంటే, ఎస్టీ గుర్తింపుకు లోకూర్ కమిటీ సూచించిన నాలుగు ప్రమాణాలు నేటికీ మార్గదర్శకంగా నిలు స్తున్నాయి. షెడ్యూల్డ్ తెగల గుర్తింపు విషయంలో శాస్త్రీయత, సామాజిక న్యాయం, రాజ్యాంగబద్ధతకు బలమైన రూపరేఖను అందించిన ఈ కమిటీ నివేదికను 1967లో ప్రభుత్వానికి సమర్పించింది. అయినప్పటికీ కమిటీకి భిన్నంగా ఉమ్మడి ఆంధ్ర ప్రదేశ్‌లో 1976లో బంజారా, ఎరుకల, యానాది అనే మÖడు కులాలను, మరో రెండు కులాలైన నక్కల, కుర్వికరన్,దులియా, పుటియా, ఫైకో గ్రూపు లను 2003లో గిరిజన తెగలలలో ఎలా విలీన మైనాయో అంతుబట్టడం లేదు. మొత్తం 35 తెగలలో 5మైదాన తెగలు (కులాలు) కమిటీ సిఫార్సులకు విరుద్ధంగా కలిసాయి. అసంబద్ధంగా వున్న ఈ మైదాన తెగలకు కలిపి 6శాతం రిజర్వేషన్ కొనసాగుతోంది. ఇప్పటికైనా ఆ కమిటీ సిఫార్సులను న్యాయస్థానాలు, ప్రభుత్వం పునఃపరిశీలించాలని ఆదివాసీలు కోరుతున్నారు.

శతాబ్దల సంస్కృతికి సమాహారం

స్వచ్ఛమైన సెలయేళ్లు..దట్టమైన అడవులు.. గంభీరమైన కొండలు.. పక్షుల కిలకిలారా వాలు. పచ్చని ప్రకృతి అందాలు వీటి మధ్య శతాబ్దాల సంస్కృతులకు గుర్తుగా, వెనకబాటుత నానికి సజీవ సాక్ష్యంగా. పాలకుల ఆలన కోసం ఎదురు చూస్తూ అమాయక ఆదివాసీ జనం నివసి స్తోంది. అడవితల్లి బిడ్డలుగా ,ప్రకృతి ఒడే అవాసంగా దశాబ్దాలుగా పోడు వ్యవసాయం చేసుకుని, ప్రకృతి ప్రసాదిత ఫలాలతో సహవాసం చేస్తోంది. విద్య,వైద్యం వంటి మౌళిక సదుపాయాలకు నోచుకోని గూడే లెన్నో కనిపిస్తాయి. ఇప్పుడిప్పుడే వారి జీవితాల్లో వెలుగులు నింపే సర్కారు వచ్చింది.వారి కష్టాలు తీర్చేందుకు బృహత్తర కార్యక్రమాలు అమలు చేస్తోంది.
జాతులు..భాషలు : జిల్లాలో 2.36 లక్షల మంది గిరిజనులున్నారు. వీరిలోట్రైబల్ సబ్లన్ మండ లాల్లో నివసించే సంఖ్య1.87 లక్షలుగా ఉంది. గిరిజనుల్లో 36 జాతులున్నాయి.ఉత్తరాంధ్ర జిల్లాల్లో సవర, కొండదొర, గదబ, వాల్మీకి,జాతాపు, కోయ, భగత జాతులు ప్రధానమైనవి. సవరభాష శ్రీకాకుళం, విజయనగరం జిల్లాల్లో ఒకేలాఉంటుంది. వీరి అభ్యున్నతికి ఏర్పాటైన ఐటీడీఏకు కేంద్ర రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల నుంచి నిధులు కేటాయిస్తున్నాయి. సగటున ఒక్కో ఐటీడీఏకి ఏటా రూ.300 కోట్ల నిధులు వస్తున్నాయి. కానీ అందులో గిరిజనులకు ఈ నిధుల్లో చేరేది నామమాత్రమే. నిక్కచ్చిగా ఈ నిధులన్నీ గిరిజనులకే ఖర్చుచేసి ఉంటే గిరిజనుల ఎప్పుడో మారిపోయి ఉండేవి.
సజీవ సంప్రదాయాలకు నిలయం
గిరిజన జీవనం విభిన్నంగా ఉంటుంది.సంబ రాలు, వివాహ వేడుకలు, ఆరాధనల ఆచారాలు, మనిషి మÖలాలను తేటతెల్లం చేస్తుంటాయి. తరాలు మారినా వారి అలవాట్లు, కట్టుబాట్లు ఇప్పటికీ మారలేదు. ఇక్కడ జరిగే వివాహ వేడుకల్లోని సంప్రదాయాల్లో భాగంగా చెట్టును ఆరాధిం చే విధానాలు ప్రపంచ శాంతి సౌభా గ్యానికి సందేశాన్ని పంపుతుంటాయి. పార్వతీ పురం ఐటీడీఏ పరిధిలోని ఏ పల్లెకు వెళ్లినా సవరజాతి గిరిజనుల సంబరాలు, పండుగ సందడులన్నీ ఒకే రకంగా కొనసాగితే పెళ్లిళ్లు మాత్రం ప్రకృతి ఆరాధనతో ముడిపడి ఉంటాయి. ప్రాణాధారమైన నీరు,అది లభించడానికి అవసరమైన చెట్టు చుట్టూనే వారి తంతు తిరుగుతుంది. సవర భాషలో పాటలు,థింసా నృత్యాలు ఇక్కడి గిరిజనుల పండుగలు, శుభకా ర్యాల్లో భాగం.ఆడవేషంలోవున్న యజ్ఞుడు అనే పురోహితుని పాత్రలో పెళ్లితంతు నిర్వపి వధూవరులను మేనమామలు భుజాలపై ఎక్కించుకొని నృత్యం చేస్తూ ఊరేగించడం నేటికీ కొనసాగుతున్న సంప్రదాయం.
కనీస సౌకర్యాలు కరువు
నేటికీ గిరిజన గ్రామాల్లో మౌలిక సదుపా యాలు లేవు. కనీసం తాగునీరు, రోడ్డు మార్గం లేదు. వైద్య సదుపాయాలు లేక ఏటా వందలాది మంది మృత్యువాత పడుతున్నారు. గర్భిణులు, వృద్ధులు అత్యవసర సమయాల్లో వైద్యం అందక ప్రాణాలు కోల్పోతున్నారు. నేటికీ వైద్యం కోసం, విద్య కోసం గిరిజనులు కొండలు గుట్టలు దాటి కాలి నడకనచ,డోలీ సాయంతో మైదాన ప్రాంతాలకు రావాల్సిందే. వీరి తండాలకు విద్యుత్ సౌకర్యం లేదు.ఉండ టానికి ఇళ్లు లేవు. ఇవ్వాల్సినవి ఇవ్వకపోగా వారి వనరులను లాక్కుంటున్నారు. క్వారీలు నడుపుతూ ఖనిజ సంపదను కొల్లగొడు తున్నారు. బాక్సైట్, గ్రానైట్ దోచుకుంటున్నారు. పిండిచేసి గిరిజనులకు పోడు వ్యవసాయం చేసి అవకాశం లేకుండా చేస్తున్నారు.గిరిజనుల జీవితాల్లో మార్పునకు మాజీ సీఎం వైఎస్ జగన్మోహన్రెడ్డి శ్రీకారం చుట్టారు.తొలిత కురుపాం,సాలూరు గిరిజన రిజర్వర్డు నియో జకవర్గాల్లో సిట్టింగ్ ఎమ్మెల్యేలకు టికెట్టు ఇచ్చారు. ఎన్నిక ల్లో గెలిచిన వెంటనే తన తొలి కేబినెట్లో కురుపాం ఎమ్మెల్యే పాముల పుష్పశ్రీవాణికి స్థానం కల్పించారు. గిరిజన శాఖ మంత్రి పదవిని ఇవ్వడంతో పాటు ఉపముఖ్యమంత్రి ీVAదానిచ్చి ఉన్నత స్థానం కల్పించారు. తర్వాత సాలూరు ఎమ్మెల్యే పీడిక రాజన్నదొరకు గిరిజిన సంక్షేమ శాఖ మంత్రి పదవినిచ్చారు. గత ప్రభుత్వాలు ఎస్టీ సప్లాన్ నిధులను ఇతర ఖర్చులకు వాడేసేవి. టీడీపీ అధికారంలో ఉన్నప్పుడు నెల్లూరులో దళితతేజం సభ నిర్వహణకు సబ్ ప్లాన్ ఖర్చు చేశారు. ఇలాంటి వాటిని అరి కట్టడానికి అధికారం గిరిజనుల చేతుల్లో ఉండాలి. గిరిజనులకు ప్రత్యేక మంత్రిత్వ శాఖ ఉండా లని గిరిజనులు ఎప్పటి నుంచో కోరుతుండే వారు. సాంఘిక సంక్షేమ శాఖలో మిళితమై ఉండటంవల్ల గిరిజనులకు అన్యాయం జరుగు తుందని వేడుకునేవారు. వారి గోడువిన్న జగన్ గిరిజనులకు ప్రత్యేక మంత్రిని ఇచ్చారు. గిరిజనుల బతుకులు బాగుచేయాలనే ఉద్దేశంతో గిరిజన సలహామండలిని ఉపముఖ్యమంత్రి నేతృత్వంలో,గిరిజన ఎమ్మెల్యేల భాగస్వా మ్యంతో సీఎం ఏర్పాటు చేశారు. గత ప్రభు త్వంలో అప్పటి పాలకులు పదవిలో ఉన్నన్నాళ్లూ గిరిజన సలహా మండలి ఊసెత్తలేదు. ప్రజా సంకల్ప యాత్రలో ఎస్సీ,ఎస్టీలకు ఉచిత విద్యుత్ అందిస్తానని హామీ ఇచ్చి, సీఎంగా బాధ్యతలు చేపట్టిన కొద్ది రోజుల్లోనే దానిని నెరవేర్చారు.200 యÖనిట్ల వరకూ విద్యుత్ వినియోగాన్ని ఉచితం చేశారు.దీనివల్ల రాష్ట్రంలో ఉన్న ఎస్సీ కుటుం బాలకు ప్రయో జనం చేకూరుతోంది.
సవరల సంస్కృతి, సంప్రదాయాలను పరిరక్షించే ప్రయత్నాలు : గిరిజనులకు సమాజంలో ఎప్పుడూ ప్రత్యేక స్థానం ఉంటుంది, వారి ప్రత్యేక సంస్కృతి, సంప్రదాయం మరియు భాషకు ధన్యవాదాలు. వారి స్వంత లిపి లేనప్పటికీ, ప్రత్యేకమైన వారసత్వం ఏదో ఒకవిధంగా శతాబ్దాలుగా తరువాతి తరానికి అందించబడుతోంది.కానీ ప్రస్తుత తరం ఆంగ్లం,తెలుగు ఒడియా భాషలలో సాధారణ విద్య,అధ్యయనానికి ప్రాధాన్యత ఇస్తుండటంతో, సవర కమÖ్యనిటీకి చెందిన గిరిజన పెద్దలు తమ సంస్కృతి, సంప్రదాయం భావితరాల కోసం భాషను పరిరక్షించడంపై ఆందోళన చెందుతున్నారు.
సవర సంస్కృతీ దర్పణాలు గిడుగు కథలు
సవర భాష కోసం నిరంతరం పరిశ్రమించిన పండిత మాన్యుడు గిడుగు రామమÖర్తి పంతు లు.సవరల భాష, యాస, సంస్కృతుల పట్ల ఆయనకు 1880లోనే ఆసక్తి కలిగింది. మన్యప్రాంతంలో ఉపాధ్యాయుడిగా పనిచే యటం ఇందుకు ప్రధాన కారణమనిపిస్తుంది. కొందరు ఆలోచించి వదిలేస్తారు. కొంతమంది మాత్రమే ఆలోచించి ఆచరిస్తారు.అతి కొద్ది మంది మాత్రమే లోతైన అధ్యయనంతో విజయం సాధిస్తారు. గిడుగు రామమÖర్తి ఇటువంటివారే. సవర భాషకు ఓలిపిని ఏర్పాటు చేయడమే కాక,వారి జీవనసంస్కృతి మÖలాల లోనికి దగ్గరగా వెళ్ళారు. అధ్యయనం చేశారు. వారి జీవితాలను చరిత్రగా రికార్డు చేశారు. సవరభాషకు నిఘంటువు, వ్యాకరణం కూర్చారు. పాటలని సేకరించారు. వాచకాలను రూపొందించారు. సవరభాష నేర్చుకోవటం తేలిక అనేది ఆయన భావన. గిడుగు రామమÖర్తి పాండిత్యం ఎంతో నిర్మాణా త్మమెనది. గ్రాంథిక భాషను ఖండించడం వెనుక ఉన్నది ఈ అంశమే! సవర భాష విషయంలో ఆయన చేసిన స్వయంకృషి శ్లాఘనీయం.
సవరల జీవన విధానంలోని సంస్కృతి సంప్రదాయాలను వ్యక్తిగమెన కార్యనిర్వహణ రంగాలను గిడుగువారు దగ్గరగా పరిశీలించారు. వాటిని ‘సవర కథలు’గా రాశారు. ‘సవర భాషలో నేను వ్రాసిన మొదటి పుస్తకంలోని కథలకు ఇంచుమించుగా సరైన తెలుగు చేసి ఈ పుస్తకం వ్రాసినాను. ఈసవర-పుస్తకంలోని కథలన్నీ ఇంగ్లీష్‌లో ఉన్న ఈసపు కథలను పట్టి వ్రాసినాను’ అని ఆయన ఆ పుస్తకం ముందుమాటలో చెప్పారు. ప్రతి వాక్యాన్ని సవరలకు వినిపించి, వారి సవరణలు, సలహాలు, సూచలను అనుసరించి తిరగ రాశారు. కథలలోని విష యాలు సవరల వ్యవహారాన్ని అనుసరించి వాళ్ళకు తెలిసేటట్లు చేర్పులు మార్పులు చేశారు. కనుక ఈ సవర కథలు సవరల నిజజీవన చిత్రణ దృశ్యాలు.. సాక్ష్యాలు. ‘కోదుల భాషలో ముగ్గురు నలుగురు కొన్ని పుస్తకములు వ్రాసినారు. కాని.. సవర భాషలో ఇదివరకు ఎవరూ పుస్తకాలను వ్రాయలేదు. నేను వ్రాసినవే మొదటి పుస్తకాలని’ గిడుగువారు చెప్పుకున్నారు. ఫిక్షన్ అండ్ ది రీడింగ్ పబ్లిక’ అనే పుస్తక రచయిత క్యు.డి.లీవీస్ కథను గూర్చి చెబుతూ కథ ప్రధాన లక్షణమైన క్లుప్తత కేవలం రూపానికి సంబంధించిన అంశం మాత్రమే కాదు. జీవితానికి, జీవిత దృక్ప థానికి రూపం. జీవితంలోని ఒక ముక్కను తీసుకుని దానికి వ్యక్తిత్వం ఇవ్వాలన్న ఆకాంక్ష లోంచి కథకు రూపం వచ్చిందంటారు. కథల్లో కొద్దిమంది లేదా ఒక జీవితం కొన్ని శకలాలుగా గోచర మవడం పాఠకులకు కొత్త కాదు. కానీ తనకు తెలియని ప్రపంచంలోని భాష, వ్యక్తులు, జీవన విధానాలను కథలుగా మలచడంలో ఎన్నో ఇబ్బందులున్నాయి. చదువరి వీటిని తనవిగా చేసుకోవాల్సిన అవసరం ఉంది. ఎవరో గురించి వారంటే తెలియని వారు ఎందుకు తెలుసు కోవాలి? అటువంటి కథలు ఎందుకు చదవాలి? ఇవి సామాన్య చదువరుల ప్రశ్నలు. ప్రపంచీకరణ నేపథ్యంలో సాహిత్యం కొత్త సిద్ధాంతాలను, వాతావరణాలను సృష్టించుకుంటూ వస్తున్నది. మన చుట్టూ ఉన్న సమాజం నాగరికత ఆనవాళ్ళు అభివృద్ధి పరంగా శరవేగంగా మార్పుకు లోనవుతున్నది. కాని అలాలేని జీవితాలున్నాయి. జీవన గమనాలున్నాయి. ఎటువంటి కృతక వర్ణాలను అంటించుకోని స్వచ్ఛమైన మన్యాలున్నాయి. వాటిలో ప్రజాసమÖహా లున్నాయి. ప్రకృతి వారికి పాఠశాల..కూడు, గుడ్డ, భాష కూడా అక్కడ నుంచి వచ్చినదే. భయం కమెన క్రూరమృగాలు, సాధు జంతువులు వారిని దగ్గరగానే చూస్తాయి. వారు కూడా వాటితో సహజీవనం చేస్తారు. సవరలు ఇందుకు మినహాయింపు కాదు. సవర దక్షిణ ముండాభాష. ఆస్ట్రో-ఏషియాటిక్ భాషా కుటుంబంలో ఒక శాఖ ముండాభాషలు. ఒడిషాలోని గంజాం జిల్లాలో ఆంధ్రలోని శ్రీకాకుళం జిల్లాలో ఎక్కువగా కనిపించే సవరల జనాభా ఐదులక్షలకు పైనే. వీరు పోడు వ్యవసాయం చేస్తారు. వీరి గృహాలు ఒకదానికెదురుగా మరొకటి ఉంటాయి. వీరి భాషలో గ్రామాన్ని గొర్భాం అంటారు. అంటు వ్యాధుల వల్ల, పులి, అగ్ని వంటి వాటి ప్రమాదాల వల్ల జనం చనిపోతే ఆ గ్రామాన్ని వదిలి వేరే చోటుకు వెళ్ళిపోతారు. నేటికీ వారిని అనాగరి కులుగానే సభ్య సమాజం గుర్తిస్తుంది. మనిషికి ఆత్మకు మధ్య ఉన్న సంబంధాన్ని గాఢంగా నమ్ముతారు. ఆత్మల్లోకి మనుషులు ప్రవేశించగలరనే విశ్వాసాలు ఉన్నాయి వారికి. వీటిని గిడుగువారు దగ్గరగా చూశారు. తనవిగా భావించారు. వారితో కలసిమెలసి సవరభాషకు ఓ శాశ్వతను తీసుకువచ్చారు. వీటినే ‘సవర కథలు’ ద్వారా అందించారు. ‘సవర కథలు’ చాలావరకు చిన్న పిల్లల కథలు వలే ఉన్నా సవరల మనస్త త్వాన్ని చెబుతాయి. సవరల జీవితాల్లోని ఓ తాత్వి కతతో కూడిన విశ్వాసాలున్నాయి. వాటి వెనుక నీతివంతమైన వ్యవహారా లున్నాయి. కష్టపడే తత్వాన్ని నీతి ఆవహిస్తే స్వచ్ఛత కనిపిస్తుంది. ఇది ప్రకృతి గుణం. ‘నక్కా-గద్దా’,‘మÖడు పిల్లులు- కోతి’,‘గొప్ప వాడి కథ’, ‘అత్యాశగల ఒక మనిషి’ వంటి కథలలోని నీతిని సవరల జీవనవిధానంలోని భాగంగా భావించడం కన్నా,వారి మనస్త త్వాన్ని, మానవతా దృక్పథాన్ని పరోక్షంగా చెబుతాయి. ఈ కథలలోని రెండవ పుస్తకం ముందుమాటలో ‘ఇందులోని కథలు అన్నీ సవర వాళ్ళు నాఎదుట చెప్పినవే. ఇంచు మించు గా వాళ్ళ మాటలే’ అంటారా యన. ఈ సంపు టంలోని కొన్ని కథలు వారు విన్నవి. కొన్ని కల్ప నలు. కొన్ని కథలు వారివే. సవరలు పచ్చిబూ తులు యథేచ్ఛగా ఉపయోగిస్తారు. అవి ఈ కథల్లో లేకుండా చూశారు గిడుగువారు. ఈ కథల్లో సవర జీవన విధానంతో పాటు వారి భాషను కూడా ఆయన సహజంగా గిడుగువారు ప్రతిపా దించారు. నాలుగో భాగం సవర కథల్లో పూర్తిగా సవరలకు సంబంధించిన జీవన విధానపు భాషా వ్యవహారం కనిపిస్తుంది.ఇళ్ళు,పొలం, సంత,తగవులు,పూజలు,కల్లు తాగడం, సోది, కేసులు,పోలీసు లు,జడ్జిలు,రోగాలు వంటి సంద ర్భాల్లో వారి సంభాష ణలోని సహజ త్వాన్ని గిడుగు అందించారు. సవర భాషాలిపికర్తగా,వ్యవ హారిక భాషా ఉద్యమ కారుడిగా చరిత్రకెక్కిన ఆయనకు, వర్తమానం లో ఎదురవుతున్న అవరోధాలన్నిటి నుంచి తెలుగు భాషను కాపాడుకోవటమే మన అర్పించే నిమెన నివాళి.
గిరిజనుల ప్రకృతి ఆరాధనే
వ్యవసాయమే ప్రధాన వృత్తిగా విశేషమైన పశు సంపద తో అటవీ వాతావరణంలో నివసించే గిరిజనులు ఏటా తమ సంప్రదా యాన్ని ప్రతిబింబించేలా సీత్లా పండుగ జరుపుకొంటారు. సామÖహిక జీవితంలో అందరూ కలిసిమెలిసి ఉండాలనే ఉద్దేశంతో ఐక్యతను చాటేలా నిర్వహించే ఈ పండుగ వారి సంప్రదాయానికి అద్దం పడుతున్నది. పంటలు బాగా పండాలని, పశు సంపద అభివృద్ధి చెందాలనే ఉద్దేశంతో పాటు ప్రకృతి ఆరాధన ఆ పండుగ అంతర్లీనంగా ఉం టుంది. అత్యధికంగా తండాలు కలిగిన పాలక వీడు మండలం లోపాటు బొమ్మల రామారం, తుర్కపల్లి మండలాల్లోనూ సీత్లా పండుగ సందడి నెలకొన్నది. లాలి తండా, బెట్టెతండా, పాడ్యా తండా, చెర్వు తండా, కల్మటితండా, కొత్తతండా, శూన్యంపహాడ్, దేవ్లాతండా,మీగడంపహాడ్ తండా, లక్ష్మీతండాల్లో పండుగలు జోరందు కున్నాయి. గిరిజనుల తొలి పండుగ సీత్లా. ఆషాఢ మాసం పెద్ద పుష్యాల తొలి పాదంలో ఈ పండు గను జరుపుకొంటారు. తండాలోని కుటుంబాలన్నీ సామÖహంగా ఏర్పడి ప్రకృతి దేవతలైన సీత్లా భవానీతో పాటు ఆరుగురు భవానీల ప్రతిమ లను ఏర్పాటు చేసి ప్రత్యేక పూజలు నిర్వహి స్తారు. వర్షాలు బాగా కురువాలని పాడి పంటలతో పల్లెలు, తండాలు సస్యశ్యా మలంగా ఉండాలని కోరుతూ మొక్కులు చెల్లించు కొంటారు. ఏడు రకాల వంట కాలతో నైవేద్యం తయారు చేసి సమర్పిస్తారు. చిన్నా, పెద్దా తేడా లేకుండా ప్రతిఒక్కరూ ఉత్సాహంగా పాల్గొని ఆటా పాట లతో గిరిజన సంప్రదాయ నృత్యాలతో సందడి చేస్తారు.ఈ తంతులో కుల పెద్దలు ప్రముఖ పాత్ర పోషిస్తారు. సాయంత్రం వేళ అమ్మ వార్లకు గొర్రె పోతు లను బలి ఇచ్చి,పేగు పైనుంచి పశువులను దాటిస్తారు. దీనినే దాటుడు పండుగ అని అంటారు.– భమిడిపాటి గౌరీశంకర్

కులగణన నేటి సామాజిక అవసరం

బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం 1872 నుంచి 19931వరకు హైదరాబాద్ రాష్ట్రం మినహా దాదాపుగా అన్నీ రాష్ట్రాల్లో కులాల వారీగా జనాభా లెక్కలను నమోదు చేసింది.నిజాం ప్రభుత్వహాయంలో హైకోర్టు జడ్జిగా పనిచేసి,ప్రభుత్వ ప్రచురణ విభాగానికి డైరెక్టరుగా కొనసాగిన సయ్యద్ సిరాజ్ ఉల్ హస్సన్ అధికారిగా హైదరాబాద్ రాష్ట్రంలోని 98 కులాల/తెగలకు సంబంధించి సమగ్రంగా సర్వే నిర్వహించి 1920లో ఆయా కులాల,తెగల ఆర్ధిక,రాజకీయ, సామాజికీVAదాతో పాటు,గోత్రాలు,ఆచార సంప్రదాయాలను ప్రచురించారు.
ఇటీవల కాలంలో దేశవ్యాప్తంగా కులగణాంకాలపై ఎన్నడూ లేనంతగా విస్తృతమైన చర్చ జరుగుతోంది. మన సమాజంలో కులం అన్న దాన్ని పైకి ఒప్పుకున్నా, ఒప్పుకోకపోయినా అది ఒక అతి కీలకమైన, విస్మరించలేని వాస్తవం.సామాజికంగా,ఆర్థికంగా,రాజకీయంగా మనకు సంబంధించిన అన్ని విషయాల్లో అసమాన వ్యవస్థలను, అహేతుకమైన హెచ్చుతగ్గులను, నిర్హేతుకమైన ఆధిపత్య-ఆధారిత భావజాలాలను కులం పెంచి పోషించింది. 75 సంవత్సరాల స్వతంత్ర భారతదేశ చరిత్రలో కులాల ీVAదా, స్థానం, స్థితిగతులు, గౌరవ ప్రతిపత్తులలో పెద్ద మార్పు రాకపోగా, వ్యవస్థల భాగస్వామ్యంలో వారి యథాతథ స్థితి కొనసాగింది. ఉద్యోగిత, ఆదాయం, ఇంకా అనేక సామాజిక, ఆర్థిక, రాజకీయ అంశాలలో రాజ్యాంగంలో ఉద్దేశించిన విధంగా ఎలాంటి మార్పులు రాలేదు. గత అనుభవాలను పరిశీలిస్తే దేశ సామాజిక, ఆర్థిక వ్యవస్థ స్వరూపాన్ని నిష్పక్షపాతంగా అర్థం చేసుకుని అవసరమైన మార్పును, అభివృద్ధిని సాధించే విధానాల రూపకల్పన, వాటి అమలులో మౌలికంగానే ఎక్కడో లోపమున్నట్లు వెల్లడవుతోంది. అనేక ప్రణాళికలు, లక్షల కోట్ల బడ్జెట్లతో కూడిన లెక్కలేనన్ని పథకాలు, కార్యక్రమాల అమలు కూడా ఆశించిన ఫలితాలనివ్వలేదు. పంపిణీలో సమన్యాయం పాటించడం అనేదే జరగలేదు.వారసత్వ రాజకీయాలు, కుటుంబపాలన, అవినీతి, నయా భూస్వామ్య పెత్తందారీ వ్యవస్థల పునఃప్రతిష్ఠ కొనసాగి, అన్ని రంగాల్లో అసమానతలు, పెచ్చు పెరిగాయి. కులవ్యవస్థ ప్రభావం నిరంతరంగా కొనసాగడం వల్లనే పై స్థితి స్థిరీకరించబడింది. దీనికి అనేక కారణాలున్నప్పటికీ అయితే దేశ ప్రజలకు సంబంధించిన శాస్త్రీయమైన గణాంకాలు అందుబాటులో లేకపోవడమే ఒక ప్రధాన కారణంగా చెప్పవచ్చు.
ప్రతి పది సంవత్సరాలకు ఒకసారి జరిపే జనాభా గణాంకాల ఆధారంగా ప్రాధాన్యతలను బట్టి, అవసరాలను బట్టి ప్రభుత్వాలు అభివృద్ధి విధానాన్ని రూపొందిస్తాయి. స్వాతంత్య్రానికి ముందు 1871 నుంచి 1931వరకు 16సార్లు జరిగిన జనాభా లెక్కల్లో కుల ప్రస్తావన ఉంది. రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం వల్ల 1941 సెన్సెస్ ప్రక్రియలో అంతరాయం కల్గింది.వివరాలు సేకరించినా నివేదికలు రూపొందించలేదు. కానీ స్వాతం త్య్రానంతరం జనాభావివరాలు సేకరణలో కుల అంశాన్ని పక్కకు పెట్టారు.దేశ ప్రజల కుల సంబంధిత సమాచారం లేకపోవడంతో సామాజిక వివక్ష,అసమానతలు,ఆర్థిక అంతరాలను తగ్గించటానికి తోడ్పడే విధానాల రూపకల్పన శాస్త్రీయంగా జరుగలేదు.ప్రభుత్వ సంక్షేమ విధానాలు,సామాజిక న్యాయం,ప్రధానంగా విద్య, ఉద్యోగాలు,అభివృద్ధిలో సమాన అవకాశాలు కల్పించడం వంటి అన్ని అంశాలలో అప్పటివరకు అందుబాటులో ఉన్న అరకొర గణాంకాల ఆధారంగానే నిర్ణయాలు తీసుకోవడం జరుగుతోంది.1931 సెన్సెస్ తర్వాత గడ చిన 90సంవత్సరాల కాలంలో సమాజంలో వచ్చిన అనేక మార్పులను శాస్త్రీయంగా అధ్యయనం చేసి తదను గుణంగా విధానాలు రూపొందించే క్రమాన్నే ప్రతిపాదించలేదు.ఫలితంగా నిర్ణయాలు తీసుకోవడం వాటిని అమలు చేయడం అర్థవంతంగా జరుగలేదు.ఈ నేపథ్యంలో మౌలికమైన కులగణాంకాల సమాచారం లేకుండా వివిధ తరగతులకు చెందిన సామాజిక, ఆర్థిక,అంశాలకు సంబంధించిన సమస్యలు, చేపట్టిన అభివృద్ధి కార్యక్రమాలవల్ల సాధించిన పురోగతి, తద నుగుణంగా జరిగిన మార్పులు తెలుసుకోవడం ఎలా సాధ్యమన్న ప్రశ్న ఉద్భవిస్తుంది. అసలు విధాన నిర్ణయ మే ఎలా సాధ్యమన్న మౌలిక ప్రశ్న కూడా ఉంది. అదే క్రమంలో ఓబీసీ,బీసీ కమిషన్లు వివిధ కులాల స్థితిగతులను తులనాత్మకంగా ఎలా అర్థం చేసుకోగలు గుతాయి.వెనుకబడ్డ కులాలను గుర్తించి వారి జాబితా లను ఎలా రూపొందిస్తారు. కులాల చేర్పులు మార్పు లు ఎలా సాధ్యం. క్రీమీలేయర్ విషయంలో ప్రతిపాద నలు ఎలా రూపొందిస్తారు.రిజర్వేషన్ కోటాలను ఎలా నిర్థారిస్తారు.కులం వివక్షకు,అసమానతలకు మÖల కారణమైన విద్య,ఆరోగ్యం,ఉద్యోగం మొదలైనవి అందుబాటులో లేకపోవడంవల్ల ఉత్పన్నమవుతున్న అడ్డంకులను తొలగించడం ఎలా వీలవుతుంది? ఇందుకు సంబంధించిన సామాజిక మార్పుల విష యంలో విధానరూపకల్పన ఎలాసాధ్యం? అదే విధం గా గణాంకాలు, సమాచారం లేకుండానే పది శాతం ఈడబ్ల్యుయస్ రిజర్వేషన్లను ఎలా నిర్ధారించగలిగారు? పక్షపాత రహితమైన,నాణ్యమైన గణాంకాలు సెన్సెస్ ద్వారానే సాధ్యమని,ఆ సమాచారమే చట్టబద్ధమని కోర్టులు భావిస్తున్న తరుణంలో కులగణాంకాలు నిర్వ హించకపోవడం ఎంతవరకు సహేతుకం.అది తర్కా నికి ఎలా నిలుస్తుంది అన్న అనేక ప్రశ్నలు ఉత్పన్న మవుతాయి. వాస్తవానికి సమాజానికి సంబంధించిన పూర్తి సమాచారం సేకరించడం కోసం 2011 జనా భా లెక్కల్లో కులగణాంకాలను సేకరిస్తామని, అనేక చర్చల తర్వాత అప్పటి ప్రధాని మన్‌మోహన్ సింగ్ 2010లోనే పార్లమెంట్‌లో ప్రకటించారు. ఆ తర్వాత ప్రధానమంత్రి కార్యాలయం నుంచి దానికి సంబం ధించిన ఎటువంటి ప్రకటన రాలేదు. అయితే సెన్సెస్ సంస్థ ద్వారా కాకుండా 2011లో సామాజిక, ఆర్థిక కుల గణాంకాలపేరుతో ఇతర ప్రభుత్వ శాఖల ద్వారా గణాంకాలు సేకరించినా,అందులో అనేక తప్పులు దొర్లాయని నాటి పాలకులు చెప్పారు.2014లో నరేం ద్రమోదీ అధికారంలోకి వచ్చాక గణాంకాల సేకర ణలో జరిగిన తప్పులు సవరిస్తామని మాట ఇచ్చి కూడా నిలబెట్టుకోలేక పోయారు. ఓబీసీ సమాచార అవసరాన్ని యÖపీఏ, అదేవిధంగా ఎన్‌డిఏ అధికారి కంగా గుర్తించినప్పటికీ,గణాంకాలను వాస్తవంలోకి తీసుకురావడానికి తగినచర్యలు చేపట్ట లేకపోయా యి. గత జూలైలో ప్రస్తుత ీVAం సహాయమంత్రి నిత్యానంద రాయ్ 2021సెన్సెస్‌లో కులాధార గణాం కాల సేకరణ ఉండదని పార్లమెంట్‌లో ప్రకటించారు. ఆతర్వాత మోదీ సర్కారు సుప్రీంకోర్టుకు కూడ, ఇది సాధ్యంకాదని చెప్పింది.ఇలా కుల గణాంకాల సేకరణ విషయంలో యÖపీఏ, ఎన్‌డీఏ ప్రభుత్వాలు రెండూ మాట మార్చాయి. ద్వంద్వ ప్రమాణాలు పాటించాయి. మరింత స్పష్టంగా చెప్పాలంటే కుల గణాంకాల విష యంలో ఒక అనిశ్చిత స్థితి నెలకొల్పాయి. ప్రజలకు సంబంధించిన పూర్తి సమాచారం వారికి అందజే యాల్సిన బాధ్యత ప్రభుత్వాలపై ఉందని ప్రధానమంత్రి గుర్త్తించకపోవడం ఎంతవరకు సమంజసం? దేశంలో 50 శాతం పైగా ఉన్న ఓబీసీల అభివృద్ధి కాంక్షిస్తున్నా మని చెప్పే ప్రభుత్వాలు కుల గణాంకాలు చేపట్టడానికి అనుకూలంగా ఇప్పటికైనా నిర్ణయం తీసుకోవాల్సిన అవసరం ఉంది.
దాదాపు అన్ని ప్రాంతీయ పార్టీలు, ఎన్.డి.ఎ లోని కొన్ని పార్టీలు, అదే విధంగా ఎన్‌డిఎను బయట నుండి సమర్థించే మరికొన్ని పార్టీలు,మహారాష్ట్ర, బీహార్,ఒడిషా,మధ్య ప్రదేశ్,చత్తీస్‌ఘడ్ ముఖ్యమం త్రులు,అదే విధంగా సి.పి.ఐ,సిపియం,ఎన్‌సిపి, ఎస్‌పి, బహుజనసమాజ్‌పార్టీ,డియంకె,తెలుగుదేశంతో సహా అనేక జాతీయ ప్రాంతీయ రాజకీయ పార్టీలు, కుల గణాంకాలు కోరుకుంటున్నాయి. కాంగ్రెస్ పార్టీ ఈ విషయంలో అనుకూలంగా నిర్ణయం తీసుకునే ధోరణి లో ఒక కమిటీ వేసి పరిశీలిస్తుంది.అనేక మంది బిజెపి ఎంపీలు కులగణాంకాలు జరపాల్సిందేనని పట్టుబడుతున్నారు. పశ్చిమ బెంగాల్ ముఖ్యమంత్రి మమతాబెనర్జీ ఈవిషయంలో అందరి అంగీకారం కూడగట్టి నిర్ణయం తీసుకోవాలని కోరారు. స్వాతం త్య్రం వచ్చిన దగ్గరనుండి కేంద్రంలో, వివిధ రాష్ట్రాల్లో వేసిన అన్నిఓబిసి /బిసి కమీషన్లు, ప్రణాళికా సంఘం, పార్లమెంటరీ కమిటీలు కుల గణాంకాలు చేపట్టాలని సూచించాయి. దేశవాప్తంగా ఉన్న బిసి, ఎస్‌సి, ఎస్‌టి, మైనారిటీ సంఘాలు,కులసంఘాలు పెద్ద ఎత్తున ఈ 2021సెన్సెస్‌లో కులగణాంకాలు చేర్చాలని చెప్తున్నా యి. మరో ప్రధానమైన అంశం, సుప్రీంకోర్టు, అనేక హైకోర్టులు కూడా వివిధ కేసుల్లో తీర్పులనిస్తూ రిజర్వేషన్ల శాతం నిర్ణయించడంలో, కొత్త కులాలను గుర్తించబడిన జాబితాలో చేర్చే విషయంలో, నియామ కాల్లో, ప్రమోషన్లలో ఇంకా అనేక సందర్భాలలో కుల గణాంకాల ఆవశ్యకతను చెబుతూనే ఉన్నాయి. ఈ గణాంకాలను ఎవరు వ్యతిరేకిస్తున్నారో పరిశీలిస్తే అసలు విషయం గ్రహించవచ్చు.1990లలో ఓబీసీ లకు రిజర్వేషన్లు నిర్దేశిస్తూ ప్రకటన చేసినపుడు ఎవరు వ్యతిరేకించారో వారే మళ్ళీ ఇప్పుడు కూడా వాటిని వ్యతిరేకిస్తున్నారు.అయితే దీనిని ప్రత్యక్షంగా కాకుండా పరోక్షంగా వ్యతిరేకిస్తున్నారు.ఈ నేపథ్యంలో అందరి అనుమానాలను నివృత్తిచేస్తూ నిర్ణయం తీసుకునే బాధ్యత ఇప్పుడు ప్రధామంత్రి నరేంద్రమోదీపైఉంది. ఓబీసీల జీవన ప్రమాణాలను,సామాజిక ీVAదాను పెంపొందించి వారి ఆత్మగౌరవాన్ని కాపాడే ప్రాతినిధ్య ప్రజాస్వామ్యం నెలకొల్పాలి. ఇందుకు ఆ సామాజిక వర్గాల అభివృద్ధికి దోహదపడే సమాచారాన్ని సేకరిం చాలి. ఏఏ సామాజికవర్గాలు ఏ స్థాయిలో ఉన్నాయో, వారికి ఏవిషయంలో సహాయం అవసరమో గుర్తించి, ప్రస్తుతం ఉన్న స్థితిని మార్చాలి. ఇది తమ విధ్యుక్తధర్మ మని ఇప్పటికైనా పాలకులు గుర్తించాలి. కులగణాం కాల సేకరణను కేవలం రాజకీయ దృష్టితో కాకుండా సామాజిక కోణంలో పరిశీలిస్తే వాటి అవసరం గురించి అందరికీ స్పష్టత వచ్చే అవకాశం ఉంది.
సమగ్ర కుటుంబ సర్వే : తెలంగాణ రాష్ట్రంలో సమగ్ర కుటుంబ సర్వేకు సర్వం సిద్ధమైంది.75ప్రశ్నలతో కూడిన వివరాలు సేకరి స్తున్నారు.ఈసర్వే డేటాఆధారంగానే స్థానిక సంస్థల్లో బీసీలకు రిజర్వేషన్లు ఖరారు కాను న్నాయి. గుర్తించిన కుటుంబాల నుంచి ఎన్యుమరేటర్లు పూర్తి వివరాలు సేకరిస్తారు.ప్రధాన ప్రశ్నలు 56,ఉపప్రశ్నలు 19కలిపి మొత్తం 75ప్రశ్నలతో కుటుం బానికి సంబంధించిన పూర్తి వివరాలు నమోదు చేస్తారు.కుటుంబసభ్యుల పేర్లతోపాటు అందరి మొబైల్ నంబరు సేకరిస్తారు.కులంతో పాటు ఆకులాన్ని ఇతర పేర్లతో పిలిస్తే వాటిని కూడా రాసుకుంటారు. కుటుంబ సభ్యులవారీగా విద్య,చదివిన మాధ్యమం,ఉద్యోగం,ఉపాధి,వ్యాపారం, వార్షికా దాయం తెలుసు కుంటున్నారు.కుటుంబానికి ఉన్న భూములు,ఇళ్లు, ఇతర స్థిర,చరాస్తుల వివరాలు సేకరిస్తారు. ఇప్పటి వరకు విద్య,ఉద్యోగాల్లో పొందిన రిజర్వేషన్ ప్రయో జనాలు.
గత ఐదేళ్లుగా పొందిన ప్రభుత్వ సంక్షేమ పథకాల లబ్ది, తీసుకున్న రుణాలు, వాటిని దేని కోసం ఉపయోగించారన్న అంశాలు సైతం అడుగుతారు. గ్రామం నుంచి రాష్ట్రస్థాయి వరకు ప్రజాప్రతిని ధులుగా,లేదా నామినేటెట్ పదవులు,ఎన్జీవోల్లో సభ్యత్వం వంటి అంశాలు నమోదు చేయనున్నారు. విదేశాలు లేదా ఇతర రాష్ట్రాలకు వలస వెళ్లారా అనే అంశాలపై కూడా అధ్యయనం జరగనుంది. సొంత ఇళ్లా అద్దెకు ఉంటున్నారా ఇంట్లోఫ్రిజ్,కారు, ద్విచ క్రవాహనం,కంప్యూటర్,స్మార్ట్ ఫోన్ వంటివి ఉన్నాయా అనే వివరాలు అడిగి ఫారంలో నింపుతారు.
ఈ సమాచారాన్ని ఏవిధంగా ఉపయోగిస్తారంటే? : ప్రజల నుంచి సేకరించిన వివరాలను గో ప్యంగా ఉంచాలని ఎన్యుమరేటర్లకు ప్రభుత్వం స్పష్టం చేసింది.భవిష్యత్తులో బీసీ,ఎస్సీ,ఎస్టీ,ఇతర వెనక బడిన వర్గాలకు సంక్షేమపథకాలు,రాజకీయ,విద్య, ఉపాధి అవకాశాలను కల్పించేందుకు అవసరమైన ప్రణాళి కలను తయారు చేసేలా ఈ డేటాను వినియోగించు కోనున్నట్లు ప్రభుత్వం తెలిపింది.అదేవిధంగా స్థానిక సంస్థల్లో బీసీరిజర్వేషన్లు ఎంతఉండాలోఈడేటా ఆధారంగానే ఖరారు చేయనున్నారు.ఈసర్వేలో సామాజిక,ఆర్థిక,విద్య,ఉపాధి,కుల,రాజకీయ సమా చారం సేకరించనున్నారు. ఈ క్రమంలో సర్వే చేసే ఎన్యుమరేటర్ ఇంటికి వచ్చినప్పుడు ఎలాంటి ప్రశ్నలు అడుగుతారు? ఏ పత్రాలు దగ్గర పెట్టుకోవాలి? ఏం సమాధానం చెప్పాలి అనే ప్రశ్నలు చాలా మందిలో తలెత్తుతున్నాయి.
సర్వే నిర్వహణ ఇలా : సర్వేలో మొత్తం 75ప్రశ్నలు ఉంటాయి.వీటి నుంచి సమాచారంసేకరిస్తారు. ఇందులో 56ప్రధాన ప్రశ్నలు ఉండగా,మరో 19అను బంధ ప్రశ్నలు ఉంటాయి.మొత్తం రెండు పార్టులు అంటేపార్టు-1,పార్టు-2గాఉండి ఎనిమిదిపేజీల్లో సమాచారం పూరించనున్నారు. పార్టు-1లో కుటుంబ యజమాని, సభ్యుల వ్యక్తిగత వివరాలు ఉండాయి. అంటే సాధా రణ,విద్య,ఉద్యోగ,ఉపాధి, భూములు, రిజర్వేషన్ ప్రయో జనాలు, వలసలు, రాజకీయ సమా చారం అడగను న్నారు.అలాగే పార్టు-2లో కుటుంబ వివరాలను సేకరిస్తారు.ఇందులో మొత్తం17ప్రశ్నల్లో ఏడు ప్రధాన ప్రశ్నలు ఉండగా,మిగిలినవి అనుబంధ ప్రశ్నలు.
ధరణి ఖాతా, ఎకరాల వివరాలు చెప్పాల్సిందే : భూమి వివరాలు సేకరించే క్రమంలో ధరణి పట్టా నెంబరు, భూముల వివరాలు మెట్ట, తరి, పడావు వంటి భూమి రకం, ఎకరాలు గుంటల రూపంలో ఎన్యుమరేటర్? కు చెప్పాల్సి ఉంటుంది.సాగు విస్తీర్ణం వివరాలు అన గా నీటి పారుదల వనరు, కౌలు భూమి సాగు వివరాలు చెప్పాలి.
రిజర్వేషన్ ఫలాలు పొందేవారు : విద్యా,ఉద్యోగ పరంగా రిజర్వేషన్ విధానంతో ప్రయోజనం పొంది నా,గడిచిన ఐదేళ్లలో ప్రభు త్వం నుంచి లబ్ధిపొందిన పథకాలు,ఆ వివరాలు నమోదు చేసుకోవాలి.ఎస్సీ, ఎస్టీ,బీసీ,ఈడబ్ల్ల్యూఎస్ ధ్రువపత్రాలు పొందారా? అనేవి పొందుపర్చుతారు.
రాజకీయ నేపథ్యం : ప్రజాప్రతినిధిగా సభ్యత్వం కింద ప్రస్తుతం,పూర్వం ఏపదవిలో ఉన్నారనేది తెలుసుకుం టారు. పదవీ కాలం,నామినేటెడ్ వివరాలు నమోదు చేస్తారు. ఈ ప్రశ్నావళి ప్రజాప్రతినిధులుగా పని చేసిన వారికి వర్తిస్తుంది.
ఈ పత్రాలు దగ్గర ఉంచుకొండి : ఆధార్ కార్డులు, రైతులైతే అదనంగా ధరణి పాస్ పుస్తకాలు దగ్గర ఉంచుకోవాలి. సర్వే చేసినప్పు డు సులువుగా వివరాలు అందించవచ్చు. ఒక కుటుం బంలో ఎవరైనా ఇతర దేశాలకు, రాష్ట్రాలకు వెళితే వారి వివరాలు చెప్పాలి. వలసలు వెళ్లడానికి కారణం కూడా ఆరా తీస్తారు. సర్వే సంద ర్భంగా ప్రతి కుటుం బం ఈ విషయాలను గుర్తుంచు కోవాలి. ఎందుకంటే సర్వే సందర్భంలో ఫొటోలు,పత్రాలు వంటివి తీసు కోరు.అలాగే కుటుం బీకులు అందరూ ఉండాల్సిన పని లేదు. కుటుంబ యజమాని ఉండి ఆయా వివరాలను నమోదు చేయి స్తే సరిపోతుంది.వారు ఇచ్చిన సమాచారాన్ని గోప్యం గా ఉంచుతారు.
విద్యా వివరాల నమోదులో : పాఠశాలలో చేరిన నాటికి వయసు ఎంతో చెప్పాలి. విద్యార్హతను చెప్పాలి. ఏమాధ్యమంలో చది వారని తెలియజేయాలి.ఒకవేళ బడి మానేస్తే ఆ వివరాలు కూడా నమోదు చేయాలి.
ఉద్యోగ, ఉపాధి వివరాలు : ఈ విషయానికి వచ్చిన ప్పుడు ప్రస్తుతం చేసే పని,ఉద్యోగం,వృత్తి,ఉపాధి సమాచారం ఇవ్వాలి.వార్షికాదాయం,ఒకవేళ వ్యాపా రులైతే వార్షిక టర్నోవర్ తెలియజేయాలి. సాంప్రదా య కులవృత్తులయితే ఆ వృత్తి కొనసాగిస్తున్నారా? లేదా? అని రాయాలి. కుల వృత్తితో కలిగిన వ్యాధి (ఉంటేనే) చెప్పాలి. ఆదాయ పన్ను చెల్లింపుదారులా? అవునా,కాదా చెప్పాలి. బ్యాంకు ఖాతా ఉందా,లేదా తెలియజేయాలి.సర్వే వివరాల ఆధారంగానే ప్రభుత్వం సంక్షేమ పథకాలు అమలు చేయనుందని కలెక్టర్ రాజర్షిషా వెల్లడించారు. ప్రణాళికబద్ధంగా ఇంటింటి సర్వేను నిర్వహించాలని సంగారెడ్డి జిల్లా కలెక్టర్ వల్లూరు క్రాంతిఅధికారులను ఆదేశించారు. ఇంటిం టి సర్వే కోసం చేస్తున్న ముందస్తు సన్నాహా లను అధికారులతో కలిసి పరిశీలించారు. – ప్రొ.కె.మురళి మనోహర్ , వ్యాసకర్త : విశ్రాంత ఆచార్యులు,కాకతీయ విశ్వవిద్యాలయం

ఆదివాసీ యువతలో మేల్కోన్న చైతన్యం

“ యువ సామాజిక కార్యకర్త అశ్వని కంగే ఏర్పాటు చేసిన పీసా చట్టం మహోత్సవ్ సదస్సు ఆదివాసీ తెగల్లో కొత్త చైతన్యాన్ని నింపింది. ఇది కేవలం ఒక సదస్సుగా కాకుండా, ఆదివాసీ భవిష్యత్‌కు స్పష్టమైన దారిని చూపిన వేదికగా నిలిచింది. గ్రామసభ నుంచే గిరిజన అభివృద్ధి ప్రారంభమవుతుందన్న సందేశాన్ని బలంగా చాటి చెప్పింది.విస్తృత స్థాయిలో హాజరైన ఆదివాసీ యువతీఉయువకుల్లో రాజ్యాంగబద్ధమైన పీసా చట్టం ముఖ్య లక్ష్యలపై అవగాహనను పెంపొందించడంతో పాటు,గిరిజన సమాజ భవిష్యత్ దిశను నిర్దేశించే చర్చలకు ఈ మహోత్సవ్ దోహదపడింది.
ఇది కేవలం సదస్సుగా కాకుండా,గిరిజన సమాజ భవిష్యత్ దిశను నిర్దేశించే వేదికగా నిలిచిందని చెప్పవచ్చు.గత 30`40సంవత్సరాలుగా సామాజిక సేవ రంగంలో అనేక సమావేశాలు,సదస్సులకు హాజరైన అనుభవం ఉన్నా,యువత ఆసక్తితో,బాధ్యతతో, క్రమశిక్షణతో నిర్వహించిన ఈ శిబిరం లాంటి కార్యక్రమాన్ని ఎక్కడా చూడలేదనడం అతిశయోక్తి కాదు. సదస్సుకు హాజరైన యువతీఉయువకులు ప్రదర్శించిన క్రమశిక్షణ,సంప్రదాయ పద్ధతులపట్ల చూపిన గౌరవం,సమాజాభివృద్ధిపై వారిదృఢమైన నిబద్ధత విశేషంగా ఆకట్టుకున్నాయి.ఈ తరహా శిబిరాలు గిరిజన యువతలో ఆత్మవిశ్వాసాన్ని పెంచడమే కాకుండా, వారి హక్కులు, బాధ్యతలపై స్పష్టమైన అవగాహన కల్పిస్తున్నాయి. భవిష్యత్తులో కూడా ఇలాంటి కార్యక్రమాలు మరిన్ని ప్రాంతాల్లో విస్తరించి, ఆదివాసీ సమాజం స్వయం నిర్ణయాధికారంతో ముందుకు సాగేందుకు దోహదపడాలని ఆకాంక్షంచాల్సిన అవసరం ఎంతైనా ఉంది.” ` రెబ్బాప్రగడ రవి,సమత ఎగ్జిక్యూటివ్ డైరెక్టర్,విశాఖపట్నం.

పాతికేళ్ల పరామర్శ

“ ద్వితీయ సహస్రాబ్ది ప్రారంభమై, అప్పుడే పాతికేళ్లు గడిచిపోయాయి. ఈ సహస్రాబ్ది ఆగమనం వేళ.. అప్పట్లో ప్రపంచ వ్యాప్తంగా జరిగిన హడావిడి ఇంతా అంతా కాదు. కొత్త సహస్రాబ్దిలోకి, కొంగొత్త శతాబ్ది లోకి అడుగు పెడుతున్న అరుదైన కాల విశేషం అది. ఆ సందర్భాన్ని దాటి, ఇరవై ఐదేళ్లు పూర్తయిన నేపథ్యంలో…ఈ కాలం తెచ్చిన మార్పులను పరామ ర్శించు కోవటం ఒక అవసరం. నడిచిన కాలాన్ని అవలోకించుకుంటే- రానున్న కాలాన్ని అర్థం చేసు కోగలం. తగు విధంగా మలచుకోగలం.”- సత్యాజీ
నూతన సహస్రాబ్ది అందరి జీవితాల్లోకీ కొత్త వెలుగులు తెస్తుందని ఆశించాం. అంబరాన్ని తాకే సంబరాలతో స్వాగతాలు పలికాం. నెలల తరబడి గత దశాబ్దాల చరిత్రను, పరిణామాలను నెమరువేసుకున్నాం.వాటి బాటలోనే మున్ముం దుకు పోవాలని ఉబలాటపడ్డాం. మరి ఈ పాతి¹ ¿ళ్ల ప్రస్థానం ఆ విధంగానే సాగుతుందా? ఇప్పు డు మనకు కనిపిస్తున్న అనేక మార్పులకు బీజాలు 2000 నాటికే నాటుకొని ఉన్నాయి. ఈ కాలంలో అవి మొక్కలై,మానులై,శాఖోపశాఖలై విస్తరిం చాయి. వాటి ఫలాలు ఎలా ఉన్నాయి? ఎవరికి అందాయి? అన్నదే పరిశీలించుకోవాలి. భారంగా మారిన విద్యావ్యయం..
పాతికేళ్ల నాడే ప్రభుత్వ విద్యారంగంపై పాలకులకు చిన్నచూపు మొదలైంది. అప్పటికే మండల స్థాయి వరకూ ప్రయివేటు విద్యాసంస్థలు విస్తరించాయి. అయినప్పటికీ, ప్రభుత్వ పాఠశా లల్లో విద్యార్థులు పెద్ద సంఖ్యలోనే ఉన్నారు. క్రమంగా ఈ కాలంలో ప్రయివేటు విద్య పై చేయి సాధిస్తూ వచ్చింది.జిల్లా కేంద్రాలకే పరి మితమై ఉన్న కార్పొరేటు విద్యాసంస్థలు నెమ్మదిగా డివిజన్ స్థాయి పట్టణాల్లోకి చొచ్చుకొచ్చాయి.దీంతో, స్థానికంగా పేరున్న ప్రయివేటు విద్యాసం స్థలు తీవ్రమైన పోటీని ఎదుర్కోవల్సి వచ్చింది. ఫలానా విద్యాసంస్థల్లో ఫలానా ఉపాధ్యాయులు ఉండడం వల్ల ఫలితాలు బాగుంటాయి అన్న కొల మానం నెమ్మదిగా పక్కకు పోయింది.ఫలానా పేరున్న విద్యాసంస్థలో చదివితేనే భవిష్యత్తు అన్న ‘బ్రాం డింగ’ బలపడింది.ఈధోరణి చిన్నస్థాయి నుంచి ఒక మాదిరి స్థాయి వరకూ ఉన్న స్థానిక విద్యాసం స్థలు మÖతపడేలా చేసింది.ప్రభుత్వ విద్యారంగం, స్థానికులు నడిపే విద్యాసంస్థలూ బలంగా ఉన్న ప్పుడు-కార్పొరేటు విద్యాసంస్థలు ఊరూరా, ఇల్లి ల్లూ తిరిగి ప్రతిభావంతులైన విద్యా ర్థులను ఉచి తంగా చేర్చుకోవటానికి పోటీపడేవి. ఇప్పుడా పరిస్థితి లేదు. ‘మేము తప్ప మరొక దారి లేదు’ అన్న ధోరణిని అనుసరిస్తున్నాయి. అప్పట్లో రెండేళ్ల ఇంటర్మీడియట్ విద్యహాస్టల్ వసతితో సహా రూ. 30వేలతో పూర్తయ్యేది.ఇప్పుడు రూ.ఐదారు లక్షలు దాటిపోయింది. పాతికేళ్ల క్రితం ప్రయివేటు విద్యావ్యవస్థపై ప్రభుత్వ నియంత్రణ ఎంతో కొంత ఉండేది.ఇప్పుడది దాదాపు శూన్యం. పలువురు విద్యాసంస్థల అధినేతలు రాజకీయ రంగంలోకి ప్రవేశించారు.విద్యాహక్కు చట్టం ప్రకారం- పేదలకు కూడా కార్పొరేట్ విద్య అని మాటలు చెప్పినా- ఆచరణలో అది అంతంత మాత్రమే!. ఈ ఇరవై ఏళ్లలో చరిత్ర, సామాజిక శాస్త్రాల అధ్య యనం పూర్తిగా తగ్గిపోయింది.కార్పొరేటు విద్యాసంస్థల్లో హెచఇసి,సిఇసి, బిఎ, బికాం వంటి కోర్సులు లేనేలేవు. తెలుగు రాష్ట్రాల్లో ఇంజనీరింగ్ కళాశాలలు తామరతంపరగా పుట్టుకొచ్చాయి. ఇప్పుడు నూటికి 85శాతం మంది చదివేది బిటెక్. చరిత్ర,సామాజిక శాస్త్రాలపై అవగాహన లేని యువతరాన్ని వాట్సాప్ తదితర సామాజిక మాధ్య మాల ద్వారా తప్పుదోవ పట్టించటం ఈ కాలంలో పెరిగింది. రాజకీయ లబ్ధి పొందాలని పావులు కదుపుతున్న మతోన్మాద సంస్థలు చరిత్రను దారు ణాతి దారుణంగా వక్రీకరిస్తున్నాయి. ఇదే చరిత్ర అని భ్రమ పడే యువతరం పెరిగింది.
ప్రధాన పద్దుగా వైద్య ఖర్చు..
సామాన్య, మధ్యతరగతి ప్రజల ఖర్చు ను అమాంతంగా పెంచిన రంగంగా వైద్యం ముందుకొచ్చింది.తీవ్రమైన, దీర్ఘకాలికమైన వ్యాధు లు వస్తే-కుటుంబాలకు కుటుంబాలే కుప్ప కూలుతున్న పరిస్థితి! ముఖ్యంగా ఇది కోవిడ్ కాలంలో చాలామందికి అనుభవంలోకి వచ్చింది. ప్రభుత్వ వైద్యరంగమే ఆ కాలంలోనూ ప్రజలకు అండగా నిలబడింది.కొన్ని కార్పొరేటు ఆసు పత్రులు అడ్డంగా దోచుకొని, విమర్శల పాలయ్యా యి. ప్రయివేటు వైద్యం చాలా ఖరీదుగా మారిపో యింది. అందువల్ల ప్రభుత్వ ఆసుపత్రులు ఎక్కడ బాగా పనిచేసినా-అక్కడికి వెళ్లే ప్రజల సంఖ్య ఎక్కువగానే ఉంది.ప్రభుత్వ ఆసుపత్రుల్లో యÖ జర్ ఛార్జీలు వంటి ఆలోచనలను పాలకులు పాతి కేళ్ల క్రితమే చేశారు. ప్రజా ఉద్యమాల కారణంగా ఆ వరవడికి కొంత బ్రేకు పడింది. అయితే, అది వివిధ రూపాల్లో ఈకాలమంతా చాప కింద నీరు లా సాగుతూ వచ్చింది. ఇప్పుడు మన రాష్ట్రం లో ప్రభుత్వ వైద్యకళాశాలలను ప్రయివేటుకు కట్టబెట్టే దశకు చేరింది. విద్య, వైద్య వ్యవస్థల్లో ప్రభుత్వరంగం బలహీనపడితే-ప్రజలు ఎన్ని ఇక్కట్లు పడాల్సి వస్తుందో ఈ పాతికేళ్ల అనుభవం చాటి చెప్పింది.బీమా ఉంటే తప్ప వైద్యం పొంద లేమన్న ప్రచారమÖ,అభిప్రాయమÖ మధ్య తరగతిలో పెరిగింది.
విస్తరించిన వినిమయ సంస్కృతి !
అవసరానికే వస్తువుల వాడకం.. ఒక నాటి పద్ధతి.వస్తు వినియోగం, బ్రాండింగ్ అనేవి అవసరంతో పాటు స్థాsTÖ సూచిక కూడా అన్న ధోరణి ఈ కాలంలో హెచ్చింది. టీవీ, సెల్‌ఫోను, కుక్కర్,బైక్, వాషింగ్ మెషీన్, ఇంటీరియల్ డెకరే షన్, డ్రెస్.. ఇలా ఏదైనా సరే-కాలానికి తగ్గట్టు మారిపోవాల్సిందే!మార్కెట్లో మోడళ్లు మారిన ప్రతి సారీ ఇంట్లో కూడా మారాల్సిందే అన్న అభిప్రా యం మధ్యతరగతి వరకూ చొచ్చుకు వచ్చే సింది. పాత వస్తువులను తిరిగి వాడడం తగ్గు ముఖం పట్టింది. ప్రతి కొనుగోలూ నెలవారీ చెల్లిం పులపై అందుబాట్లోకి వచ్చింది. ‘భవిష్యత్తు సంపా దన మీద ఈరోజే సౌకర్యాలు అనుభవించండి!’ అన్నది వ్యాపార ప్రచారం.అమ్మకాలకు అవి అనుసరించే వ్యూహాల్లో మధ్యతరగతే కాదు,సామాన్య తరగతి కూడా చిక్కుకుంటోంది. ‘పరుగెత్తి పాలు తాగటం కన్నా నిలబడినీళ్లు తాగటం ఉత్తమం’అని పాతికేళ్ల క్రితం అనుకుంటే-‘నానాతంటాలు పడైనా, ఆఖరి కి క్రెడిట్ కార్డు మీదైనా సరే బిర్యానీ తినాల్సిందే!’ అన్న అలవాటుకు వినిమయ సంస్కృతి విస్త రించింది. అంతా సవ్యంగా సాగితే- ఈ వైభోగం బాగానే ఉంటుంది. ఆదాయం,ఆరోగ్యం ఎక్కడ కొద్దిగా గాడితప్పినా అంతా అతలాకుతలం. ఇలాంటి పరిస్థితిని ఇప్పుడు ఎన్నో కుటుంబాలు ఎదుర్కొంటున్నాయి కూడా!
గ్యారంటీ లేని ఉద్యోగం
ఈ సహస్రాబ్ది ప్రారంభంలో ప్రయి వేటు ఉద్యోగాలు,సాఫ్ట్‌వేర్ రంగం అద్భుతమనే సంకేతాలు బలంగా ఉన్నాయి. దరిమిలా ఆ రం గాలపై విపరీతమైన మక్కువ మొదలైంది. అనేక కోర్సులు, శిక్షణాసంస్థలు రంగంలోకి వచ్చాయి. చాలా గ్రామాల నుంచి, సాధారణ కుటుంబాల నుంచి అమెరికా, ఆస్ట్రేలియా, ఇంగ్లాండు, కెనడా వంటి దేశాల్లో ఉద్యోగం చేయడం పెరిగింది. అయితే, పదేళ్లు గడిచేసరికి అంతా అస్తవ్యస్తంగా మారింది. సాఫ్ట్‌వేర్ ఉద్యోగాల కోసం తయారైన యువతీ యువకులు మళ్లీ పెద్దఎత్తున ప్రభు త్వరంగ ఉద్యోగాల వైపు మళ్లారు. ఎంతో ప్రచా రం పొందిన ప్రయివేటురంగం ఇప్పుడు ఉద్యో గుల నెత్తిన కత్తిలా వేలాడుతోంది. ఏఉద్యోగం ఎంతకాలం ఉంటుందో తెలియని అభద్రత ఆవ రించింది. ప్రపంచదేశాల అన్నింటా ఆర్థిక సంక్షో భం నెలకొని ఉంది. ఇతర దేశాల వాళ్లు, ప్రాంతా ల వాళ్లు రావటంవల్లే స్థానికులకు ఉద్యోగ ఉపా ధి అవకాశాలు తగ్గిపోయాయన్న తప్పుడు ప్రచారంతో వివిధ దేశాల్లో విద్వేషాలు చెలరేగుతు న్నాయి. ఇదే అదనుగా పని గంటలను పెంచటం గురించి కార్పొరేట్లు మాట్లాడడం, దానికి అనుగు ణంగానే కేంద్ర ప్రభుత్వం లేబర్ కోడ్లు తీసుకు రావటం జరిగిపోయింది. వందేళ్ల క్రితం కార్మికు లు వీరోచితంగా పోరాడి హక్కుగా సాధించుకున్న ”ఎనిమిది గంటల పనిదినం”కుగండికొట్టే కు తంత్రం నూతన సహస్రాబ్దిలో చోటుచేసుకోవటం తిరోగమన పరిణామం..
ప్రజాస్వామికమైన, చట్టబద్ధమైన హక్కు లను కోల్పోతున్నా నోరెత్తటానికి సిద్ధపడని యువ తరం కూడా ఈ పాతికేళ్ల సృష్టి! చారిత్రిక దృష్టి లోపించటం,సామÖహిక స్పృహ కొరవడడం, అభ ద్రతా భావంలో ఇరుక్కుపోవటం.. ఈదుస్థితికి కారణం.అయితే,ఏస్థితికైనా ఒకహద్దు ఉంటుంది. లాభాలే ప్రధానమైన కార్పొరేట్ వ్యవస్థ బలప డేకొద్దీ సామాన్యులు మరిన్ని హక్కులను, అవసరాలను వదులుకోవాల్సిన దురవస్థ దాపురి స్తుంది. దానినుంచి బయటపడాలంటే- గొంతెత్తి మాట్లాడడం అందరికీ అనివార్యం అవుతుంది.
గ్రామాల రూపురేఖలూ మారాయి !
గ్రామాల రూపురేఖలు బాగా మారి పోయాయి. వ్యవసాయంలో సంక్షోభం కొనసాగు తూనే ఉంది.సహస్రాబ్ది ప్రారంభంలో ప్రజలు సాగించిన విద్యుత్ పోరాటం చాలాకాలం పాటు తన ప్రభావాన్ని చూపించింది. రైతులకు ఉచిత విద్యుత్ వంటి సదుపాయం చేకూరింది. అయి నప్పటికీ- పంటలకు మద్దతు ధర ఇవ్వటంలో పాలకుల నిర్లక్ష్యం ఇంకా కొనసాగుతూనే ఉంది. ధాన్యం,మిర్చి,అరటి,మామిడి,టమాటా,జీడి మా మిడి,పొగాకు, పత్తి వంటి పంటల రైతులు తరచూ నష్టాలను చవిచూస్తూనే ఉన్నారు. పాడి పరిశ్రమ మాత్రం రైతులకు తోడ్పాటునిచ్చేదిగా ఎదిగింది. పరిశ్రమలు,ప్రాజెక్టులు,రాజధాని నిర్మాణం పేరిట వేలాదిమంది రైతులు తమ భూములను వదులు కోవాల్సి వచ్చింది.వారికి సరైన పునరావాసం, పరిహారం చెల్లింపు,హక్కుల కల్పన విషయాల్లో పూర్తి న్యాయం దక్కలేదు. అభివృద్ధి కోసం ఎవరు భూమిని కోల్పోతారో వారు తొలి లబ్ధిదారు కావా లి అన్న ప్రాథమిక సూత్రం అమలుకు ఆమడ దూరంలో ఉంది.
ఎవరు ఎలా సంపాదించినా అది వెం టనే వినిమయం అయిపోయేలా వ్యాపార తంత్రం పల్లెల వరకూ విస్తరించింది. టీవీలు, సెల్‌ఫోన్లు, మోటారు వాహనాలు వంటి వాటికి పల్లెటూళ్లు కూడా పెద్దఎత్తున నెలనెలా చెల్లిస్తున్నాయి. విద్య, వైద్య అవసరాలకు ఊళ్లు కూడా ఎక్కువ భాగం ప్రయివేటు మీదనే ఆధారపడాల్సిన పరిస్థితి పెరి గింది. చాలా గ్రామాల్లోని ప్రభుత్వ బడులు వెల వెలబోతున్నాయి. ఒకే ఊరి పిల్లలైనా ఆర్థిక స్థాయి లను బట్టి వివిధ స్కూళ్లకు చెదిరిపోవటం సాధారణ దృశ్యంగా మారింది.సామాజిక కద లిక,సామరస్యత, స్నేహం, సౌభ్రాతృత్వ భావనలకు ఇది తీవ్రమైన ఆటంకం.
ఎన్నికల్లో ధన ప్రవాహం..
ప్రపంచీకరణ మొదలు కావటంతోనే ఎన్నికల్లో డబ్బు ప్రభావం పెరిగింది.నీతీ, నిజాయితీ,ప్రజాపక్షపాతం, పోరాట పటిమ వం టివి పాతికేళ్ల క్రితం కాస్తలో కూస్తయినా ప్రాధా న్యం పొందేవి. ఇప్పుడు డబ్బు ఖర్చు పెట్టేవాడే అభ్యర్థి అన్న అభిప్రాయం పంచాయతీ ఎన్నికల దాకా పాకిపోయింది. వివిధ వ్యాపారాల్లో ఎదిగి నవాళ్లు, రియల్ ఎస్టేట్ వ్యాపారులు ఎన్నికల బరిలోకి దూసుకురావటం పెరిగింది. ప్రతి పనిని డబ్బుతో సాధించొచ్చునన్న సూత్రాన్ని వర్తింపజేసి, ఎన్నికల ప్రక్రియను కూడా డబ్బుమయంగా మార్చేశారు.
రిజర్వేషన్ల కారణంగా స్థానిక సంస్థ లకు ఎన్నికైన వివిధ సామాజిక తరగతుల ప్రతి నిధులు, మహిళలు మొదట్లో మరొకరి పెత్తనంలో ఉన్నా-ఈ పాతికేళ్లలో మార్పు బాగానే కనిపి స్తోంది.స్వయంగా మాట్లాడడం,వ్యవహారాలు చక్కబెట్టడం పెరిగింది. ఇది మంచి పరిణామం. అయితే,స్థానికసంస్థల అధికారాలూ,ఆదాయా లూ అంతకంతకు కుంచించుకుపోవటం చేదు సంగతి !
పెరిగిన సాంస్కృతిక సందళ్లు..
గ్రామాల్లో, పట్టణాల్లో కొత్తగా ఎదిగిన సంపన్నవర్గం వివిధ పండగల్లో, సాంస్కృతిక ఉత్సవాల్లో జోక్యం చేసుకోవటం పెరిగింది. వినా యక మండపాలు, సంక్రాంతి సంబరాలు, ముగ్గు ల పోటీలు వంటివి స్పాన్సర్ల తోడ్పాటుతో నడుస్తు న్నాయి.రాజకీయాల్లోకి కొత్తగా వచ్చేవారు, రియల్ ఎస్టేటు వ్యాపారులు.. ప్రచార వ్యూహంతో ఈ సందర్భాలను ఉపయోగించుకోవటం సాధార ణంగా మారింది. సాంస్కృతిక ఉత్సవాలకు వేలు, లక్షలు వెచ్చించటం మామÖలు వ్యవహారం అయిపోయింది.గతంలో ఆయా ప్రాంతాల్లోని యువత నాటకాన్నో,నాట్యాన్నో స్వయంగా నేర్చు కొని, ప్రదర్శించటం ఊరికి లేదా ఆవీధికి సంద డిగా ఉండేది. ఇప్పుడు అలాంటి భాగస్వామ్యం కొరవడి, కళాకారులను దిగుమతి చేసుకోవటం సర్వసాధారణమైంది.
వెల్లివిరిసిన మహిళా చైతన్యం..
ఈకాలంలో అన్ని రంగాల్లోనూ మహిళల రాణింపు, కదలిక గణనీయంగా పెరిగింది. విద్యా, ఉపాధి రంగాల్లో మహిళలు సాధిస్తున్న విజయాలు ఆనందకారక మవుతున్నాయి.ఉన్నత విద్యలోనూ,ఉద్యోగ సాధనలోనూ విద్యార్థినుల సంఖ్య పెరగటం హర్ష దాయకం.శాస్త్ర,సాంకేతిక రంగాల్లోనూ ధీటుగానే రాణిస్తున్నారు.ఆపరేషన్ సింధూర్ వంటి యుద్ధ సమయంలోనూ మహిళల నేతృత్వం అద్వితీ యం.మరోవైపు గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో, బస్తీ వాడల్లో డ్వాక్రా సంఘాల నిర్మాణమÖ, నిర్వహణ మÖడు దశాబ్దాలుగా చెక్కుచెదరకుండా సాగుతోంది. అంగన్వాడీలు, ఆశాలూ ఊరూరా నిరంతర సేవ లు అందిస్తున్నారు.ఆయా పార్టీల విధానాలకు లోబడే అయినప్పటికీ- మహిళా ప్రజాప్రతినిధుల స్వరం గట్టిగానే వినపడుతోంది.గ్రామీణ సాంస్కృ తిక రంగంలో మహిళల పాత్ర పెరగటం ఆసక్తి కర పరిణామం.కోలాటం,నృత్యం వంటి విభా గాల్లో ఇప్పుడు చాలా గ్రామాల్లో మహిళా బృం దాలు చురుగ్గా ఉన్నాయి.
వెల్లువలా సోషల్ మీడియా..
ఈ పాతికేళ్లకే పరిమితమైన కీలకమైన పరిణామం సోషల్ మీడియా ఆవిర్భావం, ప్రస్థా నం.చూస్తుండగానే ఈపదేళ్లలో ఉధృత రూపం దాల్చింది. ఇది పది వైపులా పదును ఉన్న కత్తి! సమాచార సాంకేతిక రంగంలో సైన్సు సాధించిన విజయానికి చిహ్నం. చాలా వేగంగా ప్రజల్లోకి చొచ్చుకుపోయింది. సమాజ చైతన్యానికి, సమా చార వెల్లడికి కొంతమంది ఉపయోగిస్తుంటే- కొన్ని స్వార్థపరశక్తులు విద్వేష వ్యాప్తికి వినియోగి స్తున్నాయి. చరిత్రను వక్రీకరించటం, విద్వేషాన్ని రగిలించటం,ఉద్వేగాలను రెచ్చగొట్టడం, రాజకీ య లబ్ధికి అబద్ధాలను ఊదరగొట్టటం ఒక మిష న్‌లా సాగిస్తున్నాయి.మతాన్ని రాజకీయ ప్రయో జనాల కోసం ఉపయోగించుకుంటున్న ఉన్మాద శక్తులు లక్షలాది మందిని నియమించుకొని మరీ సోషల్ మీడియాను ప్రచారాస్త్రంగా మార్చుకు న్నాయి. చరిత్రను చదవని నేటి యువతరాన్ని అబద్ధాలతో, ఉద్వేగాలతో ఒక మత్తులా కమ్మేయ టం వ్యూహాత్మకంగా సాగుతోంది. ఫ్యాక్ట్‌చెక్ పేరుతోనూ, నిజానిజాల విశ్లేషణతోనూ ఉన్మాద వ్యూహాలను ఛేదించే ప్రయత్నాలూ జరుగుతున్నా యి.అయితే,వాటిబలం, బలగం ఇంకా గణనీ యంగా పెరగాల్సి ఉంది.
ఆధునికత, వైజ్ఞానిక దృక్పథం, తార్కిక జ్ఞానం రాణించాల్సిన నవీన కాలం ఇది. కానీ, కొన్ని దుష్టశక్తులు వీటిని ఎద్దేవా చేస్తూ,వక్ర భాష్యాలకు దిగటం పెరిగింది. సూడో సైన్సు ను ప్రమోట్ చేయటం హెచ్చింది. గతమంతా గొప్పదే అన్న పెడసరితనం రాజ్యమేలుతోంది. రాజా రామ్మోహన్ రారు,కందుకూరి వీరేశలింగం, గుర జాడ అప్పారావు వంటి సంఘ సంస్కర్తలు సాగిం చిన, సాధించిన విలువలను, విజయాలను అవ హేళన చేస్తున్నారు.తమకు భిన్నంగా మాట్లాడేవారి మీద బూతులతో, నానా విధ కూతలతో దాడులకు దిగుతున్నారు.ఇలాంటి పిచ్చికూతల ఉన్మాద మÖకలను కట్టడి చేయటం చాలా అవసరం. సామాజిక మాధ్యమాలను సద్వినియోగం చేసు కుంటున్న యువతా పెద్ద సంఖ్యలోనే ఉన్నారు. విద్యార్జనకు,విజ్ఞాన సముపార్జనకు,విషయ పరి జ్ఞానానికి వేదికలుగా ఉపయో గించుకొని, విజయాలు సాధించిన ఉదంతాలూ ఉన్నాయి. సోషల్ మీడియా వినియోగంలో ఎవరికి వారు స్వీయ నియంత్రణ, విచక్షణ పాటించటమే మేలైన మార్గం.
ప్రచారమే ప్రథమం..
పని జరిగితే ప్రచారం రావటం సర్వ సాధారణం. పనికి ముందే ప్రచారం పొందటం ప్రధాన విధిగా ఇప్పుడు అన్ని రంగాలూ భావిస్తు న్నాయి. గతంలో ఒక ీVAటలైనా,ఉత్పత్తి సంస్థ అయినా-తమ సేవల ద్వారా వినియోగదారులు సంతృప్తి చెందాలని, తద్వారా ప్రచారం పొందా లని ఆశించేవి. ఈ కాలం దానికి పూర్తి విరుద్ధం. హడావిడి, హంగామా ద్వారా ముందే పేరు పొం దాలని ప్రయత్నిస్తు న్నాయి. ఆఖరికి ప్రభుత్వాలూ ఇదే ఒరవడిలో సాగటం విచారకరం. ప్రచారమే ఒక వ్యూహంగా వ్యక్తులను అతిగా చిత్రీకరించ టం పెరిగింది. దీనికి ప్రచార సంస్థలు, వ్యూహ కర్తలు, పెద్ద సంఖ్యలో ప్రచారకర్తలూ రంగంలోకి దిగటం, ఇదంతా బహిరంగంగానే జరగటం రాజకీయ దిగజారుడుతనానికి నిదర్శనం. ప్రచారం కోసం ఏమాటైనా అనేయ టం,ఏ ఆరోపణైనా చేసేయటం చాలా సహజమైన విషయంగా మారిపోయింది. బడా నేతలు సైతం బాధ్యతారహితంగా వ్యవహరించటం వ్యవస్థల పతనానికి దారితీస్తోంది. ఇలాంటి ఆటల వల్ల తాత్కాలికంగా ఎవరు ఏ ప్రయోజనమైనా పొందొచ్చు గాక! కానీ, దీర్ఘకాలికంగా సమాజం నష్టపోతుంది.
సాహిత్య, సామాజిక రంగాల్లో..
శాస్త్ర, సాంకేతిక రంగాల్లో వచ్చిన మార్పు,సమాచార వ్యవస్థ తెచ్చిన సౌలభ్యత.. ఎవరి చేతుల్లో ఎక్కువగా ఉంటే వారికి ఎక్కువగా ఉపయోగపడుతుంది. ఇప్పుడు స్వార్థపరశక్తులు ఎక్కువగా ఉపయోగించుకోవొచ్చు గాక!ఈ దేశపు జనాభాలో అత్యధిక శాతంగాఉన్న యువత నిజానిజాలను గ్రహించటం ఖాయం.కాలం తెస్తు న్న మార్పులను గమనించటం నిజం.
ప్రపంచీకరణ ఏం చేస్తుందో,ఎవరి లబ్ధికి ఎలా ఉపయోగ పడుతుందో-గడిచిన పాతికేళ్ల అనుభవం ఒక పాఠం. సామాన్యులు ఉరుకులపరుగుల అభద్రతతో తలమునకలవు తుంటే-సహస్ర కోట్ల సంపన్నులు కోవిడ్ లాంటి విపత్కర కాలంలోనూ కోట్లకు పడగలెత్తుతారని చాటి చెప్పింది. ఉద్యోగులను ఐదు రోజుల తీవ్ర చాకిరీతో చావగొట్టి, రెండ్రోజుల వీకెండు మత్తు లో ముంచి తేల్చుతుందని నిరూపించింది. యువ తరంలో ఈ గ్రహింపు మొదలైంది. అందుకనే బెంగళూరు నగరంలోని ఐటీ రంగంలోనూ హక్కుల పతాక రెపరెపలాడుతోంది. నల్ల చట్టా లకు నిరసనగా నెలలు తరబడి రాజధానిని చుట్టు ముట్టిన రైతుల పట్టుదల ఎంతటితో ఈ కాలమే మన అనుభవంలోకి తెచ్చింది. దేశం నలుమÖ లలా సమస్యలతో సతమతం అవుతున్న జనం ఏకోన్ముఖం కావటం ఇప్పుడు ఒక తప్పనిసరి కర్తవ్యం.సోషల్ మీడియా వివిధ రూపాల్లో చేతిలోకి వచ్చాక-ఎంతోమంది సమాజం గురిం చి మాట్లాడుతున్నారు. తమ ఆవేదనలను, ఆకాం క్షలను కవితలుగా, కథలుగా, వ్యాఖ్యలుగా వెల్లడి స్తున్నారు. వివిధ అంశాలపై పెరిగిన పాడ్‌కాస్ట్‌లు, ప్రచురిస్తున్న పుస్తకాలూ ఇందుకు సాక్ష్యం. పాతికేళ్ల క్రితం పుస్తకాలు చదివేవాళ్లు మధ్యలో సెల్‌ఫోన్ల వీక్షణంలోకి దిగినా-మళ్లీ పుస్తకం వైపు మళ్లుతున్న వారి సంఖ్యా గణనీయంగానే ఉంది. రెండు తెలుగు రాష్ట్రాల్లో ఈ పాతికేళ్లలో కొత్తగా సాహిత్యం రాస్తున్న వారి సంఖ్య వెయ్యికి పైనే ఉంటుందని ఒకఅంచనా. సోషల్ మీడియా ఎక్కడె క్కడో ఉన్న ఏకాభిలాషులను కలుపుతోంది. కాలాన్ని సమÖహమయం చేయటానికి,సమైక్య భావం పలకటానికి,సంఘటితం కావటానికి దోహ దపడుతుంది. సాహితీ స్రవంతులుగా, సంగమ స్థలాలుగా ీVAరెత్తే గొంతులు ఒక్కటై సాగాలి! గత పాతికేళ్ల కాల ప్రస్థానాన్ని మార్పుల క్రమాన్ని అర్థం చేసుకొని,అర్థవంతమైన క్రమంలోకి మళ్లించాల్సిన అవసరం మనందరిపైనా ఉంది. 21వ శతాబ్ది రెండో పాతికేళ్లు మంచి మార్పులకు వాహికలు అవుతాయని ఆశిద్దాం.ఆదిశగా పయనిద్దాం.
కాలాన్ని మనుషులు నడిపిస్తారు..కాని కాలం నుంచి కలల రాజ్యానికి వారే స్వయంగా వంతె నలు నిర్మిస్తారు..ఆ వంతెనలను కూల్చటానికి, ఐక్యత విచ్ఛిన్నానికి,పాలకులు నానా విధాలా ప్రయత్నిస్తారు.కుతంత్ర వ్యూహాలను ఛేదించు కుంటూ మలిపాతికేళ్లూ సాంతం మనవేనని ము న్ముందుకు పోవటమే మనంచేయాల్సిన పని ! కాలమÖ,మనమÖ కలిస్తేనే అభివృద్ధి ఫలం పనులతోనూ, ఫలితాలతోనూ కొలుచుకోవటం మొదలయ్యాకనే-‘కాలం’అనే గణన ఆచరణ లోకి వచ్చింది.మానవులు అనే ఆలోచనాపరులు ఆవిర్భవించటానికి ముందు,ఆఆలోచనా పరులూ కాల విభజనకు ఇంత ప్రాధాన్యం ఇవ్వటానికి ముందు ఇప్పట్లా నెలలూ లేవు, సంవత్సరాలూ లేవు. ప్రకృతిలో జరిగే పరిణామాలే కాల గణనకు మÖలంగా ఉండేవి. ఇలా చాలాకాలం గడిచాక కానీ,కాలం అనే అవగాహన, దానికి సంబంధిం చిన కొలమానాలూ ఏర్పడలేదు. మానవులు తమ చుట్టూ జరుగుతున్న మార్పులను పరిశీలించ టానికి, తాము చేపట్టిన పనులను సమీక్షించుకోవ టానికి-కాలాన్ని ఒకసంకేతంగా అమల్లోకి తెచ్చు కున్నారు. సమాజం ఆధునికం అవుతున్న కొద్దీ కాలానికి ప్రాధాన్యం పెరిగింది. జీవితం వేగ వంతం అయినకొద్దీ సమయానికి విలువ చేకూ రింది. కాలమÖ,సమయమÖ ఎవరి చేతిలోనూ ఉండవు. కానీ,దాని వినియోగం ఎవరి వైపు నుంచి, ఎవరి ప్రయోజనాల వైపు నుంచి జరుగు తోంది అన్నది ఆ సమాజపు స్వభావాన్ని తెలియ జేస్తోంది.
వానలు కురవటం, చలిగాలులు వీయటం,చెట్లు మోడు వారటం,మళ్లీ చిగు రించటం,ఎండలు కాయటం వంటి పరిణా మాలకే మన పరిసరాలు పరిమితం అయివుంటే- కాలంలో కదలిక పెద్దగా ఉందని మనం అను కోం.అవే దృశ్యాలు మళ్లీ మళ్లీ మన కళ్ల ముందు కదలాడుతున్నాయని అనుకుంటాం. మనిషి పుట్టుక-పెరుగుదల వంటి మనుగడ క్రియల్లోనే కాల పరిణామాన్ని గణించుకుంటాం. కొన్ని వేల సంవత్సరాల పాటు ఇలాగే జరిగింది. ఆధునిక నిర్మాణాలు,మోటారు వాహనాలు వచ్చాక ‘కాలం’ లో వేగం అనుభవంలోకి వచ్చింది. మనుషులు తీసుకొచ్చే మార్పులే కాలానికి వేగం అనే స్పృహను ఆపాదించి పెట్టాయి.19వ శతాబ్దం అనేక ఆధునిక ఆవిష్కరణలకు ఆలవాలం. అనేక ఆధునిక భావాలకు, పలు పరిణామాలకు వేదిక. ప్రపంచవ్యాప్తంగా గొప్పగొప్ప మార్పులన్నీ ఈ కాలంలోనే సంభవించాయి. అభివృద్ధికి, స్వేచ్ఛా స్వాతంత్య్రాలకు ఆటంకంగా ఉన్న పాత భావా లను వదిలించుకొని, ముందుకు నడవటం ముమ్మరంగా సాగింది. పాత భావాలను నెత్తిన పెట్టుకున్న ఛాందసవాదులు వ్యతిరేకించినా- నూతన భావాల ఆవిష్కరణ, ఆచరణ ఆగలేదు. ఆ వరవడి వేగంగా సాగబట్టే-ఆధునిక సమా జానికి అనేక సదుపాయాలూ,సౌకర్యాలూ సమ కూరాయి. కొత్త సమాజాలు ఏర్పడ్డాయి. విద్యా వికాసాలు అన్ని తరగతుల్లోకి ప్రసరించటం మొదలైంది.
(ప్రజాశక్తి సౌజన్యంతో..) వ్యాసకర్త సీనియర్ పాత్రికేయులు

మానవ అక్రమ రవాణా..

‘ఆర్ధిక ప్రయోజనాల కోసం ప్రజల హక్కులు,రక్షణను అతిక్రమించి,అభీష్టానికి వ్యతిరేకంగా వారిని పీడించడమే మానవ అక్రమ రవాణా..ఏటా లక్షల మంది ఇలాంటి పీడనకు గురవుతూ సామాజిక మినహాయింపు/వెలి(సోషల్ ఎక్స్‌క్లూజన్)పరిధిలోకి చేరుతున్నారు.ఈ సామాజిక వైపరీత్యంవల్ల వ్యక్తిగత హక్కుల ఉల్లంఘనతోపాటు దేశం విలువైన మానవ వనరులను కూడా కోల్పోతోంది.’ – గునపర్తి సైమన్ 
అక్రమ రూపాలు ఇలా ..
బాలల దొంగిలించడం లేదా కొనుగోలు చేయడంద్వారా నెలల వయస్సులోనే బాలలను సేకరిస్తారు.బాలికలకు ఎక్కువ డిమాండ్ ఉంటుది.ఇలా అక్రమంగా తీసుకొచ్చిన బాలబాలికల ద్వారా అనేక రూపాల్లో ఆర్ధిక ప్రయోజనం పొందుతుంటారు.ఆడుక్కునేలా చేయడం,గృహ పనులు,యవ్వవనంలో బాలికలతో వ్యభిచారం,బలవంతపు చాకిరి,బాలురతో సంఘ వ్యతిరేక కార్యకలాపాలు చేయడం.యువతలను దొంగలించడం,కిడ్నాప్ చేయడం, కొనుగోలుచేయడం,దొంగపెళ్ళిళ్లు చేసుకోవడం,ఆకర్షించడంద్వారా యువతలను సేకరిస్తారు. అదేవిధంగా అడుక్కోవడం,మానవ అక్రమ రవాణాను నిర్వహించడం వంటి పనులపై శిక్షణలు ఇచ్చి అలవాటు చేస్తున్నారు.బాల్యంలో గృహ పనులు,కౌమర/యవ్వన దశలో వ్యభిచారం,అదనపు భార్యలుగా ఉంచడం,బలవంతపు చాకరి,మానవ అక్రమ రవాణాలో యజమానులుగా మార్చడం.పురుషులను ఉద్యోగ ఆకర్షణతో సేకరిస్తున్నారు.
ఏటా 40వేల మంది బాలల అదృశ్యం..
భారత దేశంలో బలహీనవర్గాలకు చెందిన ప్రజలు,ప్రధానంగా మహిళలు మానవ అక్రమ రవాణాకు బలవుతున్నారు.ఏటా40,000మంది బాలలు అదృశ్యం అవుతున్నారు. అందులో 10వేల మందికి పైగా శాశ్వతంగా దొరకడం లేదు.దీంటో సన్ రైజింగ్ స్టేట్ ఆంధ్రప్రదేశ్..మానవ అక్రమ రవాణాలో దేశంలోనే రెండోస్థానంలో నిలిచింది.దేశ వ్యాప్తంగా అక్రమ రవాణాకు గురయ్యే వారిలో14.73శాతంమంది ఏపీకి చెందిన వారేనని ఓ సర్వేలో వెల్లడైంది.ఈ విషయంలో మన కంటే పశ్చిమ బెంగాల్ మాత్రమే ముందుండటం కలవరానికి గురి చేస్తోంది.దేశంలోని వివిధ ప్రాంతానికి అక్రమ రవాణాకు గురయ్యే వారిలో బెంగాలీ అమ్మాయిలు,మహిళలు 15శాతం ఉన్నారని ఏపీ మహిళా కమిషన్ సభ్యురాలు ఎస్.రాజ్యలక్ష్మి తెలిపారు.యునైటెడ్ నేషన్స్ ఆఫీస్ ఆన్ డ్రగ్స్ అండ్ క్రైమ్ (యÖఎనఓడీసీ) సర్వేలో విస్మ యం గొలిపే ఈ వాస్తవాలు వెల్లడయ్యాయి.
మానవ అక్రమ రవాణకు సంబంధించి 2014లో 144 కేసులు నమోదు కాగా,2015లో 145 కేసులు నమోదయ్యాయి.గతేడాది 138కేసులు నమోదు కాగా, గత ఆరు నెలల్లో 32 కేసులు నమోదు చేశారు.ఈ ఏడాది జనవరి నుంచి 939మైనర్ బాలికల మిస్సింగ్ కేసులు రిపోర్టయ్యాయి.పోలీసులు 800మంది అమ్మా యిలను రక్షించగా,వీరంతా 16ఏళ్ల లోపు వయస్కులే కావడం గమనార్హం.అమ్మాయిల అక్రమ రవాణాను అరికట్టడానికి ఎన్జీవోలు తమవంతుగా కృషి చేస్తున్నా యి. అక్రమ రవాణాకు గురవుతున్న వారిలో 27.41 శాతం కుటుంబ సభ్యుల బలవంతం కారణంగా వ్యభిచార రొంపిలో దిగుతున్నారు.18.40శాతం మందిని తెలిసిన వారు, 9.31శాతం మందిని పరిచ యం లేనివారు వ్యభిచారంలోకి లాగుతున్నారు.43 శాతం మంది తమంతట తాముగా ఈ నరక కూపం లోకి వెళ్తున్నారు.
గోవాలో పనిచేస్తున్న సెక్స్ వర్కర్లలో 85 శాతం మంది,ముంబైలోని రెడ్ లైట్ ఏరియాలో పని చేస్తున్నవారిలో 38శాతం మంది ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు చెందిన వారేనని ఓఎన్జీవో సర్వేలో తేలింది.తూర్పు గోదావరి,కృష్ణా,గుంటూరు,విశాఖపట్నం ప్రకాశం, కర్నూలు,అనంతపురం,చిత్తూరుజిల్లాల నుంచి అక్రమ రవాణా ఎక్కువగా సాగుతోందని హెల్ప్ అనే ఎన్జీవో డైరెక్టర్ ఎన్.వి.ఎస్ రామ్మోహన్ తెలిపారు.అక్రమ రవాణాకు విజయవాడ, గుంటూరు, తిరుపతి, విశాఖ పట్నం నగరాలు ప్రధాన కేంద్రాలు మారాయని ఆయన చెప్పారు.అభం శుభం తెలియని మైనర్ బాలి కలను ఇక్కడి బ్రోకర్లు గోవా,ముంబై, ఢిల్లీ, కోల్‌కతా, కర్ణాటక తదితర ప్రాంతాల్లోని వేశ్య గృహాలకు విక్రయి స్తున్నారు.దేశంలో మానవ అక్రమ రవాణాకు యాచక వృత్తి,వ్యభిచారం ప్రేరణలుగా నిలుస్తున్నాయి. ఆకర్ష ణీయ రంగు,రూపం ఉన్న బలహీన వర్గాలు/తెగల మహిళలను ఈఊబీలో దించుతున్నారు.దేశంలో మానవ అక్రమ రవాణాపై అధ్యయనం చేసిన జస్టిస్ వర్మ కమిటీ సమస్య తీవ్రతను కళ్లకు కట్టినట్లు చూపిం చింది.
దోహదపడుతున్న అంశాలు..
పేదరికం..:దేశంలో ప్రభుత్వ లెక్కల ప్రకారం 15శాతంపైగా తీవ్ర పేదరికం ఉన్నట్లు తెలుస్తోంది. పేదరికాన్ని భరించలేక గత్యంతరం లేని పరిస్థితుల్లో వెట్టిచాకరి,వ్యభిచారం,బలవంతపుచాకరి వైపు పయని స్తున్నారు.పిల్లలను పెంచలేని పరిస్థితి,కనీస జీవన అవకాశాల లేమి వారిని ఈ దిశగా ప్రేరేపిస్తున్నాయి. దీంట్లో ముఖ్యంగా మానవ అక్రమ రవాణాలో క్రియాశీలక పాత్ర దళారులదే.ఆకర్షణీయ జీవితాన్ని ఊహించుకుని..గల్ఫ్ ప్రాంతాల్లో ఉద్యోగాల కోసం దళారులు పన్నిన వలలో పడుతున్నారు.తమ హక్కు లు, బాధ్యతలు కోల్పోయి ఉద్యోగాన్ని వెతుక్కుంటూ వెళుతున్నారు.తీరా అక్కడికి చేరుకున్నాక బానిస బతుకులు బతకాల్సి వస్తోంది.నైపుణ్‌యం అంతగా లేని ఉద్యోగాల్లో ఈఅవస్థలు ఎక్కువ.తల్లిదండ్రుల ఆలోచనధోరణి కూడా దీనికి కారణం.తాము ఎలాగూ మంచి జీవితాన్ని చూడలేదని,కనీసం తమ పిల్లలైనా బాగుపడతారనే ఆశావాదంతో వారిని ఇతర ప్రాంతా లకు పంపిస్తున్నారు.వివాహం,ఒప్పందం రూపాల్లో వేరే ప్రాంతాలకు బదిలీ జరుగుతోంది.పిల్లలు కూడా తల్లిదండ్రులకు భారం కాకూడదని దళారుల మాట నమ్మి బలవుతున్నారు.కొత్త ప్రాంతాల్లోకి వెళ్లిన తర్వాత బహ/భార్యత్వం,బలవంతపు చాకరి లాంటి దుర్భర పరిస్థితులను ఎదుర్కొంటున్నారు.హక్కులు,జీవన భద్రత లేకుండా నిస్సహాయ జీవితాన్ని గడుపు తున్నారు. పిల్లల కొనుగోలులో కూడా ఈ దళారులదే కీలక పాత్ర.తల్లిదండ్రులకు మాయమాటలు చెప్పి పిల్లలను తరలిస్తున్నారు.డబ్బును ఎరగా చూపించడం వల్ల వారు నిస్సహాయలుగా మిగిలిపోతున్నారు.
సమస్య తీవ్రతను గుర్తించకపోవడం..
సమాజం,ప్రభుత్వం ఉదాసీన వైఖరిని ప్రదర్శి స్తున్నాయి.విలువైన మానవ వనరులు దోపిడికి గురవు తున్నాయనే స్పృహ వారిలో కొరవడింది. మానవ అక్రమ రవాణా మÖలాలు స్పష్టంగా వారికి తెలుస్తున్న ప్పటికీ నిర్లక్ష్యంగా ఉంటున్నారు.
పేదరికం నిర్మూలన పథకాల వైఫల్యం..
గ్రామీణ,పట్టణ పేదరిక నిర్మూలన పథకాలు కూడా ఆశించిన ఫలితాలను ఇవ్వడంలేదు.ఇక గత్యం తరం లేక తప్పనిసరి నరకంగాభరిస్తూ అక్రమ రవా ణాకు వాహకాలుగా మారుతున్నారు.అక్రమ రవాణా రూపాలు సంప్రదాయాలు,ఆచారాలతో ముడిపడి ఉంటున్నాయి.దీనివల్ల సమాజం నుంచి పెద్దగా ప్రతి ఘటన రావడం లేదు.పేదరికంలో మగ్గుతున్న సమా జంలోని ప్రజలు వ్యభిచారం,బలవంతపు చాకిరీలను పెద్ద సమస్యలుగా భావించడం లేదు.
పట్టణీకరణ..
పట్టణాల్లో పెరుగుతున్నజనాభా ఒత్తిడి కూడా మానవ అక్రమ రవాణాకు ఉపకరిస్తోంది.ఉపాధి కోసం పట్టణాలకువచ్చిన శ్రామికులు,కూలీలు, యువ మానవ అక్రమ రవాణాకు గురవుతున్నారు. మహిళ లను బలవంతంగా వ్యభిచార ఊబిలోకి దించు తున్నారు. చేసిన నేరాలను కప్పిపుచ్చవచ్చనే హామీలతో వారిని ప్రేరేపిస్తున్నారు.కోల్‌కత్తా,ముంబాయి,న్యూఢిల్లీ లాంటి జంక్షన్ ప్రాంతాలు సీమాంతర అక్రమ రవాణాకు ఉపకరిస్తున్నాయి.విదేశీ మహిళలకు భారతదేశంలో బాగా డిమాండ్ ఉంచటంతో అక్రమ రవాణా జరుగు తుంది.కాశ్మీర్ లాంటి సరిహద్దు రాష్ట్రాల్లో తీవ్ర వాద ముసుగులో బాలలను అక్రమంగా తరలిస్తున్నారు. నాగాలాండ్,మిజోరాం లాంటి ప్రాంతాల్లోనూ అక్రమ రవాణా ఎక్కువగా ఉంది.
రాష్ట్రంలో మానవ అక్రమ రవాణా…
రాష్ట్రంలో మానవ అక్రమ రావాణా భారీగా పెరుగుతోందన్నారు. సైబర్ నేరాలతో అధికంగా ఈ తరహా కేసులు నమోదవుతున్నాయన్నారు.ఏపీ ీీVAం మంత్రి అనిత సంచలన వ్యాఖ్యలు చేశారు. రాష్ట్రంలో మానవ అక్రమ రావాణా భారీగా పెరుగుతోంద న్నారు. సైబర్ నేరాలతో అధికంగా ఈ తరహా కేసులు నమోదవుతున్నాయన్నారు.సైబర్ నేరాలను అరికట్టేందుకు త్వరలోనే ప్రతి జిల్లాలో సైబర్ క్రైమ్ పోలీస్ స్టేషన్ ఏర్పాటు చేస్తున్నట్లు తెలిపారు. కౌంట రింగ్ సైబర్ అనబుల్డ్ హ్యూమన్ ట్రాఫికింగ్ పై విజయవాడలో ఏర్పాటు చేసిన జాతీయస్థాయి సదస్సును ప్రారంభించిన ీVAంమంత్రి అనిత సం చలన వ్యాఖ్యలు చేశారు. రాష్ట్రంలో రోజు రోజూకూ మానవ అక్రమరవాణా పెరుగుతోందని ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు. ప్రజ్వల ఎన్జీవో, యÖఎస్ కాన్సులేట్, రాష్ట్ర ప్రభుత్వం సంయుక్తంగా ఏర్పాటు చేసిన ఈ సదస్సు రెండు రోజుల పాటు జరగనుంది. ఈ సదస్సు కు వివిధ రాష్ట్రాలన నుంచి జడ్జిలు,పోలీసులు, స్వచ్ఛంద సంస్థల ప్రతినిధులు హాజరయ్యారు. ప్రస్తు తం దేశంలో సైబర్ కేటుగాళ్లు కొత్త తరహా మోసాలకు పాల్పడుతున్నారని ీVAమంత్రి అన్నారు. అమాయ కులను టార్గెట్ చేస్తూ..ఉద్యోగాలు, మ్యారేజీ బ్యూరోల ముసుగులో ఆన్‌లైన్ ద్వారా మానవ అక్రమరవాణా జరుగుతోందని ీVAం మంత్రి అనిత ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు. ప్రస్తుతం కాల్ సెంటర్ల ద్వారా విదేశా లకు కూడా మానవ అక్రమ రవాణా జరుగుతోందని చెప్పారు.సైబర్ నేరాలను అరికట్టేందుకు ప్రతి జిల్లాలో సైబర్ క్రైమ్ పోలీస్ స్టేషన్ ఏర్పాటు చేస్తున్నట్లు తెలిపారు.చట్టాల్లో మార్పులు తీసుకురావాల్సిన అవ సరం ఉందని స్వచ్ఛంద సంస్థల ప్రతినిధులు అభిప్రా యపడ్డారు.

1 … 9 10 11 12 13 … 87