Author: team-dhimsa-viz

అడవుల్లో ఉండాల్సిన వన్య మృగాలు కొంత కాలంగా జనావాసాల బాట పడుతున్నాయి. దీంతో జనపథాలుగొల్లుమంటున్నాయి.తెగించి ఎదురునిలిచినా, తెలియక ఎదురుపడినా బతుకుపై భరోసా లేనట్టే. దీంతో ప్రాణాలు అరచేతిలో పట్టుకుని పరుగులు తీయాల్సిన స్థితి. చిత్తూరు జిల్లాల్లో ఏనుగు దాడిలో ముగ్గురు మరణిం చినా,తిరుమల కొండల్లో అభం శుభం తెలియని పసిపాప చిరుతకు బలైనా, వందలాది ఎకరాల్లో పంటపొలాలు ధ్వంసమైనా.. ఆ మÖల నుండి ఈ మÖల వరకు ప్రతిరోజూ రాష్ట్రంలో ఏదో ఒకప్రాంతంలో వన్యమృగాలు సంచరిస్తు న్నట్లు వార్తలు వస్తున్నా కారణం ఒక్కటే.. అది మృగాలకి, మనుషులకి మధ్య పెరుగుతున్న ఘర్షణ. అనివార్యంగా మారుతున్న మనుగడ పోరాటం. ఎక్కడో కాకులు దూరని కారడవుల్లో ప్రశాంతంగా తమ మానాన తాము బతికే పులులు, చిరుతలు, ఏనుగులు, ఎలుగుబంట్లు నుండి వివిధ రకాల వన్యమృగాలు జనారణ్యంలోకి ఎందుకు వస్తున్నాయి? మనకు సమస్యగా ఎందుకు మారుతు న్నాయి? ఈ సంఘర్షణకు పరిష్కారం లేదా? అసలీ దుస్థితికి కారణం ఏమిటి? దీనిపై ఈ వారం ప్రత్యేక కథనం.. .-తిరుపతి రెడ్డి మద్దిగెడ్డ

వన్య మృగాలు జనావాసాల్లోకి రావడమనేది ఇప్పటికిప్పుడు పుట్టుకొచ్చిన సమస్యేమీకాదు. అటవీ ప్రాంతాలకి సమీపంలో ఉండే గ్రామాల ప్రజలకు వన్యమృగాలు తారసపడటం అనేది సహజమే. అయి తే, అది మృగాలకు మనుషులకు మధ్య ఘర్షణగా మారే సందర్భాలు మాత్రం అరుదు. పొరపాటున గ్రామాల్లోకి వన్యమృగాలు వచ్చినా, మనిషి తారస పడగానే అవి వెనక్కి తగ్గేవి. అనివార్యంగా జనావా సాలను దాటాల్సి వచ్చినా.. సాధ్యమైనంత మేరకు మనిషి కంటపడకుండా వెళ్లిపోతాయి. అడవులకు సమీపంలో నివసించే చెంచులను, గిరిజనులను అడిగితే ఇటువంటి సంఘటనలను కోకొల్లలు చెబుతారు. కొన్ని సంవత్సరాలుగా ఈ పరిస్థితిలో మార్పు వస్తోంది. కిలోమీటర్ల దూరం జనావాసాల్లోకి వన్యమృగాలు వచ్చేస్తున్నాయి. ఆ మేరకు మనుషులకు మృగాలకు మధ్య జరుగుతున్న ఘర్షణలూ పెరుగు తున్నాయి. జంతువుల దాడుల్లో మనుషులు, మను షుల దాడుల్లో జంతువులు మరణిస్తున్న సంఘటనలూ పెరుగుతున్నాయి. నేషనల్ క్రైమ్ రికార్డ్సు బ్యూరో (ఎన్‌సిఆర్‌బి) విడుదల చేసిన గణాంకాల ప్రకారం 2021 నుండి 2025 సంవత్సరాల మధ్య కాలంలో వన్యమృగాల బారిన పడి రాష్ట్రంలో 139మంది మరణించారు. మృతులలో పురుషులే ఎక్కువ. ఏ జంతువుల బారిన పడి ఈ మరణాలు చోటుచేసు కున్నాయి అన్నది ఎన్‌సిఆర్‌బి అధికారికంగా ప్రకటిం చలేదు. అయితే, అటవీ, పోలీస్ అధికారులు చెబు తున్న సమాచారం ప్రకారం ఏనుగులు, ఎలుగుబంట్ల దాడుల కారణంగానే ఈమరణాలు చోటుచేసు కున్నాయి. ఇటీవల కాలంలో చర్చనీయాంశమైన చిరు తలు,పులుల దాడుల్లో మనుషులు మృతి చెందిన సంఘటనలు దాదాపుగా లేవనే చెప్పవచ్చు. ఇటీవల తిరుమలలో జరిగిన దురదృష్టకర సంఘటన దీనికి మినహాయింపు. రాష్ట్రంలో రెండు మÖడు జిల్లాలు ఏనుగుల గుంపుల బారిన తరచూ పడుతున్నట్లు ఎన్‌సిఆర్‌బి నివేదికలను పరిశీలిస్తే అర్థమవుతోంది. సంవత్సరానికి సుమారుగా 30 మంది వన్యమృగాల బారిన పడి, ప్రాణాలు కోల్పోతున్నారు. 2018 సంవత్సరంలో 31 మంది, 2019లో 25 మంది, 2020లో 32మంది మరణించారు. అనధికారికం గా మరికొన్ని సంఘటనలూ చోటుచేసుకుని ఉండ వచ్చు. శ్రీకాకుళం జిల్లాలో ఏనుగులు, ఎలుగుబంట్ల దాడులు తరుచూ చోటుచేసుకుంటున్నాయి. నాలుగు ఏనుగుల మంద ఈప్రాంతంలో తిరుగుతున్నట్లు వార్తలు వచ్చాయి. మన్యం పార్వతీపురం జిల్లాలో కొద్ది రోజుల క్రితం ఆరు ఏనుగులు కనిపించాయి. ఉమ్మడి విజయనగరం జిల్లాల్లో గడిచిన ఐదు సంవ త్సరాల కాలంలో ఏనుగుల దాడిలో ఆరుగురు రైతులు మరణించారు.వీటిని బంధించడానికి వచ్చిన ఒక ట్రాకర్ కూడా మృత్యువాత పడ్డారు. శ్రీకాకుళం జిల్లా లో ఐదు సంవత్సరాల కాలంలో పదిమంది రైతులు మరణించినట్లు సమాచారం. విజయనగరం జిల్లాలో గత ఏడాది పెద్ద పులుల సంచారం కలకలం రేపగా, ఈఏడాది శ్రీకాకుళం జిల్లాలో కూడా పెద్దపులి కనిపించినట్లు వార్తలు రావడం చర్చనీయాంశంగా మారాయి.కౌండిన్య వైల్డ్‌లైఫ్ శాంచురీ నుండి చిత్తూరు జిల్లాలోని పలు ప్రాంతాల్లోకి ఏనుగుల రాకపోకలు కొనసాగుతున్నాయి. తమిళనాడు, కర్నాటక నుండి కూడా ఈ ప్రాంతంలోకి ఏనుగులు వస్తున్నాయి. ఇలా వచ్చిన ఓఒంటరి ఏనుగు బారిన పడి,చిత్తూరు జిల్లా లో కొద్దిరోజుల క్రితం ముగ్గురు మరణించిన సంగతి తెలిసిందే.

మృగాల సంగతేంటి …
మనిషికి మృగాలకు మధ్య జరుగుతున్న ఈ ఘర్షణలో నష్టపోతున్నది మనిషేనా..? ‘కాదు..మృగాలు కూడా’ అన్నది ఈ ప్రశ్నకు సమాధానం ఇప్పటికే కొన్ని జంతువుల ఊసు కూడా లేకుండా నిర్మూలన జరి గింది. ఇది మనం చేసిన పనే. చీతా దీనికి ఉదాహ రణ.మన దేశంలో చీతాల జాతి పూర్తిగా అంతరిం చిపోవడంతో విదేశాల నుండి దిగుమతి చేసుకున్న విషయం తెలిసిందే.అధికారిక లెక్కలప్రకారం 2018 -19 నుండి 2020-21వరకు దేశవ్యాప్తంగా 222 ఏనుగులు విద్యుద్ఘాతంతో చనిపోయాయి.రైళ్లు ఢీ కొన డం వల్ల 45,వేటగాళ్ల కారణంగా 29, విషాహారం తినడంవల్ల 11ఏనుగులు మరణించాయి.విద్యు ద్ఘాతం వల్ల చోటుచేసుకున్న ఏనుగుల మరణాల్లో ఒడిశా మొదటి స్థానంలో ఉంది. ఆ రాష్ట్రంలో 41 ఏనుగులు కరెంటు షాక్ కారణంగా మరణించాయి. ఆ తరువాత స్థానాల్లో తమిళనాడు (34)అస్సోం (33) ఉన్నాయి.ఈకాలంలోనే ఏనుగుల దాడుల వల్ల దేశవ్యాప్తంగా1579 మంది మరణించారు.ఈ తరహా మరణాల్లో ఒడిశా మొదటిస్థానంలో ఉంది. ఆ రాష్ట్రంలో ఏనుగుల దాడి కారణంగా మÖడు సం వత్సరాల్లో 322మంది చనిపోయారు.291 మర ణాలతో జార్ఖండ్, 240మరణాలతో పశ్చిమ బెంగాల్, 229 మరణాలలో అస్సోం ఆతరువాత స్థానాల్లో ఉన్నాయి. మన రాష్ట్రంలో పాత అనంతపురం జిల్లాలోని మడకశిర సమీపంలోవిషాహారం తిని,మృతి చెందిన రెండు చిరుతల మృతదేహాలు దొరికాయి. చిత్తూరు జిల్లాలోని రామకుప్పం సమీపంలో ఒక చిరుత అస్తి పంజరం లభించింది.
ఏనుగు.. మనిషి..
ఏనుగుల దాడిలో మరణించిన మనుషులు 2019-2020లో 585 అయితే, 2020-2021లో 461, 2021-22లో 533మంది.రైలు ప్రమాదాల్లో ఏను గులు 2019-2020లో19,అయితే,2020-2021లో 14, 2021-22లో 12 మరణించాయి. విద్యాద్ఘాతం వల్ల ఏనుగులు 2019-2020లో 81 అయితే, 2020-2021లో 76, 2021-22లో 65 మృతి చెందాయి. వేటగాళ్ల వల్ల ఏనుగులు 2019-2020లో6, అయితే, 2020-2021లో 9, 2021-22లో 14మరణించాయి. విషాహారం వల్ల ఏనుగులు 2019-2020లో 6,అయితే, 2020-2021లో 9, 2021-22లో 14 మృత్యువాత పడ్డాయి.
పెద్ద పులుల సంగతి కూడా ఇంతే.2019-21 మధ్య 29 పులులు వేటగాళ్ల బారిన పడి మృతి చెందాయి. మరో 197 మరణాలకు కారణాలు నిర్ధారణ కావాల్సి ఉంది. అదే సమయంలో 125 మంది దేశ వ్యాప్తంగా పులుల బారిన పడి మరణించారు. వీటిలో సగానికి పైగా మహారాష్ట్రలో చోటుచేసుకున్న సంఘటనలే. ఆ మÖడేళ్ల కాలంలో మనరాష్ట్రంలో పులులు, చిరు తల కారణంగా ఒక్క మరణం కూడా రికార్డు కాలేదు. పులుల కారణంగా 2019-20లో50మంది చనిపోతే,2020-21లో 44మంది మృత్యువాత పడ్డారు.2021-22లో31మంది చనిపోవడం జరిగింది. సహజంగా మరణించిన పులులు 19-20లో 44అయితే, 20-21లో 20,21-22లో కేవలం నాలుగు మాత్రమే. వల వేయడం వల్ల, బోన్లు పెట్టిన కారణంగా19-20లో 6, 20-21లో 9 అయితే, 21-22లో 14పులులు మరణించాయి. అసహజంగా చూసినప్పుడు ఈ క్రమంలో 3,0,2 చనిపోయాయి. పరిశీలనలో ఉన్న పులల మరణాల సంఖ్యను పరిశీలిస్తే 19-20లో 22, 20-21లో 71, 21-22లో 104 నమోదయ్యాయి. వేటగాళ్లకు చిక్కి మరణించిన పులుల సంఖ్య ఈ వరుసలోనే 10,7,13గా ఉంది.
ఎందుకీ స్థితి..
ఐక్యరాజ్యసమితి ఎన్విరాన్‌మెంట్ పోగ్రాం (యు ఎనఇపి), వరల్డ్ వైడ్ ఫండ్ ఫర్ నేచర్ (డబ్ల్యుడబ్య్లుఎఫ్) సంయుక్తంగా 2021జులైలో విడుదల చేసిన ‘ఏ ఫ్యూచర్ ఫర్ ఆల’ నివేదిక ప్రకారం ప్రపంచ వ్యాప్తం గా ఉన్న పులుల జాతుల్లో 75 శాతానికి ప్రమాదకర పరిస్థితుల్లో మనుగడ సాగిస్తున్నాయి. అలాగే ధృవపు ఎలుగుబంట్లు, ఏనుగులు, సీల్స్ వంటి ఉభయచరాలు, పెద్ద సంఖ్యలో సరీసృపాలు మనుగడ సమస్యను ఎదు ర్కొంటున్నాయి. వాతావరణ మార్పులు, అడవుల నరికివేత, వన్యమృగాల వ్యాపారం, మౌలిక వసతుల పేరిట అడవుల విధ్వంసాన్ని ఈ పరిస్థితికి కారణంగా ఆ నివేదికలో పేర్కొన్నారు.వాతావరణ మార్పుల సంగతి అలా ఉంచితే,మన రాష్ట్రంలోనూ, దేశం లోనూ ఇతర అంశాల ప్రభావం ఎక్కువగా కనిపి స్తోంది. దేశంలో పెద్ద ఎత్తున అడవుల నిర్మూలన జరుగుతోంది. కేంద్ర ప్రభుత్వం గతంలో అధికారి కంగా ప్రకటించిన గణాంకాల ప్రకారం దేశ వ్యాప్తం గా నమోదైన అడవులు (రికార్డెడ్ ఫారెస్ట్ ఏరియా) 77.53 మిలియన్ హెక్టార్లలో వ్యాపించి ఉన్నాయి. ఇటీవల కేంద్ర ప్రభుత్వమే ప్రకటించిన ఇండియా స్టేట్ ఆఫ్ ఫారెస్ట్ రిపోర్టు (ఐఎసఎఫఆర్) -2021 ప్రకారం మొత్తం నమోదైన అటవీభూమిలో ప్రస్తుతం 51.66 మిలియన్ హెక్టార్లలో మాత్రమే అడవులు ఉన్నాయి. మరి మిగిలిన 25.87 మిలియన్ హెక్టార్ల (ఆరు కోట్ల 39లక్షల ఎకరాలు) అటవీ భూమి ఏమైనట్టు తగ్గినట్టే కదా..!ఈ భూమి ఏమైంది? ఎవరైనా ఆక్రమించారా?అభివృద్ధి పేరుతో కంపెనీలకు కేటాయించారా?అన్న ప్రశ్నలకు ఆ నివేదిక జవాబు ఇవ్వలేదు.ఈ పరిణామం మన రాష్ట్రంతో పాటు, పొరుగు రాష్ట్రాల్లోనూ కొనసాగింది. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో 13,01,900 హెక్టార్ల (సుమారుగా 31 లక్షల ఎకరాలు) లోని అడవులు మాయమ య్యాయి. ఇది మొత్తం రికార్డెడ్ అటవీభూమిలో సుమారుగా 35 శాతం. తెలంగాణలో 8,99,200 హెక్టార్లు (33 శాతం) రికార్డెడ్ భూమిలోని అడవులు తగ్గాయి. తమిళనాడులో 5,65,7000 హెక్టార్లు (25 శాతం) కర్నాటకలో 15,73,600 హెక్టార్లు (41 శాతం), ఒడిశాలో 28,51,000 హెక్టార్లు (46.59 శాతం) రికార్డైన అటవీభూమిలో ప్రస్తుతం అడవులు కనిపించడం లేదు. ఇంత పెద్ద మొత్తంలో అడవులు మాయమవుతున్నాయి కాబట్టే వన్య మృగాలకు జనావాసాల్లోకి రాక తప్పని స్థితి ఏర్పడుతోంది. మన పొరుగు రాష్ట్రాలైన ఒడిశా, కర్ణాటకలో 40 శాతానికి పైగా రికార్డెడ్ ఫారెస్ట్ భూమి తగ్గడం ఈ సందర్భంగా గమనార్హం. కరోనా సమయంలో అనేక ప్రాంతాల్లో వన్యమృగాల సంచారం పెరిగిందని, తరువాత కాలం లో దానినే అలవాటుగా చేసుకున్నాయన్న వాదన కూడా ఉంది. అప్పట్లో లాక్‌డౌన్ కారణంగా వాహ నాలతో పాటు మనుషుల రాకపోకలను నియంత్రిం చిన సంగతి తెలిసిందే. దీంతో వన్యమృగాలు స్వేచ్ఛగా తిరిగాయి. వివిధ దేశాల్లో ఉన్న నిపుణులు కలిసి సంయుక్తంగా అకడమిక్ జర్నల్ ‘సైన్స’లో ఇటీవల ప్రచురించిన అధ్యయనం ప్రకారం సాధారణంగా తిరిగే దానికన్నా రెట్టింపు విస్తీర్ణంలో కరోనా సమ యంలో వన్యమృగాల కదలికలు నమోదయ్యాయి. ఏనుగులు, ఒంటెలు, ఎలుగుబంట్లు, జింకలు వంటి 43 విభిన్న జాతులకు చెందిన 2,300 జంతువులును ట్రాక్ చేసి, ఈ నిర్ధారణకు వచ్చినట్లు నివేదికలో పేర్కొన్నారు.ఆసమయంలోనే మానవ నివాస ప్రాంతాల్లో సులభంగా ఆహారం దొరకడాన్ని గమనించిన వన్యమృగాలు ఆ తరువాత కూడా దానికే ప్రయత్నిస్తున్నాయని, అందువల్లే జనావాసాలకు సమీపంగా వస్తున్నాయని అంటున్నారు.
తిరుమలలో పరిష్కారం ఏమిటి?
శేషాచల అడవుల్లో ఎర్రచందనం చెట్ల నరికివేత పెద్ద ఎత్తున కొనసాగుతోంది. నరికివేత సమయంలో స్మగ్ల ర్లు చేస్తున్న వివిధ కార్యక్రమాలతో వన్యమృగాలు చెల్లాచెదురవుతన్నాయని, వీటిలో కొన్ని తిరుమల మెట్ల మార్గంవైపు వస్తున్నాయని కొందరు చెబుతున్నారు. కరోనా సమయంలో అలవాటు కావడం ఒక కారణం గా చెప్తున్నారు. దానితో పాటు ఆ తరువాత యాత్రి కుల నుండి సులభంగా ఆహారం అందుతుండటంతో కొన్ని రకాల వన్యమృగాలు మెట్ల మార్గం వైపు వస్తున్నా యనేది మరొక కారణం. వాటిని వెంబడించి చిరుతల వంటి జంతువులు కూడా వస్తున్నాయని మరికొందరు చెబుతున్నారు.టిటిడి అధికారిక లెక్కల ప్రకారం రోజుకు 2 నుండి 3 టన్నుల వృథా అయిన ఆహారప దార్థాలను మెట్లదారి మీద వదిలివేస్తున్నారు. దీనిలో అధికభాగాన్ని సేకరిస్తున్నా, ఇంకా పెద్దఎత్తున మిగిలి పోతోంది. వీటికోసం జింకలు, అడవికుక్కలు వస్తు న్నాయి. యాత్రికులు పారేసే పండ్లు, వాటి తొక్కల కోసం ఎలుగుబంట్లు కూడా మెట్ల దారి వద్దకు వస్తు న్నాయి. ఈ ప్రాంతంలోనే ఉన్న జింకల పార్కును టిటిడి ఇటీవలే మÖసివేసింది. అయినప్పటికీ యాత్రి కుల నుండి సులభంగా లభించే ఆహారానికి అలవాటు పడ్డ జింకలు ఈ ప్రాంతంలోనే తిరుగుతున్నాయి. వీటికోసం వస్తున్న చిరుతలు యాత్రికులకు ప్రమాదక రంగా మారుతున్నాయి. దీనిని అధిగమించడానికి ఫెన్సింగ్ వేయాలన్న డిమాండ్ భక్తుల నుండి పెద్ద ఎత్తున వస్తోంది.ఈప్రతిపాదనను అటవీశాఖతో పాటు పర్యావరణ వాదులు వ్యతిరేకిస్తున్నారు. ఫెన్సింగ్ వన్య మృగాలు స్వేచ్ఛగా తిరగడానికి ఆటంకంగా మార నుండటమే దీనికి కారణం. అదే జరిగితే భవిష్యత్‌లో మరింత తీవ్ర పరిణామాల చోటుచేసుకునే అవకాశం ఉంటుంది. దీనికి ప్రత్యామ్నాయంగా వన్యమృగాల స్వేచ్ఛకు ఆటంకం కలిగించకుండా ఉండే అండర్ పాస్,ఓవర్‌పాస్ నిర్మాణాలు ఉన్నాయి. ఇప్పటికే వివిధ దేశాల్లో ఈతరహా నిర్మాణాలు ఉన్నాయి. మన దేశం లోనూ ముంబయి-నాగపూర్ ఎక్స్‌ప్రెస్‌వే (బాలసా హెబ్ థాక్రే సమృద్ధి మహామార్గ్) లో వన్యమృగాల కోసం ప్రత్యేకంగా ఫ్లైఓవర్‌లు, అండర్‌పాస్‌లు నిర్మిస్తున్నారు. ఈ మార్గంలో తొమ్మిది గ్రీన్‌బ్రిడ్జిలు (ఓవర్‌పాస్),17అండర్‌పాస్‌లు ఉండనున్నాయి. మన దేశంలో ఈ తరహా నిర్మాణం ఇదే మొదటిది. దీనికి కొంత ఖర్చు ఎక్కువ అయినప్పటికీ, టిటిడికి నిధుల కొరత లేని విషయం తెలిసిందే. తిరుమలలోనే కాదు. నల్లమలతో పాటు రాష్ట్రంలో అటవీ ప్రాంతాల మీదు గా రహదారులు వేయాల్సిన ప్రతిచోటా ఈ విధానాన్ని అమలు చేయవచ్చు.
పరిష్కారం ఏమిటి..
మనుషులకు, వన్యప్రాణులకు మధ్య తలెత్తుతున్న ఈ ఘర్షణను సాధ్యమైనంత మేరకు తగ్గించవచ్చు. అయితే, ఈ దిశలో చొరవ చేయాల్సింది మనుషులే. స్థానిక ప్రజలను ఈ కృషిలో భాగస్వాముల్ని చేయడం ద్వారా అనేక దేశాలు ఈ సమస్యను సాధ్యమైనంత మేర తగ్గించాయి. స్థానిక ప్రజలకు వన్యమృగాలు, వాటి కదలికలు, ఆహారపు అలవాట్ల మీద అవగాహన కల్పించడం ద్వారా భయాన్ని పొగొట్టి, అవసరమైన జాగ్రత్తలు నేర్పడమన్నది దీనిలో మొదటిదశ. ఆ తరువాత పరిరక్షణకు సంబంధించిన పనుల్లో వారిని భాగస్వాముల్ని చేయాలి. ఐక్యరాజ్యసమితి ఎన్విరాన్‌మెంట్ ప్రోగ్రాం (యుఎనఇపి) కూడా దీనినే ధృవీకరించింది. స్థానిక సమాజాలను ఈ కృషిలో భాగస్వాముల్ని చేయడం ద్వారా పర్యావరణాన్ని, జీవవైవిధ్యాన్ని పరిరక్షించడం సాధ్యమవుతుందని, సుస్థిరాభివృద్ధికి బాటలు వేస్తుందని పేర్కొంది. రాష్ట్ర అటవీశాఖ అడిషనల్ ప్రిన్సిపల్ చీఫ్ కన్జర్వేటర్ శాంతిప్రియ పాండే కూడా ఇదే విషయాన్ని ధృవీకరించారు. ఈ దిశలో రాష్ట్రంలో అనేక కార్యక్రమాలను చేపడుతున్నట్లు చెప్పారు. అదే సమయంలో గ్రామస్తులు తమ నివాస ప్రాంతాల పరిసరాల్లో వన్యమృగాల కదలికలను దాచిపెట్టే పొదలు లేకుండా చూసుకోవాలని, పెంపుడు జంతువులను నివాసాలకు దగ్గరగా ఉంచుకోవాలని చెప్పారు. ఆహారవ్యర్థాలను ఎక్కడబడితే అక్కడ పారవేయడం కూడా వన్యమృగాలను ఆకర్షిస్తోందని, ఈ పద్ధతిని మార్చుకోవాలని సూచించారు. మన రాష్ట్రంలో 73 పెద్దపులులు ఉన్నాయని ఒక అంచనా. పొరుగు రాష్ట్రాల నుంచి వచ్చి, పోయే వాటిని మినహాయిస్తే 50-53 మధ్యే వీటి సంఖ్య ఉంటుందని అటవీశాఖ అధికారులు చెబుతున్నారు. 2018 గణాంకాల ప్రకారం మన రాష్ట్రంలో 1492 చిరుతలు ఉన్నాయి. ఇటీవల కాలంలో చర్చనీ యాంశంగా మారిన శేషాచలం అడవుల్లో 40 నుండి 50 చిరుతలు మాత్రమే తిరుగుతున్నాయని అంచనా. కేంద్ర ప్రభుత్వం తాజాగా (2023) విడుదల చేసిన గణాంకాల ప్రకారం ఏనుగుల సంఖ్య రాష్ట్రంలో 70నుండి 80లోపే. ఇంత తక్కువ సంఖ్యలో ఉన్నా యి కాబట్టే..వీటి పరిరక్షణ కీలకంగా మారింది. ప్రకృతిలో సమతుల్యాన్ని కాపాడాలంటే జీవవైవి ధ్యాన్ని,పర్యావరణాన్ని రక్షించడం తప్ప నిసరి.

ప్రపంచ వ్యాప్తంగా కొన్నేళ్లగా హెడ్‌ఫోన్స్ వాడకం,పెద్ద శబ్దాలతో మÖ్యజిక్ ఆలకించడం విపరీ తంగా పెరిగింది.ఈనేపథ్యంలో హెడ్‌ఫోన్స్, ఇయర్ బడ్స్,వేదిక వద్ద భారీస్థాయి శబ్దాలు వినడం కారణంగా ప్రపంచవ్యాప్తంగా 100కోట్లకు పైగా యుక్తవయస్సు పిల్లలు,యువతలో వినికిడి లోపం వచ్చే ప్రమాదం ఉం దని తాజా అధ్యయనం వెల్లడించింది.ఇందుకు సంబం ధించి అధ్యయన నివేదిక బీఎంజీ గ్రోబల్ హెల్త్ జర్నల్ లో ప్రచురితమైంది.ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ గణాంకాల ప్రకారం,ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రస్తుతం 43కోట్ల మంది వినికిడి లోపంతో బాధపడుతున్నట్లు అంచనా. ఈనేప థ్యంలో సురక్షితంకాని శ్రవణ పరికరాలు (పీఎల్‌డీ) వినియోగంపై అమెరికాలోని మెడికల్ యÖనివర్శిటీ ఆఫ్ సౌత్ కరోలినా పరిశోధకుల బృందం అధ్యయనం చేపట్టింది. – యడవల్లి శ్రీనివాసరావు

ఇందులో భాగంగా ఇంగ్లీష్,ఫ్రెంచ్,స్పానిష్, రష్యాల్లోప్రచురితమైన 33అధ్యయనాలను విశ్లేషిం చింది.సాధారణంగా పెద్దవారిలో 80 డెసిబెల్స్,పిల్లల్లో 75డీబీ శబ్దం మించకూడదు.కానీ ప్రస్తుతం శ్రవణ పరికరాలు వినియోగించే వారు సరాసరి 105 డెసిబెల్ (డీబీ)శబ్దాన్ని వింటున్నట్లు నివేదికలు చెబుతు న్నట్లు గుర్తించారు. ఇలాగే కొనసాగితే రానున్న రోజు ల్లో యువతలో వినికిడి సమస్య పెరిగే అవకాశాల ముందని పరిశోధకులు హెచ్చరించారు.ముఖ్యంగా ఇటీవల పెరిగిన స్మార్ట్‌ఫోన్ల వినియోగంలో హెడ్ ఫోన్లు,ఇయర్‌బడ్స్ వంటి వ్యక్తిగత శ్రవణ పరికరాలతో (పీఎల్‌డీ)వినడంతోపాటు భారీ శబ్దాలుండే మÖ్యజిక్ వేదికలకు హాజరు కావడంవల్ల యువత వినికిడి లోపం బారినపడే ముప్పు ఉందన్నారు.అందుకే పౌరుల ఆరో గ్యం దృష్ట్యా..శబ్దాలపై నియంత్రణ పెంచి సురక్షిత శ్రవణ విధానాలను అమలు చేయడంపై ప్రభుత్వాలు దృష్టి పెట్టాలని సూచించారు.
ప్రస్తుతం చాలామంది చెవుల్లో హెడ్‌ఫోన్లు పెట్టుకుని మాట్లాడటం,పాటలు వినడం, సినిమాలు, రీల్స్,యÖట్యూబ్ వీడియోలు చూడటం చేస్తున్నారు. అలా చేస్తే వెంటనే ఏమీకాదు.కానీ ఐదేళ్ల తర్వాత హెడ్‌ఫోన్ల ప్రభావం వినికిడి లోపంతో బయటపడు తుంది. ప్రతిఒక్కరికి ఏదో ఒక దశలో వినికిడి లోపం వస్తుంది. పిల్లల్లో ఎక్కువగా పుట్టుకతోనే కనిపిస్తుంది. ముఖ్యంగా గర్భిణిగా ఉన్నప్పుడు తల్లి జ్వరానికి వాడే మందులు,మేనరిక వివాహాలవల్ల పిల్లలు వినికిడి లోపంతో జన్మిస్తారు.ప్రపంచ వినికిడి దినోత్సవం ప్రతి సంవత్సరం మార్చి 3న జరుపుకుంటారు.చెవి సమ స్యలు,వినికిడి లోపాన్ని నివారించడం, వినికిడి సంరక్షణ(ఖీతీశీఎ ్పుశీఎఎuఅఱtఱవs tశీ ్పుశ్రీass తీశీశీఎs:Hవaతీఱఅస్త్ర caతీవ fశీతీ వఙవతీy cష్ట్రఱశ్రీd ` 2026) గురించి ప్రపంచవ్యాప్తంగా అవగాహన కల్పించడం దీని ప్రధాన ఉద్దేశ్యం. ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ ఈరోజును నిర్వహిస్తుంది.‘కమÖ్యనిటీల నుండి తరగతి గదుల వరకు: ప్రతి బిడ్డకు వినికిడి సం రక్షణ”`2026 నినాదం.వినికిడి లోపాన్ని నివా రించడం,చిన్న పిల్లలలో వినికిడి సమస్యలను ముం దుగా గుర్తించడం, వారికి సకాలంలో చికిత్స అందిం చడం ఈ ఏడాది లక్ష్యాలు.వినికిడి లోపం పట్ల ఉన్న అపోహలను తొలగించి,ఆరోగ్యకరమైన వినికిడి అలవాట్లను పెంపొందించడం..వినికిడి సంరక్షణ సేవలను ప్రజలకు అందుబాటులోకి తీసుకురావడం ఈ ఏడాది ప్రాముఖ్యతలు.

ప్రభావాలు.. పరీక్షలు..
వినికిడి సున్నితత్వాన్ని కొలవడానికి ఇఎన్‌టీ వైద్య విభాగంలో పిల్లలు, పెద్దలతోపాటు డైయిక్ కేంద్రంలో పిల్లలకు ఆడియోమెట్రీ పరీక్షలు చేస్తారు. చెవి లోపల నరాలు దెబ్బతిన్నది తెలుసుకోవడానికి ఎంఆరఐ, సిటీ స్కానింగ్ పరీక్షలు చేస్తారు.వినికిడిలోపం ఉన్నట్లు నిర్ధారణ అయితే పరికరాలు,రెండేళ్ల పిల్లలకు కోక్లి యర్ ఇంఫ్లాంట్లు,వైద్య చికిత్సలు,శస్త్రచికిత్సలు చేయా ల్సి వస్తుంది.వినికిడి సమస్యలకు చెవిలో హెడ్‌ఫోన్లు వాడటం,పెళ్లిళ్లలో డీజే అధిక శబ్దాలకు గురికావడం, చెవిలో గులిమి పేరుకుపోవడం,చెవి ఇన్ఫెక్షన్లు, ద్రవం పేరుకుపోవడం,బయటి, మధ్య చెవిలో అడ్డంకులు, లోపలి చెవి (కోక్లియా) శ్రావణ నాడి దెబ్బతినడం, వృద్ధాప్య, జన్యుపరమైన కారణాలు.శబ్ద కాలుష్యం ఎక్కువగా ఉన్న ప్రాంతంలో ఉన్నప్పుడు సంభాషణలు అర్థం చేసుకోవడంలో ఇబ్బందిపడటం,సామాజిక ఒంటరితనం,ఎవరితోనూ సరిగా మాట్లాడలేక పోవ డం,నిరాశకు దారితీస్తుంది. వృద్ధుల్లో వినికిడి క్షీణత, వైకల్య ప్రమాదాన్ని పెంచుతుంది. పనితీరు తగ్గడం వల్ల సామర్థ్యాన్ని దెబ్బతీస్తుంది.వినికిడి లోపం ఒకే సారి రాదు. క్రమంగా పెరుగుతుంది. ఇతరులకు చెప్పిందే పదేపదే చెప్పడం.గట్టిగా చెప్పమని అడగ టం.టీవీ,ఫోన్ వాల్యూమ్‌లను సాధారణం కంటే ఎక్కు వగా పెంచడం. డోర్‌బెల్స్,అలారాలు,పిల్లలు గట్టిగా అరవడాన్ని అడ్డుకోవడం వంటి సంకేతాలు సమస్య తీవ్రతను పట్టిచూపుతాయి.
వినికిడి శక్తి చాలా విలువైంది…
వినికిడి శక్తి చాలా విలువైంది.దీన్ని కోల్పోయినవారు ఎదుర్కొనే సమస్యలు తీవ్రస్థాయిలో ఉంటాయి. ఈ సమస్యతో బాధపడేవారికి సాధారణంగా మాట్లాడితే వినిపించదు.గట్టిగా అరవాల్సి ఉంటుంది. అందుకే ఎక్కువ మంది వారితో మాట్లాడటానికి వెనుకంజ వేస్తుంటారు.సదరు వ్యక్తులు మానసికంగా ఇబ్బంది పడుతూ.. మరికొన్ని జబ్బులకు చేరువవుతుంటారు. ఇలాంటి బాధితులు ప్రపంచవ్యాప్తంగానూ ఉన్నారు. అయితే ఏటేటా వీరి సంఖ్య పెరుగుతుండటం ఆందో ళన కల్గించే విషయం. పూర్తిగా చెవులు వినిపించని వారు.దానిని నిర్లక్ష్యం చేస్తే భవిష్యత్తులో సమస్య తీవ్రమై,మరింతగా ఇబ్బందులు పడతారు. వినికిడి లోపాన్ని చాలామంది పెద్దగా పట్టించుకోరు. వయస్సు తో పాటు వస్తుందని తేలిగ్గా తీసుకుంటారు.కానీ ఇది శబ్ధాలు వినపడక పోవడంతోనే ఆగిపోవడం లేదు. మతిమరుపు, కుంగుబాటు, కింద పడిపోవడం వంటి ఇతర సమస్యలకు దారితీస్తుంది.చివరకు గుండె జబ్బు ముప్పు పెరగడానికి కారణం అవుతుంది. విని కిడి లోపం ఆరంభమైన ఐదేళ్లలోనే డిమెన్షియా ముప్పు 50శాతం,కుంగుబాటు 40 శాతం పెరుగుతున్నట్లుగా పరిశోధనల్లో వెల్లడైంది.
లోపాలు.. చికిత్సలు..
ప్రస్తుతం ప్రపంచవ్యాప్తంగా మిలియన్ల మంది ఎదు ర్కొంటున్న సమస్యల్లో వినికిడి లోపం కూడా ఒకటి. మనదేశంలో సుమారు 15కోట్ల మందికిపైగానే ఈ సమస్యతో ఇబ్బంది పడుతున్నారు.రాబోయే కాలంలో యువత ఎక్కువగా సమస్య బారినపడే ప్రమాదం ఉంది.కంప్యూటర్లు,ల్యాప్‌టాప్‌లపై పనిచేస్తూ గంటల తరబడి హెడ్‌సెట్లు,హెడ్‌ఫోన్లు, ఇయర్‌బర్డ్స్,వైర్‌లెస్ బ్లూటూత్‌లు వంటివి వాడేస్తున్నారు. రోజుకు గంటకు మించి వాడకూడదు. కానీ నేటి రోజుల్లో 10నుంచి 15గంటల వరకూ వాడుతున్న వారు ఉన్నారు. ఇది రాబోయేకాలంలో తీవ్రప్రభావాన్ని చూపబోతోంది.
ఒకచెవిలో సమస్య ఉన్నవారు ఎలాగోలా నెట్టు కొస్తుంటారు.వారికి స్వల్పంగా మాటలు వినిపిస్తాయి. కానీ సరిగా అర్థంకావు.ఒకచెవి పాక్షిక వినికిడి నష్టం నుంచి మొత్తం చెవిటితనం వరకూ వివిధ రూపాల్లో సమస్య తీవ్రరూపం దాల్చుతుంది.కొందరికి ఒక చెవి లో ఎక్కువ,మరో చెవిలో తక్కువగా సమస్య ఉండి ఉండొచ్చు.నిపుణులైన ఆడియాలజిస్టుతో వినికిడి పరీక్ష(ప్యూర్‌టోన్ ఆడియోమెట్రీ) చేయించుకుంటే ఎలాంటి రకం వినికిడి లోపమో స్పష్టంగా తెలు స్తుంది. ఏస్థాయి (ప్రీక్వెన్సీ) మాటలు వినిపించటం లేదో కూడా బయటపడుతుంది.తీవ్రతను బట్టి చికిత్స లు ఉంటాయి.
స్థాయిలు ఎలాగుంటాయంటే..
వినికిడిలోపం 30-40 డెసిబెల్స్ ఉంటే సమస్య స్వల్పంగా,50-60ఉంటే మధ్యస్తంగా,70-80 మధ్య ఉంటే తీవ్రంగా..90 డెసిబెల్స్ కన్నా ఎక్కువ ఉంటే అత్యంత తీవ్రంగా ఉన్నట్లుగా గుర్తించొచ్చు. వినికిడి లోపం 30 డిసిబెల్స్ కన్నా ఎక్కువ గలవారికి వినికిడి సాధనం అవసరం అవుతుంది. దీనిని సరిగ్గా ప్రోగ్రా మింగ్ చేయటం కూడా ముఖ్యమే. ఏఫ్రీక్వెన్సీలో ఎంత వినికిడి తక్కువుందో గుర్తించి,పరికరంలో దాన్ని అంతవరకూ పెంచాల్సి వుంది. అప్పుడే మాటలు సరిగా వినిపిస్తాయి. అందుకే నైపుణ్యం గల ఆడియాల జిస్ట్‌తో పరీక్షించి, దానిని ఏర్పాటు చేయించుకోవాలి. లేకపోతే ఉపయోగం ఉండదు. వినికిడి యంత్రాన్ని చెవి మార్గంలో సరిగ్గా అమర్చటం కూడా కీలకమే. లేకపోతే రీ సౌండ్ రావొచ్చు.యంత్రంతో చెవి మార్గం నిరంతరం మÖసుకుపోతే దురద, అసౌకర్యం తలె త్తొచ్చు. అలాంటి పరిస్థితుల్లో డాక్టర్‌ను సంప్రదించి, చెవులను శుభ్రం చేసుకుంటే ఇలాంటి ఇబ్బందుల నుంచి తప్పించుకోవచ్చు. వినికిడి లోపంతో బాధపడే కన్నా పరికరం వాడుకోవటమే మేలు. కచ్చితమైన వినికిడి పరీక్ష చేయించుకొని, పరికరాన్ని సరిగా సెట్ చేసుకుని,చెవి మార్గంలో సరిగ్గా అమర్చుకుంటే ఎలాంటి ఇబ్బందులు ఉండవు. వినికిడి లోపం తీవ్రం గా,అత్యంత తీవ్రంగా ఉన్న వారికి కాక్లియర్ ఇంప్లాం ట్ సర్జరీ ఉపయోగపడుతుంది.
ఆహార అలవాట్లూ కీలకమే..
వంశపారంపర్యంగా వినికిడిలోపం వచ్చే అవకాశా లు ఎక్కువగా ఉన్నాయి.శిశువు గర్భంలో ఉన్న ప్పుడు సరైన ఆహారపు అలవాట్లు పాటించకపోవడం, అధి కంగా మద్యం తాగడం,ఎక్కువసార్లు ఎక్స్‌రే తీయించు కోవడం, ఆక్సిజన్ అందకపోవడం తదితర కారణాల మÖలంగా వినికిడి లోపం వస్తుంది. దీంతో పాటు నగరాలు, పట్టణ ప్రాంతాలకు చెందినవారు ఎక్కువ శబ్దాలు వినడం మÖలంగా వినికిడి సమస్యలు ఎదు ర్కోవాల్సి వస్తుంది. పుట్టుకతో వినికిడి లోపం ఉన్న వారికి ఎనిమిదేళ్లు వచ్చేసరికి మాట కూడా పడిపోయే అవకాశం ఉంటుంది.వాహనాల శబ్దంద్వారా 120-140 వరకు,లౌడ్ స్పీకర్ల ద్వారా 200,చరవాణి ద్వారా 60నుంచి 70,సైరన్ వాహనాల ద్వారా 130 నుంచి 140 వరకు, బాణసంచా నుంచి 180 నుంచి 200 డెసిబుల్స్ వరకు శబ్దం వస్తుంది.
గుర్తించటం ఇలా…
ఓటోస్కోప్‌తో చెవిలో సమస్యలను గుర్తించొచ్చు. ఇందులో ఉండే మాగ్నిఫైయర్ కాంతితో చెవి లోపల ఏమైనా చిల్లులు పడ్డాయా? లోపల ఇంకేమైనా సమస్య లున్నాయా? అనేది సులభంగా తెలుసుకోవచ్చు.
వినికిడి యంత్రాలు..
ప్రస్తుతం వినికిడి యంత్రాలు మార్కెట్లో అధునాత మైనవి అందుబాటులోకి వచ్చాయి. గతంలో బోన్ యాంకర్,ఇంద ఇయర్ కెనాల్,ఓపెన్ పిట్ టైప్‌వి ఉండేవి.ప్రస్తుతం కంప్లీట్ ఇన్ ది కెనాల్,ఇంద కెనాల్,బిహైండ్ ది ఇయర్ వంటి హియర్ ఎయిడ్స్ అందుబాటులోకి వచ్చాయి. ఇవి బిగ్గరగా,లోపలి చెవి ప్రాసెస్ చేయటానికి దోహద పడతాయి.వినికిడి సహా యాలు, ఎముక-యాంకర్డ్ ఇంప్లాంట్లు,కాక్లియర్ ఇంప్లాంట్లతో నేరుగా శ్రవణనాడిని ప్రేరేపించి ధ్వని అవగాహన వస్తుంది. వయస్సుతోపాటు వచ్చేది కాదు.
పిల్లలకు కాక్లియర్ ఇంప్లాంట్ సర్జరీ
పసిబిడ్డలను చెవిటి-మÖగ అవస్థల నుంచి బయట పడేయటానికి‘కాక్లియర్ ఇంప్లాంట్ సర్జరీ’లు దోహద పడతాయి.వినికిడిలోపం తలెత్తితే వాళ్లకు సరిగా మాటలురాక..ఎదుగుదల యావత్తూ దెబ్బతింటుంది. వినికిడి లోపం చాలా తీవ్రంగా ఉంటే,దాన్ని అధిగ మించేందుకు కాక్లియర్ ఇంప్లాంట్ బాగా పని చేస్తుం ది.ఈశస్త్రచికిత్సలు మనకు అందుబాటులో ఉన్నా యి.ఈ సర్జరీతో సాధారణంగా ఎలాంటి సమస్యలూ ఉండవు.ఒకటి రెండు రోజుల్లోనే ఇంటికి వెళ్లిపోవచ్చు. తీవ్రమైన వినికిడి లోపం ఉన్న పిల్లలకు కాక్లియర్ ఇంప్లాంట్‌ను మÖడేళ్ల లోపు అమరిస్తే మంచి ఫలితం ఉంటుంది.తీవ్రమైన వినికిడి లోపంతో పుట్టిన బిడ్డ లకు ఏడాదిలోపే ఈ సర్జరీ చేసి,ఇంప్లాంట్ అమ ర్చడం అత్యుత్తమం కూడా. మÖడేళ్లలోపు అమర్చిన బిడ్డలతో పోలిస్తే ఏడాదిలోపే అమర్చిన బిడ్డలకు మాటలు వచ్చే ప్రక్రియ మెరుగ్గా ఉంటుంది. రెండు చెవులకూ అమరిస్తే ఫలితాలు మరింత బాగుంటాయి. సర్జరీ తర్వాత మÖడు వారాలకు చర్మంపై నుంచి స్పీచ్ ప్రాసెసర్‌ను అనుసంధానించి, కంప్యూటర్ సహా యంతో వివిధ శబ్దస్థాయిలను మ్యాపింగ్ ద్వారా శ్రుతి చేస్తాం. ఇందులో శబ్దాల తీవ్రత మరీ అధికంగా గానీ తక్కువగాగానీ లేకుండా..క్రమేపీ వినికిడి అల వాటు పడేలా,సామర్థ్యం మెరుగయ్యేలా చేయొచ్చు. ఆడిటరీ వెర్బల్ థెరపీ ద్వారా మాట్లాడటం వచ్చిన వారికి2-3నెలల శిక్షణ సరిపోతుంది.ఇంకా మాటలు రాని పిల్లలకు 2-3ఏళ్ల పాటు ఇవ్వాల్సి ఉంటుంది. వినికిడి మాటలను గ్రహించి,తిరిగి మాట్లాడేలా చెయ్య డం ఈశిక్షణ ప్రధాన లక్ష్యం.న్యూయొనోటల్ హియ రింగ్ స్క్రీనింగ్ టెస్ట్ చేయడం ద్వారా వినికిడి లోపం ఉందో లేదో తెలుసుకునే అవకాశం ఉంటుంది.
యంత్రాలతో వినొచ్చు..
వినికిడి సమస్యలతో బాధపడేవారిని మన చుట్టుపక్కల కొంతమందిని చూస్తూనే ఉంటాం.ఒక వ్యక్తి 25 డెబీ శబ్ద తీవ్రతను రెండు చెవుల ద్వారా వినలేనప్పుడు వినికిడి లోపం ఉన్నట్లే. వినికిడి యంత్రాల ద్వారా కొంతమంది వినగలుగుతారు.గతంతో పోల్చితే ప్రస్తు తం ఆధునిక యంత్రాలు అందుబాటులో ఉన్నాయి. మెదడువాపు,తట్టు,అమ్మవారు,గవద బిళ్లలువల్ల చిన్నపిల్లల్లో వినికిడి లోపించే అవకాశాలున్నాయి. ఏ వయసు వారైనా ముందస్తు జాగ్రత్తలు తీసుకోవడం శ్రేయస్కరం.రోజుకు రెండు గంటలకు మించి చర వాణి మాట్లాడకపోవడం ఉత్తమం. సమస్య గుర్తించిన వెంటనే డాక్టరును సంప్రదించి,జాగ్రత్తలు తీసు కోవాలి.ఎప్పుడు చెవులు వినిపించవంటే..మనిషికి 10 నుంచి150డెసిబుల్స్‌శబ్దాన్ని వినగలిగేశక్తి ఉంటుంది. 0నుంచి25 డెసిబుల్స్ సాధారణం,26 నుంచి40 డెసిబుల్స్ వరకు మైల్డ్,41నుంచి 70డెసిబుల్స్ వరకు మోడరేట్,71నుంచి 121 డెసిబుల్స్ వరకు ప్రొపౌండ్ ఇయర్‌లాస్‌గా వర్గీకరించారు.150డెసిబుల్ కంటే ఎక్కువైతే మనిషి చెవులు పనిచేయవు.
చెవి ఆరోగ్యానికి ఇవి దోహదం..
పరిశుభ్రత : చెవి ఆరోగ్యంగా ఉండాలంటే దాని పరిశుభ్రత ముఖ్యం.దుమ్ము,ధూళి చేరకుండా చెవులను క్రమం తప్పకుండా శుభ్రం చేసుకోవాలి. శుభ్రత పేరుతో ప్రతిరోజూ ఇయర్‌బడ్స్,పుల్లలు వంటివి పెట్టి తిప్పొద్దు. మైనపును బయటకు తీయడం కంటే లోతుగా నెట్టడానికి ఎక్కువ అవకాశం ఉంది.
వెల్లుల్లి-నూనె : వెల్లుల్లి కేవలం వంట కోసం మాత్రమే కాదు. ఇందులోని యాంటీ ఇన్‌ఫ్లమేటరీ, యాంటీ మైక్రోబయల్ లక్షణాలు దీనిని ఒక గొప్ప సహజ నివారణగా చేస్తాయి. చిన్న ఇన్ఫెక్షన్లను తగ్గించడానికి వెల్లుల్లితో కలిపి నూనెను వేడి చేసి, చెవిలో చుక్కలుగా వాడితే మంచిది.
అల్లం టీ: అల్లం యాంటీ ఇన్‌ప్లమేటరీ శక్తులు కేవలం కడుపుతోపాటు చెవులకూ మేలు చేస్తాయి.రక్త ప్రసరణను పెంచడానికి, నరాల ఆరోగ్యాన్ని మెరుగు పరచడానికి అల్లం టీ దోహదపడుతుంది. శ్రవణ వ్యవస్థ ద్వారా రక్త ప్రవాహాన్ని మెరుగుపరచడానికి, చెవులు,మెడకు తేలికపాటి మసాజ్ దోహదపడు తుంది.యాంటీ ఆక్సిడెంట్లు, విటమిన్లు సి,ఇ, మెగ్నీషి యం వంటి ఖనిజాలతో కూడిన ఆహారం చెవులను ఆరోగ్యంగా ఉంచుతుంది. ఆకు కూరలు,గింజలు, సిట్రస్ పండ్లను తినటం మేలు.
వయస్సుతో వచ్చేది కాదు..
వినికిడి లోపాన్ని తేలిగ్గా తీసుకోవద్దు. ఏదో వయస్సు తోపాటు వస్తుందులే అనే భావనను విడనాడాలి. శబ్దాలు వినపడకపోవటం ఒక సమస్య అయితే.. మతిమరుపు,కుంగుబాటు, కింద పడిపోవటం వంటి ఇతరత్రా సమస్యలకూ దారితీస్తుంది.గుండెజబ్బు ముప్పు పెరగటానికి కారణమవుతోంది. చెవిలో ఉండే కర్ణభేరికి ఏదైనా విఘాతం (డ్యామేజ్) అయిన ప్పుడు వినికిడి సమస్య వస్తుంది. సాధారణంగా కర్ణ భేరికి ఏమైనా చిల్లులు పడితే వాటంతటవే నయమ వుతాయి. కర్ణభేరి మధ్య,లోపలి చెవికి ఎలాంటి నష్టం జరగకుండా చూస్తుంది.చెవిలోకి నీరు చేరకుండా ఒక అడ్డులాగా ఉంటుంది.లోపల బ్యాక్టీరియా పేరు కుపోయినా,నీరు చేరినా వినికిడి కోల్పోయే అవకాశం ఉంటుంది. సకాలంలో గుర్తించి,చికిత్స చేస్తే వినికిడి లోపం,చెవిలో చీమికారడం,తీవ్రమైన చెవినొప్పి వంటి సమస్యలు పరిష్కారమవుతాయి.కర్ణభేరి చిల్లులు కొలెస్టీటోమా అనే చర్మతిత్తికి కూడా దారితీయొచ్చు. ఆలస్యం చేస్తే మధ్య చెవి ఎముకలు దెబ్బతినే ప్రమా దం ఉంటుంది.చెవిపోటు సమస్యకు సైతం దారితీ స్తుంది.
డాక్టర్ లక్ష్మీ లాస్య వేమÖరి
ఎంబిబిఎస్, ఎంఎస్ (ఇఎన్‌టి)
అలర్జీ అండ్ ఇమÖ్యనాలజీ స్పెషలిస్ట్
వర్టిగో అండ్ వెస్టిబ్యులర్ మెడిసిన్ స్పెషలిస్ట్,
నాసా ఆసుపత్రి, విజయవాడ.