Category: బాట‌-Bata

లోక్‌సభలో మహిళా రిజర్వేషన్ బిల్లు వీగి పోవడంతో.. నియోజకవర్గాల పునర్విభజన ఇక ఇప్పట్లో ఉండక పోవచ్చునన్న అభిప్రాయాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. ప్రస్తుతం ఉన్న సీట్ల ప్రకారమే వచ్చే సాధారణ ఎన్నికలు జరుగుతాయని, జమిలి ఎన్నికలు కూడా అనుమానమేనని రాజకీయ వర్గాలు పేర్కొంటు న్నాయి. అయితే పునర్విభజన, మహిళా బిల్లులను మళ్లీ పార్లమెంటులో ప్రవేశపెట్టి ఆమోదించుకోవాలన్న పట్టుదలతో కేంద్రం ఉంటే మాత్రం.. ప్రతిపక్షాల సూచనలను పరిగణనలోకి తీసుకుని పెట్టాల్సి ఉంటుందని అంటున్నాయి. మహిళా రిజర్వేషన్ బిల్లును డీలిమిటేషన్‌కు ముడిపెడుతూ ప్రవేశ పెట్టడంతో విపక్షాలు ఏకతాటిపైకి వచ్చి వ్యతిరేకంగా ఓటు వేశాయి. దీంతో లోక్‌సభలో మÖడింట రెండొంతుల మెజార్టీ లేని ఎన్డీయే.. ఏకపక్షంగా పునర్విభజన బిల్లు పెట్టి ఆమోదించుకోవడం సాధ్యం కాదని తేలిపోయింది. దీంతో వచ్చే సాధారణ ఎన్నికల నాటికి డీలిమిటేషన్ లేనట్టేనని రాజకీయ వర్గాలు చెబుతున్నాయి. రాజ్యాంగంలో చేసిన సవరణ, ఇప్పటికే ఆమోదం పొంది ఉన్న మహిళా రిజర్వేషన్ చట్టాల ప్రకారం.. నియోజకవర్గ పునర్విభజన ప్రక్రియ 2026 జనాభా లెక్కల ఆధారంగా చేపట్టాల్సి ఉంటుంది. ప్రస్తుత మోదీ ప్రభుత్వ పదవీకాలం 2029లో ముగియ నుంది. అంటే జనగణన ప్రక్రియ మొత్తం పూర్తి చేసి, పునర్విభజన ప్రక్రియ కోసం కమిషన్ వేసి, ఆ కమిషన్ తన ప్రక్రియను పూర్తి చేయడానికి ఉన్న సమయం మÖడేళ్లు మాత్రమే. జనగణన ప్రక్రియ పూర్తి చేసి గణాంకాలు ప్రకటించడానికే కనీసం రెండేళ్లు పడుతుందని అధికార వర్గాలు చెబుతు న్నాయి. ఆ తర్వాత పునర్విభజనకు కమిషన్ వేయడం, ఆ కమిషన్ ప్రక్రియను పూర్తి చేయడం.. ఏడాది లోపు సాధ్యం కాదని పేర్కొంటున్నాయి.
మహిళా రిజర్వేషన్లు, డీలిమిటేషన్ బిల్లులపై వాస్తవాలు చెప్పాలి
131 రాజ్యాంగ సవరణ (మహిళా రిజర్వే షన్లు-డీలిమిటేషన్) బిల్లుపై ప్రజలకు వాస్త వాలు చెప్పాలని కోరుతూ కేంద్ర మంత్రి రామ్మోహన్‌నాయుడుకు సిపిఎం రాష్ట్ర కార్యదర్శి వి శ్రీనివాసరావు సోమవారం లేఖ రాశారు.ఢిల్లీలో మీడియా సమావేశం ఏర్పాటు చేసి 2014 విభజన చట్టంలో పేర్కొన్న అసెంబ్లీ సీట్ల పెంపుదలకు డీలిమిటేషన్‌కు ఎలా ముడిపెట్టారని ప్రశ్నించారని, ఈ విష యాలు మోకాలికి, బోడిగుండుకు ముడిపెట్టి నట్లు ఉందని పేర్కొన్నారు. అసలు విషయాలు వదిలేసి సంబంధం లేని, సమకాలికత లేని విషయాలు చెప్పి చేసిన తప్పును కప్పిపెట్టు కోవడానికి గట్టిగా ప్రయత్నించినట్లు కనిపిస్తోందని తెలిపారు. మాట తప్పడం, అబద్ధాలు వల్లెవేయడం బిజెపివారికి వెన్నతో పెట్టిన విద్య అని, అలాంటి వారితో కలిసి ఈ అబద్ధ ప్రచారానికి తెరలేపడం దురదృష్ట కరమని పేర్కొన్నారు. పిన్న వయస్సులోనే టిడిపి పార్లమెంటరీ పార్టీ నాయకుడిగా కేంద్రమంత్రిగా ఎదిగారని,ధైర్యంగా నిజాయితీగా నిజాలు చెప్పి యువతకు ఆదర్శంగా నిలవాల్సిన వారు ఇలా బిజెపితో కలిసి అవాస్తవాలు చెప్పడం న్యాయమా అని ప్రశ్నించారు.సీట్ల పెంపుదలకు డీలిమిటేషన్‌కు సంబంధం ఉందని అయితే, మహిళా రిజర్వేషన్‌కు సంబంధం లేదని, రిజర్వేషన్లు అమలు జరిపి అనంతరం డీలిమిటేషన్ చేస్తే దానికి అనుగుణంగా రిజర్వేషన్లు కూడా సవరించవచ్చని తెలిపారు. అలా చేయకుండా డీలిమిటేషన్‌కు ముడిపెట్టి మహిళా రిజర్వేషన్లు అమలు కాకుండా అడ్డుపెట్టింది మోడీ నాయక త్వంలోని మీ ప్రభుత్వమేనని తెలిపారు. 2014 విభజన చట్టంలో ఉన్న సీట్ల పెంపుదల గత 12 సంవత్సరాలుగా రాష్ట్రంలో అమలు జరగకపోవడానికి కారణం ఎవరని శ్రీనివాస రావు ప్రశ్నించారు. అప్పటి నుండి కేంద్రంలో అధికారంలో ఉన్నది మీ ఎన్‌డిఎ కూటమేనని, ఎందుకు అమలు జరపలేకపోయారని ప్రశ్నిం చారు. సీట్ల పెంపు చేసినప్పుడు ఆటోమేటిక్‌గా డీలిమిటేషన్ కూడా జరుగుతుందని, అయితే సీట్లు పెంచకుండా కూడా డీలిమిటేషన్ చేయొ చ్చనే విషయం కేంద్రమంత్రికి తెలుసని పేర్కొన్నారు. అయినా ఒకదానికొకటి ముడి వేసి ఇప్పటి వరకూ రాష్ట్రంలో సీట్లు పెరగకపో వడానికి, మహిళా రిజర్వేషన్లు అమలు జరగక పోవడానికి ఎన్‌డిఎ ప్రభుత్వానిదే బాధ్యతని, దీనికి మంత్రిగా మీరే సమాధానం చెప్పాలని కోరారు.పార్లమెంటులో ఏప్రిల్ 17న జరిగిన చర్చలో పాల్గొన్న తెలుగుదేశం నాయకులు లావు శ్రీకృష్ణదేవరాయలు చెప్పిన విషయాలు ఒకసారి గమనంలోకి తీసుకోవాలని, ఆయన మాటల ప్రకారం కొత్తగా రాబోయే జనాభా లెక్కలను నియోజకవర్గాల పునర్విభజనకు ప్రాతిపదికగా తీసుకుంటే ఎపి తీవ్రంగా నష్టపోతుందని పేర్కొన్నారు.2008లో చివరగా నియోజకవర్గాల పునర్విభజన జరిగినప్పుడు అప్పటి ఉమ్మడి రాష్ట్రంలో ఆంధ్ర ప్రాంతం లోని మÖడు లోక్‌సభ స్థానాలు,ఏడు ఎమ్మెల్యే స్థానాలు తెలంగాణకు వెళ్లాయని,ఆమేరకు ఆంధ్ర ప్రాంతం ప్రాతినిధ్యాన్ని కోల్పోయిందని శ్రీకృష్ణదేవరాయలు తెలిపారు. అందులో రాజకీయాలు లేకపోయినా ఆంధ్రప్రాంతం నుండి తెలంగాణాకు ఎక్కువమంది వలస వెళ్లడం వల్ల అలా జరిగిందని, ఇప్పుడు 2026 జనాభా లెక్కల ఆధారంగా వెళ్తే ఎపికి మరింత నష్టం జరుగుతుందని ఆయన తెలిపారు. గత 15 ఏళ్లుగా ఎపిలో సంతాన సాఫల్య నిష్పత్తి తిరోగమనంలో సాగుతోందని, పైగా రాష్ట్రం నుండి వలసలు పెరిగాయని, ఈ సమయంలో 2026 కాదు కదా 2011జనాభా లెక్కల ప్రాతిపదికగా తీసుకున్నా ఆంధ్రప్రదేశ్ నష్టపో తుందంటూనే ‘ప్రస్తుతం 50శాతం సీట్ల పెంపునకు సభాముఖంగా ప్రధానమంత్రి, హోంమంత్రి హామీ ఇచ్చినందున మేం మహిళా రిజర్వేషన్లు, డీలిమిటేషన్ బిల్లులకు మద్దతు పలుకుతున్నాము. (ఈనాడు 18, ఏప్రిల్)’ అని చెప్పారని పేర్కొన్నారు. రాష్ట్రానికి నష్టం జరుగుతుందని తెలిసినా అమిత్‌షా మాటలు నమ్మి బిల్లుకు అనుకూలంగా ఓటు వేశారని,గత 12సంవత్సరాల్లో రాష్ట్రానికి ఇచ్చిన హామీల్లో కేంద్రం ఏ ఒక్కటైనా అమలు జరిపిందా అని శ్రీనివాసరావు ప్రశ్నించారు. ప్రత్యేక హోదా, అసెంబ్లీ సీట్ల పెంపుదల మొదలుకొని కడప ఉక్కు ఫ్యాక్టరీ,రాజధానికి నిధులు,వెనుకబడిన ప్రాంతాలకు ప్యాకేజీ ఇలా అన్ని విషయాల్లోనూ వెన్నుపోటులు,మాట తప్పిదాలే కనిపిస్తున్నాయని పేర్కొన్నారు. అలాంటి వారి మాటలు విశ్వసించి జనాన్ని కూడా నమ్మమంటున్నారని, నిర్దిష్టంగా మన రాష్ట్రానికి ఎన్ని సీట్లు పెరుగుతాయి,ఏ ప్రాతి పదికన పెరుగతాయి అన్న విషయం బిల్లులో ఎక్కడా పెట్టలేదని తెలిపారు. ఆవిషయం తెలిసి కూడా 2011 జనాభా ఆధారంగా సీట్ల పెంపు, డీలిమిటేషన్ జరుగుతుందని పేర్కొ న్నారని తెలిపారు. ఒకవైపు 2026 జనాభా లెక్కల సేకరణ జరుగుతుండగా 2011 జనాభా లెక్కల ఆధారంగా ఎలా చేస్తారని ప్రశ్నించారు. దానివల్ల ఎస్‌సి,ఎస్‌టిలకు సీట్లు తగ్గుతాయని,జనాభాను ప్రాతిపదికగా తీసు కుంటే కుటుంబ నియంత్రణ సమర్థవంతంగా అమలు చేసిన ఎపి లాంటి రాష్ట్రాలకు నష్టం కాదా అని ప్రశ్నించారు. ఆవిషయం టిడిపి కూడా చెప్పిందని,దానివల్ల నష్టమని తెలిసే ఎందుకు దాచిపెడుతున్నారో చెప్పాలన్నారు. వాస్తవాలు కప్పిపుచ్చి బిజెపి నాయకుల కపట రాజకీయ నాటకంలో భాగస్వాములు కావడం వల్ల రాష్ట్రానికి అన్యాయం చేసిన వారవుతారని పేర్కొన్నారు. 2023లో మహిళా బిల్లుపై పార్లమెంటులో జరిగిన చర్చలో తెలుగుదేశం పార్లమెంటరీ పార్టీ నాయకుడిగా ఉన్న కనక మేడల రవీంద్రకుమార్ మాట్లాడుతూ మహిళా రిజర్వేషన్ బిల్లుతో జనగణన, డీలిమిటేషన్‌తో ముడి పెట్టడంవల్ల మహిళలకు రిజర్వేషన్ అమలు జరపడం ఆలస్యం అవుతుందని, అందువల్ల అలాంటి లింకు పెట్టవద్దని కోరా రని తెలిపారు. ఒకసారి రికార్డులు తిరగేస్తే వాస్తవాలు తెలుస్తాయని, మరి ఇప్పుడదే చట్టానికి డీలిమిటేషన్ ముడిపెట్టడాన్ని టిడిపి ఎలా బలపరుస్తున్నదని ప్రశ్నించారు. 2024లోనే మహిళా రిజర్వేషన్ అమలు చేసి ఉంటే ఈ పాటికి మహిళలు మÖడోవంతు పార్లమెంటులోనూ,మన అసెంబ్లీలోనూ ఉండే వారని, 2026 తరువాత పెరిగే జనాభాకు అనుగుణంగా సీట్లతోపాటు మహిళల సంఖ్య కూడా పెరిగేదని, దాన్ని అమలు చేయని నేరం ఎవరిదని ప్రశ్నించారు.2023లో మహిళా బిల్లు ఆమోదం పొందిన వెంటనే జనగణన ఎందుకు చేపట్టలేదని, కులగణన కూడా దానితోపాటే చేపట్టాలని వచ్చిన డిమాండును ఆమోదించకుండా అణగదొక్కింది ఎవరో చెప్పాలన్నారు. కులగణన అంటే దేశ విచ్ఛిన్న చర్య అని అన్న ప్రధాని మరలా ఎందుకు అంగీకరించారు?రాజకీయ ప్రయోజనాల కోసమే కదా?అని ప్రశ్నించారు. మహిళా రిజర్వేషన్‌పై రాచమార్గాన్ని వదిలి దొడ్డిదారిన అది అమలు కాకుండా ఆపిన నేరం మీ ప్రభు త్వానికి కాదా చెప్పాలన్నారు. బిల్లులో ఎక్కడైనా (ప్రొరాటా) నిష్పత్తి ప్రకారం సీట్లు పెరుగుతా యని చెప్పారా? కొత్తగా ఏర్పడే డీలిమిటేషన్ కమిషన్ 2011జనాభా లెక్కల ప్రకారం ఆయా రాష్ట్రాలకు సీట్లు కేటాయిస్తుందని అంటే బిజెపి ఇష్టాయిష్టాల ప్రకారం జరగ బోతుందన్నది వాస్తవం కాదా,. ఈ ప్రశ్నలకు టిడిపి నేతలు సమాధానం చెప్పగలరా అని ప్రశ్నించారు. మహిళా రిజర్వేషన్లను డీలిమి టేషన్‌తో నిమిత్తం లేకుండా 2029 ఎన్నికల్లో అమలు జరిపే విధంగా పూనుకోవాలని, ఏదో ఒకసాకు చూపి వాయిదా వేస్తే మీ ప్రభుత్వం ప్రజల ముందు ప్రత్యేకించి మహిళా లోకం ముందు బోనులో నిలబడాల్సి వస్తుందని గమనించాలని తెలిపారు. ఇప్పటికైనా ధైర్యంగా ప్రజలకు వాస్తవాలు చెప్పడానికి ముందుకు రావాలని కోరారు.
ప్రాతినిథ్యం మారదు..నష్టం ఉండదు
మహిళా రిజర్వేషన్ల అమలకు ఇటీవల జరిగిన ప్రయత్నం వెనుక రాజకీయమేమీ లేదని కేంద్రప్రభుత్వం స్పష్టం చేసింది.తదుపరి సార్వత్రిక ఎన్నికల నుంచే అతివలకు ప్రయోజనం అందాలన్న తపన తప్పితే మరో ఉద్దేశం లేదని తేల్చి చెప్పింది. బిల్లులపై వివిధ రాజకీయపార్టీలు,పౌర సమాజం నుంచి వస్తున్న అనేక ప్రశ్నలకు కేంద్రప్రభుత్వం సమాధానాలను విడుదల చేసింది.ఒకేసారి మÖడు బిల్లులు తీసుకురావ డానికి కారణాలు,దానివల్ల కలిగే ప్రయోజనాలను వివరించింది.
కేంద్రప్రభుత్వం పార్లమెంటులో ఇటీవల ప్రవేశ పెట్టిన బిల్లులు
í 131వ రాజ్యాంగ సవరణ బిల్లు2026 í నియోజకవర్గాల పునర్విభజన బిల్లు2026
í కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల చట్టాల సవరణ బిల్లు`2026
వీటిని ఒకేసారి ప్రవేశపెట్టడానికి కారణ మేంటి?: 2026తర్వాత నిర్వహించే జనగణన ఆధారంగా నియోజకవర్గాల పునర్విభజన చేపట్టి,దాని ప్రకారం మహిళా రిజర్వేషన్లు అమలు చేయాలని‘నారీశక్తి వందన్ అధినియం చట్టం’ చెబుతోంది.ఒకవేళ ప్రభుత్వం కొత్త జనాభా లెక్కలు,తదితనంతరం చేపట్టే నియోజకవర్గాల పునర్విభజన వరకు వేచి చూస్తే 2029సార్వత్రిక ఎన్నికల్లో మహిళలకు 33శాతం రిజర్వేషన్ల ప్రయోజనం దక్కదు.జనగణన,తదనంతరం చేపట్టే డీ లిమిటేషన్‌కు సమయం తీసుకోవడమే అందుకు కారణం.మహిళలకు సకాలంలో రిజర్వేషన్ల ఫలాలు అందించేందుకు ఆ షర తును చట్టం నుంచి తొలగించాలని నిర్ణయించింది.
అయితే డీలిమిటేషన్ అంటే నియోజకవర్గాల సరిహద్దులను ఖరారు చేయడం.మహిళా రిజర్వేషన్ల అమలుకు అది అత్యవసరం. ఇప్పుడున్న 543లోక్‌సభ సీట్లను 1976లో ఖరారు చేశారు.1971లో దేశ జనాభా 54కోట్లు.ఇప్పుడు అది140కోట్లు.అందువల్ల సీట్లను గరిష్టంగా 850కి పెంచడం ముక్యం. ఇది ప్రజలకు పార్లమెంటులో న్యాయబద్దమైన ప్రాతినిధ్యాన్ని కల్పించింది.డీలిమిటేషన్ కమిషన్ చట్టంలో ఎలాంటి మార్పులూ చేయలేదు.ఇప్పుడున్న చట్టబద్ద స్వరూపం యథాతథంగా ఉంది.కమిషన్ ఏదైనా సిఫార్సులు చేయాలంటే అందుకు పార్లమెంటు అనుమతి,రాష్ట్రపతి ఆమోదం కావాలి.ఈ బిల్లు వల్ల ప్రస్తుత అసెంబ్లీ ఎన్నికలపై ఎలాంటి ప్రభావమÖ ఉండదు.2029 సార్వత్రిక ఎన్నికల వరకు అన్నీ మునుపటిలానే సాగుతాయి.అయితే ఇప్పుడు రాష్ట్రాల వారీగా ఉన్న నియోజకవర్గాలను అదే నిష్పత్తిలో పెంచ డమే ప్రధాన ఉద్దేశం.అంతటా 50శాతం సీట్లను పెంచితే అన్నీ రాష్ట్రాలు,కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల్లో ప్రస్తుత ప్రాతినిధ్య నిష్పత్తి అలాగే కొనసాగుతుంది.అందువల్లే రాజ్యాంగంలో ఉన్న గరిష్ట సంఖ్యను 850కి పెంచారు. దీనివల్ల దక్షినాది,చిన్న రాష్ట్రాలపై ఎలాంటి ప్రభావం చూపదు.అన్నీ రాష్ట్రాల్లో సమానంగా 50శాతం సీట్లు పెరుగుతాయి.దక్షిణాది ప్రాతి నిధ్యం ఏమాత్రం తగ్గకుండా స్థిరంగా కొన సాగుతుంది.లోక్‌సభలో ఆ రాష్ట్రాలకున్న 23.76శాతం వాటా 23.87శాతానికి పెరుగుతుంది.అదేవిధంగా కుటుంబ నియంత్రణ పాటించిన రాష్ట్రాలకు ప్రతికూల ప్రభావం ఏమీ ఉండదు.అన్నీ రాష్ట్రాల్లో ఒకేవిధంగా సీట్లు పెంచాలని నిర్ణయించి నందున వాటి నైష్పత్తిక ప్రాతినిధ్యంలో ఎలాంటి మార్పూ ఉండదు.పైగా కొంత మెరుగుపడుతుంది.
ఎస్సీ,ఎస్టీల ప్రాతినిధ్యం దెబ్బతింటుందా?
అదేవిధంగా ఎస్సీ,ఎస్టీల ప్రాతినిధ్యం దెబ్బతి నదు.నియోజకవర్గాల పునర్విభజన ప్రక్రియ ఎస్సీ,ఎస్టీలకు నైష్పత్తి రిజర్వేషన్లు కల్పిస్తుంది. సీట్ల సంఖ్య పెరిగి ఉంటే వారి ప్రాతినిధ్యం భారీగా పెరిగేది.దానివల్ల ఆ సామాజిక వర్గాలకు బలం చేకూరేది.కులగణనకు ప్రభుత్వం ఇప్పుడే నిర్ధిష్ట కాలానుగుణ కార్యక్రమం మొదలు పెట్టింది.జనగణనలో వ్యక్తి గత వివరాలు సేకరించేటప్పుడు కుల ఆధారిత లెక్కల సేకరణ జరుగుతుంది. ఈనేపథ్యంలో పార్లమెంటులో ఈ మÖడు బిల్లులు ఆమోదం పొందితే 2029లోక్‌సభ ఎన్నికల్లో మహిళలకు 33శాతం రిజర్వేషన్లు దక్కేవి.- రఘువర్మ కంచికర్ల

విశాఖపట్నం ప్రతినిథి
వెనుకబడిన జిల్లాలు,బ్లాకుల అభివృద్ధిని వేగవంతం చేయడానికి దేశవ్యాప్తంగా అమలు చేస్తున్నఆస్పిరేషనల్ డిస్ట్రిక్ట్స్ ప్రోగ్రామ్(ఏడీపీ) ఆస్పిరేషనల్ బ్లాక్స్ ప్రోగ్రామ్(ఏబీపీ) కార్యక్రమాలు కీలక పాత్ర పోషిస్తున్నాయని నీతి ఆయోగ్ అడిషనల్ సెక్రటరీ,మిషన్ డైరెక్టర్ రోహిత్ కుమార్ పేర్కొన్నారు.జిల్లాల మధ్య ఆరోగ్యకర పోటీ ఉండేలా చర్యలు తీసుకుంటే తక్కువ సమయంలోనే ఆశాజనక అభివృద్ధి ఫలితాలు సాధ్యమవుతాయని ఆయన స్పష్టం చేశారు.– జి ఏ సునీల్ కుమార్ 

దేశ అభివృద్ధికి ఏడీపీఏబీపీ కీలకం..
నీతి ఆయోగ్ డిప్యూటీ సెక్రటరీ గౌరవ్ కటియార్ మాట్లాడుతూ ఆశాజనక జిల్లాలు, బ్లాక్స్ కార్యక్రమాలు దేశఅభివృద్ధిలో కీలక పాత్ర పోషిస్తున్నాయని పేర్కొన్నారు.ఆరోగ్యం, విద్య, వ్యవసాయం వంటి ప్రాథమిక రంగాల్లో అభివృద్ధిని వేగవంతం చేయడం,చివరి మైలు వరకు ప్రభుత్వ సేవలను అందించడం ఈ కార్యక్రమాల ముఖ్య లక్ష్యమన్నారు.జిల్లాలు, బ్లాక్స్ స్థాయిలో అమలు చేస్తున్న ఉత్తమ పద్ధతులు పరస్పరం పంచుకోవడం ద్వారా అభివృద్ధికి కొత్త మార్గాలు సుగమం అవుతాయని ఆయన తెలిపారు.
స్వర్ణాంధ్రఏ2047” విజన్‌తో ముందుకు రాష్ట్రం..: ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్లానింగ్ డిపార్ట్మెంట్ జాయింట్ సెక్రటరీ అనంత శంకర్ మాట్లాడుతూ ఆశాజనక జిల్లాలు,బ్లాక్స్ కార్యక్రమాలు రాష్ట్ర అభివృద్ధికి గణనీయంగా తోడ్పడుతున్నాయని చెప్పారు.ముఖ్యమంత్రి నారా చంద్రబాబు నాయుడు నేతృత్వంలో రాష్ట్రం “స్వర్ణాంధ్రఏ2047” విజన్‌తో ముందుకు సాగుతోందన్నారు.ప్రస్తుతం సుమారు 200 బిలియన్ డాలర్లుగా ఉన్న రాష్ట్ర స్థూల దేశీయోత్పత్తి(జీఎస్‌డీపీ)ను 2047 నాటికి 2.4ట్రిలియన్ డాలర్లకు పెంచడం లక్ష్యంగా ప్రభుత్వం పనిచేస్తోందన్నారు.తలసరి ఆదాయాన్ని 3,300డాలర్ల నుంచి 42,000 డాలర్లకు పెంచే దిశగా ప్రణాళికాబద్ధ చర్యలు తీసుకుంటున్నామని వివరించారు. కీలక పనితీరు సూచికలు(కేపీఐఎస్) ఆధారంగా మండల,జిల్లా,రాష్ట్ర స్థాయిలో సమగ్ర పర్య వేక్షణ వ్యవస్థను అమలు చేస్తున్నామని చెప్పారు.రియల్ టైమ్ గవర్నెన్స్ సిస్టమ్ ద్వారా డేటాను పర్యవేక్షిస్తూ కుటుంబ కార్డుల ద్వారా ప్రభుత్వ సేవలను మరింత సమర్థవంతంగా అందిస్తున్నామని తెలిపారు.
జిల్లాల వారీగా వినూత్న కార్యక్రమాల ప్రదర్శన..: సెమినార్‌లో భాగంగా దక్షిణాది రాష్ట్రాల నుంచి వచ్చిన జిల్లా కలెక్టర్లు తమ జిల్లాల్లో అమలు చేస్తున్న ఉత్తమ పద్ధతులను ప్రెజెంటేషన్ల రూపంలో వివరించారు.అల్లూరి సీతారామరాజు జిల్లా కలెక్టర్ దినేష్ కుమార్ గిరిజన విద్యార్థుల్లో విద్యా నైపుణ్యాలను పెంపొందించేందుకు చేపట్టిన “నిర్మాణ” కార్యక్రమాన్ని వివరించారు.ఎన్టీఆర్ జిల్లా అధికారులు “ఒన్ ఫ్యామిలీ ఒన్ ఎంటర్‌ప్రె న్యూర” కార్యక్రమంద్వారా గ్రామీణ మహిళ లకు శిక్షణ, మార్కెటింగ్ మద్దతు అందిస్తూ జీవనోపాధి మెరుగుపరుస్తున్న విధానాన్ని వివరించారు.వైఎసఆర్ కడప జిల్లా కలెక్టర్ చెరుకూరి శ్రీధర్ “డొక్కా సీతమ్మ మధ్యాహ్న భోజనం”, “స్మార్ట్ కిచెన” కార్యక్రమాలను వివరించగా,కర్నూలు జిల్లా కలెక్టర్ ఎ.సిరి వ్యవసాయం,ఫుడ్ ప్రాసెసింగ్ రంగాల్లో చేపట్టిన వినూత్న చర్యలను వివరించారు.
కేంద్ర,రాష్ట్రప్రభుత్వాల ఆధ్వర్యంలో ఆశాజనక జిల్లాలు,బ్లాకుల అభివృద్ధికి ఉత్తమ పద్ధతుల మార్పిడి,పరస్పర అనుభవాల పంచుకోవడం,జిల్లాల మధ్య ఆరోగ్యకర పోటీ వంటి అంశాలు దేశఅభివృద్ధిని వేగవంతం చేయడంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తాయని ఈసెమినార్ స్పష్టంచేసింది.ఈ కార్యక్రమంలో జోగులాంబ గద్వాల్ జిల్లా కలెక్టర్ రిజ్వాన్ బాషా షేక్,పార్వతీపురం మన్యం ప్రాజెక్టు అధికారి స్వప్నిల్ పవార్,వివిధ రాష్ట్రాలకు చెందిన జిల్లా కలెక్టర్లు, నీతి ఆయోగ్ ప్రతినిధులు, అధికారులు పాల్గొన్నారు.

అంతర్జాతీయ మహిళా దినోత్సవాన్ని పరస్కరించుకొని జిల్లాలో పలు కార్యక్రమాలు నిర్వహించారు.ఈ సందర్భంగా జిల్లాలో మహిళలకు ఆటవిడుపుగా ఆటల పోటీలు నిర్వహించారు. మహిళా సాధికారిత కోసం రూ.10113.23కోట్ల మెగా చెక్కులను మహిళలకు ఆర్ధిక రుణాలు కింద అంద జేశారు.ఈ సందర్భంగా జిల్లా కలెక్టర్ ఎం.ఎన్.హరేంధిర ప్రసాద్ పలు కార్యక్రమా ýకు హజరై మాట్లాడారు.మహిళా సాధికారత మాటలకే పరిమితం కాకుండా కార్యరూపం దాల్చినప్పుడే దానికి నిజమైన సార్థకత చేకూరుతుందని జిల్లా కలెక్టర్ ఎం.ఎన్. హరేంధిర ప్రసాద్ పేర్కొన్నారు. మహిళలు అన్ని రంగాల్లో ప్రతిభను చాటుతూ సమాజ అభివృద్ధిలో కీలక పాత్ర పోషిస్తున్నారని,ఒక వైపు కుటుంబ బాధ్యతలను నిర్వహిస్తూ మరోవైపు కార్యాలయ బాధ్యతలను సమర్థ వంతంగా నిర్వర్తించడం అభినందనీ యమని అన్నారు. అలాంటి వారికి అన్ని విధాలుగా అండగా నిలవటంతో పాటు, మహిళా సాధికారత సాధనకు దోహదపడాలని పిలుపునిచ్చారు. మార్చి 08న జరగనున్న అంతర్జాతీయ మహిళా దినోత్సవం సందర్భంగా కలెక్టరేట్‌లో మహిళా అధికా రులు, సిబ్బందికి ప్రత్యేకంగా క్రీడా పోటీలను నిర్వహించారు. ఈ పోటీలను ఉదయం జిల్లా కలెక్టర్ ఎం.ఎన్.హరేంధిర ప్రసాద్, జాయింట్ కలెక్టర్ గొబ్బిళ్ల విద్యాధరి బెలూన్లను ఎగురవేసి ప్రారంభించారు.ఈ సందర్భంగా కలెక్టర్ మాట్లాడుతూ పరిపాలనా వ్యవహారాల్లో మహిళా అధికారులు,సిబ్బంది చురుకైన పాత్ర పోషిస్తూ ప్రభుత్వ కార్యక్రమాల అమలులో కీలకంగా నిలుస్తున్నారని పేర్కొన్నారు. మహి ళలు వివిధ రంగాల్లో అద్భుత విజయాలు సాధిస్తున్నారని పేర్కొంటూ సునీతా విలియ మ్స్,కల్పనా చావ్లా,పీవీ సింధు వంటి ప్రముఖులు ప్రపంచవ్యాప్తంగా కోట్లాది మందికి స్ఫూర్తిగా నిలుస్తున్నారని చెప్పారు. వారిలాగా ప్రతి మహిళ తన లక్ష్యాలను సాధించి ఉన్నత స్థానాలకు ఎదగాలని,సమా జానికి ఆదర్శంగా నిలవాలని కలెక్టర్ ఆకాం క్షించారు. క్రీడలు ఆరోగ్యాన్ని కాపాడట మే కాకుండా వ్యక్తిత్వ వికాసానికి కూడా దోహదం చేస్తాయని పేర్కొన్నారు.క్రీడల ద్వారా జట్టు భావన, క్రమశిక్షణ, పోటీ స్ఫూర్తి వంటి విలువలు పెంపొందుతాయని,ఇవి వృత్తి జీవితంలో కూడా ఎంతో ఉపయోగపడ తాయని తెలిపారు.ఈరోజు క్రీడా పోటీల్లో కనిపించిన ఉత్సాహం,క్రీడా స్ఫూర్తిని ప్రతి ఒక్కరూ దీర్ఘకాలం కొనసాగించాలని సూచిం చారు.కలెక్టరేట్ ప్రాంగణంలో నిర్వహించిన ఈక్రీడా పోటీల్లో జాయింట్ కలెక్టర్ గొబ్బిళ్ల విద్యాధరి,పలువురు డిప్యూటీ కలెక్టర్లు శేష శైలజ,అనిత,రామలక్ష్మి,మాధవి, ఇతర మహిళా అధికారులు,కలెక్టరేట్ ఏవో బీవీరాణి,ఇతర విభాగాల సూపరింటెండెంట్లు,సిబ్బంది ఉత్సా హంగా పాల్గొన్నారు.కార్యక్ర తమం ఆద్యంతం ఆనందోత్సవాల మధ్య కొనసాగింది.
ఏయÖ కన్వెన్షన్ సెంటర్లో ..
ఏయÖ కన్వెన్షన్ సెంటర్లో జిల్లా యంత్రాంగం ఆధ్వర్యంలో అట్టహాసంగా అంతర్జాతీయ మహిళా దినోత్సవ వేడుకలు జరిగాయి. భాగస్వామ్యమైన భీమిలి ఎమ్మెల్యే గంటా శ్రీనివాసరావు,ఉత్తర ఎమ్మెల్యే విష్ణుకుమార్ రాజు,జిల్లా కలెక్టర్ ఎం.ఎన్.హరేంధిర ప్రసాద్,జాయింట్ కలెక్టర్ గొబ్బిళ్ల విద్యాధరి, జీసీసీ ఎండీ శోభిక,జూ క్యురేటర్ మంగమ్మ, ఇన్చార్జి డీఆర్వో శేషశైలజ,జీవీఎంసీ అదనపు కమిషనర్ సత్యవేణి,ఎస్సీ కార్పొరేషన్ ఈడి సత్యపద్మ, ఐసీడీఎస్ పీడీ రామలక్ష్మి, జిల్లా కో.ఆపరేటివ్ అధికారిణి ప్రవీణ,విభిన్న ప్రతి భావంతుల శాఖ ఏడీ కవిత, సచివాల యల జిల్లా కో.ఆర్డినేటర్ ఉషారాణి తదితరులు పాల్గొన్నారు.ఈ సందర్భంగా ఏర్పాటు చేసిన స్టాళ్లను ఎమ్మెల్యే గంటా శ్రీనివాసరావు,జిల్లా కలెక్టర్ ఎం.ఎన్.హరేంధిర ప్రసాద్,పోలీస్ కమిషనర్ శంఖబ్రత బాగ్చి, జాయింట్ కలెక్టర్ గొబ్బిళ్ల విద్యాధరి,డీసీపీలు మేరీ ప్రశాంతి, మణికంఠ చందోలు,లతా మాధురి సంద ర్శించి వివిధ వస్తు ఉత్పత్తులను పరిశీలిం చారు.ఆస్తులకు సంబంధించిన పత్రాలను అందజేశారు.
మహిళా దినోత్సవ వేడుకల్లో భాగంగా లబ్ధిదారులకు అందజేత
2025-26 ఆర్థిక సంవత్సరంలో వివిధ పథకాల కింద బ్యాంకు లింకేజి కింద సమ కూర్చిన రూ.1013.23 కోట్ల విలువగల మెగా చెక్కులను సంబంధిత లబ్ధిదారులకు జిల్లా కలెక్టర్ ఎం.ఎన్.హరేంధిర ప్రసాద్ అందజేశారు.నిర్దేశించిన లక్ష్యాల మేరకు సాధించిన ప్రగతిని వివరిస్తూ డి.ఆర్.డి.ఎ., మెప్మా శాఖలు లబ్ధిదారులకు అందజేసిన రుణాలు, ఇతర ఆర్థిక సాయం తాలుక నివేది కలను ఆదివారం ఏయÖ కన్వెన్షన్ సెంటర్లో నిర్వహించిన అంతర్జాతీయ మహిళా దినోత్సవ వేడుకల్లో ప్రదర్శించాయి. దానిలో భాగంగా 2025-26ఆర్థిక సంవత్సరంలో కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు అమలు చేసిన పధకాల కింద లబ్ధిపొందిన మహిళా సంఘాల సభ్యులకు చెక్కులు సిద్ధం చేశారు.వాటిని జిల్లా కలెక్టర్ ఎం.ఎన్.హరేంధిర ప్రసాద్,జాయింట్ కలెక్టర్ గొబ్బిళ్ల విద్యాధరి చేతుల మీదుగా అంద జేశారు.వాటిలో డి.ఆర్.డి.ఎ.ఆధ్వర్యంలో సమకూర్చిన రూ.256.14కోట్ల చెక్కు, జీవీ ఎంసీ-అర్బన్ కమÖ్యనిటీ డెవలప్మెంట్ (యు. సి.డి.)సమకూర్చిన రూ.747.69,పీఎం స్వాని ధి కింద సమకూర్చిన రూ.9.40కోట్ల విలువ గల చెక్కులు ఉన్నాయి.డి.ఆర్.డి.ఎ.పీడీ లక్ష్మీ పతి,అదనపు కమిషనర్ సత్యవేణి,ఇతర అధికారులు పాల్గొన్నారు.– జి ఏ సునీల్ కుమార్ 

క్యాన్సర్ ఒకప్పుడు మహమ్మారి. అదేంటో కూడా తెలియని స్థితి.నేడు క్యాన్సర్ జయించే స్థితిలోకి వచ్చాం.ఇది ఒకరకంగా వైద్యరంగంలో పెద్ద విజయంగా పేర్కొన వచ్చు.అయితే ఈవ్యాధి ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రమాదక రంగా ఉన్నదనేది అంతే వాస్తవం. అదే సందర్భంలో నేడు ఎక్కువమందిలో కనిపిస్తుండటం ఆందోళనకరం.మనదేశంలో క్యాన్సర్ ప్రమాదకరస్థాయిలో ఉందనేది గణాం కాలు చెప్తున్నాయి.ఇప్పుడు క్యాన్సర్ నియంత్రణలో అధు నాతన పద్ధతులు ఎన్నో వచ్చాయి.ఇంకా చాలా పరిశోధనలు జరుగుతున్నాయి.రోబోటిక్స్ వంటి టెక్నాలజీతో కూడా నివారించే పద్ధతుల్లో అందుబాటులోకి రావడం ఆశాజనకం.ఇంకా వైద్యరంగంలో మరింత పురోగతి సాధించటానికి కృషి కొనసాగుతూనే ఉంది.క్యాన్సర్ నానాటికీ వృద్ధి చెందుతుండటంతో మరణ మృదంగంలా కొనసాగుతోంది. ప్రపంచ వ్యాప్తంగా పరిశీలిస్తే గడిచిన రెండు దశాబ్ధాలలో క్యాన్సర్ మరణాలు పెరుగుతున్నాయి.2026నాటికి మనదేశంలో ఏటా 20లక్షలమంది క్యాన్సర్‌తో మర ణిస్తారని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.2015లో ప్రపంచవ్యాప్తంగా దాదాపు 90.5మిలియన్ల మంది కి క్యాన్సర్ వచ్చింది.2019లో 23.6మిలియన్లకు ఆసంఖ్య మరింత పెరిగింది.ప్రపంచ వ్యాప్తంగా పరిశీలిస్తే10మిలియన్ల మరణాలు సంభవించాయి.ఇది గతదశాబ్ధంలో వరుసగా 26శాతం పెరుగుదలను సూచిస్తోంది. మొత్తంమీద చాపకింద నీరులా యావత్ ప్రపంచాన్నే చుట్టేస్తున్న క్యాన్సర్‌పై మాన వుడు నిత్యం పోరాడుతూనే ఉన్నాడు.మరో ఆందోళ నాకరమైన విషయం ఏమిటంటే ప్రపంచవ్యాప్తంగా చిన్నారులు సైతం లక్షల్లో క్యాన్సర్ భారినపడటం.ప్రపంచవ్యాప్తంగా 2023లో సుమారుకోటి మంది వరకు క్యాన్సర్ బారిన పడి మరణించారు.2024లో ఆసంఖ్య ఇంకా పెరిగింది.అంటే ప్రతిరోజూ సుమారు26వేల మంది వరకూ ప్రాణాలు కోల్పోతున్నారనేది ఒక అంచనా.మనదేశంలో తాజాగా కొత్తగా 20లక్షల క్యాన్సర్ కేసులునమోదువుతు న్నాయని అంచనా.నేషనల్ క్యాన్సర్ రిజిస్ట్రేషన్ ప్రకారం 2022లో 14లక్షలమంది బారినపడ్డారు.అంటే సరాసరిన ప్రతి తొమ్మిది మందిలో ఒక్కరు ఈ వ్యాధి బారినపడుతున్నారు.2025 కల్లా మనకి ఈ క్యాన్సర్ అనేది సగటున 12శాతం పెరిగే అవకా శంకనబడుతోందని గణాంకాలను బట్టి తెలుస్తోంది.

ఎందుకొస్తుందంటే..
మనిషి శరీరం మొత్తం కణజాణంతో నిండి వుంటుంది. అయితే శరీరంలో ఎక్కడైనా కణజాలం అవసరం లేకుండా విపరీతంగా పెరిగిపోవటమే క్యాన్సర్. మామÖలుగా శరీరంలో కణాల విభజన జరుగుతుంది. ఇలా ప్రతి కణం విభజనకు గురై పుడుతూ,చనిపోతూ ఉంటాయి. శరీరంలో ఇలాంటి ప్రక్రియకు విఘాతం ఏర్పడితే కొన్ని కణాలు చని పోకుండా అలాగే ఉండిపోతాయి.కణాల్లో ఉండే డీఎనఏలో మార్పుల వల్లే ఈ పరిస్థితి ఏర్పడుతుంది. డీఎనఎలవల్ల తల్లిదండ్రుల్లో ఉండే లక్షణాలే పిల్లలకు కూడా వస్తాయనే విషయం తెలిసిందే.అలాగే క్యాన్స ర్ కూడా వ్యాప్తి చెందే అవకాశాలు ఉన్నాయి. ఆహా రపు అలవాట్లు, రేడియేషన్,పొగతాగటం,ఊబ కాయం తదితర కారణాలతో కూడా డీఎనఏలో మార్పులు వస్తాయి. దీనివల్ల కణాలు చనిపోకుండా అలాగే ఉండిపోతాయి.ఫలితంగా శరీరానికి అవసర మైన కణాలు కంటే ఎక్కువవృద్ధి చెందుతాయి. అవన్నీ ట్యూమర్ (కణితి)గా ఏర్పడతాయి.దాన్నే క్యాన్సర్ అంటారు. పురుషుల్లో ముఖ్యంగా ఊపిరి తిత్తుల క్యాన్సరు, స్త్రీలలో ముఖ్యంగా బ్రెస్ట్ క్యాన్సరు, చిన్న పిల్లల్లో బ్లడ్‌క్యాన్సర్ (లుకేమియా)అనే కారకాల వల్ల మరణాలు ఎక్కువగా సంభవిస్తున్నాయి. క్యాన్సర్ అనేది ఇటీవల చాలా ఎక్కువగా కనిపిస్తుం ది. పదేళ్ల కిందటి వరకు గుండె సంబంధిత మరణా లు ఎక్కువగా సంభవించేవి. కానీ ప్రస్తుతం క్యాన్సర్ వల్ల ఎక్కువ మరణాలు నమోదవుతున్నాయి.
క్యాన్సర్ రహిత కణితితో ప్రమాదం లేదు..
కణితులు రెండు రకాలుగా ఏర్పడతాయి.క్యాన్సర్ రహిత కణితి వల్ల ప్రమాదం ఉండదు. ఇది శరీరం ఒక చోట మాత్రమే పెరుగుతుంది.తొలగించిన తర్వాత మళ్లీ రాదు. అయితే క్యాన్సర్ కణితి మాత్రం రక్తం ద్వారా ఇతర కణాలకు సైతం వ్యాప్తి చెందు తుంది. దీంతో శరీరంలోని ఇతర భాగాల్లో కూడా క్యాన్సర్ కణితులు ఏర్పడతాయి.అలసట,శ్వాస తీసు కోవటంలో సమస్యలు,చర్మంలోగడ్డలు ఏర్పడటం, శరీరంబరువులోమార్పులు,చర్మంరంగు మారడం, దీర్ఘకాలికంగా దగ్గు వేధించటం వంటి సమస్య లను క్యాన్సర్ లక్షణాలుగా గుర్తించొచ్చు. అయితే శరీరం లో ఏర్పడే వివిధ రకాల క్యాన్సర్లకు వివిధ లక్షణాలు కన్పిస్తుంటాయి. బ్రెస్ట్ క్యాన్సర్, స్కిన్ క్యాన్సర్,లంగ్ క్యాన్సర్,ప్రొస్టేట్‌క్యాన్సర్,కొలోన్ లేదా రెక్టం క్యాన్స ర్,బ్లడ్‌క్యాన్సర్,కిడ్నీ క్యాన్సర్ వంటి క్యాన్సర్లు వస్తుం టాయి. నిపుణులైన డాక్టర్లను సంప్రదించటం ద్వారా వారిచ్చే వైద్యసేవలతో క్యాన్సర్లను నియంత్రించొచ్చు.
అధునాతన వైద్యంతో నియంత్రణ
ప్రపంచవ్యాప్తంగా పరిశీలిస్తే క్యాన్సర్ నియంత్రణ పద్ధతుల్లో అధునాతనమైనవి అందుబాటులో ఉన్నా యి. ప్రస్తుతం రోబోటిక్ పద్ధతిలో కూడా క్యాన్సర్ కారకాలను గుర్తించి,నియంత్రణ చేస్తున్నారు. ప్రపం చ ఆరోగ్యసంస్థ(డబ్ల్యుహెచఒ)పిలుపునిచ్చిన విధంగా 2024లో‘క్యాన్సర్‌నియంత్రణలోఆటంకాలను అధిగ మిద్దాం’(క్లోజ్ ది కేర్ గ్యాప్) థీమ్ మేరకు ప్రపంచ వ్యాప్తంగా కృషి జరుగుతోంది. మనదేశంలో క్యాన్స ర్ రోగుల సంఖ్య పెరుగుతుండటం ఒక ఎత్తయితే వీటిలో అత్యంత సాధారణంగా కనిపించే క్యాన్సర్లలో రొమ్ము క్యాన్సర్,తల,మెడక్యాన్సర్,గర్భాశయ ముఖ ద్వారా క్యాన్సర్, ఊపిరితిత్తుల క్యాన్సర్, అండాశయ క్యాన్సర్లు ఉన్నాయి. పొగాకు ఉత్పత్తుల వాడకం, ఒబేసిటీ (స్థూలకాయం),కుటుంబ చరిత్ర, క్రమం తప్పిన జీవనశైలి అనేవి చాలా రకాల క్యాన్సర్లకు సాధారణ కారణాలుగా పరిగణించబడుతున్నాయి. రసాయన చికిత్స (కీమోథెరపీ) క్యాన్సర్ చికిత్సలో కీలక భాగంగా ఉన్నప్పటికీ, లక్ష్యిత చికిత్స, ఇమÖ్య నోథెరపీ వంటి ఆధునిక చికిత్సా విధానాలు, క్యాన్సర్ సంరక్షణలో సర్వైవల్ రేటును మెరుగుపరచడం ద్వారా అత్యంత ప్రభావవంతమయ్యాయి.
మెరుగైన జీవనశైలితో మార్పులు
ఎంత ఉరుకులు, పరుగుల జీవితాన్ని గడుపుతున్నా ప్రతిఒక్కరూ ఆరోగ్యంగా ఉండాలంటే కొన్ని జాగ్ర త్తలు తీసుకోవాల్సిందే.అనారోగ్యంభారినపడ కుండా ఉండాలంటే పౌష్టికాహారం తీసుకోవాలి. శరీరానికి తగినంత విశ్రాంతి ఉండాలి. ఒత్తిడి లేని జీవితాన్ని గడపాలి. ఏదీ అతిగా చేయకూడదు.. తినకూడదు.. తాగకూడదు.మనలో చాలామంది ఆకలి వేసినప్పుడు కడుపు నింపుకోవటానికి ఏది అందుబాటులో ఉంటే అది తినేస్తుంటారు.అందులోనూ కనబడిన స్నాక్స్‌ను లాగించేస్తుంటాం.మరీ ముఖ్యంగా ప్రాసెసింగ్ చేసి న ఆహారాన్ని, వేపుళ్లను (ఫ్రెంచ్ ఫ్రైస్, నూడిల్స్) లాంటివి తినేస్తుంటాం.బయట దొరికే ఇలాంటి ఆహార పదార్థాల్లో ఎక్కువగా ఉప్పు, చక్కెర వాడుతుం టారు.అందువల్ల వీటిని ఎక్కువగా తీసుకుంటే ఇబ్బం దులు ఏర్పడతాయి. వీటికి బదులుగా తాజా పండ్లు, కూరగాయలు వంటివి ప్రత్యామ్నాయంగా తీసుకుంటే ఆరోగ్యం మెరుగుపడుతుంది. పొగాకు ఉత్పత్తులను వాడకూడదు. ప్రతిరోజూ క్రమపద్ధతిలో వ్యాయామం చేస్తూ ఆరోగ్యకరమైన జీవనశైలిని పాటించాలి.
గుర్తించేందుకు పరీక్షలు..
స్క్రీనింగ్ ద్వారా లక్షణాలు లేకపోయినా క్యాన్సర్‌ను గుర్తించొచ్చు.ఉదా:రొమ్ము క్యాన్సర40 ఏళ్లు పైబడిన మహిళల్లో మ్యామోగ్రామ్ ద్వారా గుర్తించొచ్చు. గర్భాశయ ముఖద్వార కాన్సర్‌ను పాప్స్మియర్ అనే పరీక్ష ద్వారా గుర్తించొచ్చు. చాలా క్యాన్సర్లు ప్రారంభ దశలో గుర్తిస్తేనయం చేయగలిగేవి మాత్రమే ఉం టాయి.వ్యాక్సిన్‌ద్వారా కొన్ని క్యాన్సర్లను నియంత్రిం చొచ్చు.ఉదాహరణకుగర్భాశయముఖద్వారా క్యాన్సర్ 9-26 సంవత్సరాల వయస్సులో ఉన్న మహిళలకు హెచ్‌పివి వ్యాక్సిన్ ద్వారా నివారిం చొచ్చు.
ఇమ్యునోథెరపీ మేలు
నిర్దేశిత చికిత్స,ఇమÖ్యనోథెరపీ వంటి ఆధునిక చికిత్సా పద్ధతులు, కీమోథెరపీ కన్నా తక్కువ దుష్ప్ర భావాలు కలిగిఉంటాయి. మరింత మెరుగైన సర్వై వల్ రేటు అందిస్తాయి.టార్గెటెడ్‌థెరపీ ద్వారా కూడా చికిత్సలు చేయొచ్చు.ఇదిక్యాన్సర్ కణాల పెరుగుదల, వ్యాప్తిని నిరోధించడానికి ప్రత్యేకప్రోటీన్లను లక్ష్యం గా చేసుకునిచేసే చికిత్స.టార్గెటెడ్‌చికిత్సద్వారా ఊ| ¾రితిత్తులు,రొమ్ము,అండాశయ,జీర్ణ కోశ,ప్రేగు,ఇతర అనేక క్యాన్సర్లకు ముఖ్యంగా ప్రాథమిక,ఆతర్వాత దశల్లో చికిత్స చేయొచ్చు.ఇమ్యునో థెరపీ ద్వారా శరీరంలోరోగనిరోధక శక్తినిపెంచి,క్యాన్సర్‌తో పోరా డే చికిత్స.ఇదిశస్త్రచికిత్సకు ముందు,తరువాత కూడా ఉపయోగించొచ్చు.ముదిరిన దశలోఉన్న ఘన కణ జాల క్యాన్సర్లకు కూడా ప్రభావవంతంగా ఉం టుంది.తరచుగా స్క్రీనింగ్,ముందుజాగ్రత్తలు, సమర్థ వంతమైన చికిత్స క్యాన్సర్ బాధితుల జీవన ప్రమాణా లను మెరుగుపరచడానికి కీలకంగా ఉంటాయి.
నివారణ వైద్యం కన్నా మేలైంది..
రక్త క్యాన్సర్ : తెల్ల రక్తకణాలు,రక్త ఫలకాలు, ఎర్ర రక్త కణాలను ప్రభావితం చేసే క్యాన్సర్లు.
రక్త క్యాన్సర్ రకాలు :మొత్తం మÖడు రకాల రక్త క్యాన్సర్లు ఉంటాయి:

1. లుకేమియా (తెల్ల రక్త కణాలు)
2. లింఫోమా (లింఫ్ నోడ్లు)
3. మల్టిపుల్ మైలోమా (ప్లాస్మా కణాలు)
   లుకేమియా నిర్ధారణ
   – లుకేమియాను ఎముక మజ్జ పరీక్ష ద్వారా నిర్ధారిస్తారు.
   – లింఫోమాలను లింఫ్ నోడ్ బయోప్సీ, పెట్ సిటి ద్వారా నిర్ధారిస్తారు.
   – మల్టిపుల్ మైలోమాను రక్తపరీక్షలు, ఎముక మజ్జ పరీక్ష ద్వారా నిర్ధారిస్తారు.
   లక్షణాలు
   తరచుగాజ్వరాలు, చిగుర్ల నుండి రక్తస్రావం, తరచు గా రక్తస్రావం,బరువు తగ్గడం,లింఫ్ నోడ్లు వాపు.
   చికిత్సా విధానాలు : కీమోథెరపీ,ఎముక మజ్జ మార్పిడి (బోన్ మారో ట్రాన్స్‌ప్లాంట్).
   ఎముక మజ్జ మార్పిడి రకాలు
   ఆటోలోగస్ మార్పిడి-రోగి స్వంత స్టెమ్ కణాలను ఉపయోగించడం.అలోజెనిక్ మార్పిడి-కుటుంబ సభ్యులు లేదా ఇతర దాతల నుండి స్టెమ్ కణాలను రోగి శరీరంలో ప్రవేశపెట్టి చేయడం.
   స్టెమ్ సెల్ థెరపీ ప్రయోజనాలు ఏమిటంటే
   ఇది మల్టిపుల్ మైలోమా,పునరావృత లుకేమియా, లింఫోమాలకు పూర్తి ఆరోగ్యవంతమైన చికిత్సను అందిస్తుంది.
   రోబోటిక్స్ పద్ధతిలో చికిత్సలు..
   క్యాన్సర్‌ను జయించగలమనే నిజమైన ఆశను కల్గి స్తూ రోగుల్లో మనుగడ,జీవనాణ్యతను మెరుగు పడు తున్నాయి. ఇందుకోసం రోబోటిక్ సర్జికల్ టెక్ని కల్ క్యాన్సర్ చికిత్సలు ప్రపంచవ్యాప్తంగా విప్లవాత్మక మార్పులు తీసుకొచ్చాయి.
   –సేకరణ : యడవల్లి శ్రీనివాసరావు

కేంద్ర ఆర్ధిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్ ఫిబ్రవరి 1న పార్లమెంట్‌లో 2026`27 బడ్జెట్‌ను ప్రవేశపెట్టారు.సుస్థిరాభివృద్ధిని కొనసాగిస్తూ.. అంతర్జాతీయ ఒత్తిడులను తట్టుకునే లక్ష్యంతో 2026-27సంవత్సరానికి సంబంధించిన బడ్జెట్ను కేంద్ర ప్రభుత్వం ఫిబ్రవరి 1న లోక్సభలో ప్రవేశపెట్టింది. స్వాతంత్య్రం వచ్చిన తర్వాత ఫిబ్రవరి 1న వార్షికపద్దును ప్రవేశపెట్టడం ఇదే తొలిసారి.
ముందుగా తన బృందంతో కలిసి నిర్మలా సీతారామన్ రాష్ట్రపతి భవన్‌కు చేరుకుని ప్రథమ పౌరురాలు ద్రౌపదీ ముర్మును కలిశారు.రాష్ట్రపతికి బడ్జెట్ పత్రాలు అంద జేశారు. సంప్రదాయాన్ని అనుసరిస్తూ మంత్రికి రాష్ట్రపతి మిఠాయి తినిపించారు. అనంతరం బడ్జెట్కు క్యాబినెట్ ఆమోదం
తెలపడంతో.. ఉదయం 11 గంటలకు మంత్రి లోక్సభలో బడ్జెట్ ప్రవేశపెట్టారు.
ఈ సందర్భంగా మంత్రి మాట్లాడుతూ.. “పవిత్ర మాఘపౌర్ణిమ రోజున బడ్జెట్ తీసుకువస్తున్నాం. కర్తవ్య భవన్‌లో రూపొం దించిన మÖడో బడ్జెట్ ఇది. యువశక్తి కేంద్రంగా దీనిని ప్రవేశపెడుతున్నాం. భారత దేశ ఆర్థిక ప్రయాణం స్థిరంగా సాగుతోంది. ప్రపంచ మార్కెట్లతో భారతన్ అనుసం ధానిస్తున్నాం. ప్రజల ఆకాంక్షలను ఆచరణలో తీసుకొస్తున్నాం. నైపుణ్యం,పోటీతత్వం,ఉత్పాద కతతో భారత్ను ప్రపంచస్థాయికి తీసుకెళ్తాం. రైతులు,దళిత,గిరిజన సమÖహాలకు అభివృద్ధి ఫలాలు చేరాలి” అని ఆమె పేర్కొన్నారు.
వరుసగా రికార్డు
నిర్మలా సీతారామన్ బడ్జెట్ ప్రవేశపెట్టడం ఇది తొమ్మిదోసారి.ఇప్పటివరకూ మాజీ ప్రధాని మొరార్జీ దేశాయ్ అత్యధికంగా 10సార్లు బడ్జెట్ ప్రవేశపెట్టారు. అయితే ఆయన వరుసగా ప్రవేశపెట్టలేదు.వేర్వేరు సమయాల్లో అందించారు. మాజీ ఆర్థిక మంత్రి పి.చిదంబరం మొత్తం 9సార్లు బడ్జెట్ ప్రవేశ పెట్టారు. కానీ ఆయన వరుసగా చేయలేదు. అలాగే నిర్మలా సీతారామన్ మరోఅరుదైన రికార్డును సొంతం చేసుకున్నారు. ఆమె 2019 మే 31న ఆర్థిక మంత్రిగా బాధ్యతలు స్వీకరిం చారు. 2026 జనవరి 31నాటికి ఆమె ఈ పదవిలో 6ఏళ్ల 8 నెలలు పూర్తి చేసుకున్నారు. గతంలో సి.డి.దేశ్ ముఖ్ ఆరేళ్ల రెండు నెలల పాటు నిరంతరాయంగా ఆర్థిక మంత్రిగా పనిచేశారు.
కేంద్ర బడ్జెట్ ముఖ్య విశేషాలు
– ఆదాయపు పన్ను రేట్లు యథాతథం.
– ఏప్రిల్ 1 నుంచి కొత్త ఆదాయపు పన్ను చట్టం-2025 అమలు.
– ఫ్యూచర్స్‌పై సెక్యూరిటీస్ లావాదేవీల పన్ను(ఎన్టీటీ)0.02శాతం నుంచి 0.05 శాతానికి;ఆప్షన్స్ ప్రీమియం, ఆప్షన్స్ ఎన్టీటీ 0.01శాతం నుంచి వరుసగా0.15శాతం,0.125శాతానికి పెంపు.
– విదేశీ టూర్ ప్యాకేజీలపై మÖలం వద్ద పన్ను వసూలు(టీసీఎస్) 2శాతానికి తగ్గింపు.
– విదేశీ విద్యపై విధించే టీసీఎస్,
– బరలైజ్డ్ రెమిటెన్స్ స్కీమ్ కింద వైద్య చికిత్సల వ్యయాలపై విధించే పన్నులు 2శాతానికి కుదింపు.
– వ్యక్తిగత వినియోగం కోసం దిగుమతి
– చేసుకునే పన్ను పరిధిలోని వస్తువులపై సుంకం 20శాతం నుంచి 10శాతానికి తగ్గింపు.
– క్యాన్సర్ రోగుల చికిత్సకు వినియోగిం చే 17రకాల ఔషధాలపై కస్టమ్స్ సుం కం మినహాయింపు.ఏడురకాల అరు దైన వ్యాధుల చికిత్సకు వినియోగించే ఔషధాలు,ఆహారాలపై దిగుమతి సుం కాల తొలగింపు.
– అరుదైన ఖనిజాల శుద్ధికి వినియో గించే వస్తువుల దిగుమతిపై సుంకాల తగ్గింపు.
– పౌర,శిక్షణ,ఇతర విమానాల తయా రీకి వినియోగించే పరికరాలు,భాగాల దిగుమతులపై మౌలిక సుంకం మినహాయింపు.
– మైక్రోవేవ్ అవెన్స్ తయారీలో ఉపయో గించే కొన్ని రకాల విడి భాగాలకు మౌలిక సుంకాల నుంచి మినహా యింపు.
– ఆడిట్ చేయని వ్యాపారాలకు సంబం ధించిన ఐటీఆర్ దాఖలు గడువు ఒక నెల పొడిగింపు. ఆగస్టు 31వరకు ఐటీఆర్ దాఖలుకు అవకాశం.
– భారత్లో నెలకొల్పిన డేటా సెంటర్ల నుంచి అంతర్జాతీయంగా సేవలు అందించే విదేశీ కంపెనీలకు 2047 సంవత్సరం వరకు పన్ను మినహా యింపు.
– కంపెనీలలో మైనారిటీ వాటాదారుల ప్రయోజనాల పరిరక్షణ నిమిత్తం… బైబ్యాక్ షేర్లపై క్యాపిటల్ గెయిన్స్ కింద కార్పొరేట్ ప్రొమోటర్స్పై 22శాతం,నాన్కార్పొరేట్ ప్రమోటర్స్ 30శాతం పన్ను విధింపు.
– 2027 ఆర్థిక సంవత్సరంలో జీడీపీలో ద్రవ్యలోటు 4.3శాతానికి కట్టడి. గత ఏడాది ద్రవ్యలోటు 4.4శాతం.
– మొత్తం బడ్జెట్ పరిమాణం రూ.53.5కోట్లు
– పన్ను రాబడుల అంచనా రూ.28.7 లక్షల కోట్లు
– మార్కెట్ల నుంచి తీసుకునే రుణాల అంచనా రూ.17.2లక్షల కోట్లు. సెక్యూరిటీస్ రుణాల అంచనా రూ.11.7లక్షల కోట్లు
– పట్టాలపైకి సంస్కరణల ఎక్స్ప్రెస్. 350కిపైగా సంస్కరణలు.
– పన్నుల్లో రాష్ట్రాల వాటా కింద పంపిణీ చేయనున్న మొత్తం రూ.1.4లక్షల కోట్లు
– 2026-27లో …జీడీపీలో మొత్తం రుణాల 56.1 55.6.2025-265.
– మÖడు కర్తవ్యాలపై బడ్జెట్ ప్రధాన దృష్టి. అవి..అభివృద్ధిని వేగిరపరిచి సుస్థిరం చేయడం.
సామర్థ్యాల పెంపు. అందరితో కలిసి-అందరి వికాసం.
2047నాటికి జీడీపీలో 10శాతం వాటా కలిగి ఉండేలా సేవల రంగాన్ని వృద్ధి చేయడానికి ఉన్నత స్థాయి నిపుణుల కమిటీ.
. సరకు రవాణా కోసం తూర్పున డాంకునీ నుంచి పడమర సూరత్ వరకు ప్రత్యేక రైల్వే మార్గం.
. వచ్చే ఐదేళ్లలో కొత్తగా 20జాతీయ జల మార్గాల నిర్మాణం.
. ముంబయి-పుణె, పుణె-హైదరాబాద్, హైదరాబాద్-బెంగళూరు,హైదరాబాద్- చెన్నై, చెన్నై-బెంగళూరు,దిల్లీ-వారణాశి, వారణాసి-సిలిగుడి మధ్య మొత్తం 7 హైస్పీడ్ రైల్ కారిడర్ల అభివృద్ధి.
. మన దేశాన్ని వైద్య పర్యాటక కేంద్రంగా తీర్చిదిద్దే లక్ష్యంలో భాగంగా ఐదు ప్రాంతీయ వైద్య కేంద్రాల ఏర్పాటు
. మÖడు అఖిల భారత ఆయుర్వేద సంస్థల ఏర్పాటుకు ప్రతిపాదన.
. ప్రధాన పారిశ్రామిక, లాజిస్టిక్ కారిడర్ల సమీపంలో ఐదు విశ్వవిద్యాలయాల టౌన్ షిప్పులు నెలకొల్పాలని నిర్ణయం
. వ్యవసాయదారుల ఆదాయాన్ని పెంచే కార్యక్రమాల్లో భాగంగా 500 రిజర్వా యర్లు,అమృత్ సరోవర్ల అభివృద్ధి
. దివ్యాంగజనుల కోసం దివ్యాంగజన్ కౌశల్ యోజన.ఐటీ, హాస్పిటాలిటీ, ఆహారపానియాల రంగాలలో ఉపాధి కల్పన.
. సమీకృత ఈస్ట్కెస్ట్ పారిశ్రామిక నడవా అభివృద్ధిలో భాగంగా ఐదు పూర్వోదయ రాష్ట్రాల్లో ఐదు పర్యాటక కేంద్రాల అభివృద్ధి
. 4వేల ఎలక్ట్రిక్ బస్సుల కేటాయింపు.
. బుద్దిస్ట్ సర్క్యూట్స్ అభివృద్ధిలో భాగంగా అరుణాచలప్రదేశ్,సిక్కిం,అస్సాం, మణి పుర్,మిజోరం,త్రిపుర రాష్ట్రాల కోసం ప్రత్యేక పథకం.
చరిత్ర సృష్టించిన నిర్మలమ్మ
వరసగా తొమ్మిదోసారి కేంద్ర బడ్జెట్టును ప్రవేశపెట్టిన కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రిగా నిర్మలా సీతారామన్ ఫిబ్రవరి 1న రికార్డు సృష్టించారు. వేర్వేరు పదవీకాలాల్లో పదిసార్లు బడ్జెట్ ప్రవేశపెట్టిన మాజీ ప్రధాని మొరార్జీ దేశాయ్ రికార్డుకు ఆమె చేరువవుతున్నారు. 1959-64 మధ్య ఆరుసార్లు, 1967-69 మధ్య నాలుగుసార్లు మొరార్జీకి బడ్జెట్ ప్రవేశపెట్టే అవకాశం లభించింది.కేంద్ర మాజీ మంత్రు ల్లో పి.చిదంబరం 9సార్లు,ప్రణబ్ ముఖర్జీ 8 సార్లు వేర్వేరు ప్రభుత్వాల్లో బడ్జెట్లు సమర్పిం చారు. అందువల్ల వరసగా తొమ్మిదేళ్లు, అదీ ఒకే ప్రధాని (నరేంద్రమోదీ) హయాంలో కేంద్ర పద్దు సమర్పించిన ఘనత మాత్రం నిర్మ లదే అవుతుంది.
బడ్జెట్ ఎఫెక్ట్: పెరిగేవి..తగ్గేవి ఇవే..!
ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్ ప్రవేశపెట్టిన బడ్జెట్లో తీసుకొన్న నిర్ణయాలతో కొన్ని రకాల పరికరాలు, ఔషధాల ధరలు తగ్గి అందుబాటులోకి రానున్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో ఈ బడ్జెట్ ఎఫెక్ట్ ధరలు పెరిగేవి.. తగ్గేవి ఏమిటో చూద్దాం.
ధరలు తగ్గేవి ఇవే..
విదేశీ పర్యాటక ప్యాకేజీలు : వీటిపై ట్యాక్స్ కలెక్టెడ్,ఎట్ సోర్స్ (టీసీఎస్) 2శాతానికి తగ్గింపు
విదేశీ విద్య : దీనిపై టీడీఎస్ లిబరలైడ్జ్ రెమిటెన్స్ స్కీమ్ (ఎసఆరఎస్) కింద విద్యా ఖర్చులు కోసం తగ్గించారు.
ఆల్కహాలిక్ లిక్కర్ తుక్కు, కొన్ని రకాల ఖనిజాలు : వీటిపై కస్టమ్స్ డ్యూటీని 5శాతం నుంచి 2 శాతానికి తగ్గించారు.
సమగ్ర అభివృద్ధి దిశగా అడుగులు
కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రి ప్రవేశపెట్టిన కేంద్ర బడ్జెట్ 2026 దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థను స్థిరత్వం నుంచి వేగవంతమైన అభివృద్ధి దిశగా తీసుకెళ్లే ప్రయత్నంగా కనిపిస్తోంది.మౌలిక వసతులు, గ్రామీణాభివృద్ధి,పర్యాటకం,సంస్కృతి, యువత ఉపాధి, డిజిటలీకరణ వంటి కీలక రంగాలకు ఈ బడ్జెట్‌లో ప్రాధాన్యం కల్పించారు.
సాంస్కృతిక పర్యాటకానికి ఊతం
బడ్జెట్‌లో ముఖ్యంగా 15పురావస్తు ప్రదేశాలను “అనుభూతి ఆధారిత సాంస్కృతిక గమ్యస్థా నాలుగా” అభివృద్ధి చేయాలన్న ప్రతిపాదన విశేష ఆకర్షణగా నిలిచింది. దీని ద్వారా దేశ వారసత్వ సంపదను కాపాడడమే కాకుండా పర్యాటక రంగానికి కొత్త ఊపిరి పోసే అవకాశం ఉంది.స్థానిక ఉపాధి అవకాశాలు పెరగడంతో పాటు గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో ఆర్థిక చలనం పెరిగే అవకాశాలు ఉన్నాయి.
మౌలిక వసతులు -వృద్ధికి బలమైన పునాది
రహదారులు రైల్వేలు,పోర్టులు, విమానా శ్రయాల అభివృద్ధికి గణనీయమైన నిధులు కేటాయించడం ద్వారా పెట్టుబడులకు అను కూల వాతావరణం సృష్టించాలన్న లక్ష్యం స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది. ఇది దీర్ఘకాలిక ఆర్థిక వృద్ధికి బలమైన పునాదిగా మారనుంది.
రైతులు,గ్రామీణాభివృద్ధి,వ్యవసాయ రంగంలో ఉత్పాదకత పెంపు, నీటి వనరుల సమర్థ వినియోగం,రైతులకు రుణసౌలభ్యం వంటి అంశాలపై బడ్జెట్ దృష్టి సారించింది. గ్రామీణ మౌలిక వసతుల అభివృద్ధితో గ్రామాల నుంచి నగరాలకు వలసలు తగ్గించే ప్రయత్నం స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది.
యువత,ఉపాధి,నైపుణ్యాభివృద్ధి
యువతకు ఉద్యోగ అవకాశాలు పెంచేందుకు నైపుణ్యాభివృద్ధి కార్యక్రమాలకు మరింత ప్రాధాన్యం ఇచ్చారు.స్టార్టప్‌లు,ఎంఎసఎంఈ రంగాలకు ప్రోత్సాహం కల్పించడం ద్వారా స్వయం ఉపాధిని ప్రోత్సహించాలన్న ఉద్దేశం ఈ బడ్జెట్‌లో ప్రతిబింబిస్తోంది.
డిజిటల్, గ్రీన్ ఎకానమీపై దృష్టి
డిజిటల్ సేవల విస్తరణ,ఈ-గవర్నెన్స్, గ్రీన్ ఎనర్జీ,పర్యావరణహిత అభివృద్ధికి బడ్జెట్‌లో చోటు కల్పించారు. ఇది భవిష్యత్ తరాలకు స్థిరమైన అభివృద్ధిని అందించాలన్న ప్రభుత్వ దృక్పథాన్ని తెలియజేస్తోంది.
ఆంధ్రప్రదేశ్ పర్యాటకానికి కొత్త అవకాశాలు
కేంద్ర బడ్జెట్ 2026లో పర్యాటక రంగానికి ఇచ్చిన ప్రాధాన్యం ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు విశేష అవకాశాలను తీసుకువచ్చేలా ఉంది. ముఖ్యం గా 15పురావస్తు ప్రదేశాలను అనుభూతి ఆధారిత సాంస్కృతిక గమ్యస్థా నాలుగా అభివృద్ధి చేయాలన్న కేంద్ర ప్రభుత్వ ప్రతి పాదన, చారిత్రక సంపద కలిగిన రాష్ట్రా లకు ప్రయోజనకరంగా మారే అవకాశం ఉంది. ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం బౌద్ధ వారసత్వం,ఆలయ పర్యాటకం,తీర ప్రాంత సౌందర్యం, ప్రకృతి వనరులతో సమృద్ధిగా ఉంది. అమరావతి, లేపాక్షి, శ్రీకాళహస్తి, సింహాచలం, మంగళగిరి, ఘంటశాల, సాలిహుండం,తోట్లకొండ వంటి పురావస్తు, చారిత్రక ప్రదేశాలు రాష్ట్ర పర్యాట కానికి బలమైన ఆధారాలుగా ఉన్నాయి. ఈ ప్రదేశాలు కేంద్ర బడ్జెట్ ప్రతిపాదనల్లో చోటు దక్కితే అంతర్జాతీయ స్థాయి పర్యాటక కేంద్రాలుగా అభివృద్ధి చెందే అవకాశాలు ఉన్నాయి.- (న్యూ ఢిల్లీ నుంచి సూర్య ప్రకాశ్ యాదవ్)

విశాఖపట్నం, డిసెంబర్ 30 ః రాష్ట్ర ప్రభుత్వం సంకల్పించిన విధంగా ఎంఎసఎంఈ నానో పార్కుల ఏర్పాటు ప్రక్రియ వేగవంతం చేయాలని, వారం రోజుల్లో అన్ని రకాల సాంకేతిక ప్రక్రియ లను పూర్తి చేయాలని సంబంధిత అధికారుల ను జిల్లా కలెక్టర్ ఎం.ఎన్.హరేంధిర ప్రసాద్ ఆదే శించారు. జిల్లాలో ఏడు నియోజకవర్గాల పరిధి లో ఇప్పటికే స్థలాల గుర్తింపు పూర్తయిన చోట్ల కార్యకలాపాల నిర్వహణకు చర్యలు తీసు కోవాలని,గుర్తించని అనువైన స్థలాలను గుర్తిం చాలని సూచించారు. ఉత్తర దక్షణ నియోజ కవర్గాల పరిధిలో స్థలాల గుర్తింపు పూర్తి కావాల్సి ఉందని,మిగిలిన చోట్ల పూర్తయిన్టుల ఏపీఐఐసీ అధికారులు కలెక్టర్ దృష్టికి తీసు కొచ్చారు. మంగళవారం కలెక్టరేట్ మీటింగు హాలులో జరిగిన జిల్లా ఇండస్ట్రియల్ ఎగుమతి ప్రోత్సాహక కమిటీ (డీఐఈపీసీ) సమావేశంలో ఆయన పలు అంశాలపై చర్చించారు.
పారిశ్రామిక ప్రాంతాల్లో మౌలిక వస తుల కల్పనతోపాటు,రవాణా సదుపాయాలు కూడా కల్పించాల్సి ఉందని పేర్కొన్నారు. ఇదివ రకే చర్చించిన విధంగా ఆటోనగర్, మధురవాడ ఐటీ పార్కులో బస్టాప్‌లు ఏర్పాటు చేయటంతో పాటు ప్రత్యేక బస్సులు నడపాలని సంబంధిత అధికారులను ఆదేశించారు. సంబంధిత టెండర్ల ప్రక్రియను త్వరితగతిన పూర్తి చేయాలని జీవీ ఎంసీ అధికారులకు చెప్పారు. తుంగ్లాం వద్ద రైల్వే ట్రాక్‌ల మధ్యలో ఉన్న ప్రభుత్వ భూమిని విని యోగించుకోవటం లేదా ప్రత్యామ్నాయ స్థలం కేటాయింపు అంశంపై రైల్వే శాఖకు లేఖ రాయా లని, తదుపరి చర్యలు తీసుకోవాలని అధికారు లకు సూచించారు. గాజువాక, ఆటోనగర్ వద్ద గల రోడ్ ఓవర్ బ్రిడ్జి(ఆర్.వో.బి.)పనుల్లో వేగం పెంచాలని,జూన్ తొలివారం నాటికి ప్రజలకు అందుబాటులోకి తీసుకురావాలని ఆర్ అండ్ బి అధికారులను ఆదేశించారు.
జనవరి 10 నాటికి రోడ్ డెవలప్మెంట్ ప్లాన్ పబ్లిష్ చేయాలన్నారు. కంచరపాలెం ఇండస్ట్రియల్ ఎస్టేట్‌లో తాగునీటి వసతి కోసం ఐలా ఛైర్మన్ నివేదించగా తక్షణ చర్యలు తీసుకో వాలని జీవీఎంసీ అధికారులను కలెక్టర్ ఆదేశిం చారు.రూ.1.47కోట్లనిధుల కేటాయింపు కోసం ఏపీఐఐసీ ఎండీకి లేఖ రాయాలని స్థానిక అధి కారులకు చెప్పారు. పీఎం ఈజీ పీలో భాగంగా ఎక్కువ ప్రాజెక్టులు అమలయ్యేలా చర్యలు తీసుకోవాలని,స్వయం ఉపాధి పొం దేందుకు దోహదపడాలని,మహిళల చేత యÖనిట్లు నెలకొల్పేలా చర్యలు తీసుకోవాలని పరిశ్రమల శాఖ అధికారులకు సూచించారు. ఇప్పటికే భూ కేటాయింపులు జరిగిన ప్రాంతాల్లో ఆరు నెలల లోపు పరిశ్రమలు నెలకొల్పాలని, లేదంటే నోటీసులు జారీ చేయాలని ఏపీఐఐసీ అధి కారులను ఆదేశించారు. పీఎం విశ్వకర్మ యోజన పథకం తదితర అంశాలపై సుదీర్ఘంగా చర్చించిన ఆయన పలు అంశాలపై అధికారులకు దిశా నిర్దేశం చేశారు.
ఆ కార్మికులకు ప్రత్యామ్నాయ ఉపాధి చూపించాలి.ఇటీవల దువ్వాడ వీసెజ్‌లో సినర్జీస్ డూరే అనే కంపెనీలో అనుకోని కారణాల వల్ల ఉద్యోగాలు కోల్పోయిన బాధిత కార్మికులకు ప్రత్యామ్నాయ ఉపాధి చూపించాలని, సంబంధిత యÖనియన్ ప్రతినిధులు, అధికారులతో ప్రత్యేక సమావేశం నిర్వహించి చర్చించాలని పరిశ్రమల శాఖ అధికారులను ఆదేశించారు. ఎవరెవరు ఎలాంటి ఉద్యోగాలకు అర్హులు, వారి నైపుణ్యా లేంటి, వారి ఆసక్తి ఏంటి తెలుసుకొని తదుపరి చర్యలు తీసుకోవాలని సూచించారు. సమావే శంలో పరిశ్రమల శాఖ జీఎం ఆదిశేషు, ఏపీఐఐసీ జడ్.ఎం. సింహాచలం, ఐలా ప్రతినిధులు, పారి శ్రామకవేత్తలు,ఇతర విభాగాల జిల్లా అధికా రులు తదితరులు పాల్గొన్నారు.– జి .ఏ సునీల్ కుమార్ 

విశాఖపట్నం :
ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర ఫుడ్ కమిషన్ కమిటీ బృందం జనవరి 5 నుంచి మహావిశాఖనగరంలో పర్యటిం చారు.పాఠశాలలు,రెసిడెన్సియల్ హాస్టల్స్,అంగన్ వాడీ కేంద్రాలను సందర్శించి పలు సలహాలు, సూచనలిచ్చారు.
విద్యార్ధులకు మెనూ ప్రకారం ఆహారాన్ని అందించాలని,పౌష్టికాహార సరఫరాలో ఎటు వంటి లోటు పాట్లు జరిగిన ఉపేక్షంచేది లేదని ఏపీ ఫుడ్ కమిషన్ చైర్మన్ చింతా విజయ ప్రతా పరెడ్డి తెలిపారు. ఏపీ ఫుడ్ కమిషన్ సభ్యులు జక్కంపూడి కృష్ణ కిరణ్‌తో కలిసి జిల్లాలో చౌక ధర దుకాణాలు అంగన్వాడి కేంద్రాలు మరియు పాఠశాలలో ఆకస్మిక తనిఖీలు నిర్వహించారు. ముందుగా ఎంవిపి కాలనీలో చౌక ధరల దుకా ణము సంఖ్య47 కు వెళ్లి చౌక ధరల దుకాణము సందర్శించి లబ్దిదారులకు రేషన్ పంపిణీ జరుగు విధానము పరిశీలించారు.ప్రతి రైస్ కార్డు లబ్దిదా రునకు రెండు కేజీల రాగులు పంపిణీ చేయాలని సూచించారు. తదుపరి ఎంవిపికాలనీ పెద్ద జాలా రిపేట జీవీఎంసీ ఉన్నత పాఠశాలలో గల అంగ న్వాడి కేంద్రాలకు వెళ్లి అక్కడ రికార్డులు, పిల్లల ఆహార వివరాలు తెలుసుకుని సంతృప్తి వ్యక్తం చేశారు. జీవీఎంసీ ఉన్నత పాఠశాలను సందర్శిం చారు. అక్కడ విద్యార్ధులకు మెనూ ప్రకారము పిల్లలకు ఆహారము అందుతున్నదీ లేనిదీ విదార్ధు లను వాకబు చేశారు. శ్రీకృష్ణాపురంలో అంబేద్కర్ గురుకులం పాఠశాల పరిసరాలు,పిల్లలు,ఉపాధ్యా యుల హాజరు వివరాలు, మధ్యాహ్న భోజన ఏర్పా ట్లు పరిశీలించి డిస్టిక్ కోఆర్డినేటర్ కు తగు సూచ నలు చేశారు. అనంతరం గురుకులంలో చదువు కుంటున్న విద్యార్థులతో ముచ్చటించారు. బాగా చదువుకుని ఉన్నత శిఖరాలు చేరుకోవాలని హిత వు పలికారు. అనంతరం కృష్ణాపురంలో మం డల పరిషత్ ప్రైమరీ స్కూల్, అంగన్వాడి కేంద్ర మునకు చేరుకొని అక్కడ పిల్లల సంరక్షణ పరిస్థి తులు స్వయంగా పరిశీలించి సంతృప్తి వ్యక్తం చేశారు. అక్కడినుండి అడవివరం జిల్లా పరిషత్ ఉన్నత పాఠశాల చేరుకున్నారు. అక్కడ హాజరైన విద్యార్థులతో మెనూ అమలు పై ప్రశ్నించి పిల్లల అభిప్రాయాలు తెలుసుకున్నారు.
చైర్మన్ విద్యార్థుల ఉద్దేశించి మాట్లాడుతూ రాష్ట్రంలో అన్ని పాఠశాలలకు ఫోర్టిఫైడ్ బియ్యం పంపిణీ చేస్తున్నామన్నారు. ఫోర్టిఫైడ్ బియ్యం ఉపయోగాలు విద్యార్థులకు తెలియజేశారు. అక్కడ నుండి సింహాచలం మహాత్మా జ్యోతిరావు పూలే ఆంధ్రప్రదేశ్ బ్యాక్వర్డ్ వెల్ఫేర్ రెసిడెన్షియల్ స్కూల్ మరియు జూనియర్ కాలేజ్ సందర్శించగా, రెసిడెన్సియల్ పాఠశాలలో మాంసాహారము తక్కు వగా పెడుతున్నారని, వంటలు సరిగా చేయడం లేదని,తాగునీటి సమస్య ఉందని చైర్మన్ దృష్టికి రాగా, పాఠశాల ప్రిన్సిపాల్,సంబంధిత అధికా రులకు తగిన చర్యలు తీసుకోవాలని సూచిం చారు. మెనూ ప్రకారం ఆహార పదార్థాలు వండి వడ్డించాలని సూచించారు. పాఠశాల విద్యార్థు లకు తన మొబైల్ నెంబర్ ఇచ్చి, ఏదైనా సమస్య ఉంటే నేరుగా తన దృష్టికి తేవాలని సూచించారు. ఈకార్యక్రమంలో జిల్లా పౌర సరఫరాల అధికారి భాస్కర్‌రావు, జిల్లా పౌర సరఫరాల సంస్థ మేనేజర్ శ్రీలత, ఐసిడిఎస్ పీడీ రామలక్ష్మ, జిల్లా విద్యాధి కారి ప్రేమ్ కుమార్,సోషల్ వెల్ఫేర్ డిపా ర్ట్మెంట్ డిడి రామారావు,లీగల్ మెట్రాలజీ, ఫుడ్ సేఫ్టీ అధి కారులు, తదితరులు పాల్గొన్నారు.
రెండో రోజు పర్యటనలో..
ఏపీ ఫుడ్ కమిషన్ చైర్మన్ చింతా విజయ్ ప్రతా పరెడ్డి,ఏపీ ఫుడ్ కమిషన్ సభ్యులు జక్కం పూడి కృష్ణ కిరణ్‌తో కలసి రెండో రోజు పర్యటన లో భాగంగా జిల్లాలో పలు పాఠశాలలు, అంగన్వా డీ కేంద్రాలు మరియు హాస్టల్ లను సందర్శిం చారు. 8వవార్డుసాగర్‌నగర్,ఋషికొండ, కొమ్మా ది, ఐదవ వార్డ్ సాయి రామ్ నగర్ కాలనీ, భీమిలి పట్నం మరియు ఎండాడలలో గల అంగ న్వాడి సెంటర్లనును సందర్శించి విద్యార్థుల హాజరు పట్టికలను గమనించారు.అదేవిధంగా రేషన్ డిపో నెంబర్ 412 మరియు 553 లను సందర్శించి మాట్లాడి, రేషన్ అందుతున్న వివరా లను అడిగి తెలుసుకున్నారు.మధురవాడ మారికవలసలో గల డాక్టర్ బి.ఆర్ అంబేద్కర్ గురుకుల పాఠశాలను విద్యార్థులకు అందుతున్న మౌలిక సదుపాయాల గురించి విద్యార్థులను అడిగి తెలుసుకున్నారు. భీమిలిపట్నంలో గల సోషల్ వెల్ఫేర్ హాస్టల్స్ విద్యా ర్థులతో మాట్లాడి,మెనూ ప్రకారం ఆహార పదా ర్థాలు అందుతున్నది లేనిది అడిగి తెలుసుకున్నా రు. కస్తూరిబాగాంధీ బాలిక విద్యాలయం సంద ర్శించి విద్యార్థులకు అందుతున్న వసతుల గురిం చి అడిగి తెలుసుకుని సంతృప్తి వ్యక్తం చేశారు. ఈకార్యక్రమంలో జిల్లా పౌర సరఫరాల అధికారి భాస్కర్ రావు,జిల్లా పౌర సరఫరాల సంస్థ మేనే జర్ శ్రీలత,ఐసిడిఎస్ పీడీ రామలక్ష్మ, జిల్లా విద్యా ధికారి ప్రేమ్ కుమార్, సోషల్ వెల్ఫేర్ డిపార్ట్మెంట్ డిడి రామారావు,లీగల్ మెట్రాలజీ,ఫుడ్ సేఫ్టీ అధి కారులు,తదితరులు పాల్గొన్నారు.– జి .ఏ సునీల్ కుమార్ 

దేశంలో 6 నుంచి 14 ఏండ్లలోపు ఉన్న బాలలందరికీ ఉచిత నిర్బంధ విద్యను అందించటానికి ఉద్దేశించిన చట్టమే విద్య హక్కు చట్టం` 2009. ఈ విద్యా హక్కు చట్టం 2009 ఆగస్టు 28న రాష్ట్రపతి ఆమోదం పొందింది. కేంద్ర ప్రభుత్వం 2009 ఆగస్టు 26న ఈ బిల్లును ఆమోదించింది. జమ్ముకశ్మీర్ మినహా దేశంలోని అన్ని రాష్ట్రాలు, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల్లో ఈ చట్టం 2010 ఏప్రిల్ 1న అమల్లోకి వచ్చింది. ఈ చట్టంలో 7 అధ్యాయాలు, 38 సెక్షన్లు, ఒక అనుబంధ షెడ్యూలఉన్నాయి. అయితే ఈ చట్టం ప్రవేశ పెట్టి నేటికి 16 ఏళ్లు అవుతున్న నేటికీ సంపూర్ణంగా అమలు కాలేదనేది నిర్వాదాంశమే. – జి ఏ సునీల్ కుమార్
విద్యాహక్కు చట్టం అమలులోకి వచ్చి 16 సంవ త్సరాల్లోకి అడుగుపెట్టింది.2010 ఏప్రిల్ 1నుంచి అమలులోకి వచ్చింది.6 నుంచి 14 ఏళ్ల వయస్సు బాలలందరికీ ఉచిత నిర్బంధ విద్య అందించాలనే ఏర్పడి విద్యాహక్కు చట్టం వచ్చి ఏప్రిల్ 1కి పదహేరేళ్లు పూర్తయ్యాయి. కానీ ఇప్పటి వరకూ అది నెరవేరనేలేదు. పలు పరిశ్రమల్లోను..చెత్త ఏరుకుంటు..ఇలా పలు పనులలో బాలబాలికలు మగ్గిపోతుండటమే దీనికి నిదర్శనం.ఈ చట్టాన్ని అమలు చేయ టంలో రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల ఉదాసీ నతే దీనికి కారణంగా కనిపిస్తోంది. విద్యాహక్కు చట్టాన్ని నిర్లక్ష్యం చేస్తున్న అంశంపై సుప్రీంకోర్టు తీవ్రంగా పరిగణించింది.బాలబాలికలకు ఉచిత నిర్బంధ విద్యనందించాల్సి ఉన్నా,గ్రామీణ,పేద విద్యార్థు లకు నాణ్యమైన విద్య అందడం లేదు. ప్రైవేటు విద్యాసంస్థల్లో ఆర్ధికంగా వెనకబడిన వర్గాలకు 25శాతం రిజర్వేషన్లు కల్పించాలని చట్టంలో పేర్కొన్నారు.ఎక్కడా అమలు కావడం లేదు. ప్రభుత్వం సర్కారు స్కూళ్లును బలోపేతం చేయ డంతోపాటు,ప్రైవేటు స్కూళ్లు ఫీజుల దోపిడీని ఆరికట్టాలి. కేంద్రర ప్రభుత్వం 86వ రాజ్యాంగ సవరణ ద్వారా రాజ్యాంగంలో ఆర్టికల్స్ 21ఎ, 45,51(కె)లను చేరుస్తూ దేశంలోని 6నుంచి 14సంవత్సరాల వయసు గల బాల, బాలికలకు ఉచిత నిర్బంధ విద్యను అమలు చేయాలని రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలకు నిర్ధేశించింది. ఆర్టికల్ 21ఎప్రకారం దేశంలోని 6నుంచి 14 సంవత్సరాల వయసు గల పిల్లలకు ఉచిత నిర్బంధ విద్యను అమలు చేయాలి.ఆర్టికల్ 45ప్రకారం అన్ని రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు బాల, బాలికలకు 6సంవత్సరాల వయస్సు వరకు ఉచిత విద్యా సదుపాయాలు కల్పించాలి.ఆర్టికల్ 51(కె)ప్రకారంబాల,బాలికల తల్లిదండ్రులు లేదా సంరక్షకులు వారి సంతానానికి 6నుంచి14ఏండ్ల వరకు విద్యనందించే సదుపా యాలు ఏర్పాటు చేయాలి.
విద్యాహక్కు చట్టం రూల్స్
విద్యాహక్కు చట్టం సెక్షన్ 26ప్రకారం టీచర్స్ ఖాళీలు10శాతానికి మించకుండా ఉండాలి.(ఆ బాధ్యత రాష్ట్ర ప్రభుత్వంపైనే ఉంది) సెక్షన్ 23 ప్రకారం ఉపాధ్యాయ నియామక అర్హతలు తప్పనిసరి చేయాలి.28 ప్రకారం గవర్నమెంట్ టీచర్స్ ప్రైవేటు విద్యాసంస్థల్లో టీచింగ్ చేయ కూడదు. సెక్షన్ 12ప్రకారం బడుగు బలహీన వర్గాల పిల్లలకు ప్రైవేటు పాఠశాలల్లో 25 శాతం ప్రవేశాలు కల్పించి, ఉచిత నిర్బంధ విద్య అందిం చాలి. ఇలా చట్టంలో ఎన్నో అంశాలు విద్యాహక్కు చట్టంలో పొందు పరిచినా..అవి అమలుకు నోచుకోకపోవటం విచారకరం.దీనిపై రాష్ట్ర ప్రభుత్వ నిర్లక్ష్యం ప్రత్యక్షంగా కనిపిపస్తోంది.
విద్యాహక్కు చట్టం ఉద్ధేశాలు
విద్యను బాలల ప్రాథమిక హక్కుగా గుర్తిస్తూ విద్యను హక్కు పొందాలని ఈ చట్టం ముఖ్య ఉద్ధేశ్యం.6-14 ఏళ్ల మధ్య వయసు బాలబాలి కలందరూ తప్పనిసరిగా పాఠశాలల్లో చేరి చదువుకునేలా చూస్తూ, వారికి ఉచిత విద్య అందించాల్సిన బాధ్యత రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలపై ఉంది. ప్రస్తుతం దేశవ్యాప్తంగా 6-14 ఏళ్ల మధ్య వయసు బాలబాలికలు 92లక్షల మందికిపైగా పాఠశాల చదువులకు దూర మయి ఉన్నారని గణాంకాలు చెబుతున్నాయి. పాఠశాలల్లో చేరని, లేదా మధ్యలోనే చదువు మానేసిన వీరందరినీ తిరిగి చదువుల బాట పట్టించటం విద్యాహక్కు చట్టం ముఖ్యోద్దేశం. స్కూలు నిర్వహణ కమిటీ లేదా స్థానిక ప్రభుత్వం పాఠశాల చదువులకు దూరంగా ఉండిపోతున్న ఆరేళ్లపైబడిన బాలిబాలిక లందరినీ గుర్తించి, వారికి తగిన శిక్షణ ఇప్పించి, పాఠశాలలో తగిన తరగతిలో చేర్పించాలి.ఏ విద్యార్థికీ పాఠశాలలు అడ్మిషన్‌ను నిరాకరించటానికి వీల్లేదు.ప్రైవేటు పాఠశాలలు సైతం 25%సీట్లను బలహీన,పేద వర్గాలకు కేటాయించాలి.దీనికి సంబంధించిన వారి ఖర్చులను ప్రభుత్వం తిరిగి చెల్లిస్తుంది. అంటే దానికి సంబంధించిన నిధులను 55-45 శాతం కేంద్రం రాష్ట్రాలు భరించాలి.
విద్యాహక్కు చట్టంలోని ముఖ్యంశాలు
దేశం స్వాతంత్య్రం పొందిన దాదాపు అరవై ఏళ్లకు దేశ చరిత్రలో విద్యకి సంబంధించిన కీలక చట్టం అమల్లోకి వచ్చింది. అదే విద్యా హక్కు చట్టం- 2009.యÖపీఏ ప్రభుత్వ హయాంలో 2009, ఆగస్టు 26న విద్యాహక్కు బిల్లు ఆమోదం పొందింది. 2009, ఆగస్టు 27న అప్పటి రాష్ట్రపతి ప్రతిభాపాటిల్ సంత కాలతో గెజిట్ రూపంలో ఆవిర్భవించింది.ఈ బిల్లు బాలల మౌలిక హక్కు (అధికరణ 21)లో సవరణ చేయడంతో రూపొందింది. దీన్నే 21అధికరణ అంటారు.రాజ్యాంగంలో ఈ సవరణను 86వ సవరణగా పిలుస్తారు. ఈ బిల్లు 2010, ఏప్రిల్ 1నుంచి పూర్తిస్థాయిలో అమల్లోకి వచ్చింది. విద్య అనేది ప్రాథమిక హక్కుగా మారడం దేశ చరిత్రలో ఒక చారిత్రక ఘట్టం.దేశంలో ప్రతీ బాలబాలికలు బడిలోనే ఉండాలి..ఇదే విద్యాహక్కు చట్టం యొక్క ముఖ్య ఉద్ధేశ్యం.
విద్యాహక్కు చట్టం అమలు ఏది?
పాఠశాలకు వెళ్లాల్సిన బడి ఈడు పిల్లలు బడిలో చేరడం, చేరినవారు కొనసాగడం, వారందరూ ఆనందంగా అర్థవంతంగా నేర్చుకోవడానికి అనువైన, ప్రోత్సాహకరమైన, స్వేచ్ఛాపూరిత వాతావరణం పాఠశాలల్లో కల్పించడానికి 13 ఏళ్ల క్రితం ఉచిత నిర్బంధ ప్రాథమిక విద్య హక్కు చట్టం అమల్లోకి వచ్చింది. 6 నుంచి 14 సంవత్సరాల వయస్సుగల పిల్లలందరికీ ప్రాథమిక విద్యను హక్కుగా మారుస్తూ సమున్నత ఆదర్శాలతో పట్టాలెక్కిన ఈ చట్టం ఆచరణలో చతికిల పడింది. దేశంలోని ప్రైవేట్ కార్పొరేట్ పాఠశా లలన్నీ పాతిక శాతం సీట్లను నిరుపేద విద్యార్థు లకు కేటాయించాలనే ఈ చట్టం నిబంధనను ఖాతరు చేస్తున్న వారు కనిపించడం లేదు. అడ్డంగా చట్టం నిబంధనలు ఉల్లంఘిస్తున్న ప్పటికీ పాఠశాలలను నియంత్రించే సరైన పర్యవేక్షణ లేదు. దీంతో క్షేత్రస్థాయిలో చట్టం అమలు అభాసుపాలు అవుతున్నది. విద్యాహక్కు చట్టం సక్రమంగా అమలు కాకపోవడంవల్ల దేశంలో 6కోట్ల మంది పిల్లలు పాఠశాల మొహమే చూడడం లేదు. అన్నిటినీ మించి బిజెపి ప్రభుత్వం తీసుకొచ్చిన నూతన విద్యా విధానం (ఎనఇపి) విద్యాహక్కు చట్టాన్ని నిర్వీర్యం చేసేలా వుంది.
చట్టం అమలులో నిర్లక్ష్యం
సమాజంలో కొంత మంది పిల్లలు బడి బయట ఉండిపోవడం, బాల కార్మికులుగా పనుల్లో కారా?నాల్లో గనుల్లో పని చేయడం, వారి ప్రవేశానికి పాఠశాల నియమ నిబంధనలు అడ్డంకి రావడం వంటి అంశాలను పరిగణలోకి తీసుకుని ప్రాథమిక హక్కుగా మారిన విద్యను పిల్లలందరూ పొందడానికిగాను ఉచిత నిర్బంధ విద్యకు ‘బాలల విద్యా హక్కు చట్టం-2009’ దేశవ్యాప్తంగా 2010 ఏప్రిల్ 1 నుండి అమలులోకి వచ్చింది. చట్టం అమలులోకి వచ్చిన సందర్భాన్ని ప్రస్తావిస్తూ అప్పటి ప్రధాని మాట్లాడుతూ జాతి,మత, కులాలకు అతీతంగా దేశంలోని బాలలందరిని బడిలోకి చేర్పించి నాణ్యమైన విద్యను చట్టం ద్వారా అందిస్తా మన్నారు. కానీ నేటికీ చట్టం యొక్క ప్రధాన ఉద్దేశం నెరవేరలేదు. చట్టం సక్రమంగా అమలు కావాలంటే కేంద్ర రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు బడ్జెట్లో 6 శాతం నిధులను విద్యాభివృద్ధికి కేటాయించాలి. అరకొర కేటా యింపులతో అద్భుత ఫలితాలు సాధించడం సాధ్యం కాదనే విషయాన్ని గతంలో సుప్రీంకోర్టు తేల్చి చెప్పినప్పటికీ ప్రభుత్వాలు విద్యాభివృద్ధికి కేటాయిస్తున్న నిధులు పేలవంగా ఉంటున్నాయి. నేటికీ ప్రాథమిక పాఠశాల లేని గ్రామాలు, మౌలిక సదుపాయాలు లేమి, ఉపాధ్యాయుల కొరతతో విద్యా రంగం అవస్తలు పడుతోంది. కరోనా కాలంలో దేశంలో 92 లక్షల బాలబాలికలు బడికి దూరం అయ్యారని పలు గణాంకాలు విశ్లేషణ చేస్తున్నాయి. అలాగే ఇటీవల కాలంలో మన రాష్ట్రంలోని ప్రభుత్వ పాఠశాలల్లో పిల్లలు నాలుగు లక్షలకు పైగా తగ్గారని గణాంకాలు తెలియజేస్తున్నాయి. విద్యాహక్కు చట్టం అమలులో భాగంగా బడి ముఖం చూడని పిల్లలను పాఠశాలలో చేర్పించేందుకు ఉద్దేశించిన పథకం సమగ్ర శిక్షా అభియాన్ ప్రభుత్వాల నిర్లక్ష్యం వల్ల ఎందుకూ కొరగానిదిగా మారింది.
అమలుకు నోచుకోని చట్టం నిబంధనలు
విద్యా హక్కు చట్టం సెక్షన్ 12ప్రకారం దేశంలోని ప్రతి కార్పొరేట్, ప్రవేట్ పాఠశాలలు ప్రతి విద్యా సంవత్సరంలో ఒకటో తరగతి ప్రవే శాల్లో 25 శాతం సీట్లు బలహీన వర్గాలకు ఉచి తంగా కేటాయించాలి. ఇందులో భాగంగా విక లాంగులు, అనాథలు, వీధి బాలలకు 5శాతం, ఎస్‌సి బాలలకు 10శాతం, గిరిజన బాలలకు 4శాతం, వెనుకబడిన వర్గాల పిల్లలకు 6శాతం సీట్లను ఉచితంగా కేటాయించాలి. కానీ అటు దేశంలో ఇటు రాష్ట్రంలో అధిక శాతం పాఠశా లలు ఈ చట్టం నిబంధనలను పాటించడం లేదు. అలాగే సెక్షన్ 13 ప్రకారం ప్రాథమిక స్థాయిలో వివిధ పాఠశాలల్లో పిల్లల ఎంపిక కోసం ఎలాంటి ఎంట్రన్స్‌లను నిర్వహించ కూడదు. కానీ ఈ చట్టం నిబంధనలు ఉల్లం ఘిస్తూ మన రాష్ట్రంలో గురుకుల,ఆదర్శ పాఠశాలల్లో విద్యార్థుల ఎంపిక కోసం ఎంపిక పరీక్షలు నిర్వహిస్తున్నారు. అలాగే ప్రైవేట్ పాఠశాలలో విద్యార్థుల ప్రవేశం కోసం ఎలాంటి క్యాపిటేషన్ రుసుములు తీసుకో కూడదు. కానీ ఈ చట్టం నిబంధనలు బేఖాతరు చేస్తూ డొనేషన్, అడ్మిషన్ ఫీజులను ఇబ్బడి ముబ్బడిగా వసూలు చేస్తున్నాయి. అలాగే సెక్షన్ 18 ప్రకారం గుర్తింపు లేకుండా ప్రైవేట్ పాఠశాలలు నడపరాదు. అలా నడిపితే ఈ చట్టం నిబంధనల ప్రకారం జరిమానాలు వసూలు చేయవచ్చు. కానీ చాలా గ్రామీణ ప్రాంతాలలో, మారుమÖల ప్రాంతాల్లో ప్రైవేట్ పాఠశాలలు నెలకొల్పుతూ ఎలాంటి అనుమ తులు లేకుండా పాఠశాలలను నడుపుతున్నారు. దీనిపై ప్రభుత్వాల సరైన పర్యవేక్షణ లేకపో వడం వల్ల విద్యార్థులు నష్టపోతున్నారు.
చట్టం అమలుకు చర్యలు తీసుకోవాలి
ఉచిత నిర్బంధ ప్రాథమిక విద్య హక్కు చట్టం సత్ఫలితాలను ఇవ్వాలంటే%……%విద్యా హక్కు చట్టం సెక్షన్ 25 ప్రకారం మొదట పాఠశా లల్లో ఖాళీగా ఉన్న ఉపాధ్యాయ పోస్టులను భర్తీ చేయాలి. ప్రస్తుతం దేశంలో 9 లక్షల ఉపాధ్యా య పోస్టులు, అలాగే రాష్ట్రంలో 30 వేలకు పైగా ఉపాధ్యాయ పోస్టుల ఖాళీలు ఉన్నాయి. విద్యా హక్కు చట్టం నిబంధనలకు అనుగు ణంగా వాటిని వెంటనే భర్తీ చేసి విద్యార్థులకు నాణ్యమైన విద్యను అందించాలి. బాలకార్మి కులను ‘ఆపరేషన్ స్మైల’ వంటి ప్రత్యేక కార్యక్రమాల ద్వారా ఎప్పటికప్పుడు గుర్తిస్తూ బడి ఈడు పిల్లలందరూ బడిలో కొనసాగేలా కేంద్ర రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు చర్యలు తీసుకోవాలి. పిల్లల సంపూర్ణ వ్యక్తిత్వ వికాసమే లక్ష్యంగా పాఠశాల విద్య ఉండాలి. ప్రభుత్వాలు, స్వచ్ఛంద సంస్థలు,పౌర సమాజం ఏకతాటిపై నిలిచి మొక్కవోని దీక్షతో కృషి చేస్తే విద్యా హక్కు చట్టం లక్ష్యాలు నెరవేరతాయి. విద్యా హక్కు చట్టానికి 15 సంవత్సరాల్లోకి అడుగు పెట్టింది. పూర్తయిన సందర్భంగానైనా చట్టం అమలుపై సమీక్ష జరిగి పూర్తి స్థాయిలో అమలుకు చర్యలు తీసుకుంటారని..ప్రభుత్వ పాఠశాలలను బలోపేతం చేసి..భావిపౌరులకు గుణాత్మక విద్య అందాలని ఆశిద్దాం..!

ప్రభుత్వాలు మారినప్పుడల్లా విద్యా రంగంలో సంస్కరణలు ప్రవేశ పెట్టడం సర్వసాధారణం అయింది. ముందు క్లస్టర్ పాఠశాల వ్యవస్థను తెచ్చారు. మొత్తం ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలను మÖసివేసేందుకు ప్రయత్నం చేశారు. 2017లో విద్యారంగంలోకి వ్యాపార రంగంలో ఉన్న ఎఫ్.ఐ.సి.సి.ఐ అనే సంస్థను ప్రవేశ పెట్టడానికి కూడా ప్రయత్నించారు. ఈ నేపథ్యంలోనే 2020లో కరోనా వచ్చింది. ఈ కాలంలోనే కనీసం చర్చ లేకుండానే కేంద్ర ప్రభుత్వం ఏకపక్షంగా జాతీయ విద్యావిధానం-2020 ప్రవేశపెట్టింది.
5,8తరగతిలో పరీక్షలు, వృత్తి విద్యా కోర్సు లు, ప్రైవేట్ విద్యాసంస్థలకు ప్రోత్సాహం, నాలుగు సంవత్సరాల డిగ్రీ కోర్సు ఇవన్నీ ముందుకు వచ్చాయి. దీన్ని అమలు చేయడానికి చాలా రాష్ట్రాలు తటపటా యిస్తుండగా వైసిపి ప్రభుత్వం ఈ సంస్కరణ అమలు చేస్తూనే, ప్రపంచ బ్యాంక్ నుంచి రూ.1876 కోట్లు అప్పు తెచ్చుకుని ‘సాల్ట’ పథకాన్ని ముందుకు తెచ్చింది. సర్క్యులర్ 172ని విడుదల చేసింది.దానికి కొనసాగిం పుగా జీవో 117 విడుదల చేసింది. ఇక సంస్కరణలు వేగవంతంగా ముందుకు పోయాయి. అంతర్జాతీయ విద్యార్థిగా తయారు చేయడం మా లక్ష్యమని ఒక మంచి స్లోగన్ ముందుకు తీసుకొచ్చారు. ఏఒక్క బడి మÖసేయం,ఒక్క ఉపాధ్యాయుడిని తగ్గించం అనే మరొక క్యాచీ స్లోగన్ విద్యారంగం మీదకి వదిలారు. జీవో 117వల్ల విద్యా వ్యవస్థ విచ్ఛిన్నమవు తుందని ఉపాధ్యాయ సంఘాలు, ఎమ్మెల్సీలు, విద్యా ప్రముఖులు మొత్తుకున్నా ఇది మా పాలసీ అనే పేరుతో అత్యంత దుర్మార్గంగా రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ముందుకు వెళ్ళింది. దీన్ని రద్దు చేయాలని పెద్ద ఎత్తున పోరాటాలు జరిగాయి.2024ఎన్నికల్లో జీవో 117ని రద్దు చేస్తా నని చెప్పిన తెలుగుదేశం కూటమి అధికారంలోకి వచ్చింది.ఇప్పటికీ జీవో నెంబర్ 117నిరద్దు చేస్తామని చెబుతూనే ఆ 117ఆధారంగా మళ్ళీ సంస్కరణలను ప్రవేశపెట్టే ప్రయత్నం చేస్తున్నది.
ప్రభుత్వ బడుల్లో తగ్గుతున్న విద్యార్థులు
2018-19విద్యా సంవత్సరంలో 39,29,019 మంది విద్యార్థులు ప్రభుత్వ పాఠశాలల్లో చదువు తున్నారు.2021-22లో 44,29,569 మంది విద్యార్థులు ప్రభుత్వ పాఠశాలలో ్లఉన్నారు (ఇది కరోనా కాలం).2025-26లో 33,62,093 మంది విద్యార్థులు ప్రభుత్వ పాఠశాలల్లో చదువుతున్నారు. గత 5 సంవత్సరాలలో10,49,596 మంది విద్యా ర్థులు ప్రభుత్వ పాఠశాలలను వదిలి ప్రైవేట్ పాఠశా లలకు వెళ్ళినట్లుగా గణాంకాలు చెబుతున్నాయి. ప్రైవేటు పాఠశాలల్లో ఈ సంవత్సరం 34,02,049 మంది విద్యార్థులు విద్యనభ్యసిస్తున్నారు.49శాతం మంది మాత్రమే ప్రభుత్వ పాఠశాలల్లో ఉంటే,51 శాతం మంది ప్రైవేటు పాఠశాలల్లో విద్యనభ్యసిస్తు న్నారు. గత ప్రభుత్వం అమలు చేసిన సంస్కరణల వల్ల 3,4,5తరగతుల విద్యార్థులకు సబ్జెక్టు బోధన చేస్తామని చెప్పి హైస్కూల్‌కు తరలించారు. కొద్దిమంది ప్రభుత్వ హైస్కూల్‌కి వెళితే, కొద్ది మంది ప్రైవేట్‌కి వెళ్ళిపోయారు. ఇప్పుడు మరలా హైస్కూల్ కంటే మోడల్ ప్రాథమిక పాఠశాలలో ఐదుగురు ఉపాధ్యా యులుంటే నాణ్యమైన విద్య వస్తుందని చెప్తున్నారు. ఇప్పటికే హైస్కూళ్ళలో ఉన్న 3,4,5 తరగతి పిల్లలను తిరిగి మోడల్ ప్రాథమిక పాఠశాలలకు తరలిస్తామని చెబుతున్నారు.హైస్కూల్‌లో ఉన్న3,4,5తరగతి పిల్లలు ఎంతమంది తిరిగి మోడల్ ప్రైమరీ పాఠశాలల్లో చేరతారో చెప్పలేం.ఈసంస్కరణలు ప్రభుత్వ బడులలో విద్యార్థుల సంఖ్యను పెంచలేకపోయాయి.
పాఠశాలల భవితవ్యం!
ప్రస్తుతం ప్రపంచ బ్యాంకు సంస్కరణలు, స్కీములు, జీవోల ఫలితంగా 34 వేలకు పైగా ఉన్న ప్రాథమిక పాఠశాలల్లో 12,512 ఏకోపాధ్యాయ పాఠశాలలుగా మారిపోయాయి.10లోపురోల్ ఉన్న పాఠశాలలు 5495.11-20లోపురోల్ ఉన్న పాఠశాలలు 14,5 70 అంటే 20లోపు ఉన్న ప్రాథమిక పాఠశాలలు 20,065. ఈ ప్రాథమిక పాఠశాలలు భవిష్యత్తులో బతుకుతాయా అనేది ప్రశ్నార్ధకంగా మారింది. 3206 పైగా ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలల పరిస్థితి ఏమిటో స్పష్టత లేదు.దీనిలో చదివే విద్యార్థుల భవిష్య త్ అగమ్యగోచరంగా మారబోతున్నది.502 ఉన్నత పాఠశాలల్లో ప్లస్ టూ పాఠశాలలను ప్రవేశ పెట్టారు. వీటి భవిష్యత్‌పై కూడా ప్రభుత్వం స్పష్టత ఇవ్వడం లేదు.
ఉపాధ్యాయుల పరిస్థితి
రాష్ట్రంలో 27,409ఉపాధ్యాయ ఖాళీలున్నట్లు తెలుస్తున్నది.జీవో నెం 117రద్దు వల్ల ఉపాధ్యాయ పోస్టులు చాలా మిగులుగా అవుతాయి.16 వేల పోస్టులకు డిఎస్‌సి వేస్తామని ప్రభుత్వం చెబుతున్నది. కొన్ని జిల్లాల్లో ఉపాధ్యాయుల కొరతతీవ్రంగా ఉంది. ప్రత్యేకించి మున్సిపల్ పాఠశాలల్లో సబ్జెక్టుకు తగిన ఉపాధ్యాయులు లేరు. ఎయిడెడ్ పాఠశాలల్లో కూడా ఇదే పరిస్థితి.చాలా పాఠశాలల్లో విద్యార్థుల సంఖ్య గణనీయంగా పెరిగింది.కొన్ని చోట్ల విద్యార్థుల సంఖ్య తగ్గిపోయింది. ఎక్కడైతే ఉపాధ్యాయులు, విద్యార్థులు, తల్లిదండ్రులతో మమేకమై విద్య అందించడానికి కృషి చేస్తున్నారో అక్కడ రోల్ పెరుగుతుందని తెలుస్తుంది. ఇక్కడ ఉపాధ్యాయుల్లో ఉన్న లోపాలను కూడా మనం సరి చేసుకోవాల్సిన అవసరం ఉంది. పిల్లలు బడిలో ఉంటేనే ఉపాధ్యాయులకు జీతాలు భద్రత ఉంటుంది. సంస్కరణలు ఉపాధ్యాయులను,పాఠశాలలను రక్షించుకునే వైపు కాకుండా వ్యక్తిగత డిమాండ్ చుట్టూ ఆలోచించే వైపు పరుగులు తీయిస్తున్నాయి. ప్రభుత్వం ఉపాధ్యాయుల బోధనా శక్తి సామర్ధ్యాలను బోధనేతర కార్యక్రమాలకు వినియోగించు కుంటున్నది. రకార కాల ట్రైనింగ్‌లు, రిపోర్టులు, పర్యవేక్షణలు, ఆన్‌లైన్‌లో అప్‌డేట్ చేయడం ముందుకు వచ్చాయి. నాలుగక్ష రాలు చెప్పారా లేదా అని పర్యవేక్షణ చేసేవాళ్ళ కంటే ఆ 42రిపోర్టులు ఎందుకు పంపలేదు. ఎప్పుడు పంపి స్తారు? అని అడగడంగా విద్య మారిపోయింది.
పెరగని సామర్థ్యాలు
ఈ సంస్కరణలు విద్యార్థుల సామర్ధ్యాన్ని పెంచాయా, తగ్గించాయా పరిశీలిస్తే అసర్ లాంటి సర్వేలు చెబు తున్న దాని ప్రకారం 3వ తరగతి విద్యార్థులు 2వ తరగతి స్థాయి పుస్తకాలు 83.3శాతం మంది చదవ లేక పోతున్నారు. ఐదవ తరగతి విద్యార్థులలో రెండో తరగతి స్థాయి పుస్తకాలు 62.5శాతం మంది చదవ లేక పోతున్నారు.ఎనిమిదవ తరగతి విద్యార్థుల్లో రెండవ తరగతి స్థాయి పుస్తకాలు 47శాతం మంది చదవలేకపోతున్నారు. 8వ తరగతి చదివే విద్యార్థుల్లో 54.8శాతం మంది భాగాహారం చేయలేక పోతు న్నారు.సంస్కరణలు విద్యార్ధుల సామర్ధ్యాలను పెంచ లేకపోయాయి.
విద్యారంగానికి బడ్జెట్
విద్యా రంగానికి కేంద్ర ప్రభుత్వం జిడిపిలో ఆరు శాతం నిధులు కేటాయించాలని, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు కనీసం 30 శాతం నిధులు కేటాయించాలని కొఠారి కమిషన్ చెప్పింది. మనరాష్ట్ర బడ్జెట్లను గమనిస్తే విద్యా రంగానికి ఎక్కడా 15శాతానికి మించి ఏ సందర్భం లోనూ కేటాయింపులు చేయలేదు.2015-16 బడ్జెట్‌లో 16శాతం నిధులు కేటాయించారు. 2017 -18లో 13.60 శాతం కేటాయించారు. 2018-19లో 8 శాతం కేటాయించారు. ఇక్కడ అమ్మఒడి, నాడు నేడు నిధులను కూడా దీనిలో కలిపారు.23-24 బడ్జెట్‌లో 9.8శాతం, 2025-26 బడ్జెట్లో 9.8 శాతం మాత్రమే ఇచ్చారు. ఈ బడ్జెట్‌తో అంతర్జాతీయ విద్యార్థి ఎలా తయారవుతారు?అంతర్జాతీయ విద్యా ర్థిని తయారు చేయటమే లక్ష్యం అంటున్నారంటే ఈ రాష్ట్ర మానవ వనరులను విదేశీ వనరులుగా మార్చటానికి ప్రయత్నాలు జరుగుతున్నాయనే!
ప్రస్తుత పరిస్థితి
రాష్ట్ర ప్రభుత్వం సంస్కరణల ద్వారా”అంతర్జాతీయ విద్యార్థి,నాణ్యమైన విద్య, తరగతికి ఒక గది, తరగతికి ఒకఉపాధ్యాయుడు.బోధనేతర కార్యక్రమాలుఉపాధ్యా యులకు ఉండవు. ఒక యాప్ మాత్రమే ఉంటుంది. సోమవారం నుంచి శుక్రవారం వరకు బడి సమయం లో బోధన కార్యక్రమాలు మాత్రమే ఉంటాయి. శని వారం మాత్రమే బోధనేతర కార్యక్రమాలు. నో బ్యాగ్ డేలు.స్కూలు కాంప్లెక్స్‌లు,శిక్షణ తరగతులు. ఇక విద్యార్థి నుంచి అవుట్ కం తీసుకురావటమే మా లక్ష్యం. ఉపాధ్యాయులకు బదిలీల చట్టం, ప్రమోషన్లు సీనియార్టీల ప్రకారం జరుగుతాయి.60దాటిన ప్రాథ మిక పాఠశాలలను మోడల్ ప్రాథమిక పాఠశాలలుగా మారుస్తాము.ఉన్నత పాఠశాలల్లో ఉన్న 3,4,5 తరగ తుల విద్యార్థుల్ని ఈ మోడల్ స్కూల్‌కి మ్యాప్ చేస్తాము. అవసరమైతే ఆపంచాయతీలో ఉన్న కొన్ని ఎలి మెం టరీ పాఠశాలల్లోని 3,4,5తరగతుల విద్యార్థుల్ని ఆ పంచాయతీలో మోడల్ స్కూల్‌కి మ్యాప్ చేస్తాము. 60దాటిన ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలను అప్‌గ్రేడ్ చేసి ఉన్నత పాఠశాలగా మారుస్తాము.30లోపుఉన్న ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలోని విద్యార్థులను దూరంగా ఉన్న హైస్కూల్‌కి తరలించి రవాణా భత్యం ఇస్తాము. 31నుంచి 59వరకు ఉన్న ప్రాథమికోన్నత పాఠశా లలను అక్కడున్న పరిస్థితుల్ని పరిశీలించి తగు నిర్ణ యం చేస్తాము. ఒక పంచాయతీలో ఏ పాఠశాలలను మోడల్ స్కూళ్లుగా మార్చాలో, దేనిని మ్యాప్ చేయాలో అనే అంశాలు ఆపంచాయతీలోని స్కూల్ మేనేజ్ మెంట్ కమిటీల ఆమోదంతో మాత్రమే చేస్తాము. ఆ స్కూల్ మేనేజ్‌మెంట్ కమిటీలు అంగీకరించకపోతే పాఠశాలలను యథాతథంగా కొనసాగిస్తాము. ఉన్నత పాఠశాలల్లో ఉపాధ్యాయులకు వర్క్ లోడ్ తగ్గిస్తాము. ప్లస్ టు పాఠశాలలపై ఆలోచిస్తున్నాం” అని ప్రభుత్వం చెబుతుంది.ఇవన్నీ నిజంగా జరిగితే ప్రభుత్వ పాఠ శాల విద్యకు మంచి జరిగే అవకాశం ఉంది. ఆచరణలో దీనికి భిన్నంగా ఒకటి, రెండు తరగతులు మాత్రమే ఉన్న ఫౌండేషన్ పాఠశాలల సంఖ్య పెరిగే అవకాశం కన్పిస్తున్నది. రాష్ట్రంలో 13,325 గ్రామ పంచాయితీలు ఉంటే 7600 పంచాయతీల్లో మాత్ర మే మోడల్ స్కూళ్లు పెట్టే అవకాశం ఉంది. అదీ ఆ పంచాయతీలో ఉన్న కొన్ని ఎలిమెంటరీ పాఠశాలల్లోని 3,4,5తరగతుల విద్యార్థులను మ్యాప్ చేయడం ద్వారా కొన్ని పాఠశాలలు మోడల్ పాఠశాలల్లా మారు తున్నాయి.ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలల భవిష్యత్ ప్రశ్నా ర్ధకంగా మారుతుంది. ఇంగ్లీష్ మీడియంను మాత్రమే కొనసాగించబోతున్నారు. ఎక్కడైనా బేసిక్ ప్రాథమిక పాఠశాల కొనసాగాలని స్కూల్ మేనేజ్‌మెంట్ కమిటీ తీర్మానం చేస్తే, స్థానికంగా ఉన్న ప్రజాప్రతినిధులు, విద్యాశాఖ అధికారులు ఆ మేనేజ్‌మెంట్ కమిటీలకు నచ్చజెప్పి లేదా ఏదోరకంగా కన్విన్స్ చేసి ఫౌండేషన్ స్కూళ్లుగా మార్చే ప్రయత్నం చేస్తున్నారు.
ప్రభుత్వ పాఠశాల వ్యవస్థ బలోపేతం కావాలంటే
విద్యా రంగ సంస్కరణలు ప్రభుత్వ పాఠశాలల విద్యా ర్ధుల సంఖ్యను, సామర్ధ్యాలను, ఉపాధ్యాయుల సంఖ్య ను తగ్గించాయి.విద్యకు కేటాయించే బడ్జెట్ సైతం తగ్గిపోయింది. ప్రభుత్వ పాఠశాలల బలోపేతం కోసం తీసుకోవలసిన సంస్కరణలు ప్రభుత్వ పాఠశాలలను బలహీనపరిచే విధంగా ఉండడం గమనించాలి.దీర్ఘ కాలంలో ప్రభుత్వ పాఠశాల వ్యవస్థను బలోపేతం చేయడానికి కామన్ స్కూల్ సిస్టమ్‌ని అమలు చేయా లి. ప్రభుత్వ, ప్రైవేటు పాఠశాలలో ఒకే రకమైన సిలబ స్‌ని అనుసరించాలి. బడ్జెట్‌లో విద్యకు 30 శాతం నిధులను కేటాయించాలి.ప్రాథమిక స్థాయిలో మాతృ భాషలో బోధన,సెకండరీ స్థాయిలో తెలుగు, ఇంగ్లీషు మీడియంలో బోధన ఉండాలి. ఉపాధ్యాయులను బోధ నకు మాత్రమే పరిమితం చేయాలి.తక్షణం విద్యా వ్యవస్థను ప్రభుత్వం రంగంలో అభివృద్ధి చేయడానికి రాష్ట్రంలో ఉన్న ప్రతి గ్రామ పంచాయతీలో విద్యార్థుల సంఖ్యతో సంబంధం లేకుండా ఒక మోడల్ ప్రైమరీ పాఠశాల ఐదుగురు ఉపాధ్యాయులు, ఐదు తరగతి గదులు ప్రత్యేక బడ్జెట్ అన్ని హంగులతో ఏర్పాటు చేయాలి.మిగిలిన ప్రాథమిక పాఠశాలలను యథా తథంగా కొనసాగించాలి.60మంది విద్యార్థులుఉన్న ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలను ఉన్నత పాఠశాలగా అప్‌గ్రేడ్ చేయాలి. మిగిలిన ప్రాథమి కోన్నత పాఠశాల లను యథాతథంగా కొనసాగించాలి. ఉన్నత పాఠశా లలో సమాంతర మీడియంలను కొనసా గించాలి. ప్లస్ టు వ్యవస్థను కొనసాగించాలి. -వ్యాసకర్త : ఎన్.వెంకటేశ్వర్లు,యు.టి.ఎఫ్ రాష్ట్ర అధ్యక్షులు