మానత్వం సిగ్గుపడే నిజాలు

“ బాలలు భవిష్యత్ మానవ వనరులు. వారి శ్రేయస్సే దేశాభివృద్ధికి మూలం. అందుకే నేటి బాలలే రేపటి పౌరులన్నారు పెద్దలు. వీరిపై పెట్టుబడి దేశాభివృద్ధికి సూచిక. బాల్యాన్ని ఆనం దంగా అనుభవించడం ప్రతి బిడ్డ జన్మ హక్కు. సమాజంలో మంచి పౌరులుగా ఎదగాలంటే చిరు ప్రాయమే కీలకమైనది. పిల్లల మనసులు సున్నితమైనవి.ఈ వయసులో ఎదుర్కొనే ఇక్క ట్లు వాళ్ల భవిష్యత్తుపై ప్రభావం చూపుతా యని తాజా పరిశోధనలు హెచ్చరిస్తున్నాయి.”
ఆహ్లాదకరమైన వాతావరణంలో పిల్లలు పెరగడానికి కావలసిన వనరులను సమ కూర్చి అభివృద్ధికి దోహదపడటం మన బాధ్యత.కానీ,ప్రస్తుతం కరోనా విపత్తు కార ణంగా మూతబడిన పాఠశాలలు, ఊడిన ఉద్యోగాలు,స్తంభించిన జీవనం, తగ్గిన ఆదాయం పెద్దలతో పాటు పిల్లల జీవితాన్ని తీవ్రంగా ప్రభావితం చేసింది. ఫలితంగా ప్రపంచవ్యాప్తంగా కోట్లాది మంది దిగువ, మధ్యతరగతి బాలలు ప్రాథమిక అవసరాలకు నోచుకోక పేదరి కంలోకి కూరుకుపోయారని ఇటీవల యుని సెఫ్ వెలువరించిన అధ్యయనం పేర్కొంది. ఈ అధ్యయనం ప్రకారం ఇప్పటికే కొవిడ్ కారణంగా విద్య,ఆరోగ్యం,గృహవసతి, పోష కాహారం,పారిశుద్ధ్యం,నీరు అందు బాటులో లేని పిల్లల సంఖ్య 120కోట్లు ఉండగా,వీరికి అదనంగా మరో15కోట్ల మంది చేరా రని,దీనివల్ల పేదరికం మరింత పెరిగిందని వెల్లడించింది.దీని ప్రభావం పేద,మధ్య తర గతి దేశాలపై అధికంగాఉందని విశ్లేషిం చింది. రానున్న రోజుల్లో పరిస్థితులు మరింత దిగజారి వాళ్ల పాలిట శాపంగా మారే ప్రమాదం ఉం దని నివేదిక హెచ్చరిం చింది. ప్రపంచ దేశాలతో పాటు బాలల జనాభా అత్యధికంగా గల వర్ధమాన భారత దేశం కూడా బాలల సంరక్షణ పట్ల మరింత కృషి చేయాల్సిన అవస రాన్ని ఈ నివేదిక నొక్కి చెబుతోంది. పిల్లల చేతుల్లో పుస్తకాలు ఉండాలి.వారి కళ్లలో భవిష్య త్తుపై కలలు ఉండాలి. ఆటస్థలాల్లో వారి నవ్వులు వినిపించాలి. కానీ పపంచ వ్యాప్తంగా కోట్లాది మంది చిన్నారులకు బాల్యం అంటే ఆకలి,అనారోగ్యం, అసురక్షిత నివాసం,స్వచ్ఛమైన నీటి కొరత,విద్యకుదూరం,అవకాశాల లేమితో సాగుతున్న పోరాటం.పేదరికం ఒక కుటుంబం ఆదాయాన్ని మాత్రమే తగ్గించదు.అది ఒక చిన్నారి ఆరోగ్యాన్ని, విద్యను,ఆత్మవిశ్వాసాన్ని,భవిష్యత్తు అవకాశాలను ప్రభావితం చేస్తుంది. ముఖ్యంగా జీవితంలోని తొలిసంవత్స రాల్లో ఎదురయ్యే లేమి ప్రభావాలు పెద్దయ్యాక కూడా వెంటాడే అవకాశం ఉంది.ఒక చిన్నారి పుట్టిన కుటుంబం అతని భవిష్యత్తును నిర్ణయించకూడదు. కానీ పేదరికం అదే పని చేస్తోంది.
పేదరికం అంటే డబ్బు లేకపోవడమే కాదు
పేదరికాన్ని కొలవడానికి సాధారణంగా ఆదాయాన్ని ప్రామాణికంగా తీసు కుంటాం. ప్రపంచవ్యాప్తంగా తీవ్రమైన పేదరికాన్ని రోజుకు 3డాలర్ల కంటే తక్కువ ఆదాయంతో జీవించే పరిస్థితిగా పరిగణిస్తారు.అయితే పిల్లల విషయంలో పేదరికం మరింత విస్తృతమైన భావన. ఒక కుటుంబానికి కొంత ఆదాయం ఉన్నప్పటికీ, ఆ కుటుంబంలోని పిల్లలకు సరైన పోషకాహారం అందకపోవచ్చు. స్వచ్ఛమైన నీరు లేకపోవచ్చు.సురక్షితమైన ఇల్లు ఉండకపోవచ్చు.పాఠశాలకు వెళ్లే అవకాశం లేకపోవచ్చు.అనారోగ్య సమయం లో వైద్యం అందకపోవచ్చు.అందుకే ‘బహుముఖ పేదరికం’ అనే భావన బాలల జీవితాలను అర్థం చేసుకోవడానికి ఎంతో ముఖ్యమైనది.
బహుముఖ పేదరికం అంటే?
ఒక చిన్నారి జీవితంలో…
జు తగినంత పోషకాహారం లేకపోవడం
జు స్వచ్ఛమైన తాగునీరు అందకపోవడం
జు సురక్షితమైన నివాసం లేకపోవడం
జు విద్యకు దూరమవడం
జు ప్రాథమిక ఆరోగ్య సేవలు అందక పోవడం
జు పారిశుధ్య సౌకర్యాలు లేకపోవడం
వంటి అనేక లోటుపాట్లు కలిసివచ్చినప్పుడు దానిని బహుముఖ పేదరికంగా చూడ వచ్చు.90కోట్ల చిన్నారుల జీవితాల్లో లేమి బాలల పేదరికం ఒక దేశానికి లేదా ఒక ఖండానికి పరిమితమైన సమస్య కాదు. తక్కువ ఆదాయ దేశాల నుంచి ప్రపంచం లోని అత్యంత సంపన్న దేశాల వరకు ఇది వివిధ రూపాల్లో కనిపిస్తుంది.ప్రపంచ వ్యాప్తంగా దాదాపు 90 కోట్ల మంది పిల్లలు బహుముఖ పేదరికాన్ని అనుభవిస్తున్నారని అంచనాలు సూచిస్తున్నాయి.అంటే కోట్లాది చిన్నారులకు ప్రతిరోజూ అవసరమైన ఆహారం,నీరు,నివాసం,విద్య లేదా ఆరోగ్య సేవల్లో ఒకటి లేదా అంతకంటే ఎక్కువ అందుబాటులో లేవు.ఇక దాదాపు 4.12 కోట్ల మంది పిల్లలు తీవ్ర పేదరికంలోలిలి జీవిస్తున్నారు.రోజుకు 3డాలర్ల కంటే తక్కువ ఆదాయంతో జీవించే కుటుంబాల్లో పెరుగుతున్న ఈ పిల్లలకు కనీస అవసరా లను తీర్చుకోవడం కూడా పెద్ద సవాలుగా మారుతోంది. “ప్రతి సంఖ్య వెనుక ఒక చిన్నారి జీవితం ఉంది.”పేదరికం బాల్యా న్ని ఎలా మార్చే స్తుంది?ఆకలి పిల్లలకు సరైన పోషకా హారం అందకపోతే వారి శారీరక ఎదు గుదలతో పాటు మెదడు అభివృద్ధి కూడా ప్రభావితమవుతుంది.పాఠశాలలో ఏకా గ్రత తగ్గవచ్చు.అనారోగ్యానికి గురయ్యే అవకాశాలు పెరగవచ్చు.
విద్యకు దూరం
కుటుంబ ఆర్థిక పరిస్థితి బలహీనంగా ఉన్నప్పుడు పిల్లలు పాఠశాలను మధ్య లోనే వదిలివేయాల్సి రావచ్చు.కొందరు చదువుతోపాటు పని చేయాల్సి వస్తుంది. విద్యకు దూరమైన పిల్లలకు భవిష్యత్తులో మంచిఉద్యోగ అవకాశాలు తగ్గిపోవచ్చు.
ఆరోగ్య సమస్యలు
స్వచ్ఛమైన నీరు,పారిశుధ్యం,వైద్య సేవలు అందుబాటులో లేకపోతే చిన్నచిన్న ఆరోగ్య సమస్యలు కూడా తీవ్రమయ్యే ప్రమాదం ఉంది.
మానసిక ఒత్తిడి
ఇంట్లో ఆర్థిక సమస్యలు,ఆకలి, అసు రక్షిత జీవనం,ఇతర పిల్లలతో పోల్చి నప్పుడు కలిగే ఆత్మన్యూనత ఇవన్నీ చిన్నారి మానసిక ఆరోగ్యంపై ప్రభావం చూపవచ్చు.
ఒక లోటు…మరో లోటుకు దారి తీస్తుంది
బాలల పేదరికం ఒకే సమస్యగా ఉం డదు.ఆహారం లేకపోవడం?ఆరోగ్యం దెబ్బతినడం?,పాఠశాలలో పనితీరు తగ్గడం?,విద్యకు దూరం కావడం?,భవి ష్యత్తులో తక్కువ ఆదాయం?,తదుపరి తరంలో కూడా పేదరికం కొనసాగే అవకాశం.
ఇదేపేదరిక చక్రం
ఈ చక్రాన్ని బాల్యంలోనే విచ్ఛిన్నం చేయకపోతే,అది ఒక తరం నుంచి మరో తరానికి కొనసాగుతుంది.పేదరికంలో పుట్టడం పిల్లల తప్పు కాదుఒక చిన్నారి ఏ కుటుంబంలో పుడతాడు? ఏ ప్రాం తంలో పుడతాడు? ఆకుటుంబ ఆర్థిక పరిస్థితి ఎలా ఉంటుంది?
ఇవేవీ అతని నిర్ణయాలు కావు.
అయినా,పుట్టుకతో వచ్చిన పరిస్థితులు అతని జీవితకాల అవకాశాలను ప్రభా వితం చేసే పరిస్థితి ఏర్పడుతోంది. అందుకే బాలల పేదరికాన్ని వ్యక్తిగత వైఫల్యంగా కాకుండా సామాజిక మరియు విధానపరమైన సమస్యగాలిలి చూడాలి.
సంపన్న దేశాల్లోనూ బాలల పేదరికం
బాలల పేదరికం కేవలం పేదదేశాల సమస్య కాదు.ప్రపంచంలోని అత్యంత సంపన్న దేశాల్లో కూడా ప్రతి ఐదుగురు పిల్లల్లో ఒకరు పేదరికంలో జీవిస్తున్నారని అంచనాలు సూచిస్తున్నాయి.ఇది ఒక ముఖ్యమైన వాస్తవాన్ని గుర్తుచేస్తుంది. దేశం సంపన్నంగా ఉండటం మాత్రమే ప్రతి చిన్నారి సంక్షేమానికి హామీ ఇవ్వదు.ఆర్థిక వృద్ధితో పాటు సమాన అవకాశాలు,సామాజిక భద్రత,నాణ్యమైన విద్య,ఆరోగ్య సంరక్షణ,సరసమైన గృహ వసతి వంటి అంశాలు కూడా అవసరం.
సంక్షోభాల్లో పిల్లల పరిస్థితి మరింత దారుణం
సాయుధ ఘర్షణలు, ప్రకృతి వైపరీత్యాలు, కరువు, వరదలు, ఆర్థిక సంక్షోభాలు వంటి పరిస్థితుల్లో ఇప్పటికే పేదరికంలో ఉన్న కుటుంబాల సమస్యలు మరింత తీవ్రమవుతాయి. ఇలాంటి సందర్భాల్లో పిల్లలకు ఆహారం, నీరు,వైద్యం,విద్య,సురక్షిత నివాసం అన్నీ ఒకేసారి ప్రమాదంలో పడవచ్చు.అందుకే అత్యవసర సహాయ కార్యక్రమాల్లో పిల్లలకు ప్రత్యేక ప్రాధాన్యత ఇవ్వడం అత్యవసరం. బాలల పేదరికం తప్పించలేని విధికాదు. సరైన విధానాలు,పెట్టుబడులు,సామాజిక రక్షణ కార్యక్రమాలతో పరిస్థితిని గణనీ యంగా మార్చవచ్చు.
ఏం చేయాలి?
01 నగదు బదిలీలు : పేద కుటుంబాలకు నేరుగా ఆర్థిక సహాయం అందించడం ద్వారా పిల్లల ఆహారం,ఆరోగ్యం,విద్య వంటి అవసరాలను తీర్చుకునే అవకాశం పెరుగుతుంది.
02 ఉచిత లేదా అందుబాటు విద్య : పేదరికం కారణంగా ఏ పిల్లవాడూ చదువును ఆపా ల్సిన పరిస్థితి రాకుండా చూడాలి.
03 ఆరోగ్య రక్షణ : ప్రతి చిన్నారికి ప్రాథమిక ఆరోగ్య సేవలు అందుబాటులో ఉండాలి.
04 పోషకాహార కార్యక్రమాలు : బాల్యంలో సరైన పోషకాహారం అందించడం దీర్ఘకాలిక ఆరోగ్యానికి పెట్టుబడి.
05 స్వచ్ఛమైన నీరు, పారిశుధ్యం : సురక్షితమైన నీరు మరియు పరిశుభ్రమైన పరిసరాలు పిల్లల ఆరోగ్యానికి పునాది.
06 కుటుంబాలకు సామాజిక రక్షణ : పిల్లలను మాత్రమే కాకుండా తల్లిదండ్రులు,సంరక్షకులను కూడా బలోపేతం చేసే విధానాలు అవసరం. యూనిసెఫ్: పిల్లల కోసం ప్రపంచవ్యాప్త పోరాటం.UచీI్పుజుఖీ 190కిపైగా దేశాలు, భూభాగాల్లో పిల్లల సంక్షేమం,ఆరోగ్యం, విద్య, పోషణ,రక్షణకోసం ప్రభుత్వాలు మరియు ఇతర భాగస్వాములతో కలిసి పనిచేస్తోంది.అత్యంత నిరుపేద పిల్లలకు సామాజిక రక్షణ,ఆరోగ్యం, విద్య,పోషకా హార సేవలు అందించడంతో పాటు స్వచ్ఛమైన నీరు,పారిశుధ్యం,వ్యాధుల నివారణవంటి ప్రాథమిక అవసరాలపై కూడా దృష్టి పెడుతోంది.అత్యవసర పరిస్థితుల్లో కుటుంబాలకు సహాయం అందించేందుకు నగదు బదిలీ కార్యక్ర మాలు సహా వివిధ చర్యలు చేపడు తోంది. జాతీయ,ప్రాంతీయ,ప్రపంచ స్థాయిల్లో ప్రభుత్వాలతో కలిసి పనిచేస్తూ బాలల పేదరికాన్ని కొలవడం,దాని కారణాలను అర్థం చేసుకోవడం, సమర్థ వంతమైన విధానాలను రూపొందించడం వంటి అంశాల్లో కూడా సహకరిస్తోంది.
బాలల పేదరికం
90కోట్లు.ప్రపంచవ్యాప్తంగా బహుముఖ పేదరికాన్ని అనుభవిస్తున్న పిల్లలఅంచనా సంఖ్య.4.12కోట్లు తీవ్రపేదరికంలో జీవిస్తున్న పిల్లల అంచనా సంఖ్య.వీటి కంటే తక్కువ.తీవ్ర పేదరికాన్ని నిర్వచిం చడానికి ఉపయోగించే రోజువారీ ఆదా య ప్రమాణం.యూనిసెఫ్ పనిచేస్తున్న దేశాలు మరియు భూభాగాల సంఖ్య. ప్రపంచంలోని అత్యంత సంపన్న దేశాల్లో కూడా పేదరికంలో జీవిస్తున్న పిల్లల గురించి ప్రస్తావించబడుతున్న నిష్పత్తి. “ప్రతి పిల్లవాడికి సమానమైన ప్రారంభం లభించే ప్రపంచం అదే మనం నిర్మిం చాల్సిన భవిష్యత్తు.”– జి.ఆనంద్ సునీల్ కుమార్