ఎల్‌నినో వాతావరణంపై ప్రభావం
ప్రపంచ వాతావరణ వ్యవస్థను ప్రభావితం చేసే సహజ ప్రక్రియల్లో ఎల్‌నినో (జుశ్రీచీఱశీ)అత్యంత కీలక మైనది.పసిఫిక్ మహాసముద్రంలోని మధ్య,తూర్పు ప్రాంతాల్లో సముద్ర ఉపరితల జలాలు అసాధా రణంగా వేడెక్కినప్పుడు ఈపరిస్థితి ఏర్పడుతుంది.దీని ప్రభావం కేవలం సముద్రానికే పరిమితం కాకుండా ప్రపంచవ్యాప్తంగా వర్షపాతం,ఉష్ణోగ్రతలు,వ్యవసాయ ఉత్పత్తి,ఆర్థిక వ్యవస్థలపై ప్రతిఫలిస్తుంది.వాతావరణ మార్పుల నేపథ్యంలో ఎల్‌నినో ప్రవర్తన గతంతో పోలిస్తే మరింత అనిశ్చితంగా మారుతోంది. ప్రతి ఎల్‌నినో సంఘటనతీవ్రత,వ్యవధి,ప్రభావాలు భిన్నంగా ఉండటంతో వాతావరణ అంచనాలు కూడా సంక్లిష్ట మవుతున్నాయి.ఫలితంగా కొన్ని ప్రాంతాల్లో అతివృష్టి,వరదలు సంభవిస్తే, మరికొన్ని ప్రాంతాలు వర్షాభావం,కరువు పరిస్థితులను ఎదుర్కొంటున్నాయి.
భారతదేశంలో ఎల్‌నినో ప్రభావం ప్రధానంగా నైరుతి రుతుపవనాలపై కనిపిస్తుంది. దేశానికి లభించే వార్షిక వర్షపాతంలో సుమారు 70శాతం ఈ రుతుపవనాల ద్వారానే వస్తుంది. ఎల్‌నినో సమ యంలో తేమగాలుల ప్రవాహం బలహీనపడటం వల్ల రుతుపవనాలు ఆలస్యమవడం లేదా వర్షపాతం తగ్గడం సాధారణంగా కనిపించే పరిణామం.దీని ప్రభావం ఖరీఫ్‌పంటలైన వరి,పప్పుధాన్యాలు,నూనె గింజల దిగుబడిపై స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది.వ్యవసాయ ఉత్పత్తి తగ్గడంవల్ల ఆహారభద్రత,ధరల స్థిరత్వం, గ్రామీణ ఆర్థిక వ్యవస్థపై ప్రతికూల ప్రభావంపడే అవకాశం ఉంది.వర్షపాతం తగ్గుదలతోపాటు ఉష్ణోగ్రతలు పెరగడంవల్ల వేడితరంగాల తీవ్రత అధికమవుతుంది. రిజర్వా యర్లు,భూగర్భజలాల పునరుద్ధరణ మందగించి తాగునీరు,సాగునీటి లభ్యతపై ఒత్తిడి పెరుగుతుంది.ఈ పరిస్థితులు వాతావరణ మార్పుల ప్రభావాన్ని మరింత తీవ్రమయ్యేలా చేస్తాయి.
అయితే ఎల్‌నినో ప్రభావం ప్రతిసారీ ఒకేవిధంగా ఉండదు.భారత మహాసముద్ర ద్విధ్రువం (Iఅdఱaఅ Ocవaఅ ణఱజూశీశ్రీవ–IOణ)అనుకూల దశలో ఉన్నప్పుడు భారత మహాసముద్రం నుంచి అధిక తేమ లభించడంవల్ల వర్షపాతం మెరుగుపడే అవకాశం ఉంటుంది.అలాగే ఎల్‌నినో దక్షిణ దోలనం (జుచీSO),IOణ వంటి సముద్రవాతావరణవ్యవస్థల పరస్పరచర్యలు భారతరుతుపవనాల బలాన్ని నిర్ణయించే ప్రధాన కారకాలుగా గుర్తించబడ్డాయి.అందువల్ల కేవలం ఎల్‌నినో ఆధారంగా మాత్రమే వర్షపాతాన్ని అంచనా వేయడం శాస్త్రీయంగా సముచితం కాదు.భవిష్యత్తులో ఎల్‌నినో ప్రభావాలను సమర్థంగా ఎదుర్కోవాలంటే అధునాతన వాతావరణ అంచనా వ్యవస్థలు,నీటివనరుల సమగ్రనిర్వహణ,పంటల వైవిధ్యీకరణ,వాతావరణ సహన వ్యవసాయ పద్ధతుల అమలు అత్యవసరం.అదే సమయంలో రైతులకు ప్రాంతాలవారీగా ముందస్తు వాతావరణ సమాచారాన్ని అందించడం,విధాన నిర్ణయాల్లో శాస్త్రీయ సమాచారాన్ని వినియోగించడం కూడా కీలకం.
ఎల్‌నినో ఒకసహజ వాతావరణ చక్రమే అయినప్పటికీ,వాతావరణ మార్పుల యుగంలో దాని ప్రభావాలు మరింత సంక్లిష్టంగా మారుతున్నాయి.అందువల్ల శాస్త్రీయ అవగాహన,సమర్థ ప్రణాళిక,వనరుల సుస్థిర నిర్వహణద్వారానే ఈ సవాళ్లను సమర్థంగా ఎదుర్కొని దేశ ఆహార,నీటి,ఆర్థిక భద్రతను పరిరక్షించడం సాధ్యమవుతుంది.! – రెబ్బాప్రగడ రవి,ఎడిటర్